Naxçıvan MR Ali Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(108)-49/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Naxçıvan şəhəri İş № 2-1(108)-49/2024 17.05.2024 NAXÇIVAN MR ALİ MƏHKƏMƏSİ X6 Hüseyn oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, Qurbanov Yusifəli Süleyman oğlu və Qarayev Sənan Məmməd oğlundan ibarət tərkibdə, X3 məhkəmə iclas katibliyi, İddiaçı və cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu publik hüquqi şəxsin nümayəndəsi X1 iştirakları ilə, İddiaçı cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna qarşı “27 sentyabr 2021-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarın və 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi, pensiyanın bərpa edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması tələbi”nə d air inzibati iş üzrə Naxçıvan Muxtar Respublikası İnzibati Məhkəməsinin 23 fevral 2024-cü il tarixli, 21(122)-14/2024 nömrəli qərarından cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu publik hüquqi şəxsi tərəfindən verilmiş şikayətə açıq şifahi məhkəmə baxışı iclasında baxaraq müəyyənetdi: İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi və pensiyanın bərpa edilməsi öhdəliyinin cavabdeh "Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondu" publik hüquqi şəxsin Ordubad Rayon İdarəsinə həvalə olunması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Naxçıvan Muxtar Respublikası İnzibati Məhkəməsinin 23 fevral 2024-cü il tarixli, 21(122)-14/2024 nömrəli qərarı ilə İddiaçı cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna qarşı “27 sentyabr 2021-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarın və 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi, pensiyanın bərpa edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması tələbi”nə dair iddiası təmin edilmişdir. Naxçıvan Muxtar Respublikası İnzibati Məhkəməsinin 23 fevral 2024-cü il tarixli, 21(122)-14/2024 nömrəli qərarından narazı qalan cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu publik hüquqi şəxsi apellyasiya şikayəti ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin inzibati kollegiyasına müraciət etmişdir. İşin birinci instansiya məhkəməsində baxılması zamanı İddiaçı iddia tələbini dəqiqləşdirərək iddia tələbinin “27 sentyabr 2021-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarın və 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi, pensiyanın bərpa edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” olduğunu bildirib həmin tələb üzrə işə baxılaraq qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmənin protokol qərardadı ilə İddiaçı tərəfindən verilmiş ərizə təmin edilərək dəqiqləşdirilmiş iddia tələbi icraata qəbul edilmiş, İddiaçı cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna qarşı iddia tələbinin “27 sentyabr 2021-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarın və 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi, pensiyanın bər pa edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” kimi oxunması qərara alınmışdır. Cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu publik hüquqi şəxsi tərəfindən verilmiş şikayətdə göstərilmişdir ki, məhkəmənin qərarı ilə razı olmamaqla, hesab edirlər ki, iddiaçının iddiası əsassız olduğu üçün iş üzrə iddianın təmin edilməsi barədə çıxarılmış qərar ləğv olunmalıdır. İddiaçı cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna qarşı “27 sentyabr 2021-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarın və 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi, pensiyanın bərpa edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması tələbi”nin heç bir h üquqi əsası yoxdur. Belə ki, xx xxxxxx 1960-ci il tarixdə anadan olmuş, Ordubad rayonu, Dəstə kəndində qeydiyyatda olmaqla orada yaşayan İddiaçı güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin olunması barədə 11 yanvar 2023-cü il tarixdə şifahi olaraq “Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondu” publik hüquqi şəxsin Ordubad Rayon idarəsinə müraciət etmişdir. Fondun Ordubad İdarəsi tərəfindən iddiaçıya ünvanlanmış 13 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarda bildirilmişdir ki, “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 9.1-ci maddəsinə əsasən axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq, güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası almaq hüququ verən incəsənətin xüsusi sahələrinin, yeraltı işlərdə, əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərin (istehsal atların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin) müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) təsdiq etdiyi siyahısında nəzərdə tutulan işlərdə azı 12 il 6 ay çalışmış kişilərin və azı 10 il çalışmış qadınların bu Qanunun 7-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş şərtlər daxilində yaş həddi 5 il azaldılmaqla yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Həmin Qanunun 7-ci maddəsinə əsasən 63 yaşına çatmış kişilərin və 60 yaşına çatmış qadınların fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verdikdə sığorta stajından asılı olmayaraq, bu pensiya təminatına imkan vermədikdə isə azı 25 il sığorta stajı olduqda (2017-ci il iyulun 1-dək yaşa görə əmək pensiyası təyin edilmiş şəxslər istisna olm aqla) yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Həmin maddənin “Qeyd” hissəsinə görə, sözügedən maddədə nəzərdə tutulmuş kişilərin yaş həddi 2017-ci il iyulun 1-dən başlayaraq 2021 -ci il iyulun 1-dək, qadınların yaş həddi 2017-ci il iyulun 1-dən başlayaraq 2027-ci il iyulun 1-dək hər il 6 ay artırılır. Fondun Ordubad Rayon İdarəsinə vətəndaş tərəfindən təqdim olunmuş 01 avqust 1977-ci il tarixli, İT-İ seriyalı, ******* nömrəli əmək kitabçasında qeyd olunan məlumatlara əsasən o, xx.xx.1977-ci il tarixdən xx.xx.1978-ci il tarixədək (8 ay 19 gün) Dəstə kənd sovxozunda fəhlə işləmişdir. Naxçıvan Muxtar Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Ordubad rayon şöbəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 299 nömrəli arayışına əsasən iddiaçı xx.xx.1978-ci il tarixdən xx.xx.198 0-cı il tarixədək (2 il 19 gün) keçmiş Sovet Ordusu sıralarında hərbi xidmətdə olmuş, xx.xx.1980-ci il tarixdən xx.xx.1981-ci il tarixədək (i il 9 gün) Azərbaycan Dəmir Yolu yol Mincivan stansiyası, 260 nömrəli yol maşın stansiyasında yol montyoru, xx.xx.1981-ci il tarixdən xx.xx.1996-cı il tarixədək (14 il 4 ay 5 gün) Azərbaycan Dəmir Yolu Naxçıvan VOXR hissəsində sürücü, xx.xx.1996-cı il tarixdən xx.xx.1997-ci il tarixədək (1 il 10 ay) Azərbaycan Dəmir Yolu Naxçıvan VOXR hissəsində sürücü, xx.xx.1997-cı il tarixdən xx.xx.1998-ci il tarixədək (1 ay 14 gün) Azərbaycan Dəmir Yolu 24 nömrəli Cuğa AK nişançı, xx.xx.1998-ci il tarixdən xx.xx.2004cü il tarixədək (6 il 5 ay 1 gün) Azərbaycan Dəmir Yolu 11 nömrəli Culfa yanğın qatarında aqreqat ustası, xx.xx.2004-cü il tarixdən 01.01 2006-cı il t arixədək (1 il 6 ay 16 gün) Azərbaycan Dəmir yolu 11 nömrəli Culfa yanğın qatarında aqreqat ustası vəzifələrində işləmişdir. Beləliklə, İddiaçı əmək kitabçasındakı qeydlərə və təqdim edilmiş arayışlara əsasən, onun 01 yanvar 2006-cı il tarixədək 28 il 22 gün ümumi və 1 il 9 gün xüsusi iş stajının olduğu müəyyən olunmuşdur. İddiaçı xx.xx.2006-cı il tarixdən xx.xx.2006-cı il tarixədək (4 ay 10 gün) Azərbaycan Dəmir Yolu 11 nömrəli Culfa yanğın qatarında aqreqat ustası, xx.xx.2006-cı il tarixdən xx.xx.2006-cı il tarixədək (3 ay 13 gün) Azərbaycan Dövlət Dəmir X8 10 saylı Ordubad yol distansiyasında stansiya növbətçisi, xx.xx.2006-cı il tarixdən xx.xx.2006-cı il tarixədək (22 gün) Azərbaycan Dövlət DəmirX8 10 saylı Ordubad yol distansiyasında yol montyoru, xx.xx.2006-cı il tarixdən xx.xx.200 7-ci il tarixədək (3 ay 30 gün) Culfa bərpa qatarında kran maşinist köməkçisi, xx.xx.2007-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək (14 il 1 ay 24 gün) X11 MMC-nin infrastruktur idarəsində yol montyoru vəzifəsində işləmişdir. İddiaçı 01 yanvar 2006-cı il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 15 il 2 ay 9 gün ümumi, 14 il 5 ay 29 gün xüsusi iş stajı olmasına baxmayaraq, xx.xx.2006-cı il tarixdən X5 Sistemi proqram təminatına əsasən onun 11 il 8 ay ümumi iş stajı, 10 il 4 ay xüsusi iş stajı vardır. İddiaçı tərəfindən təqdim olunmuş 01 avqust 1977-ci il tarixli, İ/İT-İ seriyalı, ******* nömrəli əmək kitabçasına əsasən onun 43 il 2 ay ümumi iş stajı, 15 il 6 ay 8 gün xüsusi stajı vardır. Lakin təqdim edilmiş arayışlara və X5 Sistemi proqram təminatına əsasən onun 39 il 3 ay 7 gün ümumi, 11 il 4 ay 9 gün xüsusi iş stajı olduğu müəyyən edilmişdir. Beləliklə İddiaçı Fondun Ordubad Rayon İdarəsinə təqdim etdiyi xx.xx.2023-cü il tarixli 13/1 nömrəli arxiv arayışında göstərilən xx.xx.2006-cı il tarixdən xx.xx.2006-ci tarixədək, 01.01,2010-cu il tarixdən xx.xx.2011-ci il tarixədək, 01.01,2012-ci il tarixdən xx.xx.2012-ci tarixədək olan əmək haqqları B3 hesabatlarında və X5 Sistemi proqram təminatında öz əksini tapmadığından onun xüsusi iş stajı 11 il 4 ay 9 gün olmuşdur. Nəticə etibarı ilə, İddiaçı güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin olunması üçün “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 9.1-ci maddəsinə əsasən tələb olunan 12 il 6 ay xüsusi əmək stajı olmadığı üçün ona güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin olunmasından imtina edilmişdir. Cavabdeh təşkilat şikayətinin davamında qeyd etmişdir ki, avqust 2023-cü il tarixli, 02/458 nömrəli məktubu ilə məhkəməyə göndərilmiş arxiv arayışında PÇ-10 Ordubad hissəsinin 01.11,2007-ci il tarixli, 196 nömrəli əmrinə əsasən İddiaçı xx.xx.2007-ci ilə tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, 01,10.2009-cu il tarixli, 263 nömrəli əmrlə 01.11,2009-cu il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2010-cu il tarixli, 05 nömrəli əmrlə xx.xx.2010-cu il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2010cu il tarixli 78 nömrəli əmrə əsasən xx.xx.2010-cu il tarixdən 01,12.2010-cu il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2011-ci il tarixli, 42 nömrəli əmrlə xx.xx.2011-ci il tarixdən xx.xx.2011-ci il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2011-ci il tarix li 85 nömrəli əmrlə xx.xx.2011-ci il tarixdən xx.xx.2011-ci il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2011-ci il tarixli, 126 nömrəli əmrlə xx.xx.2011-ci il tarixdən xx.xx.2011-ci il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2012-ci il tarixli, 31 nömrəli əmrə əsasən xx.xx.2012-ci il tarixdən xx.xx.2012-ci il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2012-ci il tarixli, 66 nömrəli əmrlə xx.xx.2012-ci il tarixdən xx.xx.2012-ci il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 25 nömrəli əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013-cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 30 nömrəli əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 38 nö mrəli əmrlə 01,06.2013-cü il tarixdən 01,07.2013-cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 50 nömrəli əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 62 nömrəli əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013-cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 70 nömrəli əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 80 nömrəli əmrlə 01,10.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013-cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 90 nömrəli əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2014-cü il tarixli, 89 nömrəli əmrlə 02.06,.2014-cü il tarixdən xx.xx.2014-cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2014-cü il tarixli, 133 nömrəli əmrlə xx.xx.2014-cü il tarixdən 01,09.2014-cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2014-cü il tarixli, 157 nömrəli əmrə əsasən 01,09.2014-cü il tarixdən 01,10.2014-cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, 30.09,.2014-cü il tarixli, 189 nömrəli əmrlə xx.xx.2014-cü il tarixdən xx.xx.2014-cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2014-cü il tarixli, 207 nömrəli əmrlə 03.1.2014-cü il tarixdən xx.xx.2014-cü il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2015-ci il tarixli, 61 nömrəli əmrlə xx.xx.2015-ci il tarixdən xx.xx.2015-ci il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2015-ci il tarixli, 90 nömrəli əmrlə xx.xx. 2015-ci il tarixdən xx.xx.2015-ci il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2015-ci il tarixli, 115 nömrəli əmrlə xx.xx.2015-ci il tarixdən xx.xx.2015ci il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2015-ci il tarixli, 141 nömrəli əmrlə xx.xx.2015-ci il tarixdən xx.xx.2015-ci il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2015-ci il tarixli, 164 nömrəli əmrlə xx.xx.2015-ci il tarixdən xx.xx.2015-ci il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması əmr kitablarında göstərilmişdir. Beləliklə, arxiv arayışına əsasən iddiaçı xx.xx.2007-ci il tarixdən xx.xx.2015-ci il tarixədək 3 il 9 ay 18 gün ödənişsiz məzuniyyətdə olmuşdur. Cavabdeh orqanın nümayəndəsi hesab edir ki, iddiaçıya güzəştli şərtlərlə yaşa görə pensiya təyin olunması üçün qanunvericiliyə uyğun olaraq 12 il 6 ay xüsusi iş stajı və iş yerindən güzəştli arayışı olmadığı üçün onun güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ yaranmamış və Naxçıvan Muxtar Respublikasının İnzibati Məhkəməsi mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında düzgün qərar qəbul etməmişdir. Qanunun aliliyini nəzərə alaraq, belə hesab edirik ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının İnzibati Məhkəməsinin qəbul etdiyi qərar “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1-ci maddəsinə ziddir və qanunvericiliklə əmək pensiyası hüququ olmayan şəxsə əsassız olaraq əmək pensiyası hüququ yaradır. Sonda, cavabdeh orqanın nümayəndəsi apellyasiya şikayətində göstərilən xüsusatlar nəzərə alınaraq Naxçıvan Muxtar Respublikası inzibati Məhkəməsinin 23 fevral 2024-ci il tarixli, 2-1(122)14/2024 saylı qərarının ləğv olunması, iddia tələbinin rədd edilməsi barədə müvafiq qərar qəbul edilməsini kollegiyadan xahiş etmişdir. Şikayətin hüquqi cəhətdən əsaslandırılması üçün “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa, Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 1.0.1, 1.0.2, 1.0.5 və 20.14-cü maddələrinin şərh edilməsinə dair 2020-ci il 15 may tarixli qərarına, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 127, 129, 149-cu maddələrinə, Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2, 35, 58.7, 81 və 87-ci maddələrinə istinad edilmişdir. Şikayətə qarşı etiraz daxil olmamışdır. Şifahi məhkəmə baxışı iclasında iş üzrə cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin So sial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu publik hüquqi şəxsin nümayəndəsi X4 izahatında apellyasiya şikayətini müdafiə edərək, şikayətin təmin edilməsini xahiş etdi. Şifahi məhkəmə baxışı iclasında iş üzrə İddiaçı izahatında apellyasiya şikayətini qəbul etməyərək, Naxçıvan Muxtar Respublikası İnzibati Məhkəməsinin 23 fevral 2024-cü il tarixli, 2-1(122)-14/2024 nömrəli qərarının dəyişdirilmədən saxlanılmasını kollegiyadan xahiş etdi. Kollegiya şikayət üzrə inzibati məhkəmə icraatında Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsi ilə yanaşı Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin müddəalarının da tətbiq edilməsini zəruri hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 1.2-ci maddəsinə görə bu Məcəllə ilə başqa qayda müəyyən edilmədiyi və bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş prosessual prinsiplərə zidd olmadığı hallarda, inzibati mübahisələrə dair işlər üzrə məhkəmə icraatında Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin müddəaları tətbiq oluna bilər. Həmçinin həmin Məcəllənin 81.3-cü maddəsinə görə başqa qaydanın müəyyən edilmədiyi hallarda, şikayət üzrə inzibati məhkəmə icraatında birinci instansiya məhkəməsində icraatla bağlı bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş müvafiq prosessual qaydalar, o cümlədən iddia ərizəsinin formasına və məzmununa dair tələblər və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin apellyasiya instansiyası məhkəməsində icraatla bağlı müvafiq müddəaları tətbiq olunur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.7-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instans iyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 87.8-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi qərarını əsaslandırmağa borcludur. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qərarını dəyişdirmədən qüvvədə saxladıqda, həmin qərardakı əsaslara istinad edə bilər. Lakin hər bir halda apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarında apellyasiya şikayətinin dəlillərinə münasibət bildirilməlidir. Kollegiya apellyasiya şikayətinin dəlillərini inzibati mübahisəyə dair işin materialları və tərəflərin izahatları ilə əhatəli şəkildə araşdırıb Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.7-ci maddəsinə əsasən birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarına riayət edilib-edilməməsini şikayətin dəlillərindən asılı olmadan yoxlayaraq aşağıdakıları qeyd edir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin İ hissəsinə görə hər kəsin hüquq və azadlıqlarının inzibati qaydada və məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. Məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmə hüququ İnsan Hüquqlarının və əsas azadlıqları haqqında Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsində də təsbit olunmuşdur. Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 1-ci bəndində müəyyən olunmuşdur ki, hər kəs onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən məhkəmə vasitəsi ilə işinin ədalətli araşdırılması hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 16-cı maddəsinin İ hissəsinə əsasən Azərbaycan dövləti xalqın və hər bi r vətəndaşın rifahının yüksəldilməsi, onun sosial müdafiəsi və layiqli həyat səviyyəsi qayğısına qalır. Konstitusiyanın 38-ci maddəsinin İ hissəsinə əsasən hər kəsin sosial təminat hüququ vardır. Həmin maddənin İİİ hissəsinə görə, hər kəs qanunla müəyyən edilmiş yaş həddinə çatdıqda, xəstəliyinə, əlilliyinə, ailə başçısını itirdiyinə, əmək qabiliyyətini itirdiyinə, işsizliyə görə və qanunla nəzərdə tutulmuş digər hallarda sosial təminat hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin: -2.2.1-ci maddəsinə əsasən şəxsin hüquq və vəzifələri ilə bağlı inzibati orqan tərəfindən qəbul edilmiş inzibati aktın mübahisələndirilməsinə (ləğv olunmasına və ya dəyişdirilməsinə) dair iddialara (mübahisələndirmə haqqında iddia) inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. - 32. 1-ci maddəsinə əsasən mübahisələndirmə haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı inzibati aktın ləğv olunmasını və ya dəyişdirilməsini məhkəmədən tələb edə bilər. Mübahisələndirmə haqqında iddia mübahisə edilən inzibati aktın icra olunması nəticəsində meydana gəlmiş nəticələrin aradan qaldırılması tələbini özündə əks etdirən əlavə ərizə ilə birlikdə də qaldırıla bilər. - 58.7-ci maddəsinə görə sübutlar məhkəmə tərəfindən tam və hərtərəfli araşdırıldıqdan sonra qiymətləndirilir. - 68.1-ci maddəsinin tələbinə əsasən məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. - 68.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələ rində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. - 82-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi mübahisə ilə bağlı işə şikayət həddində və hüquqi məsələlər, habelə sübutlar və faktlar (faktiki hallar) əsasında mahiyyəti üzrə tam həcmdə baxır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmçinin bu Məcəllənin 12-ci maddəsinin tələblərinə əsasən yeni təqdim olunmuş sübutları (sübutetmə vasitələrini) və faktları (faktiki halları) da nəzərə alır. -87.6-cı maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qərarını dəyişdirmədən qüvvədə saxlaya bilər, dəyişdirə bilər və ya ləğv edərək (tam və ya qismən) yeni qərar qəbul edə bilər. İş materiallarında olan; - "Naxçıvan Muxtar Respub likası Dövlət Sosial Müdafiə Fondu" publik hüquqi şəxsin Ordubad Rayon şöbəsinin əmək pensiyası təyin edən komissiyasının 27 oktyabr 2021-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarından məlum olur ki, vətəndaş İddiaçı güzəştli şərtlərlə yaşa görə təyin edilmiş əmək pensiyası ləğv edilmişdir. - "Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondu" publik hüquqi şəxsin Ordubad Rayon İdarəsinin əmək pensiyası təyin edilməsindən imtina olunması haqqında 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarından aydın olur ki, İddiaçı güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin olunması üçün “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 9.1-ci maddəsinə əsasən tələb olunan xüsusi əmək stajının xx.xx.2006-cı il tarixdən xx.xx.2006-cı tarixədək, xx.xx.2010-cu il tarixdən xx.xx.2011 -c i il tarixədək, xx.xx.2012-ci il tarixdən xx.xx.2012-ci tarixədək olan dövrləri X5 Sistemi proqram təminatında öz əksini tapmadığından ona güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin olunmasından imtina edilmişdir. - Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondu publik hüquqi şəxsi tərəfindən Ordubad rayonu Dəstə kənd sakini İddiaçı ünvanlanmış 06 yanvar 2022-ci il tarixli, 01/02 nömrəli məktubdan məlum olur ki, ona güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası xüsüsi iş stajı (12 il 6 ay) xx.xx.2018-ci tarixdə tamam olduğu dövrdə qüvvədə olmuş qanunvericiliyə uyğun olaraq 60 yaşı tamam olduğu xx.xx.2020-ci il tarixdə aparılmalı idi. Həmin vaxt fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum (200 manat) məbləğindən az olduğu üçün ona xx.xx.2020-ci il tarixdən Qanunun 9.1 maddəsinə zidd olaraq təyin edilmiş güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası ləğv edilmiş və ödənişi dayandırılmışdır. - Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Arxivi tərəfindən verilən 26 dekabr 2022-ci il tarixli, 13/1688 nömrəli arayışda İddiaçı Azərbaycan Dəmir Yolu Naxçıvan-VOXR hissəsində işləməsi faktı və 1991-2006-cı illər ərzində aylar üzrə aldığı əmək haqqı məbləğlərini əks etdirən cədvəl göstərilmişdir. - Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Arxivi tərəfindən verilən 05 yanvar 2023-cü il tarixli, 13/1nömrəli arayışda İddiaçı X11-PÇ-10 Ordubad hissəsində işləməsi faktı və 2006-2015-ci illər ərzində aylar üzrə aldığı əmək haqqı məbləğlərini əks etdirən cədvəl göstərilmişdir. Arayışın qeyd hissəsində 2016-cı ildən 2021-ci ilə qədər olan sənədlə rin Naxçıvan MR Dövlət Arxivinə təhvil verilmədiyi göstərilmişdir. - “X11” MMC tərəfindən verilmiş 25 noyabr 2022-ci il tarixli, D/292 nömrəli arayışdan görünür ki, İddiaçı Azərbaycan Dəmir Yolu yol xidmətinin Mincivan stansiyası 260 nömrəli yol maşın stansiyasında xx.xx.1980-ci il tarixdən xx.xx.1981-ci il tarixədək yol montyoru vəzifəsində işləmişdir. Azərbaycan Dövlət Dəmir X8 Ordubad stansiyasında xx.xx.2006-cı il tarixdən xx.xx.2006-cı il tarixədək stansiya növbətçisi vəzifəsində işləmişdir. Azərbaycan Dövlət Dəmir X8 10 saylı Ordubad Yol distansiyasının Dəstə məntəqəsində xx.xx.2006-cı il tarixdən xx.xx.2006-cı il tarixədək yol montyoru vəzifəsində işləmişdir. Azərbaycan Dövlət Dəmir X8 10 saylı Ordubad Yol distansiyasının Yol yatağı briqadasında xx.xx.2007ci il tarixdən xx.xx.2007-c i il tarixədək yol montyoru vəzifəsində işləmişdir. Azərbaycan Dövlət Dəmir X8 10 saylı Ordubad Yol distansiyasının Dəstə məntəqəsində xx.xx.2007-ci il tarixədən xx.xx.2010-cu il tarixədək yol montyoru vəzifəsində işləmişdir. xx.xx.2010-cu il struktur dəyişikliyi ilə əlaqədar "‘X11" MMC-nin İnfrastruktur İdarəsinin Ordubad Yol sahəsinin 5 saylı Dəstə məntəqəsinə yol montyoru vəzifəsinə təyin edilmişdir. “X11” MMCnin İnfrastruktur İdarəsinin Ordubad Yol sahəsinin 5 saylı Dəstə məntəqəsində xx.xx.2010cu il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək yol montyoru vəzifəsində işləmişdir. İddiaçı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 23 yanvar 2007-ci il tarixli, 12 nömrəli qərarının 21.4-cü bəndinə əsasən güzəştli şərtlərlə əmək pensiyasına çıxmaq hüququ verir. - ИT-İ seriyalı, ******* nömrəli əmək kitabçasına əsasən İddiaçı xx.xx.1977-ci il tarixdən xx.xx.1978-ci il tarixədək (8 ay 19 gün) Dəstə kənd sovxozunda fəhlə, xx.xx.1980-ci il tarixdən xx.xx.1981-ci il tarixədək (1 il 9 gün) Azərbaycan Dəmir Yolu yol xidmətinin Mincivan stansiyası, 260 nömrəli yol maşın stansiyasında yol montyoru, xx.xx.1981-ci il tarixdən xx.xx.1996-cı il tarixədək (14 il 4 ay 5 gün) Azərbaycan Dəmir Yolu NaxçıvanVOXR hissəsində sürücü, xx.xx.1996-cı il tarixdən xx.xx.1997-ci il tarixədək (1 il 10 ay) Azərbaycan Dəmir Yolu Naxçıvan-VOXR hissəsində sürücü, xx.xx.1997-ci il tarixdən xx.xx.1998-ci il tarixədək (1 ay 14 gün) Azərbaycan Dəmir Yolu 24 nömrəli Cuğa AK nişançı, xx.xx.1998-ci il tarixdən xx.xx.2004-cü il tarixədək (6 il 5 ay 1 gün) Azərbaycan Dəmir Yolu 11 nömrəli Culfa yanğın qatarında aqreq at ustası, xx.xx.2004-cü il tarixdən xx.xx.2006-cı il tarixədək (1 il 6 ay 16 gün) Azərbaycan Dəmir yolu 11 nömrəli Culfa yanğın qatarında aqreqat ustası vəzifələrində işləmişdir. - Ordubad Rayon İcra Hakimiyyətinin Dəstə kənd İnzibati Ərazi Dairəsi üzrə Nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş 27 yanvar 2023-cü il tarixli, 54 nömrəli arayışdan görünür ki, İddiaçı Ordubad rayonunun Dəstə kəndində yaşayır və təsərrüfat qeydiyyatında dayanır. - Ordubad Rayon Polis Şöbəsi tərəfindən 29 aprel 2010-cu il tarixdə verilmiş AZE seriyalı, 0******* nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsinin təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, xx xxxxxx 1960-cı il tarixdə Naxçıvan Muxtar Respublikası, Ordubad rayonu, Dəstə kəndində doğulmuş İddiaçı Ordubad rayonu, Dəstə kəndində pasport qeydiyyatındadır. - "Naxçıvan Muxtar Respublikas ı Dövlət Sosial Müdafiə Fondu" publik hüquqi şəxsin Ordubad Rayon İdarəsi tərəfindən verilmiş 22 noyabr 2023-cü il tarixli, 203 nömrəli arayışdan aydın olur ki, İddiaçı xx.xx.2006-cı ildən xx.xx.2022-ci il (pensiya hüququnun yarandığı) tarixədək 11 il 8 ay sosial sığorta hissəsində 8275.72 manat pensiya kapitalı vardır. - "Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondu" publik hüquqi şəxsin Ordubad Rayon İdarəsi tərəfindən məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq göndərilmiş 04 may 2023-cü il tarixli, 04/01-104 nömrəli məktubdan məlum olur ki, xx xxxxxx 1960-cı il tarixdə anadan olmuş, Ordubad rayonu Dəstə kəndində qeydiyyatda olmaqla orada yaşayan İddiaçı güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin olunması barədə 11 yanvar 2023-ci il tarixli ərizə ilə “Naxçıvan Muxtar Respublika sı Dövlət Sosial Müdafiə Fondu" publik hüquqi şəxsin Ordubad rayon İdarəsinə müraciət etmişdir. Müraciətə baxıldıqda məlum olmuşdur ki, İddiaçı 39 il 3 ay 7 gün ümumi və 12 il 1 ay 9 gün xüsusi iş stajı var. Tələb olunan 12 il 6 ay xüsusi əmək stajı olmadığı üçün ona güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin olunmasından imtina edilmişdir. - “X11” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq 09 iyun 2023-cü il tarixli, 13-1-10/2-97/2023 nömrəli arayışda “X14” MMC-nin İnfrastruktur İdarəsində yol montyoru vəzifəsində işləmiş İddiaçı 2016-2017-2018-ci illərdə aylar üzrə aldığı əmək haqqı məbləğlərini əks etdirən cədvəl, arayışın qeyd hissəsində isə 2006-2015-ci illər ərzində əmək haqqı kartlarının X9 təhvil verilmədiyi, 2016-cı ilin aprel ayında ərizəsi əsasında 49 saylı əmrə əsasən, 2018-ci ilin iyul aynda 121 saylı, avqust ayında 224 saylı, sentyabr ayında 315 saylı əmrlərə əsasən öz hesabına ödənişsiz məzuniyyətlərdə olduğu göstərilmişdir. - Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Arxivinin məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq 24 avqust 2023-cü il tarixli, 02/458 nömrəli müşaiyət məktubu ilə göndərilmiş arxiv arayışında PÇ-10 Ordubad hissəsinin xx.xx.2007-ci il tarixli, 196 №-li əmrinə əsasən İddiaçı xx.xx.2007-ci il tarixədək ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2009-cu il tarixli, 263 №-li əmrlə xx.xx.2009-cu il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2010-cu il tarixli, 05 №-li əmrlə xx.xx.2010-cu il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2010-cu il tarixli 78 №-li əmrə əsasən xx.xx.2010-cu il tarixdən xx.x x.2010-cu il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2011-ci il tarixli, 42 №-li əmrlə xx.xx.2011-ci il tarixdən xx.xx.2011-ci il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2011-ci il tarixli 85 №-li əmrlə xx.xx.2011-ci il tarixdən xx.xx.2011-ci il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2011-ci il tarixli, 126 №-li əmrlə xx.xx.2011-ci il tarixdən xx.xx.2011-ci il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2012-ci il tarixli, 31 №-li əmrə əsasən xx.xx.2012-ci il tarixdən xx.xx.2012-ci il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2012-ci il tarixli, 66 №-li əmrlə xx.xx.2012-ci il tarixdən xx.xx.2012-ci il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 25 №-li əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013 -cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 30 №-li əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013-cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 38 №-li əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013-cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 50 №-li əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013-cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 62 №-li əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013-cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 70 №-li əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013-cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 80 №-li əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013-cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2013-cü il tarixli, 90 №-li əmrlə xx.xx.2013-cü il tarixdən xx.xx.2013-cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2014-cü il tarixli, 89 №-li əmrlə xx.xx.2014-cü il tarixdən xx.xx.2014-cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2014-cü il tarixli, 133 №-li əmrlə xx.xx.2014-cü il tarixdən xx.xx.2014-cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2014-cü il tarixli, 157 №-li əmrə əsasən xx.xx.2014-cü il tarixdən xx.xx.2014-cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2014-cü il tarixli, 189 №-li əmrlə xx.xx.2014-cü il tarixdən xx.xx.2014-cü il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2014-cü il tarixli, 207 №-li əmrlə xx.xx.2014-cü il tarixdən xx.xx.2014-cü il tarixə qədə r ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2015-ci il tarixli, 61 №-li əmrlə xx.xx.2015-ci il tarixdən xx.xx.2015-ci il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2015-ci il tarixli, 90 №-li əmrlə xx.xx.2015-ci il tarixdən xx.xx.2015-ci il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2015-ci il tarixli, 115 №-li əmrlə xx.xx.2015-ci il tarixdən xx.xx.2015-ci il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2015-ci il tarixli, 141 №-li əmrlə xx.xx.2015-ci il tarixdən xx.xx.2015-ci il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması, xx.xx.2015-ci il tarixli, 164 №-li əmrlə xx.xx.2015-ci il tarixdən xx.xx.2015-ci il tarixə qədər ödənişsiz məzuniyyətə buraxılması əmr kitablarında göstərilmişdir. “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun: - 1.0.1-ci maddəsinə əsasən əmək pensiyası bu qanunla nəzərdə tutulmuş qayda və şərtlərlə müəyyən edilən və məcburi dövlət sosial sığortaolunanların (bundan sonra– sığortaolunan) onlara əmək pensiyası təyin olunduqdan əvvəl aldıqları əməkhaqqı və digər gəlirlərin, yaxud sığortaolunanların ölümü ilə əlaqədar onların ailə üzvlərinin itirdikləri gəlirlərin kompensasiyası məqsədilə vətəndaşlara aylıq pul ödənişidir. - 3.1-ci maddəsinə görə Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları bu qanunda göstərilən hallarda əmək pensiyası təminatı hüququna malikdirlər. - 4.1-ci maddəsinə görə bu qanuna uyğun olaraq əmək pensiyasının aşağıdakı növləri müəyyən edilir: yaşa görə əmək pensiyası, əlilliyə görə əmək pensiyası, ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası. - 9.1-ci maddəsinə əsasən axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq yeraltı işlərdə, incəsənətin xüsusi sahələrində, həmçinin əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərdə (istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq olunan siyahısı üzrə) çalışan sığortaolunanların: kişilər-60 yaşına çatdıqda, azı 25 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 12 il 6 ayını həmin işlərdə, qadınlar 55 yaşına çatdıqda, azı 20 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 10 ilini həmin işlərdə çalışmışlarsa və fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verdikdə, əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. -9.8-ci maddəsinə əsasən bu qanun qüvvəyə mindiyi g ünədək bu qanunun 9-cu maddəsində göstərilən işlərdə güzəştli şərtlərlə pensiya hüququ verən tam əmək stajı olan şəxslərə pensiyalar yaşa və staja görə əvvəllər qüvvədə olmuş qanunvericiliklə müəyyən edilmiş tələblərə müvafiq surətdə təyin edilir. xx.xx.2006-cı il tarixədək qüvvədə olmuş “X2 haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun: -13-cü maddəsinə əsasən: a) yeraltı işlərdə, əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərdə çalışan işçilər, dənizdə çalışan neftçilər-istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunan 1 nömrəli siyahısı üzrə: kişilər-50 yaşına çatdıqda və azı 20 il iş stajı olduqda bu müddətin azı 10 ilini həmin işlərdə çalışarsa; qadınlar-45 yaşına çatdıqda və azı 15 il iş stajı olduqda bu müddətin azı 7 il 6 ayını həmin işlərdə çalışarsa. b)əmək şəraiti zərərli və ağır olan digər işlərdə çalışan işçilər istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunan 2 nömrəli siyahısı üzrə: kişilər-55 yaşına çatdıqda və azı 25 il iş stajı olduqda bu müddətin azı 12 il 6 ayını həmin işlərdə çalışarsa; qadınlar-50 yaşına çatdıqda və azı 20 il iş stajı olduqda bu müddətin azı 10 ilini həmin işlərdə çalışarsa axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərlə yaşa görə pensiya hüququna malikdirlər. “X2 haqqında” qanunun 13-cü maddəsinə 13 iyun 1997-ci il tarixli, 321-İQD nömrəli qanunla edilmiş dəyişikliyə əsasən həmin maddədə nəzərdə tutulmuş yaş həddi 01 avqust 1997-ci il tarixdən 01 avqust 2000-ci ilədək hər il 6 ay artırılmışdır. 10 mart 2017-ci il tarixli, 543-VQD nömrəli “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişikliklər edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Qanununun 1.16-cı maddəsinə əsasən “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 9.1-ci maddəsindəki “57” rəqəmləri “60” rəqəmləri ilə, “52” rəqəmləri “55” rəqəmləri ilə əvəz edilmiş və həmin maddəyə “çalışmışlarsa” sözündən sonra “və fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verdikdə” sözləri əlavə edilmişdir. Kollegiya yuxarıda sadalanan qanunvericiliyin tələblərinə müvafiq olaraq iş materiallarını əlaqəli şəkildə tədqiq edərək belə qənaətə gəlir ki, işin faktiki hallarına və qeyd olunan maddi hüquq n ormalarına əsasən, apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, birinci instansiya məhkəməsinin qərarı ləğv edilməli, İddiaçı cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna qarşı “27 sentyabr 2021-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarın və 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi, pensiyanın bərpa edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması tələbi ”nə dair iddiası qismən əsaslı olduğundan qismən təmin edilməlidir. Həmçinin kollegiya işin mübahisələndirilən halları üzrə faktiki və hüquqi hallarına obyektiv şəkildə qiymət verməklə qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsi iddia tələbi üzrə hazırkı iddianın əmək pensiyasının təyin edilməsindən imtina olunması barədə xx.xx.2023-cü il tarixli, 01 nömrəli sonrakı qərarın ləğv edilməsinə dair hissədə səhvə yol verərək qanuni və əsaslı nəticəyə gəlməmişdir. Məhkəmə bax;zamanı inzibati orqanın nümayəndəsi tərəfindən kollegiyaya təqdim olunmuş, iddiaçıya məxsus olan pensiya işindən məlum olmuşdur ki, Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Ordubad rayon şöbəsi tərəfindən səhvliyə yol verilərək, İddiaçı “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 9.1-ci maddəsinə uyğun olaraq ona 58 yaş altı ayı tamam olduğu xx.xx.2018ci il tarixdən hüquq yaradılaraq, 60 yaşının tamam olduğu xx.xx.2020-ci il tarixdən(xx.xx.2021-ci il tarixli, 09 saylı qərarda isə pensiyanın təyin edilmə vaxtı xx.xx.2020 qeyd edilir) güzəştli şərtlərlə pensiya təyin edilmişdir. İddiaçının şəxsiyyət vəsiqəsinin məlumatlarına əsasən İd diaçı xx.xx.1960-cı il təvəllüdlüdür, onun 57 yaşı xx.xx.2017-ci il tarixində tamam olmuşdur. Beləliklə iddiaçının pensiya hüququ xx.xx.2017ci il tarixdən yaranmış və ona 57 yaşa görə güzəştli şərtlərlə pensiya təyin olunmalı idi. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunvericiliyə əsasən pensiya hüququ qazanmış şəxslərə güzəştli şərtlərlə yaşa görə pensiya təyin etmək hüququ 57 və 60 yaş həddi müəyyən edilmişdir. Buna görə də İnzibati orqan tərəfindən iddiaçıya yaşının tamam olduğu 58 yaş 6 aya görə güzəştli şərtlərlə pensiya təyin edilməsi qanunsuz olmuşdur. Həmçinin əvvəllər qüvvədə olmuş “X2 Haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən vətəndaşa güzəştli şərtlərlə pensiya təyin etmək üçün 2 şərt müəyyən edilmişdir. Bu şərtlərdən biri şəxsin xx.xx.200 6-cı il tarixədək 57 yaşının tamam olması, ikinci şərt isə həmin şəxsin xx.xx.2006-cı ilədək azı 25 il ümumi sığorta stajına, bu müddətin azı 12 il 6 ayının xüsusi staja malik olmasıdır. Halbuki iddiaçının işdə olan əmək kitabçasından, digər iş materiallarından və iddiaçıya məxsus pensiya işindən aydın olur ki, İddiaçı xx.xx.2020-ci il tarixdə güzəştli şərtlərlə pensiya təyin edilən vaxtı, onun 2006-cı ilədək 25 il ümumi sığorta stajı olmuş, lakin 12 il 6 ay xüsusi stajı olmamışdır. xx.xx.2006-cı il tarixdən qüvvədə olan “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun xx.xx.2017-ci il tarixədək qüvvədə olan 9.1-ci maddəsinin redaksiyasına görə, axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq yeraltı işlərdə, incəsənətin xüsusi sahələrində, həmçinin əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərdə (istehsalatla rın, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq olunan siyahısı üzrə) çalışan sığortaolunanların: kişilər - 57 yaşına çatdıqda, azı 25 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 12 il 6 ayını həmin işlərdə, qadınlar -52 yaşına çatdıqda, azı 20 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 10 ilini həmin işlərdə çalışmışlarsa, əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Həmin Qanunun 9.8-ci maddəsinə əsasən, bu Qanun qüvvəyə mindiyi günədək bu Qanunun 9-cu maddəsində göstərilən işlərdə güzəştli şərtlərlə pensiya hüququ verən tam əmək stajı olan şəxslərə pensiyalar yaşa və staja görə əvvəllər qüvvədə olmuş qanunvericiliklə müəyyən edilmiş tələblərə müvafiq surətdə təyin edilir. Əvvəllər (xx.xx.2 006-cı il tarixədək) qüvvədə olmuş "X2 haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun xx.xx.1997-ci il tarixədək qüvvədə olan 13-cü maddəsinin 1-ci hissəsinin «b» bəndinə əsasən, yeraltı işlərdə, əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərdə çalışan işçilər, dənizdə çalışan neftçilər - istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq olunan 2 nömrəli siyahısı üzrə kişilər - 55 yaşına çatdıqda azı 25 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 12 il 6 ayını həmin işlərdə çalışarsa, axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərlə yaşa görə pensiya hüququna malikdir (Qanunun qeyd edilən 13-cü maddəsinə xx.xx.1997-ci ii 321-İQD saylı Qanun ilə edilən dəyişikliklə 55 yaş həddi 1997-ci i lin avqustun 1-dən başlayaraq 2000-ci ilin avqustun 1-dək hər il 6 ay artırılmış və 2000-ci ilin avqustun 1-dən etibarən artıq 57 yaş təşkil etmişdir). Belə ki, kollegiya tərəfindən X11 MMC-yə 02 may 2024-cü il tarixdə sorğu ünvanlanmış və müvafiq sorğuya cavab olaraq İddiaçı güzəştli şərtlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən peşələr üzrə müvafiq tarixlərə dair işlədiyi işlər barədə cədvəl göndərilmişdir. Həmin məktubla İddiaçının Azərbaycan Dəmir X12 Cəmiyyətinin Naxçıvan Hissəsində xx.xx.1980-ci ildən - xx.xx.2021-ci ilədək fasilələrlə müxtəlif vəzifələrdə (aqreqat ustası, kran maşinist köməkçisi, və yol montyoru) işləməklə onun sosial sığorta stajı 23 il 9 ay 25 gün təşkil edir. “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa 13 may 2022ci il tarixli dəyişiklikdən əvv əlki redaksiyada qeyd edilmişdir: 9.1.Axırıncı iş yerindən asılı olmayaraq yeraltı işlərdə, incəsənətin xüsusi sahələrində, həmçinin əmək şəraiti xüsusilə zərərli və ağır olan işlərdə (istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq olunan siyahısı üzrə) çalışan sığortaolunanların: kişilər - 60 yaşına çatdıqda, azı 25 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 12 il 6 ayını həmin işlərdə, qadınlar 55 yaşına çatdıqda, azı 20 il sığorta stajına malik olduqda və bu müddətin azı 10 ilini həmin işlərdə çalışmışlarsa və fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verdikdə, əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Kollegiya qeyd edir ki, 13 may 2022-ci il tarixli “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə qanunun qüvvəyə minməsi ilə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının verilməsi üçün müəyyən olunmuş fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verməsi şərti götürülmüşdür. xx.xx.2022-ci il tarixdən qüvvəyə minmiş “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” xx.xx.2022-ci il tarixli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 9.1-ci maddəsi yeni redaksiyada verilmişdir. Eyni zamanda, xx.xx.2022-ci il tarixli həmin Qanunun keçid müddəalarında təsbit edilmişdi r ki, bu Qanunla “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun yeni redaksiyada verilmiş 9.1-ci maddəsi əmək pensiyalarının bu Qanunun qüvvəyə mindiyi gündən əvvəlki dövr üçün təyin edilməsi və ya yenidən hesablanması hallarına münasibətdə tətbiq edilmir. “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 9.1-ci maddəsinin xx.xx.2022-ci il tarixdən qüvvədə olan redaksiyasının və 7-ci maddəsinin müddəaları baxımından şəxsin güzəştli şərtlərlə pensiya hüququnun yaranması üçün aşağıdakı dispozisiya şərtləri mövcud olmalıdır: şəxs müvafiq yaşa çatmalı, azı 25 il ümumi stajı olmalı, həmin stajın ən azı 12 il 6 ayını güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin siyahısında nəzərdə tutulmuş peşələrdə toplamalı və ya fərdi h esabının sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verməlidir. Belə ki, hazırkı iş üzrə İddiaçı xx.xx.1960-cı il təvəllüdlüdür. Və onun güzəştli şərtlərlə əmək pensiyası almaq hüququ xx.xx.2020-ci il tarixdən yaranmalıdır. Lakin, kollegiyanın sorğusuna cavab olaraq göndərilmiş X11 MMC-nin 17 may 2024-cü il tarixli, 13-1/24024/2024 nömrəli məktubundan aydın olur ki, iddiaçının xx.xx.2020-ci il tarixə qeydə alınmış pensiya kapitalı həmin dövr üçün əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan vermir. Belə olan halda kollegiya hesab edir ki, iddiaçının güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ 13 may 2022-ci il tarixli “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qa nununda dəyişiklik edilməsi barədə qanununun qüvvəyə minməsi ilə yaranır. Hazırkı mübahisəyə münasibətdə işin apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyin edilməsi üçün tələb olunan həmin dispozisiya şərtləri iddiaçıya münasibətdə xx.xx.2022-ci il tarixdən etibarən artıq mövcuddur. Belə ki, iddiaçının 25 ildən çox ümumi iş stajına malik olması iş materialları ilə öz təsdiqini tapır. İddiaçının güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin siyahısında nəzərdə tutulmuş peşələrdə ən azı 12 il 6 ay xüsusi iş stajına malik olması və işlədiyi peşələrin (yol montyoru, aqreqat ustası, kran maşinist köməkçisi) və sahələrin metal emalı və ümumi peşə sahələrinə aid və bağlı olduğu işin apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən müəyyən olunmuş, həmçinin X11 MMC tərəfindən Apellyasiya məhkəməsinə təqdim edilmiş 13-1/2-4024\2024 saylı, xx.xx.2024-cü il tarixli məktuba əsasən İddiaçı işlədiyi aqreqat ustası, kran maşinist köməkçisi və yol montyoru vəzifələri Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 12 saylı, 23 yanvar 2007-ci il tarixli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “ Güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin Siyahısı”nda 21.4-cü bəndinə uyğun olması göstərilmişdir. Birinci instansiya məhkəməsinin iddia tələbinə əsasən gəlmiş olduğu nəticəyə münasibət bildirən apellyasiya kollegiyası belə qənaətə gəlir ki, məhkəmənin öz qərarında qeyd etdiyi tək səbəb o laraq inzibati icraat aparılmaması səbəbindən cavabdeh tərəfindən qəbul edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli, 09 nömrəli əmək pensiyasının ləğv edilməsi barədə qərarının ləğv edilməsi öhdəliyinin Cavabdeh orqanın üzərinə qoyulması hissəsində doğru nəticəyə gəlməmişdir. Belə ki, İddiaçı güzəştli şərtlərlə xx.xx.2020-ci ildə təyin olunmuş pensiya qanunsuz olduğuna görə iddianın “əmək pensiyasının ləğv edilməsi barədə xx.xx.2021-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarının ləğv edilməsi” hissəsi təmin edilə bilməz. Belə ki, inzibati orqanın iddiaçıya hüququ yaranmadan qanunsuz olaraq təyin edilmiş əmək pensiyasının ləğv edilməsi barədə xx.xx.2021-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarı düzgün qəbul edilmişdir. Kollegiya həmçinin hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi mübahisələndirilən qərarında “əmək pensi yasının təyin edilməsindən imtina olunması barədə xx.xx.2023-cü il tarixli, 01 nömrəli sonrakı qərarın ləğv edilməsinə dair hissəsi xx.xx.2021-ci il tarixli, 09 nömrəli əmək pensiyasının ləğv edilməsi barədə ilkin qərarın hüquqi müqəddəratından asılı tələbdir” nəticəsinə gəlməklə iddianın xx.xx.2023-cü il tarixli, 09 saylı qərarının ləğv edilməsi hissəsinə münasibətdə düzgün nəticəyə gəlsə də, həmin sözügedən qərarın ləğv edilməsinin əsaslarında səhvə yol vermişdir. Belə ki, kollegiyanın gəldiyi nəticəyə görə iddia tələbinin “əmək pensiyasının təyin edilməsindən imtina olunması barədə xx.xx.2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi” öhdəliyinin cavabdeh orqanın üzərinə qoyulması hissəsi İddiaçı pensiya hüququnun yarandığı xx.xx.2022-ci il tarixdən hesablanmalı olmasına görə hə min qərarın ləğv edilməsi öhdəliyi cavabdeh orqanın üzərinə qoyulmalıdır. Kollegiya həmçinin, birinci instansiya məhkəməsinin qərarında göstərdiyi cavabdeh orqan tərəfindən İddiaçı barəsində inzibati icraat aparılmadan qəbul edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli, 09 nömrəli əmək pensiyasının ləğv edilməsi barədə, o cümlədən də ona güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin edilməsindən imtina edilməsi barədə 07 aprel 2023-cü il tarixli, 76 nömrəli qərara münasibətdə birinci instansiya məhkəməsi ilə həmfikir olduğunu qeyd etməyi vacib hesab edir. Belə ki, kollegiya qeyd edir ki, cavabdeh “İnzibati icraat haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun tələblərinə riayət etmədən inzibati icraatı lazımi qaydada aparmamış, barəsində əlverişli inzibati akt qəbul edilən maraqlı şəxsi-iddiaçını inzibati icraata dəvət etməmiş, araşdırmanı onun iştirakı olmadan aparmış, onun dinlənilmə hüququnu təmin etmədən İddiaçı "Əmək pensiyaları haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 9 və 31.2-1-ci maddələrinə əsasən güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin edilməsindən imtina edilməsi barədə 07 aprel 2023-cü il tarixli, 76 nömrəli qərarı qəbul etmişdir. “İnzibati icraat haqqında” Qanunun: 21.1-ci maddəsinə əsasən qanunda başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, inzibati orqan inzibati icraat barədə maraqlı şəxsə və ya onun nümayəndəsinə məlumat verməli və işdə onun iştirakını təmin etməlidir. 21.2-ci maddəsinə əsasən qanunda başqa hallar nəzərdə tutulmamışdırsa, inzibati aktı qəbul etməzdən əvvəl inzibati orqan onun məzmunu, xüsusilə işin müəyyən edilmiş faktiki halları və həmin işl ə bağlı nəzərdə tutulan tədbirlər haqqında maraqlı şəxslərə və ya onların nümayəndələrinə məlumat verməyə və bu barədə onların mülahizələrini dinləməyə borcludur. 24.1-ci maddəsinə əsasən inzibati orqan inzibati icraat zamanı işin düzgün həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halları hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırmağa borcludur. 24.2-ci maddəsinə əsasən inzibati orqan maraqlı şəxslərin xeyrinə olan halların araşdırılmasından və nəzərə alınmasından imtina edə bilməz. 24.3-cü maddəsinə əsasən inzibati icraat zamanı işin bütün hallarının araşdırılması inzibati orqanın xidməti vəzifəsindən irəli gəlir. Araşdırmanın üsulu və həcmi inzibati orqan tərəfindən müəyyən edilir. İnzibati orqan maraqlı şəxslərin izahatları ilə və təqdim etdiyi sübutlarla bağlı deyildir. 25.1-ci maddəsinə əsa sən qanunla nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, maraqlı şəxslər həm icraat zamanı, həm də icraatdan sonra inzibati icraat materialları ilə tanış olmaq və ya icraatla bağlı məlumat almaq hüququna malikdirlər. 28.1-ci maddəsinə əsasən inzibati icraatın başlanılması üçün əsaslar aşağıdakılardır: 28.1.1. fiziki və ya hüquqi şəxsin ərizəsi; 28.1.2. inzibati orqanın təşəbbüsü və ya qanunla nəzərdə tutulmuş hallarda inzibati orqanın inzibati aktı qəbul etmək vəzifəsi; 28.1.3. inzibati aktdan şikayət verildiyi halda, inzibati şikayət. “İnzibati icraat haqqında” Qanunun 2.0.6-ci maddəsinə əsasən inzibati icraat dedikdə fiziki və ya hüquqi şəxslərin müraciəti əsasında və ya inzibati orqanların öz təşəbbüsü ilə inzibati aktın qəbul edilməsi, icra olunması, dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi, hab elə inzibati şikayətlərə baxılması üzrə müvafiq inzibati orqanlar tərəfindən bu Qanunla müəyyən olunmuş prosedur qaydalar daxilində həyata keçirilən fəaliyyət başa düşülür. Həmin maddənin məzmunundan aydın olur ki, inzibati orqanlar fiziki və ya hüquqi şəxslərin müraciəti əsasında və ya öz təşəbbüsləri ilə inzibati aktın qəbul edilməsi, icra olunması, dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi ilə bağlı inzibati akt qəbul edərkən həmin Qanunla müəyyən olunmuş prosedur qaydalar daxilində inzibati icraat aparmalıdırlar. Lakin cavabdeh mübahisələndirilən inzibati aktı müvafiq hissədə inzibati icraat haqqında qanunvericiliyin tələblərini pozmaqla qəbul etmişdir. Kollegiya qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, “İnzibati icraat” haqqında Qanunun 67.1-ci maddəsinin tələbinə əsasən inzibati orqan tərəfindən inzibati icraat haqqında hüquq normalarının və ya maddi hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi nəticəsində qəbul edilmiş inzibati akt qanunsuz sayılır. Həmin Qanunun 67.2-ci maddəsinə əsasən qanunsuz inzibati akt həmin aktı qəbul etmiş inzibati orqan və ya subordinasiya baxımından yuxarı inzibati orqan tərəfindən və yaxud məhkəmə qaydasında ləğv oluna bilər. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən kollegiya belə nəticəyə gəlir ki, İddiaçı cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna qarşı “27 sentyabr 2021-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarın və 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi, pensiyanın bərpa edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması tələbi”nə dair inzibati i ş üzrə Naxçıvan Muxtar Respublikası İnzibati Məhkəməsinin 23 fevral 2024-cü il tarixli, 2-1(122)-14/2024 nömrəli qərarından cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu publik hüquqi şəxsi tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, Naxçıvan Muxtar Respublikası İnzibati Məhkəməsinin 23 fevral 2024-cü il tarixli, 2-1(122)-14/2024 nömrəli qərarı ləğv edilməli, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. Göstərilənləri və Azərbaycan Respublikası İPM-in 87.1, 87.5, 87.6, 87.8, 90.1 və 94.1ci maddələrini rəhbər tutaraq kollegiya qəraraalır: İddiaçı cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna qarşı “27 sentyabr 2021-c i il tarixli, 09 nömrəli qərarın və 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi, pensiyanın bərpa edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması tələbi”nə dair inzibati iş üzrə Naxçıvan Muxtar Respublikası İnzibati Məhkəməsinin 23 fevral 2024-cü il tarixli, 21(122)-14/2024 nömrəli qərarından cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu publik hüquqi şəxsi tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Naxçıvan Muxtar Respublikası İnzibati Məhkəməsinin 23 fevral 2024-cü il tarixli, 21(122)-14/2024 nömrəli qərarı ləğv edilsin. İddia tələbi İddiaçı cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna qarşı “27 sentyabr 2021ci il tarixli, 09 nömrəli qərarının ləğv edilməsi hissəsində təmin edilməsin. İddia tələbi İddiaçı cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna qarşı 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi hissəsində təmin edilərək 16 yanvar 2023-cü il tarixli, 01 nömrəli qərarın ləğv edilməsi, pensiyanın xx.xx.2022-ci il tarixdən hesablanması öhdəliyi cavabdeh Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu publik hüquqi şəxsinin üzərinə qoyulsun. Qərardan, onun inzibati məhkəmə icraatının iştirakçılarına tam formada təqdim olunduğu gündən 1 ay müddətində Naхçıvan Muхtar Respublikası Ali Məhkəməsinin inzibati kollegiyası vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin inzibati kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər.