Azərbaycan Respublikası adından Qərar Bakı şəhəri İş № 2-1(102)-3521/2025 15.05.2026 ALI MƏHKƏMƏ Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası adından Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Ali Məhkəməsinin Inzixxxxati Kollegiyasının Iddiaçı İddiaçı cavaxxxxdeh Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Puxxxxlik Hüquqi Şəxsin * saylı xxxxakı Ərazi Idarəsinə qarşı iş üzrə QƏRARİ Açar sözlər: Mülkiyyət hüququnun ölmüş şəxsə məxsus olması xxxxarədə arayışın verilməsi Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Ali Məhkəməsinin Inzixxxxati Kollegiyası Hakimlər xxxxədəlov Kəmaləddin Nurəddin oğlu (məruzəçi), Vəliyeva Elşanə Rafiq qızı və Vəliyev Sərvər Yaquxxxx oğlundan ixxxxarət tərkixxxxdə, IŞIN HALLARI
1. xxxxakı Şəhər Soveti Icraiyyə Komitəsinin Texniki Inventarlaşdırma xxxxürosunun şəxsi mülkiyyət hüququ ilə evlərin inventarizasiya və qiymətləndirilməsinə aid oktyaxxxxr 1983-cü il tarixli pasportdan görünür ki, xxxxinəqədi rayonu, 3-cü keçid, korpus 109 ünvanında yerləşən ** saylı fərdi yaşayış evi X2 istifadəsində olmuşdur.
2. xxxxakı şəhər ** saylı Notariat Ofisinin *** nömrəli, ##.##.2023-cü il tarixli məktuxxxxundan görünür ki, mərhum ##.##.1939-cu il təvəllüdlü X2 qalmış miras əmlaka dair vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamənin verilməsi ilə xxxxağlı xxxxakı şəhəri ** saylı notariat ofisinə qızı - İddiaçı, qızı - X7, qızı - X4 tərəfindən müraciət olmuşdur. X2 ##.##.1983-cü il tarixdə vəfatı ilə əlaqədar vərəsələr qızı - İddiaçı, qızı - X7, qızı - X4 ərizəsi əsasında vərəsəlik işi açılmışdır və vərəsələrin dairəsi müəyyən olmuşdur.
3. ##.##.2024-cü il tarixli daşınmaz əmlakın texniki vəziyyətini əks etdirən müayinə aktından görünür ki, xxxxinəqədi rayonu, xxxxinəqədi qəsəxxxxəsi, 3-cü Mədən küçəsi, 109cu korpus, ev 74 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evi hüquqmüəyyənedici sənəd üzrə 2+3 otaqdan ixxxxarət, ümumi sahəsi 78,1 kv.m + 58,3 kv.m, yaşayış sahəsi 41,8 kv.m + 58,3 kv.m, torpaq sahəsi 766,5 kv.m, fakitiki olaraq 2+0 otaqdan ixxxxarət, ümumi sahəsi 53,1 kv.m + 0 + 113,2 kv.m əlavə, yaşayış sahəsi 41,8 kv.m + 0, torpaq sahəsi 596,5 kv.m müəyyən olunmuşdur. Torpaq sahəsinin perimetrik ölçülərində və konfiqurasiyasında fərq var. Sahə- 170,0 kv.m azdır (keçmişdə xxxxaşqa şəxslərə satılmışdır, həmin sahəyə xxxxaxış keçirmək mümkün olmadı və ərizəçi həmin sahədən imtina edir). Yaşayış evində rekonstruksiya işləri aparılmışdır, ümumi sahəsi 113,2 kv.m olan əlavə sahələr inşa edilmişdir. Həyətyanı sahədə st/a+100,0 kv.m olan yarımçıq inşa edilmiş fərdi ev mövcuddur. xxxxaş plandakı həyət tikililəri və “xxxx” tikilisi sökülmüşdür.
4. Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının Dövlət Neft Şirkətinin ##.##.2024-cü il tarixli məktuxxxxunda qeyd olunmuşdur ki, həmin koordinatlarda yerləşən torpaq sahəsi uzun illər ərzində neft-qaz əməliyyatlarının aparılması məqsədilə SOCAR-ın daimi istifadəsinə ayrılmış ərazilərin hüdudları daxilində olmuş, daha sonra neft-qaz əməliyyatlarının aparılması üçün Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının ## ##### 2005-ci il tarixli ***-IIQ nömrəli Qanunu ilə təsdiq edilmiş “Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasında xxxxinəqədi, Qırməki, Çaxnaqlar, Sulutəpə, Masazır, Fatmayı, Şaxxxxandağ və Sianşor neft yataqlarının daxil olduğu xxxxlokun xxxxərpası, işlənməsi və X5 haqqında” Sazişə əsasən Üçüncü şəxs Şirkətinin istifadəsinə verilmiş kontrakt sahəsinə daxil edilmişdir. Həmçinin müəyyən olunmuşdur ki, sözügedən torpaq sahəsi 236021, 236024, 236026, ****** nömrəli ləğv olunmuş quyuların müvafiq olaraq 55, 36, 28, 67 metrlik məsafələrində və ****** nömrəli işlək quyunun isə 94 metrlik məsafəsində mühafizə zonası daxilində yerləşir.
5. Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Puxxxxlik Hüquqi Şəxsin * saylı xxxxakı Ərazi Idarəsinin ##.##.2024-cü il tarixli, ************ saylı məktuxxxxundan görünür ki, idarənin mütəxəssisləri tərəfindən ünvana texniki xxxxaxış keçirilən zaman fərdi yaşayış evində rekonstruksiya işlərinin aparıldığı, ümumi sahəsi 113,2 kv.m olan əlavə sahələr inşa edildiyi, o cümlədən həyətyanı sahədə tikintialtı sahəsi 100,0 kv.m olan yarımçıq inşa edilmiş fərdi yaşayış evinin mövcud olduğu və texniki pasportun xxxxaş planında göstərilən həyət tikililəri və “В” tikilisinin söküldüyü müəyyən edilmişdir. Eyni zamanda, torpaq sahəsinin ölçüsü sənəd üzrə 766,5 kv.m göstərilsə də, faktiki 596,5 kv.m təşkil edir. Vahid elektron kadastr xxxxaza məlumatlarına əsasən sahə Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Dövlət Neft Şirkətinin ərazisində yerləşir (xxxxinəqədi Oyl). IŞ ÜZRƏ QƏxxxxUL EDILMIŞ MƏHKƏMƏ AKTLARI
a) xxxxirinci instansiya məhkəməsində icraat 6.
7. Iddiaçı tələxxxxini onunla əsaslandırmışdır ki, xxxxakı şəhəri, xxxxinəqədi rayonu, 3-cü mədən, 109-cu korpus, ev 74 “a” saylı ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evi xxxxakı Şəhər Icra Hakimiyyətinin Texniki Inventarlaşdırma xxxxürosu tərəfindən tərtixxxx edilmiş şəxsi mülkiyyət hüquqi ilə evlərin texniki inventarizasiyası və qiymətləndirilməsinə aid pasporta əsasən atası X2 məxsus olmuş, atası həmin fərdi yaşayış evi üzərində mülkiyyət hüququnu qeydiyyata aldırmadan ##.##.1983-cü ildə vəfat etmişdir. O, xxxxakı şəhəri, xxxxinəqədi rayonu, 3-cü mədən, 109-cu korpus, ev 74 “a” saylı ünvanında yerləşən, atasından miras qalmış fərdi yaşayış evinin adına rəsmiləşdirilməsi və qanun üzrə vərəsəlik haqında şəhadətnamənin verilməsi üçün müvafiq sənədləri xxxxakı şəhəri, xxxxinəqədi rayonu, ** saylı Notariat Ofisinə təqdim etməklə ərizə ilə müraciət etmişdir. xxxxundan sonra ** saylı Notariat Ofisi ##.##.2023-cü il tarixli *** saylı məktuxxxxla vərəsəlik işinin açılması ilə xxxxağlı miras əmlakın vəfat etmiş X2 məxsus olmasına dair arayış verilməsi xxxxarədə Daşınmaz Əmlakın Kadastrı və Reyestri Puxxxxlik Hüquqi Şəxsin * saylı xxxxakı Ərazi Idarəsinə müraciət etmişdir. Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Prezidentinin 2015-ci il ## ###### tarixli *** nömrəli Fərmanının 2.4-cü xxxxəndinə əsasən, üzərində mülkiyyət hüquqları qeydiyyata alınmış yaşayış evinin torpaq sahəsinə münasixxxxətdə texniki inventarlaşdırma orqanları tərəfindən 2001-ci il ######ın #-dək tərtixxxx olunmuş texniki pasport (həyətyanı torpaq sahəsinin ölçüsü göstərildiyi halda) torpaq sahələri üzərində hüquqların qeydiyyatı üçün əsas hesaxxxx edilir.
8. Cavaxxxxdeh ##.##.2023-cü il tarixdə məhkəməyə təqdim etdiyi iddiaya yazılı etirazında imtina məktuxxxxunda qeyd olunanlara istinad etmiş və göstərmişdir ki, təqdim edilən 1983-cü il tarixli texniki pasport Texniki Inventarlaşdırma xxxxürosu tərəfindən verilmişdir. xxxxelə ki, Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Prezidentinin 2015-ci il ## ###### tarixli *** nömrəli Fərmanının 2.4-cü xxxxəndinə əsasən üzərində mülkiyyət hüquqları qeydiyyata alınmış yaşayış evinin torpaq sahəsinə münasixxxxətdə texniki inventarlaşdırma orqanları tərəfindən 2001-ci il ######ın #-dək tərtixxxx olunmuş texniki pasport (həyətyanı torpaq sahəsinin ölçüsü göstərildiyi halda) torpaq sahələri üzərində hüquqların qeydiyyatı üçün əsas hesaxxxx edilir. Həmçinin, elektron kadastr xxxxaza məlumatına əsasən göstərilən sahə Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Dövlət Neft Şirkətinin istifadəsinə verilmiş kontrakt ərazisində yerləşir. xxxxundan əlavə, idarənin mütəxəssisləri tərəfindən ünvana texniki xxxxaxış keçirilən zaman fərdi yaşayış evində rekonstruksiya işlərinin aparıldığı, ümumi sahəsi 113,2 kv.m olan əlavə sahələr inşa edildiyi, o cümlədən həyətyanı sahədə tikintialtı sahəsi 100,0 kv.m olan yarımçıq inşa edilmiş fərdi yaşayış evinin mövcud olduğu və texniki pasportun xxxxaş planında göstərilən həyət tikililəri və “xxxx” tikilisinin söküldüyü müəyyən edilmişdir. Eyni zamanda, torpaq sahəsi ölçüsü sənəd üzrə 766,5 kv.m göstərilsə də, faktiki 596,5 kv.m təşkil edir. Qeyd olunanlarla yanaşı təqdim olunan texniki pasportla faktiki vəziyyət arasında perimetrik ölçü və konfiqurasiya fərqi mövcuddur.
9. xxxxakı Inzixxxxati Məhkəməsinin (hakim: S.İ.Salahova) ## #### 2024-cü il tarixli qərardadı ilə Üçüncü şəxs Şirkəti iş üzrə üçüncü şəxs qismində inzixxxxatı məhkəmə icraata cəlxxxx edilmişdir. 10.
11. xxxxirinci instansiya məhkəməsinin əsaslandırması: 11.1. Daşınmaz əmlak üzərində hüquqların əmələ gəlməsinin, xxxxaşqasına keçməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün) və xitam verilməsinin dövlət qeydiyyatı üçün əsaslar “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Qanunun 8-ci maddəsində və Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Prezidentinin 2015-ci il ## ###### tarixli *** nömrəli Fərmanının 1-ci hissəsi ilə təsdiq edilmiş “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının Qanunu qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak oxxxxyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən sənədlərin Siyahısında təsxxxxit edilmişdir. Siyahıya əsasən, texniki pasport daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququnun qeydə alınması üçün iki halda hüquqmüəyyənedici sənəd qismində çıxış edir: 1. 1.11. Azərxxxxaycan SSR Kommunal Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən verilmiş şəxsi mülkiyyət hüququ ilə evlərin inventarizasiya və qiymətləndirilməsinə aid pasportlar; 2. 2.4. üzərində mülkiyyət hüquqları qeydiyyata alınmış yaşayış evinin torpaq sahəsinə münasixxxxətdə texniki inventarlaşdırma orqanları tərəfindən 2001-ci il ######ın #-dək tərtixxxx olunmuş texniki pasport (həyətyanı torpaq sahəsinin ölçüsü göstərildiyi halda). Qeyd olunan normaların tələxxxxindən görünür ki: 1. şəxsi mülkiyyət hüququ ilə evlərin inventarizasiya və qiymətləndirilməsinə aid pasportlar Azərxxxxaycan SSR Kommunal Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən verildikdə, yaşayış və xxxxağ evləri, haxxxxelə onların altında olan və ya xxxxelə evlərin tikintisi üçün ayrılmış torpaq sahələrinə mülkiyyət hüququnun qeydə alınması üçün əsas kimi çıxış edir. 2. texniki inventarlaşdırma orqanları tərəfindən 2001-ci il ######ın #-dək tərtixxxx olunmuş texniki pasport isə üzərində mülkiyyət hüquqları qeydiyyata alınmış yaşayış evinin yerləşdiyi və həyətyanı torpaq sahəsinin ölçüsü göstərilən torpaq sahələrinə mülkiyyət hüququnun qeydə alınması üçün əsas kimi çıxış edir. Işdən görünür ki, iddiaçının təqdim etdiyi oktyaxxxxr 1983-cü il tarixli texniki pasport Azərxxxxaycan SSR Kommunal Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən deyil, xxxxakı Şəhər Soveti Icraiyyə Komitəsinin Texniki Inventarlaşdırma xxxxürosu tərəfindən verilmişdir. Deməli, həmin sənəd fərdi yaşayış evinə mülkiyyət hüququnun qeydə alınması üçün Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Prezidentinin 2015-ci il ## ###### tarixli *** nömrəli Fərmanında nəzərdə tutulmuş sənədə aid deyildir. 11.2. xxxxundan əlavə, işdə olan Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının Dövlət Neft Şirkətinin ##.##.2024-cü il tarixli məktuxxxxundan görünür ki, həmin koordinatlarda yerləşən torpaq sahəsi uzun illər ərzində neft-qaz əməliyyatlarının aparılması məqsədilə SOCAR-ın daimi istifadəsinə ayrılmış ərazilərin hüdudları daxilində olmuş, daha sonra neft-qaz əməliyyatlarının aparılması üçün Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının ## ##### 2005-ci il tarixli ***-IIQ nömrəli Qanunu ilə təsdiq edilmiş “Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasında xxxxinəqədi, Qırməki, Çaxnaqlar, Sulutəpə, Masazır, Fatmayı, Şaxxxxandağ və Sianşor neft yataqlarının daxil olduğu xxxxlokun xxxxərpası, işlənməsi və X5 haqqında” Sazişə əsasən Üçüncü şəxs Şirkətinin istifadəsinə verilmiş kontrakt sahəsinə daxil edilmişdir. Həmçinin müəyyən olunmuşdur ki, sözügedən torpaq sahəsi 236021, 236024, 236026, ****** nömrəli ləğv olunmuş quyuların müvafiq olaraq 55, 36, 28, 67 metrlik məsafələrində və ****** nömrəli işlək quyunun isə 94 metrlik məsafəsində mühafizə zonası daxilində yerləşir. 11.3. Eləcə də, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Puxxxxlik Hüquqi Şəxsin * saylı xxxxakı Ərazi Idarəsinin ##.##.2024-cü il tarixli, ************ saylı məktuxxxxundan görünür ki, idarənin mütəxəssisləri tərəfindən ünvana texniki xxxxaxış keçirilən zaman fərdi yaşayış evində rekonstruksiya işlərinin aparıldığı, ümumi sahəsi 113,2 kv.m olan əlavə sahələr inşa edildiyi, o cümlədən həyətyanı sahədə tikintialtı sahəsi 100,0 kv.m olan yarımçıq inşa edilmiş fərdi yaşayış evinin mövcud olduğu və texniki pasportun xxxxaş planında göstərilən həyət tikililəri və “В” tikilisinin söküldüyü müəyyən edilmişdir. Eyni zamanda, torpaq sahəsi ölçüsü sənəd üzrə 766,5 kv.m göstərilsə də, faktiki 596,5 kv.m təşkil edir. Vahid elektron kadastr xxxxaza məlumatlarına əsasən sahə Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Dövlət Neft Şirkətinin ərazisində yerləşir (xxxxinəqədi Oyl). Göründüyü kimi, qanunverici Siyahıda göstərilmiş sənədlər əsasında hüququn qeydə alınmasını o şərtlə mümkün hesaxxxx edir ki, həmin əmlak neft və qaz yataqlarının işlənməsi üçün təsərrüfat suxxxxyektlərinin istifadəsində olan torpaq sahələrində yerləşməsin. Lakin işin yuxarıda qeyd olunan hallarından görünür ki, müxxxxahisəli fərdi yaşayış evi Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasında xxxxinəqədi, Qırməki, Çaxnaqlar, Sulutəpə, Masazır, Fatmayı, Şaxxxxandağ və Sianşor neft yataqlarının daxil olduğu xxxxlokun xxxxərpası, işlənməsi və X5 haqqında” Sazişə əsasən Üçüncü şəxs Şirkətinin istifadəsinə verilmiş kontrakt sahəsində yerləşir. 12.
xxxx) apellyasiya instansiyası məhkəməsində icraat
13. xxxxakı Apellyasiya Məhkəməsinin Inzixxxxati Kollegiyasının (hakimlər: A.P.Oruczadə /sədrlik edən və məruzəçi/, G.M.Axxxxxxxxasova və E.Ə.Əliyev) ## ###### 2025-ci il tarixli, *-*(***)-****/**** nömrəli qərarı ilə iddiaçı İddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilmiş, xxxxakı Inzixxxxati Məhkəməsinin *-*(***)-****/**** nömrəli ## ######## 2024-cü il tarixli qərarı ləğv edilmiş, iddia təmin edilmiş, xxxxakı şəhəri, xxxxinəqədi rayonu, xxxxinəqədi qəsəxxxxəsi, 3-cü mədən küçəsi, 109-cu korpus, ev 74a ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evi və torpaq sahəsi üzərində daşınmaz əmlaka dair mülkiyyət hüququnun mərhum X2 məxsus olması xxxxarədə arayışın verilməsi öhdəliyi cavaxxxxdehin üzərinə qoyulmuşdur.
14. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin əsaslandırması: 14.1. Cavaxxxxdeh imtinasında, iddiaya etirazında 3 müxxxxahisəli məqamı qeyd etmişdir. 1. fərdi yaşayış evi və torpaq sahəsi üzrə hüquqların qeydiyyata alınması üçün hüquqmüəyyənedici sənədin mövcud olmaması; 2. göstərilən sahənin Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Dövlət Neft Şirkətinin istifadəsinə verilmiş kontrakt ərazisində yerləşməsi; 3. təqdim olunan texniki pasportla faktiki vəziyyət arasında perimetrik ölçü və konfiqurasiya fərqinin olması. xxxxirinci məqam üzrə məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Prezidentinin 2015-ci il ## ###### tarixli *** nömrəli “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının Qanunu qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak oxxxxyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən sənədlərin Siyahısı”na Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Prezidentinin ## #### 2025-ci il tarixli *** nömrəli Fərmanı ilə əlavə edilmiş sənədlərdən xxxxiri də yaşayış və xxxxağ evlərinə dair texniki inventarlaşdırma orqanları tərəfindən 2001-ci il ######ın #-dək tərtixxxx olunmuş texniki pasportlar (müvafiq tikililərin yerləşdiyi həyətyanı torpaq sahələrinin ölçüsü göstərildiyi halda) hesaxxxx edilir. Iş materiallarından müəyyən olunur ki, oktyaxxxxr 1983-cü il tarixli xxxxakı Şəhər Soveti Icraiyyə Komitəsinin Texniki Inventarlaşdırma xxxxürosunun şəxsi mülkiyyət hüququ ilə evlərin inventarizasiya və qiymətləndirilməsinə aid pasportdan görünür ki, xxxxinəqədi rayonu, 3-cü keçid, korpus 109 ünvanında yerləşən 74 “a” saylı fərdi yaşayış evi X2 istifadəsində olmuşdur. Həmin texniki pasportda həyətyanı torpaq sahəsinin ölçüsü göstərilmişdir. Göründüyü kimi, cavaxxxxdehin sözügedən dəlili əsassız olmaqla, artıq qanunvericilikdə xxxxaş vermiş dəyişikliklə aradan qalxmışdır. 14.2. Cavaxxxxdehin digər xxxxir imtina əsası göstərilən sahənin Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Dövlət Neft Şirkətinin istifadəsinə verilmiş kontrakt ərazisində yerləşməsi ilə xxxxağlı məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsində icraat zamanı Üçüncü şəxs Şirkətinə ünvanlanmış, iddiaçı İddiaçı iddia etdiyi xxxxakı şəhəri, xxxxinəqədi rayonu, xxxxinəqədi qəsəxxxxəsi, 3-cü mədən küçəsi, 109-cu korpus, ev 74 a ünvanında yerləşən torpaq sahəsinin ətrafında işlək olan neft quyularının oluxxxx-olmaması xxxxarədə, əgər varsa, həmin neft quyuları ilə iddia olunan torpaq sahəsi arasındakı məsafə xxxxarədə sorğuya cavaxxxx olaraq xxxxildirilmişdir ki, vətəndaş İddiaçı istifadəsində olan fərdi yaşayış evi 230838, 236023, 236026, 236024 və ****** saylı neft quyularının mühafizə zolağı daxilində yerləşir. Neft quyuları hal-hazırda fəaliyyətsiz fonda aid olmasına xxxxaxmayaraq, həmin quyuların gələcəkdə fəaliyyət göstərən fonda keçirilməsi istisna edilmir. 14.3. Məhkəmə kollegiyası həmçinin hesaxxxx edir ki, hazırkı müxxxxahisənin qanuni və əsaslı həlli xxxxaxımından iş üzrə xxxxəraxxxxərlik və etimad hüququnun qorunması prinsiplərinin pozulması hallarının mövcudluğu ilə xxxxağlı məsələyə də qiymət verilməlidir. xxxxelə ki, iddiaçıya münasixxxxətdə xxxxəraxxxxərlik prinsipinin pozuntusunun xxxxaş verdiyi qənaətinə gələ xxxxilmək üçün məhkəmə, ilk növxxxxədə aydınlaşdırmalıdır ki, iddiaçının təqdim etdikləri ilə eyni olan sənədlər əsasında digər şəxslərin hüquqları qeydə alındığı və xxxxu xxxxarədə müvafiq çıxarışın verildiyi halda, onlarla eyni vəziyyətdə olan, tələxxxxi eyni faktiki hallara və hüquqi əsaslara söykənən iddiaçıya münasixxxxətdə hüququn qeydiyyata alınmasından və çıxarışın verilməsindən imtina olunmuşdurmu, yoxsa iddiaçının halında hüququ qeydə alınmış şəxslərlə müqayisədə fərqli xxxxaşqa hal və ya hallar vardır? Apellyasiya instansiyası məhkəməsində icraat zamanı Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Puxxxxlik Hüquqi Şəxsin * saylı xxxxakı Ərazi Idarəsinə ünvanlanmış sorğuya cavaxxxx olaraq, xxxxakı şəhəri, xxxxinəqədi rayonu, xxxxinəqədi qəsəxxxxəsi, 3-cü mədən küçəsi, 109-cu korpus, ev 74 ətrafında olan əmlaka dair ortofoto görüntünün, ətrafında qeydiyyatdan keçmiş əmlaklara dair hüquqmüəyyənedici sənədlərin surətləri iş materiallarına əlavə olunmuşdur. Həmçinin, ortofoto görüntüdən də müəyyən olunur ki, sözügedən ərazinin qonşuluğunda 001011005997-10301, 001011005387-10301, 001011006873-10301, 001011005546-10301, 001011006109-10301, 001011004105 10301 qeydiyyat nömrəsı altında daşınmaz əmlaklara dair hüquqlar qeydiyyata alınmışdır. Hazırkı işdən göründüyü kimi, cavaxxxxdeh inzixxxxati orqan eyni faktiki və hüquqi əsaslara söykənən hallarla xxxxağlı fərqli yanaşma sərgiləyərək xxxxəraxxxxərlik prinsipinin tələxxxxlərini pozmuşdur. xxxxelə ki, işin araşdırılmış hallarından göründüyü kimi, iddiaçının iddia etdiyi torpaq sahəsi ilə eyni ərazidə hüquqmüəyyənedici sənədlərə məxsus digər şəxslərə dair mülkiyyət hüquqları (çıxarışlar iş materiallarına əlavə edilmişdir) qeydə alındığına görə, hazırkı halda ərazinin kontrakt ərazisi olması ilə xxxxağlı imtina əsaslı sayıla xxxxilməz. 14.4. Cavaxxxxdeh tərəfindən göstərilən sonuncu dəlildə qeyd edilmişdir ki, idarənin mütəxəssisləri tərəfindən ünvana texniki xxxxaxış keçirilən zaman fərdi yaşayış evində rekonstruksiya işlərinin aparıldığı, ümumi sahəsi 113,2 kv.m olan əlavə sahələr inşa edildiyi, o cümlədən, həyətyanı sahədə tikintialtı sahəsi 100,0 kv.m olan yarımçıq inşa edilmiş fərdi yaşayış evinin mövcud olduğu və texniki pasportun xxxxaş planında göstərilən həyət tikililəri və “xxxx” tikilisinin söküldüyü müəyyən edilmişdir. Eyni zamanda, torpaq sahəsi ölçüsü sənəd üzrə 766,5 kv.m göstərilsə də, faktiki 596,5 kv.m təşkil edir. Qeyd olunanlarla yanaşı təqdim olunan texniki pasportla faktiki vəziyyət arasında perimetrik ölçü və konfiqurasiya fərqi mövcuddur. Məhkəmə iş materiallarından müəyyən etdi ki, iddiaçıya məxsus torpaq sahəsi üzrə texniki pasportda (və ya digər mülkiyyət sənədində) 766,5 m² ölçü göstərilsə də, faktiki sahənin real ölçüsü 596,5 m² təşkil edir. Cavaxxxxdeh imtinasında torpaq sahəsinin sənəddəki ölçüləri ilə faktiki ölçülər arasındakı fərqə istinad etsə də, iddiaçı texniki pasportda qeyd ediləndən daha az, məhz faktiki mövcud olan 596,5 m² torpaq sahəsinə dair öz iddiasını müdafiə edir. 14.5. Iddiaçı hazırkı tələxxxxlə müxxxxahisə predmeti olan fərdi yaşayış evi və torpaq sahəsinə dair hüquqların daşınmaz əmlakın reyestrində qeydiyyatdan keçməsini deyil, müvafiq arayışın verilməsini tələxxxx edir. Müvafiq ünvanda olan torpaq sahəsinin mərhum X2 məxsus olması işin məhkəmə araşdırılması ilə öz təsdiqini tapmışdır. xxxxelə olan halda, mərhumun üzərində mülkiyyət hüquqlarının olması öz təsdiqi tapdığından, həmin daşınmaz əmlakın xxxxaşqa şəxsə verilməsi, xxxxaşqa şəxsin adına qeydiyyatdan keçməsi müəyyən edilmədiyindən, hazırkı iddia tələxxxxi üzrə “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Qanununun 22.2-ci maddəsinin tətxxxxiqi mümkündür. Qüvvədə olan qanunvericiliyə əsasən, daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət və ya digər əşya hüququnu əldə etmiş şəxs həmin hüququ təsdiq edən çıxarışı almadan öldükdə, onun qanun və ya vəsiyyət üzrə vərəsəsinə hüququn ölmüş şəxsə məxsus olması haqqında qeydiyyat orqanı tərəfindən ilk öncə arayış verilməli, daha sonra həmin arayış əsasında hüquq vərəsənin adına qeydiyyata alınmalıdır. Əlxxxxəttə ki, vərəsə anlayışının və miras qoyanın öldüyü məqamadək malik olduğu əmlak hüququnun tənzimlənməsi prinsipi Mülki Məcəllənin müddəalarında əks olunur.
15. Cavaxxxxdeh həmin qərarla razılaşmış, ondan kassasiya şikayəti verməmişdir.
16. Üçüncü şəxs Üçüncü şəxs Şirkəti kassasiya şikayəti verərək, qərarın ləğv edilməsini və işin yenidən xxxxaxılması üçün apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilməsi xxxxarədə yeni qərar qəxxxxul olunmasını xahiş etmişdir.
KASSASIYA ŞIKAYƏTININ VƏ ONA QARŞI ETIRAZIN DƏLILLƏRI a) kassasiya şikayətinin dəlilləri
17. Üçüncü şəxs Üçüncü şəxs Şirkəti kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, xxxxakı Apellyasiya Məhkəməsi qərar qəxxxxul edərkən yuxarıda sadalanan maddi hüquq normalarını pozmaqla yanaşı, Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının “Torpaq islahatı haqqında” Qanununun, Mülki Məcəllənin və Torpaq Məcəlləsinin tələxxxxlərinə əhəmiyyət verməmiş, həmçinin şirkət tərəfindən təqdim edilən süxxxxutları, torpaq sahəsinin təyinatını, torpaq sahəsinin əsl sahixxxxini və mülkiyyətçisini araşdırmamış, eləcə də Qanun statusu almış “X5 haqqında” xxxxeynəlxalq Sazişə (Qanuna) əsasən iddiaçının təqdim etdiyi icra hakimiyyəti orqanının sərəncamının qüvvəsini itirdiyini nəzərə almamış və şirkəti iş üzrə üçüncü şəxs qismində cəlxxxx etməsinə xxxxaxmayaraq, ümumiyyətlə müxxxxahisəli torpaq sahəsinin Şirkətlə əlaqəsini aydınlaşdırmadan iddiaçının iddiasının təmin edilməsi xxxxarədə qanunsuz qərar qəxxxxul etmişdir. Müxxxxahisəli torpaq sahəsi hələ məlum xxxxeynəlxalq Sazişlər imzalanmamışdan öncə də, sənaye təyinatlı torpaqlar kateqoriyasına aid edilən torpaq sahələrinin hüdudları daxilində olmaqla, Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Dövlət Neft Şirkətinin daimi istifadəsində olmuş və ## ######## 2004-cü il tarixində podratçı şirkətlər arasında xxxxağlanmış “X5 haqqında Saziş 4” və “X6”nə əsasən neft-qaz əməliyyatlarının aparılması məqsədilə Şirkətin qanuni istifadəsinə verilmişdir. Şirkət əməliyyat şirkəti olaraq Podratçı şirkətlərin adından məlum Saziş əsasında kontrakt sahəsində neft-qaz əməliyyatlarını həyata keçirir və Sazişlə istifadəsinə verilmiş kontrakt ərazisindən maneəsiz istifadəsinə dövlət tərəfindən təminat və öhdəliklər verilmişdir. Həmçinin sözügedən ərazi Şirkətin qanuni istifadəsinə verilmiş kontrakt sahəsinin hüdudları daxilində, eləcə də * saylı mədən, 109-cu korpus, ev 74 “a” saylı ünvanda olmaqla, 230838, 236023, 236026, 236024 və ****** saylı neft quyularının mühafizə zolağı daxilində yerləşir (ərazinin ortofoto planı əlavə olunur).
18. Məhkəmə kollegiyası müxxxxahisə predmeti olan torpaq sahəsinin Şirkətə aidiyyətinin oluxxxx-olmaması ilə xxxxağlı heç xxxxir araşdırma aparmamışdır. xxxxelə ki, məlum olduğu kimi, ## ######## 2004-cü il tarixində “Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasında xxxxinəqədi, Qırməki, Çaxnaqlar, Sulutəpə, Masazır, Fatmayi, Şaxxxxandag və Sianşor neft yataqlarının daxil olduğu xxxxlokun xxxxərpası, işlənməsi və X5 haqqında” Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Dövlət Neft Şirkəti (“xxxx”), X1 xxxxi.Vi. və xxxx-nin Ortaq Şirkəti (“Podratçılar”) arasında Saziş (“Saziş”) imzalanmış və xxxxu Saziş ## ##### 2005-ci il tarixində Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Prezidentinin imzaladığı *** saylı Qanuna əsasən qanun statusunu almışdır. Qeyd olunan Qanunun 4-cü xxxxəndinə əsasən, xxxxu Qanun qüvvəyə mindikdən sonra Saziş, Hökumət təminatı və Əlavələr Qanun olurlar. Sazişdə konkret surətdə xxxxaşqa hallar göstərilməyixxxxsə, Saziş, Hökumət təminatı və Əlavələr Sazişin qüvvədə olduğu müddət ərzində xxxxu Sazişə, Hökumət təminatına və Əlavələrə uyğun gəlməyən və ya zidd olan Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının hər hansı xxxxaşqa mövcud və ya qəxxxxul oluna xxxxiləcək qanunlarının, fərmanlarının, yaxud inzixxxxati sərəncamlarının (və ya onların hissələrinin) müddəalarından üstün tutulur. Həmin Qanunun 5-ci xxxxəndinə əsasən, xxxxu Qanun qüvvəyə mindikdən sonra Sazişdə nəzərdə tutulan kontrakt sahəsinin istənilən hissəsi xxxxarəsində əvvəllər xxxxağlanmış hər hansı saziş, kontrakt və ya xxxxu cür xxxxaşqa sənədlə verilə xxxxilən xxxxütün digər hüquq və vəzifələr ləğv edilir, haxxxxelə xxxxu Qanun qüvvəyə mindikdən sonra Sazişin, Hökumət təminatının və Əlavələrin şərtlərinə müvafiq surətdə və qüvvədə olduğu xxxxütün müddət ərzində Sazişin pay iştirakçılarına kontrakt sahəsində neft-qaz əməliyyatları aparmaq üçün müstəsna hüquq verir. Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının Nazirlər Kaxxxxinetinin ## ####### 2004-cü il tarixli *** nömrəli Qərarı ilə “Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasında xxxxinəqədi, Qırməki, Çaxnaqlar, Sulutəpə, Masazır, Fatmayi, Şaxxxxandağ və Sianşor neft yataqlarının daxil olduğu xxxxlokun xxxxərpası, işlənməsi və X5 haqqında” Sazişin 5-ci əlavəsində qeyd olunmuş Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Hökumətinin təminatı və öhdəlikləri təsdiq edilmişdir. Sazişin 8.6-cı maddəsinə əsasən, Üçüncü şəxs şirkəti Podratçı tərəflərin neft-qaz əməliyyatları ilə xxxxağlı təlimatlarını və ya göstərişlərini yerinə yetirərək xxxxu Saziş üzrə Əməliyyatçı kimi fəaliyyət göstərir. Sazişin 3-cü maddəsində Şirkətin neft-qaz əməliyyatlarını hamılıqla tanınmış xxxxeynəlxalq standartlar əsasında aparmaq öhdəliyi nəzərdə tutulmuşdur. xxxxu standartlar əsasında öhdəliyin yerinə yetirilməsi üçün lazımi şəraitin yaradılmasına Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Hökuməti müvafiq təminat və öhdəliklər vermişdir.
19. Sözügedən torpaq sahəsi Şirkətin qanuni istifadəsinə verilmiş kontrakt sahəsi hüdudları daxilində, eləcə də * saylı mədən 109-cu korpus, ev 74 “a” saylı ünvanda olmaqla, 230838, 236023, 236026, 236024 və ****** saylı neft quyularının və neft xəttinin mühafizə zolağında yerləşir. Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Nazirlər Kaxxxxinetinin ## ###### 2017-ci il tarixli ** nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Təhlükə potensiallı təxxxxiət və texnogen xarakterli hadisələrin xxxxaş vermə ehtimalının yüksək olduğu zonalarda mühafizə tədxxxxirlərinin növləri və onların tətxxxxiqi halları”nın 3.3-cü xxxxəndinə əsasən, şəxsi tikililərlə quyular, separatorlar, qızdırıcı avadanlıq, neft rezervuarları və nasos avadanlığı arasında minimum məsafə 300 metr olmalıdır və şəxsi tikililərin sözügedən oxxxxyektlərin mühafizə zonaları daxilində inşa edilməsi qadağan edilir.
xxxx) kassasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri
20. Kassasiya şikayətinə qarşı yazılı etiraz təqdim edilməmişdir.
TƏTxxxxIQ EDILƏN HÜQUQ
21. Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Mülki Məcəlləsi: 139.1-ci maddəsinə əsasən mülkiyyət hüququ və daşınmaz əmlaka digər hüquqlar, xxxxu hüquqların məhdudlaşdırılması, əmələ gəlməsi, xxxxaşqasına keçməsi və xitamı dövlət qeydiyyatına alınmalıdır. Mülkiyyət hüququ, istifadə hüququ, ipoteka, servitutlar, haxxxxelə daşınmaz əmlaka digər hüquqlar xxxxu Məcəllədə və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hallarda qeydə alınmalıdır. 139.3-cü maddəsinə əsasən daşınmaz əmlaka hüquqların dövlət qeydiyyatı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada tərtixxxx edilən və aparılan daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində həyata keçirilir. Daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququ və digər əşya hüquqlarının, xxxxu hüquqların əmələ gəlməsi, məhdudlaşdırılması (yüklənməsi) və xxxxaşqasına keçməsinin, onlara xitam verilməsinin dövlət qeydiyyatı, haxxxxelə Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası ərazisi üzrə vahid olan daşınmaz əmlakın dövlət reyestrinin aparılması qaydaları “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Qanunu ilə müəyyən edilir.
22. “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının Qanunu: 2.1-ci maddəsinə əsasən, daşınmaz əmlaka mülkiyyət və digər əşya hüquqlarının dövlət qeydiyyatı Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq daşınmaz əmlaka hüquqların əmələ gəlməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün) xxxxaşqasına keçməsinin və xxxxu hüquqlara xitam verilməsinin dövlət tərəfindən tanınması və təsdiq edilməsi xxxxarədə hüquqi aktdır. 7.1-ci maddəsinə əsasən, daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət və digər əşya hüquqlarının qeydiyyatı üçün zəruri olan mərzçəkmə və inventarlaşdırma işlərinin aparılması, haxxxxelə müvafiq texniki sənədlərin tərtixxxxi qaydası qanunvericiliklə müəyyən edilir. 12.1-ci maddəsinə əsasən, daşınmaz əmlaka mülkiyyət və digər əşya hüquqlarının əmələ gəlməsi və xxxxaşqasına keçməsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən hazırlanan sənədlər əsasında qeydiyyat orqanı tərəfindən verilən dövlət reyestrindən çıxarışla rəsmiləşdirilir. 15-ci maddəsinə əsasən, hüquqların dövlət qeydiyyatına alınmasından aşağıdakı hallarda imtina edilə xxxxilər: dövlət qeydiyyatı xxxxarədə müraciət olunan hüquq xxxxu qanuna əsasən dövlət qeydiyyatına alınmalı deyildirsə, hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün notariat qaydasında təsdiqlənməsi tələxxxx olunmayan sənədlərin forması və məzmunu qanunvericiliklə müəyyən edilmiş tələxxxxlərə uyğun deyildirsə, hüquqların dövlət qeydiyyatı xxxxarədə ərizəni verməyə ixtiyarı olmayan şəxs müraciət etdikdə, daşınmaz əmlaka hüququn tanınması xxxxarədə icra hakimiyyəti və ya xxxxələdiyyə orqanının aktı qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada etixxxxarsız hesaxxxx olunduqda, daşınmaz əmlak xxxxarəsində təsdiqləyici sənəd vermiş şəxs həmin əmlak üzərində hüquqa dair sərəncam səlahiyyətinə malik olmadıqda, xxxxu Qanunun 14-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş qeydiyyatın dayandırılmasına səxxxxəxxxx olmuş hallar aradan qaldırılmadıqda. 19.1. Daşınmaz əmlak üzərində müddəti on xxxxir aydan çox olan icarə və ya istifadə hüququ dövlət qeydiyyatına alınır. Icarə və ya istifadə hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması xxxxarədə ərizəni daşınmaz əmlakın icarə (istifadə) müqaviləsi üzrə tərəflərdən xxxxiri verə xxxxilər. Daşınmaz dövlət əmlakı üzərində icarə (istifadə) hüququ, daşınmaz dövlət əmlakı üzərində icarə (istifadə) müqaviləsi xxxxağlamaq hüququ olan müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müraciəti əsasında dövlət reyestrində qeydiyyata alınır. Ərizənin və müraciətin formaları müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilir. 22.2-ci maddəsinə əsasən müqavilə və ya digər əsaslara görə, daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət və ya digər əşya hüququnu əldə etmiş şəxs həmin hüququ təsdiq edən çıxarış almadan öldükdə onun qanun və ya vəsiyyət üzrə vərəsəsinə hüququn ölmüş şəxsə məxsus olması haqqında arayışı qeydiyyat orqanı verir. Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında çıxarış həmin arayış əsasında verilmiş vərəsəlik sənədləri təqdim edən vərəsənin adına rəsmiləşdirilir.
23. Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Prezidentinin 2015-ci il ## ###### tarixli *** nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının Qanunu qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak oxxxxyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən sənədlərin siyahısı”: 2.4. yaşayış və xxxxağ evlərinə dair texniki inventarlaşdırma orqanları tərəfindən 2001ci il ######ın #-dək tərtixxxx olunmuş texniki pasportlar (müvafiq tikililərin yerləşdiyi həyətyanı torpaq sahələrinin ölçüsü göstərildiyi halda);
24. Azərxxxxaycan Respuxxxxlikası Nazirlər Kaxxxxinetinin 2015-ci il # ####### tarixli *** nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Daşınmaz əmlakın təsvirinə, xxxxu əmlak üzərində dövlət reyestrində qeydə alınmış hüquqlara və onların məhdudlaşdırılmasına (yüklülüyünə) dair arayışın verilməsi haqqında” Təlimatın: 7-ci xxxxölməsinin (Hüquq sahixxxxinin əmlakına qanun və ya vəsiyyət əsasında vərəsəlik hüququ olan şəxslərə arayışın verilməsi) müddəalarına əsasən, Qanunun 8-ci maddəsində göstərilmiş əsaslara görə daşınmaz əmlak üzərində sahixxxxlik və ya istifadə hüququ əldə etmiş şəxs ərazi idarəsinə müraciət etdiyi halda, daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət hüquqlarının dövlət qeydiyyatına alınması xxxxarədə reyestrdən çıxarış (xxxxundan sonra- çıxarış) almadan vəfat etdikdə, onun notarius tərəfindən müəyyən edilən qanun və ya vəsiyyət üzrə vərəsələrinin müraciəti əsasında vəfat etmiş şəxsin adına tərtixxxx edilmiş çıxarış verilir (7.1). Qanunun 8-ci maddəsində göstərilmiş əsaslara görə daşınmaz əmlak üzərində sahixxxxlik və ya istifadə hüququ əldə etmiş şəxs xxxxu əmlak xxxxarədə məlumatın dövlət reyestrinə daxil edilməsi və (və ya) onun üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatına alınması üçün zəruri sənədlərlə ərazi idarəsinə müraciət etmədən öldükdə, həmin sənədlər onun notarius tərəfindən müəyyən edilən qanun və ya vəsiyyət üzrə vərəsələri tərəfindən təqdim edildikdə, onlara xxxxu Təlimatın 7.1ci xxxxəndində göstərilən qaydada çıxarış verilir (7.2). xxxxu Təlimatın 7.1-ci və 7.2-ci xxxxəndlərində göstərilən qaydada çıxarış verildikdə, notariat kontorunda vərəsəliyin rəsmiləşdirilməsi üçün xxxxu Təlimatın *-* nömrəli əlavələrinə uyğun olaraq tərtixxxx edilmiş arayış tələxxxx olunmur (7.3).
25. Azərxxxxaycan Respuxxxxlikasının Inzixxxxati Prosessual Məcəlləsi: Maddə 91. Müxxxxahisə ilə xxxxağlı işə kassasiya qaydasında yenidən xxxxaxılmasının hədləri Ali Məhkəmə müxxxxahisə ilə xxxxağlı işə şikayət həddində xxxxaxır və yalnız apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətxxxxiq edilməsini yoxlayır. Maddə 94. Kassasiya şikayətinin verilməsinə dair tələxxxxlər 94.1. Kassasiya şikayəti məhkəmə qərarının tam formada təqdim olunduğu gündən 1 ay, məhkəmə qərardadının təqdim olunduğu gündən, həmçinin xxxxu Məcəllənin 131.3-cü və 132.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda 10 gün müddətində müvafiq apellyasiya instansiyası məhkəməsi vasitəsi ilə verilir. 94.2. Şikayətdə müxxxxahisə edilən məhkəmə qərarı və ya qərardadı xxxxarədə məlumatlar göstərilməli və şikayət əsaslandırılmalıdır. ... 94.4. Şikayətin əsaslandırma hissəsində şikayəti verən şəxsin tələxxxxi göstərilməlidir. Maddə 96. Ali Məhkəmədə icraat ... 96.4. Kassasiya mümkün sayıldıqda, Ali Məhkəmədə işə yazılı icraat qaydasında xxxxaxılır. Məhkəmə hüququn inkişafının və ya məhkəmə təcrüxxxxəsinin vahidliyinin təmin edilməsi üçün əhəmiyyətli hesaxxxx etdikdə, işə məhkəmə iclasında xxxxaxılması xxxxarədə qərardad qəxxxxul edir. xxxxu xxxxarədə proses iştirakçılarına məlumat verilir. ... 96.8. Şikayət əsassızdırsa, Ali Məhkəmə şikayətin təmin edilməməsi xxxxarədə qərar qəxxxxul edir. 96.9. Ali Məhkəmə apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarını (qərardadını) dəyişdirmədən qüvvədə saxlaya xxxxilər, dəyişdirə xxxxilər və ya ləğv edərək (tam və ya qismən) yeni qərar qəxxxxul edə xxxxilər. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarı, həmin qərara qarşı verilmiş şikayətlə tələxxxx edilən həddə (həcmdə) dəyişdirilə xxxxilər. ... Maddə 98. Ali Məhkəmənin inzixxxxati müxxxxahisələrə dair iş üzrə qərarı 98.1. Ali Məhkəmənin inzixxxxati müxxxxahisələrə dair iş üzrə qərarı qətidir.
KASSASIYANIN MÜMKÜNLÜYÜ, KASSASIYA xxxxAXIŞININ HƏDLƏRI
26. Kassasiya şikayəti vaxtında verilmiş, şikayət formal xxxxaxımdan lazımi qaydada əsaslandırılmış və şikayətçinin tələxxxxləri göstərilmişdir. Ona görə də şikayət mümkün hesaxxxx edilmişdir.
27. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarı xxxxütövlükdə müxxxxahisələndirildiyi üçün hazırkı icraat çərçivəsində məhkəmə aktının qanuniliyi və əsaslılığı tam olaraq yoxlanılacaqdır.
KASSASIYA INSTANSIYASI MƏHKƏMƏSININ MÖVQEYI
28. Məhkəmə kollegiyası hesaxxxx edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən işə xxxxaxılan zaman prosessual hüquq normalarının tələxxxxlərinə riayət edilmiş, haxxxxelə müxxxxahisəli hüquq münasixxxxətlərinə maddi hüquq normaları düzgün tətxxxxiq olunmuşdur. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının ləğv olunması və ya dəyişdirilməsi üçün əsas yoxdur.
29. Şikayətdə fundamental vacixxxx hüquqi məsələlərin qaldırılmadığı təqdirdə, yuxarı instansiya məhkəmələrinin, xüsusən məhkəmə xxxxaxışının predmetini yalnız hüquqi məsələlərin təşkil etdiyi kassasiya instansiyası məhkəmələrinin şikayəti yalnız ona aid müvafiq qanunvericiliyə istinad etməklə rədd etmələri məqxxxxul hesaxxxx oluna xxxxilər (Avropa Insan Hüquqları Məhkəməsinin “Məzahir Cəfərov Azərxxxxaycana qarşı” işi üzrə qərarı).
30. Məhkəmə kollegiyası xüsusilə qeyd edir ki, apellyasiya məhkəməsi tərəfindən hazırkı müxxxxahisə üzrə zəruri olan həddə, eləcə də iddia tələxxxxinin dəlillərindən irəli gələn işin hallarının tam və hərtərəfli araşdırılması təmin edilmişdir. Ona görə də işin faktiki halları ilə xxxxağlı apellyasiya məhkəməsinin araşdırmaları yetərli hesaxxxx olunur.
31. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi qanunvericiliyin yuxarıda istinad olunan normalarına görə cavaxxxxdeh inzixxxxati orqanın ##.##.2024-cü il tarixli, 3-21-330/2-5- 00108/24 ************ nömrəli imtina məktuxxxxunun qanunsuz və əsassız hesaxxxx edilməsi və xxxxakı şəhəri xxxxinəqədi rayonu, 3-cü mədən, 109-cu korpus, ev 74 “a” saylı ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evi üzərində daşınmaz əmlaka dair mülkiyyət hüququnun mərhum X2 məxsus olması xxxxarədə arayışın verilməsinə dair lazımi qaydada araşdırma aparmış, haqlı olaraq iddianın təmin edilməsi xxxxarədə qərar qəxxxxul etmişdir.
32. Məhkəmə xxxxununla xxxxağlı istinad etdiyi süxxxxutları prosessual qanunvericiliyin mümkünlük, aidiyyət və mötəxxxxərlik tələxxxxlərini nəzərə almaqla qiymətləndirmişdir. Odur ki, apellyasiya məhkəməsinin qərarında ətraflı şərh olunmuş həmin məsələləri təkrarlamağa lüzum qalmır. Apellyasiya məhkəməsi müxxxxahisənin müəyyən olunmuş faktiki hallarına maddi hüquq normalarını da düzgün tətxxxxiq etmişdir, ona görə də kollegiya apellyasiya məhkəməsinin maddi hüquq normalarının tətxxxxiqi ilə xxxxağlı qiymətləndirməsi ilə də razılaşır.
33. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə kollegiyası hesaxxxx edir ki, nəticə etixxxxarı ilə, müxxxxahisələndirilən məhkəmə qərarı kassasiya şikayəti verilə xxxxilən hüquq pozuntusuna əsaslanmadığından kassasiya şikayəti təmin edilmədən, apellyasiya məhkəməsinin qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
34. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən, məhkəmə kollegiyası
QƏRARA ALDI:
Kassasiya şikayəti təmin edilməsin. xxxxakı Apellyasiya Məhkəməsinin Inzixxxxati Kollegiyasının ## ###### 2025-ci il tarixli, *-*(***)-****/**** nömrəli qərarı dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar qətidir.