Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(103)-685/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2-1(103)-685/2022 25.08.2022 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Giriş hissə: X5 Hüseynin sədrliyi və məruzəsi ilə, Aytən Pənah qızı Oruczadə və Səadət İnayət qızı Bəktaşidən ibarət tərkibdə, Aytac Mahir qızı Məmmədlinin katibliyi ilə, Cavabdehin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə qarşı (3-cü şəxs "xxxx" QSC) “torpaq sahəsinin plan və ölçüsünün verilməsi” tələbinə dair inzibati iş üzrə Bakı İnzibati Məhkəməsinin 07 oktyabr 2021-ci il tarixli, 2-1(112)-7490/2021 saylı qərarından iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə əsasən inzibati işə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq aşağıdakı qərarı qəbul etdi. Təsviri hissə: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək “26 Bakı Komissarları adına xəstəxana” bağçılıq-yoldaşlıq üzvlərinin siyahısına əsasən ona verilmiş torpaq sahəsinin koordinatlarının müəyyən edilməsi, torpaq sahəsinin plan və ölçü sənədinin verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçının razılığı ilə əsl olmayan cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti əsl cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsi ilə əvəz edilmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2020-ci il tarixli qərardadı ilə "xxxx" QSC üçüncü şəxs qismində inzibati məhkəmə icraatına cəlb olunmuşdur. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, o, 1985-ci ildən 2007-ci ilədək "xxxx" QSC-nin Həkim-Sanitar Xidmətində çalışmışdır. Həmin xəstəxanadan onlara Zirədə yerləşən torpaq sahələri verilmişdir. O da daxil olmaqla bütün işçilər evin sənədləşməsi ilə bağlı müəyyən xərclər çəkmişlər. Lakin bu gün həmin torpaq sahəsi ona verilməmişdir. Aqibəti barədə heç bir məlumatı yoxdur. Torpaq sahəsi verilən üzvlərin siyahısında onun adının olmasına baxmayaraq, ona ayrılmış torpaq sahəsinin nömrəsi və ölçüsü göstərilməmişdir. Bununla əlaqədar olaraq, aidiyyəti orqana, yəni cavabdehə dəfələrlə müraciət edərək bağ sahəsinin ölçüsünün müəyyən edilməsinə və siyahıdakı sıra nömrəsinin dəqiqləşdirilməsinə köməklik göstərilməsini xahiş etsə də, heç bir nəticə əldə edə bilməmişdir. İnzibati orqan xx.xx.2020-ci il tarixli sonuncu məktubunda bildirmişdir ki, Xidmətin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinin arxiv məlumatlarına əsasən “26 Bakı Komissarları adına xəstəxana” bağçılıq-yoldaşlıq üzvlərinin siyahısında onun adı vardır, lakin ona ayrılmış bağ sahəsinin ölçüsü və nömrəsi göstərilməmişdir. Bakı İnzibati Məhkəməsinin 22 oktyabr 2020-ci il tarixli, 2-1(112)-4072/2020 nömrəli qərardadı ilə İddiaçı iddiası mümkün sayılmamışdır. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyası 2-1(103)-473/2021 №-li, xx.xx.2021-ci il tarixli qərardadı ilə İddiaçı apellyasiya şikayəti qismən təmin edilmiş, Bakı İnzibati Məhkəməsinin 22 oktyabr 2020-ci il tarixli, 2- 1(112)-4072/2020 nömrəli qərardadı ləğv edilmiş və inzibati iş baxılması üçün Bakı İnzibati Məhkəməsinə göndərilmişdir Bakı İnzibati Məhkəməsinin 07 oktyabr 2021-ci il tarixli, 2-1(112)-7490/2021 saylı qərarı ilə iddia rədd edilmişdir. Qərardan narazı qalan iddiaçı iddia ərizəsi ilə eyni məzmunlu apellyasiya şikayəti verərək qərarın ləğv edilməsi və iddia tələbinin təmin edilməsi barədə yeni qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları: Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdehin nümayəndəsi apellyasiya şikayətinə etiraz edərək təmin edilməməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə iddiaçıya və üçüncü şəxsə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında iştiraklarını təmin etməmişdirlər. Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası İnzibati Prossesual Məcəlləsinin 62.3-cü maddəsinə əsaslanaraq işə iddiaçının və üçüncü şəxsin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Əsaslandırma hissəsi: Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 82-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi mübahisə ilə bağlı işə şikayət həddində və hüquqi məsələlər, habelə sübutlar və faktlar (faktiki hallar) əsasında mahiyyəti üzrə tam həcmdə baxır. Məhkəmə kollegiyası işdə iştirak edən şəxsi dinləyib, apellyasiya şikayətinin dəlillərini araşdırıb hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, Bakı İnzibati Məhkəməsinin 07 oktyabr 2021-ci il tarixli, 2-1(112)-7490/2021 saylı qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Bakı şəhər X2 İcraiyyə Komitəsinin xx.xx.1987-ci il tarixli, 19/340 nömrəli qərarının, Azərbaycan Dəmir Yolları 26 Bakı Komissarları adına xəstəxananın bağ sahəsi əldə etmək istəyən işçilərinin xx.xx.1988-ci il tarixli siyahısının lazımı qaydada təsdiq edilmiş surətlərindən görünür ki, Bakı şəhər X2 İcraiyyə Komitəsinin xx.xx.1987-ci il tarixli, 19/340 nömrəli qərarına əsasən Azərbaycan SSR Səhiyyə Nazirliyi Azərbaycan Dəmir Yollarının 26 Bakı Komissarları adına xəstəxanasının 52 nəfər üzvündən ibarət yoldaşlıq cəmiyyətinə Zirə qəsəbəsində 3,3 ha torpaq sahəsi ayrılmışdır. xx.xx.1988-ci il tarixdə tərtib edilmiş bağ sahəsi əldə etmək istəyən işçilərinin siyahısında (siyahıda 61 nəfərin adı qeyd olunmuşdur) İddiaçı adı qeyd edilmişdir. "xxxx" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti Həkim-Sanitar Xidmətinin Bakı X3 Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Bakı şəhər Ərazi İdarəsinə ünvanlandığı 61 №-li, xx.xx.2011-ci il tarixli məktubdan görünür ki, Bakı şəhər X2 İcraiyyə Komitəsinin xx.xx.1987-ci il tarixli, 19/340 nömrəli qərarı ilə Əzizbəyov rayonu, Zirə qəsəbəsində Bakı X3 52 nəfərdən ibarət kollektivinə bağ sahəsi üçün torpaq sahəsi ayrılmışdır. Uzun müddət ərzində xəstəxana işçilərinin bir qrupu Respublikadan getmiş, bəziləri öz dünyasının dəyişmişdir. 24 dekabr 1999-cu il tarixdən xəstəxananın ümumi yığıncağı və həmin yığıncaqda məlum olmuşdur ki, bağçılıqyoldaşlıq cəmiyyətinin üzvlərinin siyahısı olmamışdır. Ümumi yığıncağın 02 saylı protokolunun qərarı ilə yeni siyahı tərtib olunmuşdur. Tərtib olunmuş 2 (iki) səhifədən ibarət siyahının qəbul olunması xahiş edilmişdir. Bakı X3 “Sağlamlıq” bağçılıq-yoldaşlıq cəmiyyətinin üzvləri, şöbə müdirlərinin və Həmkarlar İttifaqı Komitəsi üzvləri ilə birlikdə keçirilən ümumi iclasın 24 dekabr 1999-cu il tarixli, 2 saylı protokolunun və ona əlavə edilmiş Bakı X3 “Sağlamlıq” bağçılıq-yoldaşlıq cəmiyyəti üzvlərinin siyahısının lazımi qaydada təsdiq edilmiş surətlərindən görünür ki, həmin iclasın qərarına əsasən Bakı şəhər X4 İcraiyyə Komitəsinin 18 sentyabr 1987-ci il tarixli, 19/340 nömrəli qərarı ilə Bakı şəhəri, Əzizbəyov rayonunun Zirə qəsəbəsində kollektiv bağçılıq təsərrüfatını təşkil etmək məqsədi ilə 26 Bakı Komissarları adına Azərbaycan Dəmir Yolu hissə Xəstəxanasının 52 nəfər əmək kollektivinə ayrılmış 3,3 hektar bağ sahəsi üçün torpaq sahəsini xəstəxananın HİK-nin 1987-ci ildə əmək kollektivi üzvlərinin ərizələrinə əsasən 52 nəfərə bölünməsi barədə qərarını əsas götürərək, lakin onlardan bir hissəsinin 1988-1990-cı illərdə yaranmış vəziyyətlə bağlı Respublikadan köçüb getmələrini, bəzilərinin isə verilmiş torpaq sahəsindən imtina etməsinə (imtina ərizələri protokola əlavə olunur), onlardan sonrakı illərdə xəstəxananın əmək kollektivinin üzvlərinin tərkibində gedən müəyyən dəyişikliklərlə əlaqədar olaraq əlavə xəstəxananın rəhbərliyinə ərizə və müraciətlərə baxılaraq 52 nəfər üçün ayrılmış bağçılıq-yoldaşlıq torpaq sahəsinin hər bir nəfərə eyni ölçüdə bölünüb verilməsi zamanı imtiyazlı 8 (səkkiz) nəfər içşiyə iki pay, 36 (otuz altı) nəfər işçiyə isə bir pay verilməklə 44 (qırx dörd) nəfərdən ibarət siyahının təsdiq edilməsi qərara alınmışdır. Təsdiq edilmiş siyahıda İddiaçı adı qeyd edilməmişdir. "xxxx" QSC-nin iddiaçıya ünvanladığı 2730 №-li, xx.xx.2020-ci il tarixli məktubdan görünür ki, "xxxx" QSC Həkim-Sanitar Xidmətinin tabeliyində olan Bakı X3 tibb işçilərinin Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Zirə qəsəbəsinə bağ sahələrinin bölgüsü 2011-ci il tarixində həyata keçirilmişdir və onunla bağlanan əmək müqaviləsi isə Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 70-ci naddəsinin “ç” bəndinə əsasən, xx.xx.2007-ci il tarixli, 105\k nömrəli əmrlə xitam verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin iddiaçıya ünvanlandığı xx.xx.2019-cu il tarixli, **********115 №-li, xx.xx.2019-cu il tarixli, **********508 №-li, xx.xx.2020-ci il tarixli, **********46 №-li məktubların surətlərindən görünür ki, Xidmətin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinin arxiv məlumatlarına əsasən “26 Bakı Komissarları adına xəstəxana” bağçılıqyoldaşlıq üzvlərinin siyahısında adı var, lakin ona ayrılmış bağ sahəsinin nömrəsi və ölçüsü göstərilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin iddiaçıya ünvanlandığı xx.xx.2020-ci il tarixli, **********52 №-li məktubun surətindən görünür ki, Bakı X3 “Sağlamlıq” bağçılıq-yoldaşlıq cəmiyyətinin üzvlərinin ümumi iclasının 24 dekabr 1999cu il tarixli, 02 saylı Protokolu ilə “Bağ sahəsi veriləcək işçilərin Siyahısı” təsdiq edilmiş və həmin siyahıda onun adı qeyd edilməmişdir. Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinin iddiaçıya ünvanladığı **********90 №-li, xx.xx.2021-ci il tarixli məktubundan görünür ki, qeyd edilən məsələ ilə bağlı müraciətə xx.xx.2020-ci il tarixli **********84 nömrəli məktubda ətraflı cavab verilmiş, lakin qeyd olunan çatışmazlıqlar aradan qaldırılmamışdır. “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 11.1-ci maddəsinə əsasən hüquqların mövcudluğunu, əldə edilməsini, başqasına keçməsini, məhdudlaşdırılmasını (yüklənməsini), onlara xitam verilməsini təsdiq edən sənədlər hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün qanunla müəyyən edilmiş tələblərə uyğun olmalıdır. Yuxarıda göstərilən çatışmazlıqlar aradan qaldırıldıqdan sonra məsələyə yenidən baxılacaqdır. Bu məktub daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyatdan imtina sayılmır. "xxxx" QSC Həkim Sanitar Xidməti Bakı Dəmir Yolu Xəstəxanası MMC tərəfindən məhkəməyə ünvanlanmış 121 №-li, xx.xx.2021-ci il tarixli məktubdan görünür ki, "xxxx" MMC-nin (əvvəlki Bakı Dəmir Yolu Xəstəxanası) işçilərinə bağçılıq məqsədilə 1987-ci ildə ayrılan torpaq sahəsi ilə bağlı bütün təşkilati məsələlərin həlli məqsədilə xəstəxananın kollektivi tərəfindən “Sağlamlıq” Bağçılıq yoldaşlıq cəmiyyəti yaradılmışdır və həmin Cəmiyyətin qərarları Cəmiyyətin üzvlərinin iclaslarının protokolları ilə müstəqil şəkildə qəbul edilmişdir. Cəmiyyətin sonuncu sədri Azərbaycan Dəmiryolçularının Müstəqil Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsinin əməkdaşı - sağlamlıq mühafizəsi üzrə təlimatçı işləmiş Musa Musayev adlı şəxs olmuşdur (hazırda həmin şəxs vəfat etmişdir) və Cəmiyyətin bütün sənədlərinin tərtib edilməsi ilə o məşğul olmuş və sənədlər də onda saxlanılmışdır. 24 dekabr 1999-cu il tarixli, 02 saylı protokola gəldikdə isə həmin protokol “Sağlamlıq” bağçılıq yoldaşlıq cəmiyyətinin üzvləri tərəfindən keçirilmiş iclasın protokoludur, həmin protokol iclasın sədri və katibi tərəfindən tərtib edilərək imzalanmışdır, eyni zamanda 1999-cu il tarixli “Bağ sahəsi verilmiş işçilərin siyahısı” da “Sağlamlıq” bağçılıq yoldaşlıq cəmiyyətinin sədri M.Musayev tərəfindən imzalanmışdır. Göstərilənlərə əsasən bildirilmişdir ki, xx.xx.1999-cu il tarixli, 02 saylı protokol və bağ sahələri verilmiş işçilərin siyahısı "xxxx" MMC tərəfindən tərtib edilmədiyi üçün həmin sənədlərdə İddiaçı adının göstərilməməsinin səbəblərini bildirmək imkanları xaricindədir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 146.2-ci maddəsinə görə daşınmaz əmlak üzərində sərəncam vermək hüququ həmin əmlakın daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində ərazilər üzrə qeydiyyatı tarixindən əmələ gəlir. 152.1-ci maddəsinə görə mülkiyyət hüququ – subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur. «Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun: 1.0.1-ci maddəsinə əsasən daşınmaz əmlak - üzərində hüquqlar dövlət qeydiyyatına alınmalı olan torpaq sahələri, binalar, qurğular və torpaqla möhkəm bağlı olan (ondan ayrıla bilməyən) digər əşyalar, yəni təyinatına tənasübsüz zərər vurulmadan yerinin dəyişdirilməsi mümkün olmayan obyektlərdir. 2.1-ci maddəsinə əsasən daşınmaz əmlaka mülkiyyət və digər hüquqlarının dövlət qeydiyyatı Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq daşınmaz əmlaka hüquqlarının əmələ gəlməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün), başqasına keçməsinin və bu hüquqlara xitam verilməsinin dövlət tərəfindən tanınması və təsdiq edilməsi barədə hüquqi aktdır. 2.2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi ilə və bu qanunla müəyyən edilmiş qaydada daşınmaz əmlak üzərində hüquqların qeydiyyatı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində aparılır. 8.0.7-ci maddəsinə əsasən 2007-ci il mayın 22-dək müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının nəzdində olan bağ təsərrüfatı idarələri tərəfindən vətəndaşlara ayrılmış bağ sahələrinə dair verilən icarə müqavilələri, sərəncamlar və orderlər kollektiv bağçılıqyoldaşlıq təsərrüfatının üzvlərinin siyahısına müvafiq olaraq verilmiş üzvlük kitabçası və ya üzvlərin iclasının protokolundan çıxarış daşınmaz əmlak üzərində hüquqların əmələ gəlməsinin, başqasına keçməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün) və xitam verilməsinin dövlət qeydiyyatı üçün əsasdır. 10.2-ci maddəsinə əsasən qeydiyyata orqanına verilən ərizəyə hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün bu qanunun 8-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslardan biri, torpaq sahəsinin planı və ölçüsü; torpaq sahəsində yerləşən bina, qurğu, tikililərin və digər daşınmaz əmlakının (onların tərkib hissələrinin) texniki pasportu, plan-cizgisi dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə sənəd əlavə olunur. 12.1-ci maddəsinə görə daşınmaz əmlaka mülkiyyət və digər əşya hüquqlarının əmələ gəlməsi və başqasına keçməsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən hazırlanan sənədlər əsasında qeydiyyat orqanı tərəfindən elektron üsulla təqdim olunan dövlət reyestrindən çıxarışla rəsmiləşdirilir. Çıxarışda daşınmaz əmlakın reyestr nömrəsi göstərilməlidir. Çıxarış qeydiyyat orqanının vəzifəli şəxslərinin müvafiq elektron imzası ilə təsdiqlənməklə “Elektron hökumət” portalında yerləşdirilir və hüquq sahibinin elektron üsulla real vaxt rejimində əldə etməsi imkanı təmin olunur. Hüquq sahibinin istəyindən asılı olaraq çıxarış elektron üsulla (o cümlədən elektron poçt ünvanı vasitəsilə) hüquq sahibinə göndərilir. 15-ci maddəsinə əsasən hüquqların dövlət qeydiyyatına alınmasından aşağıdakı hallarda imtina edilə bilər: dövlət qeydiyyatı barədə müraciət olunan hüquq bu qanuna əsasən dövlət qeydiyyatına alınmalı deyildirsə; hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün notariat qaydasında təsdiqlənməsi tələb olunmayan sənədlərin forması və məzmunu qanunvericiliklə müəyyən edilmiş tələblərə uyğun deyildirsə; hüquqların dövlət qeydiyyatı barədə ərizəni verməyə ixtiyarı olmayan şəxs müraciət etdikdə; daşınmaz əmlaka hüququn yaranması barədə icra hakimiyyəti və ya bələdiyyə orqanının aktı qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada etibarsız hesab olunduqda; daşınmaz əmlak barəsində təsdiqləyici sənəd vermiş şəxs həmin əmlak üzərində hüquqa dair sərəncam vermək səlahiyyətinə malik olmadıqda; bu qanunun 14-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş qeydiyyatın dayandırılmasına səbəb olan hallar aradan qaldırılmadıqda. «Yerli icra hakimiyyəti orqanlarının nəzdində olan bağ təsərrüfatı idarələrinin ləğv edilməsi barədə» Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx.xx.2007-ci il tarixli Sərəncamına əsasən yerli icra hakimiyyəti orqanlarının, o cümlədən Bakı Şəhəri İcra Hakimiyyətinin nəzdində olan bağ təsərrüfatı idarələri ləğv edilərək, onların arxivlərinin Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinə verilməsi qərara alınmışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx.xx.2015-ci il tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş «Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti haqqında Əsasnamə»yə görə hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında ərizəni və ərizəyə əlavə olunan sənədləri qəbul etmək, təqdim edilmiş sənədlərdə göstərilən məlumatın dövlət reyestrində saxlanılan məlumata uyğunluğunu yoxlamaq, bəyan olunan hüquqlarla qeydiyyata alınmış hüquqlar arasında ziddiyyətlərin, habelə hüquqların dövlət qeydiyyatından imtina edilməsi və ya hüquqların dövlət qeydiyyatının dayandırılması üçün digər əsasların olub-olmadığını müəyyən etmək, hüquqların dövlət qeydiyyatından imtina edilməsi və ya qeydiyyatının dayandırılması üçün əsas olmadığı halda təsdiqləyici sənədlər üzərində qeydlər yazmaq və dövlət reyestrinə müvafiq məlumatlar daxil etmək, hüquqların dövlət qeydiyyatını dayandırmaq və ya dövlət qeydiyyatına alınmasından imtina etmək, hüquqların dövlət qeydiyyatını rəsmiləşdirmək məqsədi ilə dövlət reyestrindən çıxarış vermək, (hüquqların dövlət qeydiyyatı zamanı buraxılan texniki səhvləri aradan qaldırmaq və hüquqların dövlət qeydiyyatı zamanı yaranan münasibətlərin maraqlı iştirakçılarına səhvlərin aradan qaldırılması barədə yazılı məlumat vermək, daşınmaz əmlak üzərində hüquqların qeydiyyatı məqsədi ilə torpaq sahəsinin planının və ölçüsünün tərtib edilməsini və verilməsini təmin etmək Xidmətin vəzifələri sırasına daxildir. Bakı şəhər X2 İcraiyyə Komitəsinin xx.xx.1987-ci il tarixli, 19/340 nömrəli qərarı ilə Əzizbəyov rayonu, Zirə qəsəbəsində Bakı X3 52 nəfərdən ibarət kollektivinə bağ sahəsi üçün torpaq sahəsi ayrılmışdır. İddiaçının adı Azərbaycan Dəmir Yolları 26 Bakı Komissarları adına xəstəxananın bağ sahəsi əldə etmək istəyən işçilərinin xx.xx.1988-ci il tarixli siyahısında qeyd edilsə də onun adına torpaq sahəsinin ayrılması barədə hər hansı məlumat aşkar edilməmişdir. xx.xx.1999-cu il tarixli, 02 saylı protokol və bağ sahələri verilmiş işçilərin siyahısı “Sağlamlıq” bağçılıq yoldaşlıq cəmiyyəti tərəfindən tərtib edildiyindən və hazırda həmin cəmiyyət mövcud olmadığından İddiaçı adının həmin protokolda və siyahıda göstərilməməsinin səbəblərini müəyyən etmək mümkün olmamışdır. Birinci instansiya məhkəməsi hesab etmişdir ki, İddiaçı iddia etdiyi torpaq sahəsinə dair qanunvericiliklə müəyyən edilmiş sənədlərə (order, üzvlük kitabçası, sərəncam, üzvlərin iclasının protokolundan çıxarış) malik olmadığından və belə sənədlərin mövcudluğu məhkəmə araşdırılması zamanı müəyyən edilmədiyindən cavabdeh inzibati orqanın iddiaçının müraciətini təmin etməməsi qanuni və əsaslı olmuş, ididiaçının hüquqlarının pozulması ilə nəticələnməmişdir. Apellyasiya baxışı zamanı Bakı X3 (“26 Bakı Komissarları adına xəstəxana”) “Sağlamlıq” bağçılıq-yoldaşlıq cəmiyyətinin siyahıda adları qeyd edilmiş üzvlərinə verilmiş daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışların və həmin çıxarışların verilməsinə əsas olmuş sənədlərin təqdim olunması barədə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə sorğu ünvanlanmış, sorğuya xx.xx.2022-ci il tarixli **********68 nömrəli cavab məktubu ilə siyahıda göstərilən fiziki şəxslərin adlarına Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, X8 (“Sağlamlıq” bağçılıq-yoldaşlıq birliyi nəzdində) üzrə qeydiyyata alınmış bağ sahələri ilə bağlı sənədlərin (ilkin) təsdiq edilmiş surətləri təqdim edilmişdir. Həmin məktubda məlumat üçün bildirilmişdir ki, surəti əlavə edilmiş bağ sahələrindən bir neçəsi digər fiziki şəxslərin adlarına özgəninkiləşdirilmişdir. Barəsində soruşulan digər fiziki şəxslərin adlarına Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, X8 (“Sağlamlıq” bağçılıq-yoldaşlıq birliyi nəzdində) üzrə qeydiyyata alınmış hər hansı bağ sahəsi haqqında məlumat (sənəd) aşkar edilməmişdir. Siyahıda adları qeyd olunmuş şəxslərə Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, X8ndə ayrılmış bağ sahələrinə dair çıxarışların verilməsinə əsas olmuş Bakı X3 “Sağlamlıq” bağçılıqyoldaşlıq cəmiyyətinin üzvləri, şöbə müdirlərinin və Həmkarlar İttifaqı Komitəsi üzvləri ilə birlikdə keçirilən ümumi iclasın 24 dekabr 1999-cu il tarixli, 2 saylı protokolu, həmin protokol əsasında verilmiş plan-ölçülər və dövlət reyestrindən çıxarışlar təqdim olunmuşdur. Bakı X3 “Sağlamlıq” bağçılıq-yoldaşlıq cəmiyyətinin üzvləri, şöbə müdirlərinin və Həmkarlar İttifaqı Komitəsi üzvləri ilə birlikdə keçirilən ümumi iclasın 24 dekabr 1999-cu il tarixli, 2 saylı protokoluna əlavə edilmiş pay torpağının ayrılması nəzərdə tutulmuş Bakı X3 “Sağlamlıq” bağçılıq-yoldaşlıq cəmiyyəti üzvlərinin siyahısında İddiaçı adı qeyd edilməmişdir. Qanunvericiliyin tələbi ondan ibarətdir ki, daşınmaz əmlakla bağlı mülkiyyət hüquqlarının dövlət qeydiyyatına alınması üçün normativ-hüquqi aktlarla nəzərdə tutulan əsaslardan biri qeydiyyat orqanına mütləq təqdim olunmalıdır. Lakin iddiaçı “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Qanunun 8-ci maddəsində müəyyən edilən sənədlərdən hər hansı birini cavabdehə və məhkəməyə təqdim etməmişdir. Göründüyü kimi birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə qanuni və əsaslı olmaqla işin hallarına uyğun olmuş, cavabdehin imtina etməsi qanuni və əsaslı olmuş, iddiaçının hüquqları pozulmamışdır. Məhkəmə kollegiyası iş üzrə toplanmış sübutların məcmusuna qiymət verərək hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi iddiaçının tələbini təmin etməməklə iş üzrə düzgün nəticəyə gəlmişdir, iddiaçının apellyasiya şikayətinin təmin edilməsi və birinci instansiya məhkəməsinin qərarının ləğv edilməsi üçün əsaslar olmadığından apellyasiya şikayəti təmin edilməməli və birinci instansiya məhkəməsinin hazırkı iş üzrə qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Nəticəvi hissə: Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 87, 90, 94-cü maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq, Kollegiya qərara aldı: Apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı İnzibati Məhkəməsinin 07 oktyabr 2021-ci il tarixli, 2-1(112)-7490/2021 saylı qərarı dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərardan onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyası vasitəsilə Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Aida Hüseyn Hakimlər Aytən Oruczadə Səadət Bəktaşi