Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(103)-4258/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2-1(103)-4258/2024 27.11.2024 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyası X10 Cəmilovanın sədrliyi və məruzəsi ilə, X3 və X9 ibarət tərkibdə, X7-Yusiflinin katibliyi ilə, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Bakı şəhəri Cavabdehnə qarşı “ölüm haqqında şəhadətnamədə dəyişiklik edilməsi” tələbinə dair iddiası üzrə Bakı İnzibati Məhkəməsinin 2-1(112)- 1076/2023 saylı 19 iyun 2023-cü il tarixli qərarından iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinin mümkünlüyünün yoxlanılması məsələsinə və prosessual müddətin bərpası barədə ərizəyə 27 noyabr 2024-cü il tarixdə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin (ünvan: ünvan 2əhəllə) binasında açıq məhkəmə iclasında şifahi məhkəmə baxışı qaydasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cavabdeh Bakı şəhəri Cavabdehnə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, X2 barəsində verilmiş 23 avqust 2004-cü il tarixli ölüm haqqında şəhadətnamədə ölümün səbəbi qrafasında “20 yanvar faciəsi zamanı aldığı güllə yarası nəticəsində vəfat etməsi” qeydinin aparılmasından imtinasının qanunsuz hesab edilməsi; X2 barəsində verilmiş 23 avqust 2004-cü il tarixli ölüm haqqında şəhadətnamədə ölümün səbəbi qrafasında “20 yanvar faciəsi zamanı aldığı güllə yarası nəticəsində vəfat etməsi” qeydinin aparılması vəzifəsinin cavabdehə həvalə edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Bakı İnzibati Məhkəməsinin 2-1(112)-1076/2023 saylı 19 iyun 2023-cü il tarixli qərarı ilə iddianın təmin edilməməsi qərara alınmışdır. Həmin qərardan narazı qalan iddiaçı X4 tərəfindən apellyasiya şikayəti və buraxılmış prosessual müddətin bərpasına dair ərizə verilərək, qərarın ləğv edilməsi və iddianın təmin edilməsi xahiş edilmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, məhkəmə prosesi onun iştirakı olmadan keçirildiyindən qərardan xəbərsiz olmuş, digər tərəfdən qərar ona xeyli gec çatmış, belə ki, bacısı 1965-ci il təvəllüdlü X6 uzun müddət xəstə olduğundan baxımsız qaldığı üçün Xızı rayonunun Tıxlı kəndində qalmaq məcburiyyətində olduğundan qərardan xəbəri olmamışdır. 14 il müddətində 20 Yanvar faciəsi zamanı güllə yarası alaraq, İ qrup əlil kimi yataq xəstəsi olan mərhum həyat yoldaşı X1 qulluq etdiyindən sağlıq durumunda ciddi problemlər yaranmış, psixi sarsıntılar keçirmiş, 1993-cü il təvəllüdlü oğlu X5 2018-ci ilin iyun ayında avtomobil qəzası nəticəsində həlak olduğu üçün psixi sarsıntıları daha da artmış, ciddi müalicələr aldığından qərardan xəbərsiz olmuşdur, eyni zamanda onda yaddaş pozğunluqları da vardır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 87.2-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiyanın mümkünlüyü əsaslarını yoxlayır. İnzibati prosessual qanunvericiliyin tələblərinə görə apellyasiya şikayətinin vaxtında verilməsi apellyasiyanın mümkün sayılması üçün əsas şərtlərdən biridir. Bununla bağlı hazırki iş üzrə apellyasiyanın mümkünlüyünün yoxlanılması məsələsinə (ötürülmüş prosessual müddətin bərpası barədə ərizəyə) baxılması xx.xx.2024-cü il tarixə təyin edilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçı 05 mart 2024-cü il tarixdə birinci instansiya məhkəməsindən sənədlər təhvil alınarkən məhkəmə qərarının da həmin tarixdə əldə olunduğunu və xəbərdar olduğunu bildirmiş və müddətin ötürülməsini özünün və bacısının xəstə olması ilə əlaqələndirərək müddətin üzrlü hesab olunmasını və apellyasiyanın mümkün sayılmasını xahiş etmişdir. İnzibati Prosessual Məcəllənin 12.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə proses iştirakçılarının izahatları, ərizə və təklifləri ilə, onların təqdim etdikləri sübutlarla və işdə olan digər materiallarla kifayətlənməyərək mübahisənin düzgün həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halları xidməti vəzifəsinə görə araşdırmağa borcludur. Həmin Məcəllənin 13-cü maddəsinə əsasən məhkəmə qaldırılan iddialarda yol verilən formal xətaların aradan qaldırılmasında, aydın olmayan iddia tələblərinin dəqiqləşdirilməsində, yanlış iddia növlərinin münasibləri ilə əvəz olunmasında, natamam faktiki məlumatların tamamlanmasında, eləcə də işin hallarının müəyyənləşdirilməsi və qiymətləndirilməsi baxımından əhəmiyyət kəsb edən izahatların təqdim olunmasında proses iştirakçılarına yardım etməyə borcludur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 75.3-cü maddəsinə görə məhkəmə qərarı, bu Məcəllənin 20.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada proses iştirakçılarına təqdim edilir. Həmin Məcəllənin 20.1-ci maddəsinə əsasən müddətin axımının başlanmasına səbəb olan məhkəmə qərarları, qərardadları, sərəncamları, eləcə də məhkəmə iclasının tarixinin müəyyən olunması ilə və ya məhkəməyə çağırışla bağlı olan məhkəmə sənədləri proses iştirakçılarına şəxsən və ya digər üsullarla təqdim edilməlidir. Hər bir halda təqdimetmənin təsdiqi barədə müvafiq qeydlər və ya sənədlər iş üzrə materiallara əlavə olunur. Həmin Məcəllənin 22.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, müddətin axımı təqdim edilmə anından, təqdim edilmənin bu Məcəllə ilə məcburi hesab olunmadığı hallarda isə, elan edilmə anından başlanır. Eyni zamanda həmin Məcəllənin 23.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qərarına (qərardadına) qarşı şikayət verilməsi ilə bağlı bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş müddətin axımı, proses iştirakçısına həmin qərara (qərardada) qarşı şikayət vermənin qaydası və müddəti, şikayətin verilə biləcəyi məhkəmə və onun ünvanı barədə məlumatların nəzərdə tutulduğu məhkəmə aktının və ya bu barədə məhkəmə tərəfindən yazılı məlumatın təqdim edildiyi gündən başlanır. Həmin Məcəllənin 85.1-ci maddəsinə əsasən şikayət məhkəmə qərarının tam formada təqdim olunduğu gündən 30 gün, məhkəmə qərardadının isə elan olunduğu gündən 10 gün müddətində inzibati məhkəmə vasitəsilə verilir. İş materiallarından müəyyən olunur ki, İddiaçı xx.xx.2024-cü il tarixdə birinci instansiya məhkəməsinə ərizə ünvanlayaraq, sənədlərin geri qaytarılmasını xahiş etmiş, xx.xx.2024-cü il tarixdə isə iş materiallarında olan sənədləri təhvil almışdır. Lakin apellyasiya şikayəti və buraxılmış prosessual müddətin bərpasına dair ərizəsi xx.xx.2024cü il tarixdə məhkəməyə daxil olmuşdur. İddiaçı müddətin ötürülməsini özünün və bacısının xəstəliyi ilə bağlı ona qulluq etməsi ilə əlaqələndirərək, vaxtında apellyasiya şikayəti verə bilmədiyini bildirmiş və ötürülmüş prosessual müddətin üzrlü hesab edilərək bərpa edilməsini, apellyasiyanın mümkün sayılmasını xahiş edir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 24.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə müəyyən olunmuş müddət inzibati məhkəmə icraatı iştirakçısının təqsiri olmadan buraxıldığı hallarda, məhkəmə həmin şəxsin ərizəsinə əsasən buraxılmış prosessual müddəti bərpa etməlidir. Həmin Məcəllənin 24.2-ci maddəsinə əsasən buraxılmış prosessual müddətin bərpa edilməsi barədə ərizə müddətə əməl olunmasına mane olan hallar aradan qalxdığı gündən 15 gün ərzində verilməlidir. Müddətin buraxılmasına səbəb olmuş hallar ərizədə və ya ərizə üzrə keçirilən məhkəmə iclasında əsaslandırılmalıdır. Hazırki işdə iddiaçı mübahisələndirilən məhkəmə qərarından apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün qanunla müəyyən edilmiş prosessual müddətin ötürüldüyünü və həmin müddətin onun təqsiri üzündən ötürüldüyünü etiraf etsə də, səbəbinin üzrlü səbəblərlə bağlı olduğunu təsdiq edə biləcək hər hansı sübutu məhkəməyə təqdim edə bilməmişdir. Bununla bağlı məhkəmə kollegiyası inzibati prosessual qanunvericiliyin yuxarıda sadalanan normaları baxımından prosessual müddətin bərpasının şəxsin ərizəsi əsasında mümkünlüyünü, iddiaçının mübahisələndirdiyi 19 iyun 2023-cü il tarixli məhkəmə qərarından apellyasiya şikayətini prosessual müddət ötürülməklə verdiyinin özü tərəfindən də təsdiq olunduğunu, ötürülmüş prosessual müddətin üzrlü səbəblərlə əlaqəsinin olması barədə sübutların təqdim olunmadığını, belə olan halda prosessual müddətin üzrsüz səbəbdən ötürülməsi və bu səbəbdən də onun bərpası üçün əsasların mövcud olmadığını nəzərə alaraq hesab edir ki, müddətin bərpası ilə bağlı verilmiş ərizə təmin olunmamalı və şikayət qeyri-mümkün sayılaraq onun qəbulundan imtina edilməlidır. Məhkəmə kollegiyası inzibati prosessual qanunvericiliyin yuxarıda sadalanan normaları baxımından işdəki sübutlarla iddiaçı tərəfindən prosessual müddətin üzrsüz səbəblərdən ötürüldüyünün təsdiq olunduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, prosessual müddətin bərpası ilə bağlı verilmiş ərizə təmin olunmamalı, şikayət qeyri-mümkün sayılmalı və onun qəbulundan imtina edilməlidır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 58.7-ci maddəsinə əsasən sübutlar məhkəmə tərəfindən tam və hərtərəfli araşdırıldıqdan sonra qiymətləndirilir. Həmin Məcəllənin 87.3-cü maddəsinə əsasən apellyasiya mümkün sayılmadıqda apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayəti qəbul etməkdən imtina edir. Yuxarıdakılara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 22.1, 23.1, 24.1, 80, 85.1, 87, 90 və 94-cü maddələrini rəhbər tutub, məhkəmə kollegiyası QƏRARAALDİ: İddiaçı tərəfindən verilmiş “prosessual müddətin bərpası” barədə ərizə təmin edilməsin. Bakı İnzibati Məhkəməsinin 2-1(112)-1076/2023 saylı 19 iyun 2023-cü il tarixli qərarından iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qeyri-mümkün hesab edilsin və şikayətin qəbulundan imtina edilsin. Qərardaddan, onun işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 gün müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyası vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına kassasiya şıkayəti verilə bilər. Sədrlik edən Xəyalə Cəmilova X14 Elvin Əliyev