Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şirvan şəhəri İş № 2-1(106)-519/2024 29.10.2024 ŞİRVAN APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ X2 (sədrlik edən və məruzəçi), Hüseynov Fikrət Cilingir oğlu və Əsədli Mahir Abdulla oğlundan ibarət tərkibdə, Rəsulzadə Nicat Əjdər oğlunun katibliyi, İddiaçı, cavabdehin nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Naziriliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialına qarşı “güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiya hüququnun yarandığı xx.xx.2016-cı il tarixdən, 57 yaşdan xx.xx.2017-ci il tarixə kimi qüvvədə olmuş əmək pensiyaları haqqında qanunun 9.8-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2006-cı il tarixə kimi qüvvədə olmuş vətəndaşların pensiya təminatı haqqında qanunun 13-cü maddəsinin b bəndinə əsasən pensiya təyin edilməsinin və müraciət edilən tarixdən 3 il əvvələ olan dövrlərin ödənilməmiş pensiya məbləğinin ödənilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair Şirvan İnzibati Məhkəməsinin 05 iyul 2024-cü il tarixli, 2- 1(120)-1554/2024 saylı qərarından cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında şifahi məhkəmə baxışı qaydasında baxaraq aşağdakı qərarı qəbul etdi. İşin halları: İddiaçı cavabdeh Əmək və Əhalinin Sosial MüdafiəsiNaziriliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialına qarşı “güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiya hüququnun yarandığı xx.xx.2016-cı il tarixdən, 57 yaşdan xx.xx.2017-ci il tarixə kimi qüvvədə olmuş əmək pensiyaları haqqında qanunun 9.8-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2006-cı il tarixə kimi qüvvədə olmuş vətəndaşların pensiya təminatı haqqında qanunun 13-cü maddəsinin b bəndinə əsasən pensiya təyin edilməsinin və müraciət edilən tarixdən 3 il əvvələ olan dövrlərin ödənilməmiş pensiya məbləğinin ödənilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Birinci instansiya məhkəməsində icraat və məhkəmənin gəldiyi nəticə: İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, xx.xx.1959-cu il tarixdə Neftçala rayonunun Tataraməhəllə kəndində anadan olmuş, xx.xx.1976-xx.xx.1978-ci ilə (2 il 02 ay 06 gün) kimi “Texniki məktəb”-də, xx.xx.1978-xx.xx.1979-cu ilə (04 ay 17 gün) kimi, xx.xx.1981xx.xx.1989-cu ilə (08 il 02 gün) kimi “Azneft” İB-nin “İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazası”-da “elektrik-mantyoru”, xx.xx.1989-xx.xx.1996-cı ilə (07 il 07 ay 30 gün) kimi həmin idarədə “xidmət sahəsində mühəndis”, xx.xx.1996-xx.xx.1999-cu ilə (02 il 01 ay 10 gün) kimi “Salyan NQÇİ”-də “istehsalat avtomatlaşdırması sexi”-nə rəis, xx.xx.2000-xx.xx.2008-ci ilə (08 il 07 ay 07 gün) kimi həmin idarədə “avtomatika sexi”-nə rəis və xx.xx.2008-xx.xx.2020-ci ilə (01 il 07 ay 19 gün) həmin idarədə “mühəndis” vəzifələrində işləmişdir. İşlədiyi vəzifələrdən xx.xx.1981xx.xx.1989-cu ilə (08 il 02 gün) kimi “Azneft” İB-nin “İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasın”-da “elektrik-mantyoru”, xx.xx.1989-xx.xx.1996-cı ilə (07 il 07 ay 30 gün) kimi həmin idarədə “xidmət sahəsində mühəndis” vəzifələri zərərli və ağır iş stajı olduğuna görə ona xx.xx.2017-ci il tarixə kimi qüvvədə olmuş “Əmək pensiyaları haqqında” Qanununun 9.8-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2006-cı il tarixə kimi qüvvədə olmuş “Vətəndaşların pensiya təminatı haqqında” Qanununun 13-cü maddəsinin “b” bəndinə əsasən xx.xx.2016-cı il tarixdən, 57 yaşından güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin edilməlidir. Onun xx.xx.2006-cı il tarixə kimi ümumi 25 ildən artıq və 12 il 06 aydan çox güzəştli iş stajı vardır. Cavabdehə ünvanladığı xx.xx.2023-cü il tarixli ərizəsinə şəxsiyyət vəsiqəsinin notarial təsdiq edilmiş sürətini, əmək kitabçasının əslini, arxiv arayışını, hərbi biletin notarial təsdiq edilmiş sürətini və güzəştli arayışlarını əlavə edərək ona xx.xx.2017-ci il tarixə kimi qüvvədə olmuş “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunuun 9.8-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2006-cı il tarixə kimi qüvvədə olmuş “Vətəndaşların pensiya təminatı haqqında” Qanunuun 13-cü maddəsinin “b” bəndinə əsasən güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin edilməsini xahiş etmiş, lakin cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli, 3-17-1/2-5-91387/2023 nömrəli məktubla cavab verərək, Mərkəzi Filiala təqdim etdiyi "xxxx" MMC-nin ona dair xx.xx.2023-cü il tarixli, 10 nömrəli arayışında “Azneft” İB-nin İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi bazasında xx.xx.1981-xx.xx.1989-cuil tarixləri arasındakı dövr ərzində elektrik-mantyoru və xx.xx.1989-xx.xx.1996-cı il tarixləri arasındakı dövr ərzində isə mühəndis vəzifələrində işlədiyi qeyd olunmuş, göründüyü kimi işlədiyi sahələr sözügedən arayışda istinad olunan, yuxarıda qeyd olunan Qərarla təsdiq olunmuş siyahıda nəzərdə tutulan qazma sahəsinə, işlədiyi elektrik-mantyoru və mühəndis vazifəsi isə bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğul olan elektrik-mantyorları və bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) vəzifələrinə aid deyil. Bu səbəbdən də onun güzəştli iş stajı yoxdur. Qeyd olunanları nəzərə alaraq güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyinatı qanunvericiliyin tələbləri baxımından mümkün hesab edilmir. Belə ki, xx.xx.2023-cü il tarixli, 3- 17-1V2-5-91387/2023 nömrəli məktubunda qeyd edilənlərə əsasən yenidən ərizə ilə sonuncu dəfə işlədiyi "xxxx" “X5 və Avtomatika” MMC-yə müraciət edərək “Azneft” İB-nin İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi bazasında xx.xx.1981xx.xx.1989-cu il tarixləri arasındakı dövr ərzində elektrik-mantyoru və 01.03.198-xx.xx.1996-cı il tarixləri arasındakıdövr ərzində isə mühəndis vəzifələrinin əmək funksiyaları barədə açıqlama verməsini xahiş etmiş, ərizəsində işlədiyi vəzifənin əmək funksiyalarının aydın göstərilməsi və işlədiyi vəzifənin neft sənayesi ilə əlaqəli olması barədə açıqlama olmadığından arayışın yetərli olmaması və güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyin edilməsindən imtina edilmişdir. Ona görə də işlədiyi vəzifələrə aydınlıq gətirilməsini xahiş etmişdir. Həmin idarədən ona yenidən xx.xx.2023-cü il tarixli, 11 nömrəli arayış verilərək işlədiyi vəzifələrin əmək funksiyaları və neft sənayesi ilə əlaqəli olaraq xidmət göstərilməsi barədə açıqlama verilməsinə dair ikinci dəfə cavabdeh orqana xx.xx.2023-cü il tarixdə ərizə ilə müraciət edərək xx.xx.2023-cü il tarixli, 11 nömrəli arayışı əlavə etmişdir. Lakin buna baxmayaraq cavabdeh birinci məktubunda qeyd edilənlərə oxşar cavab verərək, güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyinatı qanunvericiliyin tələbləri baxımından mümkün hesab edilməməsi barədə xx.xx.2023-cü il tarixli, 3-17-1/2-S-204279/2023 nömrəli imtina məktubu vermişdir. Bu səbəbdən də iddia ərizəsi ilə Şirvan İnzibati Məhkəməsinə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Cavabdehə xx.xx.2006-cı il tarixə kimi ümumi iş stajının 25 il təşkil etdiyini bildirsə də, lakin xüsusi iş stajına dair münasibətdə isə “Azneft” İB-nin İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi bazasında xx.xx.1981-xx.xx.1989-cu il tarixləri arasındakı dövr ərzində elektrik-mantyoru və xx.xx.1989- xx.xx.1996-cı il tarixləri arasındakı dövr ərzində isə mühəndis vəzifələrin güzəştli iş stajı olmadığından güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyin edilməsindən imtina etmişdir. Lakin cavabdeh maddi hüquq normalarının tətbiqi baxımından səhvə yol verir. Cavabdeh xx.xx.1981-xx.xx.1989-cu il tarixləri arasındakı dövr ərzində elektrikmantyoru və xx.xx.1989-xx.xx.1996-cı il tarixləri arasındakı dövr ərzində isə mühəndis vəzifələrin güzəştliiş stajı qəbul etməməsini həmin vəzifələrin birbaşa neft sənayesi ilə əlaqəli olmadığına istinad edir və həmin vəzifələrin Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2007-ci il tarixli, 12 nömrəli Siyahısında qeyd edilən vəzifələrə uyğun olmadığını əsas gətirir. "xxxx" “X5 və Avtomatika” MMC-nin xx.xx.2023-cü il tarixli, 11 nömrəli arayışında NÖC və Avtomatika MMC müasir tələb və standartlara cavab verən avtomatlaşdırma qurğularının və sistemlərinin yaradılması, proqram, SCADA, elektrik, X5 və avtomatika vasitələrinin quraşdırılması, təmiri, sazlanması, texniki xidməti, təzyiq ölçüvasitələrinin sınaqdan keçirilməsi, neft-mədən avadanlıq və alıtlərdə qüsurların ultrasəs nəzarət üsulu ilə aşkar edilməsi (defektoskopiya), eləcədə müəssisədaxili rabitə, təhlükəsizlik. Videonəzarət və siqnalizasiya sistemlərinin quraşdırılması, təmiri, sazlanması tezniki xidmətivə s. işləri yerinə yetirir. Bu vəzifələr elektrik-mantyorunun gördüyü işlərə aiddir. Qazma buruqlarında və digər obyektlərdə avtomatik idarəetmə qurğu və sistemlərinə, ölçü vasitələrinə texniki xidmətlərdən və s. xidmətlərdən ibarət olduğu müəyyən olunur. Bu vəzifələr isə mühəndisin gördüyü işlərə aiddir. Yuxarıda qeyd olunan peşə və vəzifələrə kodlara əsasən uyğun gəlir. Həmin arayışda onun işlədiyi vəzifələrin Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunan xx.xx.1993-cü il tarixli, 320 nömrəli 1 №-li Siyahısında 12-ci bölməsinin 3-cü bəndinin b) “bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğul olan elektrik montyorları” (2130100a—19861) və həmin bölmədə b) Rəhbərlər və mütəxəssislər; 12-ci bölməsinin 1-ci bəndinin b) “bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə)” (2130lOOb—22247) kodları ilə qeyd edilmişdir.xx.xx.2006-cı ilə kimi qüvvədə olmuş “Vətəndaşların pensiya təminatı haqqında” Qanununun əhatə dairəsinə düşən şəxslərin hamısı birmənalı olaraq həmin Qanununun 13-cü maddəsinin “b” bəndin əsasən pensiya təyin edilməklə ödənilməlidir. Hal-hazırda qüvvədə olmuş xx.xx.2017-ci il tarixədək qüvvədə olmuş “Əmək pensiyaları haqqında” Qanununun 9.8-cimaddəsinə əsasən xx.xx.2006-cı ilə kimi qüvvədə olmuş “Vətəndaşların pensiya təminatı haqqında” Qanununun 13-cü maddəsinin “b” bəndinə əsasən ümumi və xüsusi iş stajını topladığıma görə cavabdehin istinad etdiyi xx.xx.2017-ci il tarixdən sonra müraciətim qazanılmış pensiya hüququnu əldə etdiyi mübahisə doğurtmur. Bu hüquq, həmçinin pensiyanın hüququn özünün qazanıldığı vaxt qüvvədə olan qanunvericiliyə uyğun hesablanmasını tələb edir. Əks halda, hüququn qazanılmış vəziyyətdə təmin edilməsi mümkün olmaz. Belə ki, qazanılmış hüquqlara münasibətdə nəzərə almaq lazımdır ki, əvvəlki qanunvericiliklə qazanılmış pensiya hüququ sonradan həyata keçirilmiş qanunvericilik tənzimləmələri ilə ortadan qaldırıla və ya mübahisələndirilə bilməz. Qeyd edilən prinsiplərin mənasına görə qəbul edilmiş yeni tənzimləmələr əvvəllər yaranmış hüquq münasibətlərinin davamlığına və sabitliyinə xələl gətirməmək üçün yalnız gələcəkdə, yəni sonradan yaranmış hüquq münasibətlərinə tətbiq oluna bilər və yeni müddəalar qüvvəyə mindiyi vaxtdan əvvəl pensiya hüququ əldə etmiş şəxslərin hüquqlarını əvəzsiz ləğv edə bilməz. Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi Kollegiyasının xx.xx.2017-ci il tarixli, 17 №-li qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən əmək pensiyasının təyin edilməsi, yenidən hesablanması, bir növündən başqa növünə keçirilməsi və ödənilməsi Qaydaları”-nm 4.1.11-ci bəndinə əsasən 2017-ci ilin iyulun 1-dək Qanunun 7-9-cu maddələrinə əsasən yaşa görə pensiya hüququ qazanmış, lakin pensiya təyinatı üçün 2017-ci ilin 1 iyulundan sonra müraciət etmiş şəxslərə pensiya həmin tarixədək qüvvədə olmuş normalar əsasında təyin edilir. Lakin onun hüququ göründüyü kimi 2015-ci il tarixdə yaranmışdır və xx.xx.2017-ci il tarixə kimi qüvvədə olmuş “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən əmək pensiyalarının təyin edilməsi, yenidən hesablanması, bir növündən başqa növünə keçirilməsi və ödənilməsi Qaydaları”-da güzəştli arayış barədə norma qeyd edilməmişdir. Həmin Qaydaların 1.3-cü bəndinə əsasən 2017-ci ilin 1-dək pensiya hüququ əldə etmiş, lakin pensiya təminatı üçün 2017-ci ilin 1 iyulundan sonra müraciət etmiş şəxslərə Qanunun həmin tarixədək qüvvədə olmuş normaları əsasında təyin edilir. Adıçəkilən Qaydaların 2 №-li Əlavəsinə əsasən pensiya hüququ olan şəxsə pensiya təyinatı vətəndaşın ərizəsi, şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd, ümumi iş stajını təsdiq edən sənədlər, həmçinin həmin Qanunun 9-cu maddəsinə əsasən güzəştli şərtlərlə əmək pensiyasını təyin edilməsi üçün güzəştli şərtlə pensiya hüququ verən peşələrdə işlədiyinə dair arayış əsasında həyata keçirilir. Onun hüququ 2016-cı il tarixdə yarandığından münasibətdə bu Qaydalar tətbiq edilə bilməz. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi Kollegiyasının 21 noyabr 2011-ci il tarixli, 17 №-li Qərarı ilə təsdiq edilmiş və “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbayacan Respublikası Qanununa əsasən əmək pensiyasının təyin edilməsi, sosial sığorta stajının müəyyən olunması, əmək pensiyası sənədlərinin rəsmiləşdirilməsi, baxılması və saxlanılması Qaydaları mənim pensiya hüququ yaranan tarixdə qüvvədə olmuşdur. Həmin Qaydalarda isə həmin Qanunun 9-cu maddəsinə əsasən güzəştli şərtlərlə əmək pensiyası təyin edilməsi üçün güzəştli pensiya hüququ verən peşələrdə işlədiyinə dair arayışın təqdim olunması göstərilməmişdir. Bütün bunlara baxmayaraq mən iddiaçı tərəfindən cavabdeh orqana güzəştli arayış təqdim edilmişdir. Ona güzəştli şərtlə pensiya hüququ verən işdə çalışmasına dair iş yerinin arayışları təqdim edilmişdir. Onun təqdim etdiyi iş yerindən arayışlarda da işlədiyi həmin sahə və vəzifələrin qeyd olunan Siyahıda göstərilən sahə və vəzifələrə uyğun olduğu təsdiq edilmişdir. Göründüyü kimi onun xx.xx.2006-cı il tarixə kimi 25 ildən çox ümumi və 12 il 06 aydan artıq güzəştli iş stajım mövcuddur. Qeyd olunanları nəzərə alaraq iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdehin iddia tələbinə qarşı etirazında qeyd edilmişdir ki, iddiaçı ona güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiya təyin olunması üçün ərizə ilə cavabdeh orqana müraciət etmişdir. Fondun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı iddiaçıya ünvanlanmış məktubla güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin etməkdən imtina etmişdir. Mərkəzi Filiala təqdim edilən "xxxx" MMC-nin iddiaçıya dair 28 mart 2023-cü il tarixli 10 nömrəli arayışında onun “Azneft” İB-nin istehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasında 26.02 1981-xx.xx.1989-cu il tarixləri arasındakı dövr ərzində elektrik montyoru, xx.xx.1989-xx.xx.1996-cı il tarixləri arasındakı dövr ərzində isə mühəndis vəzifələrində işiədiyi qeyd olunmuşdur. Göründüyü kimi, iddiaçının işlədiyi sahə sözügedən arayışda istinad olunan, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 23 yanvar 2007-ci il tarixli 12 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların peşələrin vəzifələrin və göstəricilərin siyahısı nda nəzərdə tutulan qazma sahəsinə, həmçinin, işlədiyi elektrik montyoru və mühəndis vəzifəsi isə bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğul olan elektrik montyorları və bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) vəzifələrinə aid deyildir. Qeyd olunanlara əsasən, iddiaçıya güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyinatı qanunvericiliyin tələbləri baxımından mümkün hesab edilmir. Həmçinin iddiaçıya xx.xx.2022-ci il tarixli imtina məktubu ünvanlanmışdır. Sözügedən məktuba əsasən, “Salyan OİL” LTD-nin iddiaçıya dair 5 sentyabr 2022-ci il tarixli, 22-086 nömrəli arayışında onunxx.xx.1996-cı il tarixdən bugünədək X1 və Avtomatika Sahəsində rəis və mühəndis vəzifələrində işlədiyi qeyd olunmuşdur. Göründüyü kimi, iddiaçının işlədiyi sahə yuxarıda qeyd olunan siyahıda göstərilən neft, qaz və kondensati hasilatı üzrə (neft-qaz mədənlərində) sexlərin operativ istehsalat xidməti sahəsinə aid deyildir. Hesab edirik ki, cavabdehin imtinası qanunidir və iddiaçının iddia tələbi aşağıda qeyd olunan əsaslara görə təmin edilməməlidir. Belə ki, “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1-ci maddəsinə əsasən,axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq yeraltı işlərdə, incəsənətin xüsusi sahələrində, həmçinin əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərdə (istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq olunan siyahısı üzrə) çalışan sığortaolunanların: kişilər - 60 yaşına çatdıqda, azı 25 ıl sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 12 il 6 ayını həmin işlərdə, qadınlar - 55 yaşına çatdıqda, azı 20 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 10 ilini həmin işlərdə çalışmışlarsa və fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verdikdə, əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Həmin Qanunun 1.0.8-ci maddəsinə əsasən fərdi hesabınsığorta hissəsi-əmək pensiyasının sığorta hissəsinin hesablanması üçün nəzərə alınan, sığortaolunanlar üzrə ödənilmiş məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının 90 faizinin və xüsusi hesabdakı vəsaitin qeydə alındığı subhesabdır. Adıçəkilən Qanunun 1.0.2-ci maddəsində isə qeyd olunur ki, sosial sığorta stajı əmək pensiyası hüququnun müəyyən edilməsi zamanınəzərə alınan iş və ya digər fəaliyyət dövrlərinin (müvafiq icra hakimiyyəti orqanına məcburi dövlət sosial sığorta haqları ödəmək şərtilə) və eləcə də müvafiq qanunvericiliklə sığorta stajına daxil edilən digər dövrlərin məcmusudur. Sözügedən Qanunun 21.1-ci maddəsinintələblərinə görə isə şəxsin müvafiq iş, hərbi xidmət və digər fəaliyyət müddətləri sığorta stajına qanunvericilikdə müəyyən edilmiş qaydada məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının ödənilməsi şərtilə daxil edilir. 11 dekabr 2017-ci il tarixdə təsdiq edilmiş “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən əmək pensiyalarının təyin edilməsi, yenidən hesablanması, bir növündən başqa növünə keçirilməsi və ödənilməsi Qaydaları”na 2 nömrəli Əlavənin 2.4.1-cü bəndinə görə, müraciət edən şəxs “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 9-cu maddəsinə əsasən yaşa görə pensiya təyin edilməsi üçün güzəştli şərtlə pensiya hüququ verən işdə çalışmasına dair iş yerinin arayışını təqdim etməlidir. Yəni güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyin edilməsinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin göstərilən normalarına uyğun olaraq iddiaçının işlədiyi müəssisədən onun zərərli əmək şəraitində işləməsinə dair arayış (güzəştli iş arayışı) tələb edilməli və həmin sənəd iş materiallarına əlavə olunmalıdır. Bu arayışın təyinatı, şəxsin işlədiyi peşənin və istehsalat sahəsinin sözügedən siyahılarda nəzərdə tutulmuş zərərli istehsalat sahələri və ya peşələrlə uyğunluğunudürüstləşdirməkdir. Bu arayışın məzmunu sadəcə şəxsin çalışdığı peşənin və istehsalat sahəsinin siyahıda göstərilən hər hansı bölməyə aid olmasından ibarət olmalı deyil, işçinin gördüyü isin siyahılara uyğunluqunu müəyyən etmək ücün nəticəyə gəlməyə əsas verən zəruri qiymətləndirici istehsalat-texnoloji məlumatları, eyniləşdirmə ücün zəruri olan meyar əlamətlərini əks etdirməli, əsaslandırılmış olmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi tərəfindən inzibati məhkəmələrə ünvanlanmış icmal məktubda məhkəmələrə izah olunmuşdur ki, iş yerindən əldə edilən sənəd məzmunca iddiaçının arayışda qeyd olunan işlərdə və müddətlərdə zərərli əmək şəraitində işləməsini müəyyən etməyə imkan verməli, ümumi ifadələrdən istifadə edilməməli, iddiaçının işlədiyi sahələr, peşələr və vəzifələrin müvafiq icra hakimiyyətinin təsdiq etdiyi siyahılarda təsbit olunmuş aidiyyəti kodlara uyğunluğu göstərilməlidir. Lakin onu da nəzərə almaq lazımdır ki, məhkəmə iş yerindən təqdim edilmiş belə arayışı heç də həmişə birmənalı sübut kimi qəbul etməməlidir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası İPM-in 58.6-cı maddəsinə uyğun olaraq işə baxılarkən həmin arayışın məzmunu diqqətlə tədqiq edilməli və qiymətləndirməli, zərurət yaranarsa, sənədi vermiş müəssisədən əlavə məlumat, vəzifə təlimatları tələb edilməklə və ya digər müvafiq araşdırma aparılmaqla iddiaçının həqiqətən güzəştli şərtlərlə peniyaya hüquq verən sahədə və peşədə işləyib- işləmədiyi mötəbər qaydadamüəyyən etməlidir. Oxşar işlər üzrə artıq formalaşmış Ali Məhkəmənin mövqeyinə görə, məhkəmə qərarının əsaslandırılması zamanı iddiaçının zərərli əmək şəraitində işlədiyi dövrün siyahıda nəzərdə tutulan hansı sahəyə və koda uyğunluğu dəqiq göstərilməlidir. Bu halda, məhkəmə iddiaçının gördüyü iş, tutduğu vəzifə və malik olduğu peşə ilə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən iş, vəzifə və peşə arasındakı uyğunluğu (eyniliyi) işin konkret halları (iddiaçının tutduğu vəzifəyə və malik olduğu peşəyə görə gördüyü işin xarakteri, habelə işlədiyi müəssisənin fəaliyyət istiqaməti və s.) nəzərə alınmaqla müəyyən edə bilər. Bu zaman nəzərə alınmalıdır ki, burada, söhbət müxtəlif işlərin, vəzifələrin və peşələrin adlarının eyniliyinin müəyyən edilməsindən deyil, şəxsin təyin olunduğu işə, vəzifəyə və peşəyə görə bilavasitə icra etdiyi funksional vəzifənin (işin) eyniliyinin müəyyən olunmasından gedir. Funksional vəzifənin (işin) eyniliyi isə iş yerindən və ya səlahiyyətli orqanlardan bu barədə əldə edilmiş vəzifə təlimatlarına əsasən müəyyən edilə bilər. Qeyd olunmalıdır ki, sözügedən arayış güzəştli şərtlərlə yaşa görə pensiya təyin edilməsi üçün şəxsin güzəştli şərtlə pensiya hüququ verən işdə qanunla tələb edilən müddətdə (hazırkı halda azı 12 il 6 ay) çalışmasını müəyyən etməyə imkan verməlidir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq, ona güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyinatı qanunvericiliyin tələbləri baxımından mümkün hesab edilmir. İddiaçı “güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyin edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə” iddia tələbinin təmin edilməməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Şirvan İnzibati Məhkəməsinin 05 iyul 2024-cü il tarixli, 2-1(120)-1554/2024 saylı qərarı (hakim Hilal Nəcəfov) ilə iddianın təmin edilməsi qərara alınmışdır. Həmin qərardan narazı qalan cavabdeh apellyasiya şikayəti verərək, qərarının ləğv edilməsini və iddia tələbinin təmin edilməməsini xahiş etmişdir. Apellyasiya instansiyası məhkəməsində icraat: Apellyasiya şikayətinin dəlilləri: Cavabdeh apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, hazırki isin hallarından müəyyən olunur ki, iddiaçının işlədiyini iddia etdiyi vəzifə Siyahıda öz əksini tapmamışdır. Bu səbəbdən də iddiaçının güzəştli stajı mövcud deyil. Güzəştli arayışın təyinatı, şəxsin işlədiyi peşənin və istehsalat sahəsinin sözügedən siyahılarda nəzərdə tutulmuş zərərli istehsalat sahələri və ya peşələrlə uyğunluğunu müəyyənləşdirməkdir. Məhkəmə icraatı zamanı "xxxx" MMC tərəfindən xx.xx.2024-cü il tarixli BM-33 nömrəli güzəştli arayışda qeyd edilmiş siyahılarda göstərilən vəzifələr sadalanmışdır, icraat materiallarından da göründüyü kimi iddiaçının işlədiyi vəzifə sözügedən siyahıya uyqun deyildir. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən müəyyən edilmiş siyahıya uyqun olmayan vəzifələrə məhkəmə tərəfindən güzəştli staj verən vəzifələr kimi hüquqi qiymət verilməsi sözügedən siyahının məntiqi mövcudluqunu sual altına almış olur. Məhkəmənin bilavasitə öz mövqeyi ilə sözügedən siyahılarda olmayan vəzifələrin güzəştli staj verən vəzifələr kimi nəzərdən keçirilməsi qeyri-obyektiv və əsassız qərar çıxarılması ilə nəticələnmişdir, iddiaçının təqdim etdiyi arayışlarda “’əsl vəzifə” qeyd edilmişdir, iddiaçının vəzifəsi müvafiq qaydada əmək kitabçasına qeyd edilir. “’Əsl vəzifə" Mərkəzi Filiala təqdim edilən "xxxx" MMC-nin iddiaçıya dair 28 mart 2023-cü il tarixli 10 nömrəli arayışında onun "Azneft" İB-nin istehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasında 26.02 1981- xx.xx.1989-cu il tarixləri arasındakı dövr ərzində elektrik montyoru, 01.03 1989-31 10. 1996-cı il tarixləri arasındakı dövr ərzində isə mühəndis vəzifələrində işlədiyi qeyd olunmuşdur. Göründüyü kimi, iddiaçının işlədiyi sahə sözügedən arayışda istinad olunan, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 23 yanvar 2007-ci il tarixli 12 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş "Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların peşələrin vəzifələrin və göstəricilərin siyahısı"nda nəzərdə tutulan qazma sahəsinə, həmçinin, işlədiyi elektrik montyoru və mühəndis vəzifəsi isə bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğul olan elektrik montyorları və bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) vəzifələrinə aid deyildir. Qeyd olunanlara əsasən, iddiaçıya güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyinatı qanunvericiliyin tələbləri baxımından mümkün hesab edilmir. Həmçinin, iddiaçıya xx.xx.2022-ci il tarixli imtina məktubu ünvanlanmışdır. Sözügedən məktuba əsasən, "Salyan Oil" LTD-nin iddiaçıya dair 5 sentyabr 2022-ci il tarixli, 22-086 nömrəli arayışında onun xx.xx.1996-cı il tarixdən bugünədək X1 və Avtomatika Sahəsində rəis və mühəndis vəzifələrində işlədiyi qeyd olunmuşdur. Göründüyü kimi, iddiaçının işlədiyi sahə yuxarıda qeyd olunan siyahıda göstərilən neft, qaz və qaz kondensati hasilatı üzrə (neft-qaz mədənlərində) sexlərin operativ islehsalat xidməti sahəsinə aid deyildir. Qeyd edilməlidir ki, cavabdeh tərəfindən təqdim edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 3-17- 1/2-S-91387/2023 nömrəli cavab məktubuna əsasən iddiaçının işlədiyi vəzifələrin Nazirlər Kabinetinin müvafiq siyahısına uyğun olmadığı bildirilsə də, məhkəmə arayışda qeyd edilmiş "əsl vəzifə“ sözünə əsaslanaraq əsassız qərar çıxarmışdır. Vəzifə uyğunluğunun müəyyən edilməsi zamanı qanunvericiliyin tələblərinə (Nazirlər Kabinetinin müvafiq siyahısına) riayət edilməməsi işin obyektiv qiymətləndirilməməsinə səbəb olaraq qanunsuz qərar çıxarılması ilə nəticələnmişdir. Şirvan inzibati Məhkəməsinin qərarında elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğul olan elektrik montyorları və bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) vəzifələri qeyd edilərək iddiaçının güzəştli stajı göstərilsə də, siyahıda nəzərdə tutulmuş həmin vəzifələrin onun işlədiyi elektrik montyoru və mühəndis kimi vəzifələrə uyğunluğu əsaslandırılmamışdır. Qeyd olunanlar nəzərə alınaraq apellyasiya şikayətinin təmin edilməsi, Şirvan İnzibati Məhkəməsinin 05 iyul 2024-cü il tarixli, 2-1(120)-1554/2024 saylı qərarının ləğv edilərək iddia tələbinin təmin edilməməsi xahiş edilmişdir. Apellyasiya şikayətinin mümkünlüyü, apellyasiya baxışının hədləri Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasının xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı ilə apellyasiya şikayəti mümkün sayılmışdır. Apellyasiya şikayətində birinci instansiya məhkəməsinin qərarı bütövlükdə mübahisələndirildiyi üçün hazırkı icraat çərçivəsində məhkəmə aktının qanuniliyi və əsaslılığı tam olaraq yoxlanılacaqdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 82-ci maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi mübahisə ilə bağlı işə şikayət həddində və hüquqi məsələlər, habelə sübutlar və faktlar (faktiki hallar) əsasında mahiyyəti üzrə tam həcmdə baxır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmçinin bu Məcəllənin 12-ci maddəsinin tələblərinə əsasən yeni təqdim olunmuş sübutları (sübutetmə vasitələrini) və faktları (faktiki halları) da nəzərə alır. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları və prosessual məsələlər: Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 16.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 16.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar (yazılı icraat) istisna edilməklə, məhkəmə tərəfindən mübahisəyə şifahi məhkəmə baxışı (şifahi dinləmələr) qaydasında baxılır. Cavabdehin nümayəndəsi Nümayəndə məhkəmə iclasında apellyasiya şikayətinin dəlillərinə uyğun izahat verərək apellyasiya şikayətinin təmin edilməsini, birinci instansiya məhkəməsinin qərarının ləğv edilərək iddia tələbinin təmin edilməməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. İddiaçı məhkəmə iclasında iddia ərizəsi ilə eyni məzmunda izahat verərək apellyasiya şikayətinin təmin edilməməsini, birinci instansiya məhkəməsinin qərarının dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş etdi. Tətbiq edilən hüquq: “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun: 13 may 2022-ci il tarixli 530-VİQD nömrəli Qanunla edilmiş dəyişikliyə qədər qüvvədə olan redaksiyaya əsasən: Maddə 9. Güzəştli şərtlərlə əmək pensiyası hüququ olan digər şəxslər Maddə 9.1. Axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq yeraltı işlərdə, incəsənətin xüsusi sahələrində, həmçinin əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərdə (istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq olunan siyahısı üzrə) çalışan sığortaolunanların: kişilər - 60 yaşına çatdıqda, azı 25 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 12 il 6 ayını həmin işlərdə, qadınlar - 55 yaşına çatdıqda, azı 20 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 10 ilini həmin işlərdə çalışmışlarsa və fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verdikdə, əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. ... Maddə 9.8. Bu Qanun qüvvəyə mindiyi günədək bu Qanunun 9-cu maddəsində göstərilən işlərdə güzəştli şərtlərlə pensiya hüququ verən tam əmək stajı olan şəxslərə pensiyalar yaşa və staja görə əvvəllər qüvvədə olmuş qanunvericiliklə müəyyən edilmiş tələblərə müvafiq surətdə təyin edilir. xx.xx.2017-ci il tarixədək qüvvədə olmuş «Əmək pensiyaları haqqında» Аzərbaycan Respublikasının Qanununun 9.1-ci maddəsinə əsasən, axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq yeraltı işlərdə, incəsənətin xüsusi sahələrində, həmçinin əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərdə (istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin müvafiq İcra Hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq olunan siyahısı üzrə) çalışan sığortaolunanların: kişilər – 57 yaşına çatdıqda, azı 25 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 12 il 6 ayını həmin işlərdə, qadınlar - 52 yaşına çatdıqda, azı 20 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 10 ilini həmin işlərdə çalışmışlarsa, əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Maddə 32. Əmək pensiyasının təyin edilməsi müddətləri ... 32.1-1. Əmək pensiyaları onu almaq hüququ yarandığı gündən, lakin bu Qanunun qüvvəyə mindiyi gündən tez olmamaqla və müraciət edilən tarixdən əvvəlki ən çoxu üç il üçün ödənilməklə, bu maddədə müəyyən edilmiş müddətlərə təyin edilir. Bu Qanuna uyğun olaraq ötən dövr üçün hesablanan pensiyanın ümumi məbləği ötən dövrdəki ayların sayına bölünərək aylıq pensiyanın üzərinə əlavə edilməklə ödənilir. ... Maddə 37. Əmək pensiyasının və əmək pensiyasına əlavənin ödənilməsi (çatdırılması) qaydaları ... 37.7. Keçmiş müddət üçün alınmamış əmək pensiyasının məbləği bu Qanunun 32.1-1ci maddəsində göstərilən şərt nəzərə alınmaqla ödənilir. 1 yanvar 2006-cı ilədək qüvvədə olmuş «Vətəndaşların pensiya təminatı haqqında» Qanunun 69-cu maddəsinə görə iş stajı müəyyən edilmiş qaydada idarə, müəssisə və təşkilatın verdiyi sənədə əsasən təsdiq edilir. İş stajını sübut edən əsas sənəd əmək kitabçasıdır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 25 noyabr 1992-ci il tarixli, 638 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Pensiya təyinatı üçün əmək stajının təsdiq edilməsi qaydası barədə Əsasnamə”nin (Nazirlər Kabinetinin 26 sentyabr 2006-cı il tarixli, 217 saylı qərarı ilə qüvvədən düşmüşdür) 3-cü bəndinə görə iş stajını təsdiq edən sənəd əmək kitabçasıdır. Əmək kitabçası olmadıqda, yaxud iş dövrü barədə qeydlər düzgün və dəqiq olmadıqda əmək kitabçasını təsdiqedici sənəd kimi arayışlar, əmrlər, çıxarışlar, əmək haqqı verilməsi üçün şəxsi hesablar və əmək haqqı cədvəlləri nəzərə alınır. Hüquq münasibətləri yarandığı dövrdə qüvvədə olan Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Kollegiyasının xx.xx.2017-ci il tarixli 17 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən əmək pensiyalarının təyin edilməsi, sosial sığorta stajının müəyyən olunması, əmək pensiyası sənədlərinin rəsmiləşdirilməsi, baxılması və saxlanılması Qaydalarının: - 3.1-ci bəndinə görə sığortaolunanların qazanmış olduqları pensiya hüquqlarının müəyyən edilməsi zamanı nəzərə alınan sığorta stajı əhatə etdiyi dövrə uyğun olaraq 2 hissəyə bölünür: -Qanunun qüvvəyə mindiyi xx.xx.2006-cı il tarixədək sığortaolunanların qazanılmış əmək pensiyası hüquqlarının nəzərə alınması üçün ümumi iş stajı; -Qanunun qüvvəyə mindiyi tarixdən sonra əmək pensiyası hüququnun yarandığı tarixədək olan müddət üzrə sosial sığorta stajı. -3.2.1-ci bəndinə əsasən 2006-cı il yanvarın 1-dək sığortaolunanların qazanılmış əmək pensiyası hüquqlarının nəzərə alınması üçün iş stajı əmək kitabçası üzrə PAS-a (X1) daxil edilmiş məlumatlara əsasən müəyyən edilir. -3.6-cı bəndinə əsasən, qanunun qüvvəyə mindiyi tarixdən sonra əmək pensiyası hüququnun yarandığı tarixədək olan müddət üzrə sosial sığorta stajı sığortaolunanın fərdi uçot məlumatları əsasında müəyyən olunur. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2022-ci il 28 aprel tarixli 175 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əmək pensiyalarının təyin edilməsi, hesablanması, yenidən hesablanması, bir növdən başqa növə keçirilməsi və ödənilməsi” Qaydalarının: 4.1.1. 2006-cı il yanvarın 1-dək olan dövr üzrə:
1. “Sosial sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa və bu sahədə münasibətləri tənzimləyən digər normativ hüquqi aktlara uyğun olaraq məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının ödənilməsi şərtilə mülkiyyət formasından, əmək fəaliyyətinin xüsusiyyətlərindən və müddətindən asılı olmayaraq, müəssisə, idarə və təşkilatlarda əmək müqaviləsi (kontraktı) əsasında işləyənlərin iş müddəti əmək fəaliyyəti barədə sənədlərə (əmək kitabçası, o olmadıqda işəgötürənin arayışı və ya dövlət arxivinin arayışı), həmin sənədlərin mötəbərliyinə əsaslı şübhələr olduğu hallarda Fond tərəfindən işəgötürəndə, dövlət arxivində və Fondda saxlanılan məlumatların üzləşdirilməsi nəticəsində tərtib olunan akta əsasən;
2. seçkili və ya təyinatlı vəzifə tutan şəxslərin fəaliyyət müddəti barədə əmək kitabçasında qeydlər olmadıqda, həmin şəxslərin vəzifəyə seçildiyi və ya təyin edildiyi orqanın arayışına əsasən;
3. hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslərin fəaliyyət müddəti məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının ödənilməsi haqqında mədaxil qəbzlərinə və ya bu Qaydaya 8 nömrəli Əlavəyə əsasən;
4. əyani təhsil dövrünü təsdiq edən müvafiq sənədə (təhsil müəssisəsinin arayışı, arxiv arayışı və s.) əsasən;
5. kolxozlarda əmək fəaliyyəti dövrünü təsdiq edən müvafiq sənədə (kolxozçunun əmək kitabçası (müəyyən edilmiş əmək iştirakı minimumunun yerinə yetirilməsi barədə qeydin olması şərtilə) əsasən;
6. işləməyən ananın körpə uşaqlarına qulluq etdiyi və ya uşağa qulluğa görə qismən ödənişli sosial məzuniyyət dövrləri uşaqların doğum haqqında şəhadətnamələrinə əsasən;
Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsi: Maddə 12.1. Məhkəmə proses iştirakçılarının izahatları, ərizə və təklifləri ilə, onların təqdim etdikləri sübutlarla və işdə olan digər materiallarla kifayətlənməyərək, mübahisənin düzgün həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halları xidməti vəzifəsinə görə araşdırmağa borcludur. Maddə 12.2. Məhkəmə müstəqil şəkildə öz təşəbbüsü ilə və ya proses iştirakçılarının vəsatətinə əsasən digər zəruri sübutları toplamağa borcludur. Məhkəmə tərəflərdən əlavə məlumat və sübutlar tələb edə bilər. Maddə 34.1. Öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı cavabdehdən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı olmayan (inzibati aktın qəbul edilməsinə yönəlməyən) müəyyən hərəkətlərin edilməsini tələb edə bilər. Öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə həmçinin inzibati orqanlar tərəfindən ümumi hüquqi öhdəliklərin pozulması nəticəsində vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi də tələb edilə bilər. Maddə 85.1. Şikayət məhkəmə qərarının tam formada təqdim olunduğu gündən 30 gün, məhkəmə qərardadının isə elan olunduğu gündən 10 gün müddətində inzibati məhkəmə vasitəsilə verilir. Maddə 87.5. Şikayətlə bağlı qərar apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən şifahi məhkəmə baxışı qaydasında qəbul edilir. Maddə 87.6. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qərarını dəyişdirmədən qüvvədə saxlaya bilər, dəyişdirə bilər və ya ləğv edərək (tam və ya qismən) yeni qərar qəbul edə bilər. Birinci instansiya məhkəməsinin qərarı apellyasiya tələbi həddində dəyişdirilə bilər. Maddə 87.7. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi, bir qayda olaraq, mübahisə ilə bağlı işə mahiyyəti üzrə baxaraq həll edir. Məhkəmə icraatının davam etdirilməsinin zəruri olduğu aşağıdakı müstəsna hallarda apellyasiya instansiyası məhkəməsi, barəsində şikayət verilmiş məhkəmə qərarını ləğv edərək işi müvafiq inzibati məhkəməyə göndərə bilər: Maddə 87.8. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi qərarını əsaslandırmağa borcludur. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qərarını dəyişdirmədən qüvvədə saxladıqda, həmin qərardakı əsaslara istinad edə bilər. Lakin hər bir halda apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarında apellyasiya şikayətinin dəlillərinə münasibət bildirilməlidir. Maddə 89. Bu Məcəllənin 94.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş müddətdə şikayətin verilmədiyi və ya proses iştirakçıları tərəfindən şikayətin geri götürüldüyü hallarda, məhkəmə qərarı onun təqdim olunduğu gündən 30 gün, məhkəmə qərardadı isə 10 gün keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Şikayətin geri götürülməsi haqqında bəyanat yazılı şəkildə məhkəməyə təqdim olunmalıdır. Apellyasiya instansiyasi məhkəməsinin mövqeyi və ona əsas olmuş səbəblər:
Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 68-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. Məhkəmə kollegiyası işdə iştirak edən şəxslərin izahatlarını dinləyərək, iş materiallarını araşdırıb, apellyasiya şikayətinin dəlillərinə hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, Şirvan İnzibati Məhkəməsinin 05 iyul 2024-cü il tarixli, 2-1(120)- 1554/2024 saylı qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Belə ki, iddiaçının tələbi “güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiya hüququnun yarandığı xx.xx.2016-cı il tarixdən, 57 yaşdan xx.xx.2017-ci il tarixə kimi qüvvədə olmuş əmək pensiyaları haqqında qanunun 9.8-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2006-cı il tarixə kimi qüvvədə olmuş vətəndaşların pensiya təminatı haqqında qanunun 13-cü maddəsinin b bəndinə əsasən pensiya təyin edilməsinin və müraciət edilən tarixdən 3 il əvvələ olan dövrlərin ödənilməmiş pensiya məbləğinin ödənilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” ilə bağlı olmuşdur. Birinci instansiya məhkəməsi iddianı təmin etmiş və qərarını onunla əsaslandırmışdır ki, “X5 və Avtomatika” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin məhkəməyə ünvanladığı xx.xx.2024-cü il tarixli, BM-33 nömrəli arayışında qeyd edilmişdir ki, İddiaçı həqiqətən də “Azneft” İB-nin İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasında (İXMB) xx.xx.1981-ci il tarixindən (xx.xx.1981-ci il, Əmr 26/k) xx.xx.1989-cu il tarixinədək elektrik-mantyoru (əsl vəzifə adı elektrik avadanlığlarının təmiri və xidməti üzrə elektrik- mantyoru) və xx.xx.1989-cu il tarixindən (xx.xx.1989-cu il, Əmr 26/k) xx.xx.1996-cı il tarixinədək (xx.xx.1996-cı il, Əmr 34/k) 4-cü xidmət sahəsində mühəndis (əsl vəzifə adı neft hasilatı obyektlərinə xidmət edən elektrik təchizatı üzrə mühəndis) vəzifələrində işləmiş, xx.xx.1981-ci il tarixindən xx.xx.1989-cu il tarixinədək işlədiyi elektrik-mantyoru peşəsi üzrə gördüyü işlər-qazma buruğlarında və digər neft-mədən obyektlərində elektrik avadanlıqları və kabel xətlərinə müntəzəm olaraq baxış keçirilməsi və texniki xidmətin göstərilməsindən ibarət olmuşdur. Həmin peşə AR Nazirlər Kabinetinin 320 saylı 2 №-li xx.xx.1993-cü il tarixli qərarının “Güzəştli şərtlərlə yaşa görəəmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısı”- nın 12-ci bölməsinin 3-cü bəndinin b) elektrik avadanlığlarının təmiri və xidməti üzrə elektrik- mantyoru (KOD: 2130302a-19861) kodu ilə qeyd edilmişdir. Həmçinin İddiaçı xx.xx.1989-cu il tarixindən xx.xx.1996-cı il tarixinədək işlədiyi mühəndis vəzifəsi üzrə gördüyü işlər-qazma buruğlarında və digər neft-mədə»1 obyektlərində müasir tələb və standartlara cavab verən avtomatlaşdırma qurğularının və sistemlərinin yaradılması, proqram, SCADA, elektrik, X5 və avtomatika vasitələrinin quraşdırılmasım həyata keçirilməsindən ibarət olmuşdur. Həmin vəzifə AR Nazirlər Kabinetinin 320 saylı 2 №-li xx.xx.1993-cü il tarixli qərarının “Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısı”-nın 12-ci bölməsinin 1-ci bəndinin b) bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (KOD: 2130100b- 22247) kodu ilə qeyd edilmişdir. Bu səbəbdən də hesab edirik ki, İddiaçı yuxarıda qeyd edilən peşə və vəzifəsi zərərli və ağır iş stajı olduğundan AR Nazirlər Kabinetinin 320 saylı 2 №-li xx.xx.1993-cü il tarixli qərarının “Güzəştli şərtlərlə yaşa görəəmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısı”- nın 12-ci bölməsinin 3-cü bəndinin b) elektrik avadanlığlarının təmiri və xidməti üzrə elektrik- mantyoru (KOD: 2130302a-19861) koduna və həmçinin həmin siyahının 12-ci bölməsinin 1-ci bəndinin b) bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (KOD: 2130100b- 22247) koduna uyğun gəldiyinə görə ona güzəştli iş stajı üzrə pensiya hüququ verir. İddiaçı yuxanda sadalanan peşələrdə əməkvəzifələri xx.xx.1981-xx.xx.1989-cu ilə kimi “Azneft” İB-nin “İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazası”-da “elektrik-mantyoru”, xx.xx.1989-xx.xx.1996-cı ilə kimi həmin idarədə “xidmət sahəsində mühəndis” olmuşdur. İddiaçı eyni hüquqi əsaslarla güzəştli pensiya hüququ yaranmışdır. Məhkəmə kollegiyası birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə razılaşaraq, mübahisənin predmeti və apellyasiya şikayətinin dəlilləri ilə bağlı aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir. Məhkəmə kollegiyası iddiaçının hazırkı iddia tələbinə münasibətdə qeyd edir ki, iddiaçının hazırkı iddia tələbi öhdəliyin icrası haqqında iddia növünə aiddir. Öhdəliyin icrası haqqında iddianın əsaslı olması üçün, ilk növbədə, iddia tələbinin qanuni əsasının mövcud olması və bu qanuni əsasın dispozisiya şərtlərinin yerinə yetirilməsi zəruridir. İddia tələbinin qanuni əsası inzibati hüququn və ya konstitusiya hüququnun ümumi prinsiplərindən, yaxud hər hansı əlverişli inzibati aktdan irəli gələ bilər. İşdə olan seriya AZE 0******* nömrəli Azərbaycan Respublikası vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsinin təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, İddiaçı xx.xx.1959-cuil tarixdə anadan olmuş, Neftçala rayonu, Dördlər kəndində qeydiyyatdadır. İşdə olan iddiaçıya məxsus xx.xx.1978-ci il tarixli əmək kitabçasının təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, İddiaçı xx.xx.1976-xx.xx.1978-ci ilə kimi “Texnikiməktəb”-də, xx.xx.1978-xx.xx.1979-cu ilə kimi, xx.xx.1981-xx.xx.1989-cu ilə kimi “Azneft” İB- nin “İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazası”-da “elektrik-mantyoru”, xx.xx.1989-xx.xx.1996-cıilə kimi həmin idarədə “xidmət sahəsində mühəndis”, xx.xx.1996-xx.xx.1999-cu ilə kimi “Salyan NQÇİ”-də “istehsalat avtomatlaşdırması sexi”-nə rəis, xx.xx.2000-xx.xx.2008-ci ilə kimi həmin idarədə “avtomatika sexi”-nə rəis və xx.xx.2008-xx.xx.2020-ci ilə həmin idarədə “mühəndis” vəzifələrində işləmişdir. İşdə olan iddiaçıya məxsus xx.xx.1979-cu il tarixli, H3 * * * * * * * nömrəli hərbi biletintəsdiq edilmiş surətindən görünür ki, İddiaçı xx.xx.1979-cu il tarixdən xx.xx.1980-cı il tarixədək hərbi xidmətdə olmuşdur. İşdə olan Azərbaycan Respublikası “X5 və Avtomatika” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 10 nömrəli arayışından görünür ki, İddiaçı həqiqətən də “Azneft” İB İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasında (İXMB) xx.xx.1981-ci il tarixindən (xx.xx.1981-ci il Əmr № 57/K) xx.xx.1989-cı il tarixinədək elektrik montyoru, xx.xx.1989-cu il tarixindən (xx.xx.1989-cı il Əmr 26/K) xx.xx.1996-cı iltarixinədək (xx.xx.1996-cı il Əmr 34/K) 4cü xidmət sahəsində mühəndis vəzifəsində işləmişdir. (iş staji 15 il 8 ay 2 gün) Yuxarıda göstərilən vəzifə və iş stajı AR Nazirlər Kabinetinin 320 saylı 2 №- xx.xx.1993-cu il tarixli qərarının “Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və gösləriciiərin Siyahısfnm 12-ci bölməsinin 3-cü bəndinin b) elektrik avadanlığının təmiri və xidməti üzrə elektrik montyorları ( KOD: 2130302a—19861) Yuxarıda göstərilən vəzifə və iş stajı AR Nazirlər Kabinetinin 320 saylı 2 №- xx.xx.1993-cu il tarixli qərarının “Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısfnm 12-ci bölməsinin 1 -ci bəndinin b) bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) ( KOD: 2130100b—22247) xx.xx.1993-cü il tarixdən İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasının (İXMB) adı dəyişdirilərək «Azərineftavtomatika» müəssisəsi olmuşdur, (əmr 77№-li xx.xx.1993-cü il) xx.xx.2002-ci il tarixdən «Azərineftavtomatika» müəssisəsi «X5 və Avtomatika» ASC-yə çevrilmişdir (Əmr 11 №-li -13.03.02). xx.xx.2011-ci il tarixdən «X5 və Avtomatika» ASC «X5 və Avtomatika» MMC-yə çevrilmişdir (Əmr 31 №-li - 02.05. 2011 -ci il). İşdə olan Azərrbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Naziriliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialının iddiaçıya ünvanladığı xx.xx.2023-cü il tarixli, 3-17-1/2-S-91387/2023 nömrəli məktubundan görünür ki, “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1-ci maddəsinə əsasən axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası almaq hüququ verən incəsənətin xüsusi sahələrində, yeraltı işlərdə, əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərin (istehsalatın, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin) müvafiq icra hakimiyyəti orqanın (qurumun) təsdiq etdiyi siyahısında nəzərdə tutulan işlərdə azı 12 il 6 ay çalışmış kişilərin həmin Qanunun 7-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş şərtlər daxilində yaş həddi 5 i! azaldılmaqla əmək şəraitinə görə güzəştli şəıtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Həmin Qanunun 7-ci maddəsinə əsasən 65 yaşına çatmış kişilərin fərdi hesabın sığuiia hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitaiı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verdikdə sığorta stajından asılı olmayaraq, bu pensiya təminatına imkan vermədikdə isə azı 25 ii sığorta stajı olduqda (2017-c; ıl iyulun 1dokyaşa görə əmək pensiyası təyin edilmiş şəxslər istisna olmaqia) yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Eyni zamanda bildiririk ki, Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filiai əsasnaməsinə uyğun olaraq öz fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasını, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələri, Azərbaycan Respublikasının qanunlarını, Azərbaycan Respublikası Prezdentinirı fərmanlarım və sərəncamlarını. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərar və sərəncamlarını, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Əsasnaməsini və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Nizamnaməsini, Nazirliyin normativ-hüquqi aktlarını, əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin əmr və sərəncamlarını, X6 qərarlarını. Fona un İdarə Heyətinin sədrinin sərəncam vo əmilərini rəhbər tutur. “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 9.1-ci maddəsinə görə yeraltı işlər, incəsənətin xüsusi sahələri, əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlər Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunmuş siyahı üzrə müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 23 yanvar 2007-ci il tarixli 12 nömrəli Qərarı iiə təsdiq edilmiş “Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin siyahısfnın neftin qazılması və hasilatı, neft, qaz kondensatı, kömür va şistin emalı bölməsinin (10) qazma bəndində (10.1) bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğul olan elektrik montyoriarı və bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) vəzifələri nəzərdə tutulmuşdur. Mərkəzi Filiala təqdim etdiyi “NOCA 1969" MMC-nin sizə dair 28 mart 2023-cü il tarixli, 10 nömrəli arayışında “Azneft” İB-nin İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasında xx.xx.1981-xx.xx.1989-cu il tarixləri arasındakı dövr ərzində elektrik montyoru, xx.xx.1989-xx.xx.1996-cı il tarixləri arasındakı dövr ərzində isə mühəndis vəzifələrində işlədiyi qeyd olunub. Göründüyü kimi, işlədiyi sahə sözügedən arayışda istinad olunan, yuxarıda qeyd olunan Qərarla təsdiq olunmuş Siyahıda nəzərdə tutulan qazma sahəsinə, işlədiyi elektrik montyoru və mühəndis vəzifəsi isə bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğui olan elektrik montyorları və bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) vəzifələrinə aid deyil. Bu səbəbdən də güzəştli iş stajı yoxdur. Qeyd olunanları nəzərə alaraq güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyinatı qanunvericiliyin tələbləri baxımından mümkün hesab edilmir. İşdə olan Azərbaycan Respublikası “X5 və Avtomatika” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 11 nömrəli arayışından görünür ki, İddiaçı həqiqətən də “Azneft” İB İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasında (İXMB) xx.xx.1981-ci il tarixindən (xx.xx.1981-ci il Əmr № 57/K) xx.xx.1989-cu il tarixinədək elektrik montyoru, 01 03.1989-cu il tarixindən (xx.xx.1989-cı il Əmr 26/K) xx.xx.1996-cı il tarixinədək (xx.xx.1996-cı il Əmr 34/K) 4-cü xidmət sahəsində mühəndis vəzifəsində işləmişdir. (iş staji 15 il 8 ay 2 gün) Yuxarıda göstərilən vəzifə və iş stajı AR Nazirlər Kabinetinin 320 saylı 2 №- xx.xx.1993-cu il tarixli qərarının "Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısının 12-ci bölməsinin 3-cü bəndinin b) elektrik avadanlığının təmiri və xidməti üzrə elektrik montyorları (KOD: 2130302a—19861) Yuxarıda göstərilən vəzifə və iş stajı AR Nazirlər Kabinetinin 320saylı 2 №- xx.xx.1993-cu il tarixli qərarının “Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısfnm 12-ci bölməsinin 1 -ci bəndinin b) bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) ( KOD: 2130100b— 22247) NÖC və Avtomatika MMC müasir tələb vəstandartlara cavab verən avtomatlaşdırma qurğularının və sistemlərinin yaradılması, proqram, SCADA, elektrik, X5 və avtomatika vasitələrinin quraşdırılması, ı, təmiri, sazlanması, texniki xidməti, təzyiq ölçü vasitələrinin sınaqdan keçirilməsi, neft-mədənavadanlıq və alətlərdə qüsurların ultrasəs nəzarət üsulu ilə aşkar edilməsi (defektoskopiya), eləcədə müəssisədaxili rabitə, təhlükəsizlik, videonəzarət və siqnalizasiya sistemlərinin quraşdırılması, təmiri, sazlanması və texniki xidməti və.s işləri yerinə yetirir. Qazmaburuqlarında və digər obyektlərdə avtomatik idarəetmə qurğu və sistemlərinə, ölçü vasitələrinə texniki xidmətlərdən və s. xidmətlərdən ibarət olduğu müəyyən olunur. Bu səbəbdən hesab edirik ki vətəndaş İddiaçı yuxarıda qeyd olunan peşə və vəzifələrə kodlara əsasən uyğun gəlir. xx.xx.1993-cü il tarixdən İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasının (İXMB) adı dəyişdirilərək “Azərineftavtomatika” müəssisəsi olmuşdur. (əmr77№-li xx.xx.1993cü il) xx.xx.2002-ci il tarixdən “Azərineftavtomatika” müəssisəsi «X5 və Avtomatika» ASC-yə çevrilmişdir (Əmr 11 №-li -13.03.02). xx.xx.2011-ci il tarixdən “X5 və Avtomatika” ASC “X5 və Avtomatika” MMC-yə çevrilmişdir (Əmr 31 №-li - 02.05. 2011 -ci il). İşdə olan Azərrbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Naziriliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialının iddiaçıya ünvanladığı xx.xx.2023-cü il tarixli, 3-17-1/2-S-204279/2023 nömrəli məktubundan görünür ki, “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun (bundan sonra Qanun) 9.1-ci maddəsinə əsasən axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası almaq hüququ verən incəsənətin xüsusi sahələrində, yeraltı işlərdə,əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərin (istehsalatın, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin) müvafiq icra hakimiyyəti orqanın (qurumun) təsdiq etdiyi siyahısında nəzərdə tutulan işlərdə azı 12 il 6 ay çalışmış kişilərin həmin Qanunun 7-ci maddəsində nəzərdətutulmuş şərtlər daxilində yaş həddi 5 il azaldılmaqla əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərləyaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Qanunun 7-ci maddəsinə əsasən 65 yaşına çatmış kişilərin fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verdikdə sığorta stajından asılı olmayaraq, bu pensiya təminatına imkan vermədikdə isə azı 25 il sığorta stajı olduqda (2017-ci il iyulun 1-dəkyaşa görə əmək pensiyası təyin edilmiş şəxslər istisna olmaqla) yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Eyni zamanda bildiririk ki, Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filial əsasnaməsinə uyğun olaraq öz fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasını, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələri, Azərbaycan Respublikasının qanunlarını, Azərbaycan Respublikası Prezdentinin fərmanlarınıvə sərəncamlarım, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərar və sərəncamlarını,Əmək və Əhaiinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Əsasnaməsini və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Nizamnaməsini, Nazirliyin normativ-hüquqi aktlarını, əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin əmr və sərəncamlarını, X6 qərarlarını, X6 sədrinin sərəncam və əmrlərini rəhbər tutur. Qanunun 9.1-ci maddəsinə görə yeraltı işlər, incəsənətin xüsusi sahələri, əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlər Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunmuş siyahı üzrə müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 23 yanvar 2007-ci il tarixli 12 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin siyahısfnm neftin qazılması və hasilatı, neft, qaz kondensatı, kömür va şistin emalı bölməsinin (10) qazma bəndində (10.1) bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğul olan elektrik montyorları vəbilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) vəzifələri nəzərdə tutulmuşdur. Mərkəzi Filiala təqdim etdiyi "xxxx" MMC-nin ona dair 28 iyul 2023-cü il tarixli 10 nömrəli arayışında “Azneft” İB-nin İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasında xx.xx.1981-xx.xx.1989-cu il tarixləri arasındakı dövr ərzində elektrik montyoru, xx.xx.1989- xx.xx.1996-cı tarixləri arasındakı dövr ərzində isə mühəndis vəzifələrində işlədiyi qeyd olunub. Göründüyü kimi, işlədiyi sahə sözügedən arayışda istinad olunan, yuxarıda qeyd olunan Qərarla təsdiq olunmuş Siyahıda nəzərdə tutulan qazma sahəsinə, işlədiyi elektrik montyoruvə mühəndis vəzifəsi isə bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğul olan elektrik montyorları və bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) vəzifələrinə aid deyil. Bu səbəbdən də güzəştli iş stajı yoxdur. Qeyd olunanları nəzərə alaraq güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyinatı qanunvericiliyin tələbləri baxımından mümkün hesab edilmir. İşdə olan Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Naziriliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Məhkəmə Mübahisələri ilə İş üzrə Mərkəzi Filialının xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/2-45522/2024 nömrəli etiraza əlavəsindən qeyd edilmişdir ki, “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun (bundan sonra Qanun) 9.1-ci maddəsinə əsasən axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası almaq hüququ verən incəsənətin xüsusi sahələrində, yeraltı işlərdə, əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərin (istehsalatın, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin) müvafiq icra hakimiyyəti orqanın (qurumun) təsdiq etdiyi siyahısında nəzərdə tutulan işlərdə azı 12 il 6 ay çalışmış kişilərin həmin Qanunun 7-ci maddəsində nəzərdətutulmuş şərtlər daxilində yaş həddi 5 il azaldılmaqla əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərləyaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Qanunun 7-ci maddəsinə əsasən 65 yaşına çatmış kişilərin fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verdikdə sığorta stajından asılı olmayaraq, bu pensiya təminatına imkan vermədikdə isə azı 25 il sığorta stajı olduqda (2017-ci il iyulun 1-dəkyaşa görə əmək pensiyası təyin edilmiş şəxslər istisna olmaqla) yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Eyni zamanda bildiririk ki, Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filial əsasnaməsinə uyğun olaraq öz fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasını, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələri, Azərbaycan Respublikasının qanunlarını, Azərbaycan Respublikası Prezdentinin fərmanlarınıvə sərəncamlarım, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərar və sərəncamlarını,Əmək və Əhaiinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Əsasnaməsini və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Nizamnaməsini, Nazirliyin normativ-hüquqi aktlarını, əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin əmr və sərəncamlarını, X6 qərarlarını, X6 sədrinin sərəncam və əmrlərini rəhbər tutur. Qanunun 9.1-ci maddəsinə görə yeraltı işlər, incəsənətin xüsusi sahələri, əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlər Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunmuş siyahı üzrə müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 23 yanvar 2007-ci il tarixli 12 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin siyahısfnm neftin qazılması və hasilatı, neft, qaz kondensatı, kömür va şistin emalı bölməsinin (10) qazma bəndində (10.1) bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğul olan elektrik montyorları vəbilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) vəzifələri nəzərdə tutulmuşdur. İddiaçı Mərkəzi Filiala təqdim etdiyi "xxxx" MMC-nin ona dair 28 iyul 2023-cü il tarixli 10 nömrəli arayışında “Azneft” İB-nin İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasında xx.xx.1981xx.xx.1989-cu il tarixləri arasındakı dövr ərzində elektrik montyoru. xx.xx.1989-xx.xx.1996-cı il tarixləri arasındakı dövr ərzində isəmühəndis vəzifələrində işlədiyi qevd olunmuşdur. Göründüyü kimi, adıçəkilən şəxsin işlədiyi sahə sözügedən arayışda istinad olunan, yuxarıda qevd olunan Qərarla təsdiq olunmuş Siyahıda nəzərdə tutulan qazma sahəsinə, islədivi elektrik montyoru və mühəndis vəzifəsi isə bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğul olan elektrik montyorları ve bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma isləri üzrə) vəzifələrinə aid deyil. Bu səbəbdən də onun güzəştli is stajı yoxdur. Əlavə olaraq bildiririk ki, İddiaçı ümumi is stajı 1 yanvar 2006-cı il tarixinədək 27 il 1 av 9 gün (xx.xx.1978- xx.xx.1979-cu il, xx.xx.1979-xx.xx.1980-ci il (hərbi xidmət), xx.xx.1981-xx.xx.1996-cı il, xx.xx.1996-xx.xx.2005-ci il tarixləri arasındakı dövrlər) təşkil edir. Eyni zamanda, adıçəkilən şəxsin xx.xx.2006-cı il tarixinədək olan əmək stajına uyğun hesablanmış pensiya kapitalı25105,95 manat, həmin tarixdən sonrakı işlədiyi dövr üzrə fərdi hesabında 77758,65 manat olmaqla cəmi pensiya kapitalı 102864,60 manat təşkil edir. İddiaçı “güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyin edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair inzibati iş üzrə iddia tələbinin təmin edilməməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İşdə olan Azərbaycan Respublikası “X5 və Avtomatika” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin məhkəməyə ünvanladığı xx.xx.2024-cü il tarixli, BM-33 nömrəli arayışında qeyd edilmişdir ki, İddiaçı həqiqətən də “Azneft” İB-nin İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasında (İXMB) xx.xx.1981-ci il tarixindən (xx.xx.1981-ci il, Əmr 26/k) xx.xx.1989-cu il tarixinədək elektrik-mantyoru (əsl vəzifə adı elektrikavadanlığlarının təmiri və xidməti üzrə elektrikmantyoru) və xx.xx.1989-cu il tarixindən (xx.xx.1989-cu il, Əmr 26/k) xx.xx.1996-cı il tarixinədək (xx.xx.1996-cı il, Əmr 34/k) 4-cü xidmət sahəsində mühəndis (əsl vəzifə adı neft hasilatı obyektlərinə xidmət edən elektriktəchizatı üzrə mühəndis) vəzifələrində işləmişdir. İddiaçı xx.xx.1981-ci il tarixindən xx.xx.1989-cu il tarixinədək işlədiyi elektrik-mantyoru peşəsi üzrə gördüyü işlər-qazma buruğlarında və digər neft-mədən obyektlərində elektrik avadanlıqları və kabel xətlərinə müntəzəm olaraq baxış keçirilməsi və texniki xidmətin göstərilməsindən ibarət olmuşdur. Həmin peşə AR Nazirlər Kabinetinin 320 saylı 2 №-li xx.xx.1993-cü il tarixli qərarının “Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısı”-nın 12-cibölməsinin 3-cü bəndinin b) elektrik avadanlığlarının təmiri və xidməti üzrə elektrik-mantyoru (KOD: 2130302a- 19861) kodu ilə qeyd edilmişdir. Həmçinin İddiaçı xx.xx.1989-cu il tarixindən xx.xx.1996-cı il tarixinədək işlədiyi mühəndis vəzifəsi üzrə gördüyü işlər-qazma buruğlarında və digər neftmədə»1 obyektlərində müasir tələb və standartlara cavab verən avtomatlaşdırma qurğularının və sistemlərinin yaradılması, proqram, SCADA, elektrik, X5 və avtomatika vasitələrinin quraşdırılmasım həyata keçirilməsindən ibarət olmuşdur. Həmin vəzifə AR Nazirlər Kabinetinin 320 saylı 2 №-li xx.xx.1993-cü il tarixli qərarının “Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısı”-nın 12-ci bölməsinin 1-ci bəndinin b) bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (KOD: 2130100b- 22247) kodu ilə qeyd edilmişdir. Bu səbəbdən də hesab edirik ki, İddiaçı yuxarıda qeyd edilən peşə və vəzifəsi zərərli və ağır iş stajı olduğundan AR Nazirlər Kabinetinin 320 saylı 2 №-li xx.xx.1993-cü il tarixli qərarının “Güzəştli şərtlərlə yaşa görəəmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısı”- nın 12-ci bölməsinin 3-cü bəndinin b) elektrik avadanlığlarının təmiri və xidməti üzrə elektrik- mantyoru (KOD: 2130302a-19861) koduna və həmçinin həmin siyahının 12-ci bölməsinin 1-ci bəndinin b) bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (KOD: 2130100b- 22247) koduna uyğun gəldiyinə görə ona güzəştli iş stajı üzrə pensiya hüququ verir. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası iş materiallarından müəyyən etmişdir ki, İddiaçı xx.xx.1976-xx.xx.1978-ci ilə kimi “Texnikiməktəb”-də, xx.xx.1978-xx.xx.1979-cu ilə kimi Azneft” İB-nin “İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazası”-da “elektrik-mantyoru” vəzifəsində çalışmış, xx.xx.1979-cu il tarixdən xx.xx.1980-cı il tarixədək hərbi xidmətdə olmuş, xx.xx.1981xx.xx.1989-cu ilə kimi “Azneft” İB-nin “İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazası”-da “elektrikmantyoru”, xx.xx.1989-xx.xx.1996-cıilə kimi həmin idarədə “xidmət sahəsində mühəndis”, xx.xx.1996-xx.xx.1999-cu ilə kimi “Salyan NQÇİ”-də “istehsalat avtomatlaşdırması sexi”-nə rəis, xx.xx.2000-xx.xx.2008-ci ilə kimi həmin idarədə “avtomatika sexi”-nə rəis və xx.xx.2008xx.xx.2020-ci ilə həmin idarədə “mühəndis” vəzifələrində işləmişdir. İddiaçı cavabdeh orqana müraciət edərək ona hüququnun yarandığı tarixdən güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyin edilməsini xahiş etmiş, lakin cavabdeh orqan iddiaçının çalışdığı “Azneft” İB-nin İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasında xx.xx.1981-xx.xx.1989-cu il tarixləri arasındakı dövr ərzində elektrik montyoru,xx.xx.1989-xx.xx.1996-cı il tarixləri arasındakı dövr ərzində isə mühəndis vəzifələrinin Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 23 yanvar 2007-ci il tarixli 12 nömrəli Qərarı ilə təsdiq olunmuş Siyahıda nəzərdə tutulan qazma sahəsinə, işlədiyi elektrik montyoru və mühəndis vəzifəsi isə bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğui olan elektrik montyorları və bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) vəzifələrinə aid olmaması əsas gətirilərək müraciətin icrasından imtina edilmişdir. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, İddiaçı xx.xx.2006-cı il tarixədək ümumi iş stajı 25 ildən çox təşkil edir. Qeyd edilməlidir ki, iddiaçının ümumi iş stajı cavabdeh inzibati orqan tərəfindən mübahisələndirilməmiş və işin mübahisəsiz halı kimi qəbul edilmişdir. Göründüyü kimi işin mübahisəli halı iddiaçının işlədiyi xx.xx.1981-xx.xx.1989-cu il tarixləri arasındakı dövr ərzində elektrik montyoru, xx.xx.1989-xx.xx.1996- cı tarixləri arasındakı dövr ərzində isə mühəndis vəzifələrinin, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 23 yanvar 2007-ci il tarixli 12 nömrəli Qərarı ilə təsdiq olunmuş Siyahıda nəzərdə tutulan qazma sahəsinə, işlədiyi elektrik montyoru və mühəndis vəzifəsi isə bilavasitə buruqlarda elektrik avadanlığının təmiri və xidməti ilə məşğui olan elektrik montyorları və bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) vəzifələrinə aid olmaması bağlı olmuşdur. Məhkəmə kollegiyası mübahisəli dövrlərlə bağlı aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir: Belə ki, oxşar işlər üzrə artıq formalaşmış Ali Məhkəmənin mövqeyinə görə, məhkəmə qərarının əsaslandırılması zamanı iddiaçının zərərli əmək şəraitində işlədiyi dövrün siyahıda nəzərdə tutulan hansı sahəyə və koda uyğunluğu dəqiq göstərilməlidir. Bu halda, məhkəmə iddiaçının gördüyü iş, tutduğu vəzifə və malik olduğu peşə ilə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən iş, vəzifə və peşə arasındakı uyğunluğu (eyniliyi) işin konkret halları (iddiaçının tutduğu vəzifəyə və malik olduğu peşəyə görə gördüyü işin xarakteri, habelə işlədiyi müəssisənin fəaliyyət istiqaməti və s.) nəzərə alınmaqla müəyyən edə bilər. Bu zaman nəzərə alınmalıdır ki, burada, söhbət müxtəlif işlərin, vəzifələrin və peşələrin adlarının eyniliyinin müəyyən edilməsindən deyil, şəxsin təyin olunduğu işə, vəzifəyə və peşəyə görə bilavasitə icra etdiyi funksional vəzifənin (işin) eyniliyinin müəyyən olunmasından gedir. Funksional vəzifənin (işin) eyniliyi isə iş yerindən və ya səlahiyyətli orqanlardan bu barədə əldə edilmiş vəzifə təlimatlarına əsasən müəyyən edilə bilər. Qeyd olunmalıdır ki, sözügedən arayış güzəştli şərtlərlə yaşa görə pensiya təyin edilməsi üçün şəxsin güzəştli şərtlə pensiya hüququ verən işdə qanunla tələb edilən müddətdə (hazırkı halda azı 12 il 6 ay) çalışmasını müəyyən etməyə imkan verməlidir İş materiallarına əlavə edilmiş “X5 və Avtomatika” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 10 nömrəli və xx.xx.2023-cü il tarixli, 11 nömrəli arayışlarına əsasən Azneft” İB İstehsalat Xidmətinin adı xx.xx.1993-cü il tarixdən «Azərineftavtomatika» müəssisəsi olmuş, xx.xx.2002-ci il tarixdən isə «Azərineftavtomatika» müəssisəsi «X5 və Avtomatika» ASC-yə çevrilmişdir. Həmin arayışların məzmunundan görünür ki, İddiaçı həqiqətən də “Azneft” İB İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazasında (İXMB) xx.xx.1981-ci il tarixindən (xx.xx.1981-ci il Əmr № 57/K) xx.xx.1989-cu il tarixinədək elektrik montyoru, 01 03.1989-cu il tarixindən (xx.xx.1989-cı il Əmr 26/K) xx.xx.1996-cı il tarixinədək (xx.xx.1996-cı il Əmr 34/K) 4-cü xidmət sahəsində mühəndis vəzifəsində işləmiş və yuxarıda göstərilən vəzifə və iş stajı AR Nazirlər Kabinetinin 320 saylı 2 №- xx.xx.1993-cu il tarixli qərarının "Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısının 12-ci bölməsinin 3-cü bəndinin b) elektrik avadanlığının təmiri və xidməti üzrə elektrik montyorları (KOD: 2130302a—19861) Yuxarıda göstərilən vəzifə və iş stajı AR Nazirlər Kabinetinin 320saylı 2 №- xx.xx.1993-cu il tarixli qərarının “Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısının 12-ci bölməsinin 1 -ci bəndinin b) bilavasitə buruqlarda məşğul olan qazma üzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) ( KOD: 2130100b—22247) NÖC və Avtomatika MMC müasir tələb vəstandartlara cavab verən avtomatlaşdırma qurğularının və sistemlərinin yaradılması, proqram, SCADA, elektrik, X5 və avtomatika vasitələrinin quraşdırılması, təmiri, sazlanması, texniki xidməti, təzyiq ölçü vasitələrinin sınaqdan keçirilməsi, neft-mədənavadanlıq və alətlərdə qüsurların ultrasəs nəzarət üsulu ilə aşkar edilməsi (defektoskopiya), eləcə də müəssisədaxili rabitə, təhlükəsizlik, videonəzarət və siqnalizasiya sistemlərinin quraşdırılması, təmiri, sazlanması və texniki xidməti və.s işləri yerinə yetirir. Qazmaburuqlarında və digər obyektlərdə avtomatik idarəetmə qurğu və sistemlərinə, ölçü vasitələrinə texniki xidmətlərdən və s. xidmətlərdən ibarət olduğu müəyyən olunur. Bu səbəbdən hesab edirik ki vətəndaş İddiaçı çalışdığı vəzifələr yuxarıda qeyd olunan peşə və vəzifələrdəki kodlara əsasən uyğun gəlir. Bununla yanaşı “X5 və Avtomatika” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin məhkəməyə təqdim etdiyi “elektrik avadanlıqlarının təmiri və xidməti üzrə elektrik-mantyoru” peşə təlimatına və “neft hasilatı obyektlərinə xidmət edən elektrik təchizatı üzrə mühəndis” vəzifə təlimatlarına baxış keçirilən zaman iddiaçının işlədiyi peşə və vəzifənin zərərli və ağır iş stajı olduğu bir daha öz təsdiqini tapır. Beləliklə də İddiaçı yuxanda sadalanan peşələrdə əməkvəzifələri xx.xx.1981xx.xx.1989-cu ilə kimi “Azneft” İB-nin “İstehsalat Xidmətinin Mərkəzi Bazası”-da “elektrikmantyoru”, xx.xx.1989-xx.xx.1996-cı ilə kimi həmin idarədə “xidmət sahəsində mühəndis” olmuşdur. İddiaçı eyni hüquqi əsaslarla güzəştli pensiya hüququ yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1993-cü il 21 iyun tarixli 320 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş Yeraltı işlərdə, əmək şəraiti xüsusilə zərərli və xüsusilə ağır olan işlərdə çalışanlara, dənizdə çalışan neftçilərə yaşa görə güzəştli şərtlərlə pensiya hüququ verən istehsalatların işlərin, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin 1 №-li Siyahısı və «Əmək şəraiti zərərli və ağır olan işlərdə çalışanlara yaşa görə güzəştli şərtlərlə pensiya hüquq verən istehsalatların, işlərin, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin 2 nömrəli Siyahısı»-na uyğun olaraq, İddiaçı güzəştli şərtlərlə yaşa görə pensiya hüququ verən iş stajları aşağıdakı cədvəldə göstərilməkdədir:
İşçinin vəzifəsinin və ya Həmin Vəzifənin və peşəninSiyahıda uyğun peşəsinin adı vəzifədə/peşədə bölmə, istehsalat, kodu və peşənin adı topladığı güzəştli iş stajı elektrik avadanlığının təmiri 08 il 02 gün KOD: 2130302a-19861 və xidmətiüzrə elektrik montyorları bilavasitə buruqlarda məşğul 07 il 08 ay KOD: 2130100b—22247 olan qazmaüzrə mühəndislər (qazma işləri üzrə) Cəmi: 15 il 08 ay 02 gün
Məhkəmə kollegiyası işin faktiki hallarına əsaslanaraq qeyd edir ki, İddiaçı 01 yanvar 2006-cı il tarixinə kimi 15 il 08 ay 02 gün güzəşti şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən əmək stajı olmuşdur. Belə olan halda mövcud olan sənədlər qanunvericiliyin müddəaları ilə birgə təhlil edildikdə, iddiaçının xx.xx.2006-cı il tarixədək güzəşli iş stajının 12 il 06 aydan çox təşkil etdiyi müəyyən edilir. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, cavabdehin apellyasiya şikayətində göstərdiyi dəlillər formal mülahizələrlə əsaslandırılmış və bununla da iş materialları ilə öz təsdiqini tapmamışdır. İddiaçı tərəfindən təqdim edilmiş sənədlərdən görünür ki, iddiaçı güzəşli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyin edilməsi ilə bağlı cavabdeh inzibati orqana 20 sentyabr 2022-ci il tarixində müraciət etmişdir. Göstərilənlərə əsasən, məhkəmə kollegiyası iş üzrə sübutlara məcmu qaydada qiymət verərək qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsi iddiaçıya ödənilməli olan pensiya məbləğinin onun ilkin müraciət etdiyi tarixdən geriyə 3 (üç) il ərzində, yəni 20 sentyabr 2019-cu il tarixdən hesablanaraq ödənilməsi öhdəliyini cavabdehin üzərinə qoymaqla düzgün nəticəyə gəlmişdir. İşin faktiki və hüquqi hallarını nəzərə alaraq, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi düzgün nəticəyə gəlmiş, maddi və prosessual hüquq normalarının tələblərini düzgün tətbiq etmişdir. Beləliklə, cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməməli və Şirvan İnzibati Məhkəməsinin 30 yanvar 2024-cü il tarixli, 2-1(120)-318/2024 saylı qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
Nəticəvi hissə:
Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 87-ci, 89-cu, 90-cı və 94-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası
Qərara aldı:
Cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. Şirvan İnzibati Məhkəməsinin 05 iyul 2024-cü il tarixli, 2-1(120)-1554/2024 saylı qərarı dəyişdirilmədən saxlanılsın. Məhkəmə qərarından tam formada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə (Bakı şəhəri, Y.Səfərov küçəsi 14, 1193-cü məhəllə) kassasiya şikayəti vermək olar.