Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2-1(112)-1428/2023 28.04.2023 BAKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ iddiaçı "xxxx" ASC-nin (VÖEN **********) cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinə qarşı “qərarların ləğv edilməsi” tələbinə dair iş üzrə GİRİŞ HİSSƏSİ: Hakim Qarayeva Mehriban Cəfər qızının sədrliyi Mahmud Orxan Əlövsət oğlunun katibliyi İddiaçının vəkili Vəkil Cavabdehin nümayəndəsi X6 iştirakları ilə iddiaçı "xxxx" ASC-nin (VÖEN **********) cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinə qarşı “qərarların ləğv edilməsi” iddiası üzrə işə məhkəmənin binasında (ünvan: ünvan 1axaraq, qərara aldı: TƏSVİRİ HİSSƏ: 1.İşin halları İddiaçı "xxxx" ASC (VÖEN **********) cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, iddiaçı "xxxx" ASC-yə 458534,29 (dörd yüz əlli səkkiz min beş yüz otuz dörd manat, 29 qəpik) manat məbləğində vergi hesablanmasına dair Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin 01 fevral 2022-ci il tarixli, **********705500 saylı; 03 fevral 2022-ci il tarixli, **********923400 saylı; xx.xx.2022-ci il tarixli, **********061700 saylı; xx.xx.2022-ci il tarixli, **********942900 saylı; xx.xx.2022-ci il tarixli, **********616600 saylı və xx.xx.2022-ci il tarixli, **********960600 saylı, həmçinin Dövlət Vergi Xidmətinin X3 Baş İdarəsinin rəisi, vergi xidməti müşaviri X9 07 aprel 2022-ci il tarixli, **********413900 saylı; 04 iyun 2022-ci il tarixli, **********590300 saylı və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin Apellyasiya Şurasının 06 may 2022-ci il tarixli, 27 saylı qərarlarının ləğv edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Sonradan iddiaçının nümayəndəsi (vəkili) iddia tələbinin dəyişdirilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin 01 fevral 2022-ci il tarixli **********705500 saylı, 03 fevral 2022-ci il tarixli **********923400 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********942900 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********960600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********616600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********061700 saylı, 04 iyul 2022-ci il tarixli **********453100 saylı qərarlarının ləğv edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini, iş üzrə cavabdehlər Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin X3 Baş İdarəsi və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin Apellyasiya Şurası cavabdehlər sırasından çıxarılması barədə qərardad qəbul edilməsini xahiş etmiş, ərizə icraata qəbul edilmiş, iş üzrə Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin X3 Baş İdarəsi və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin Apellyasiya Şurası cavabdehlər sırasından çıxarılmışlar. İddia ərizəsində tələb onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin kameral vergi yoxlaması nəticəsində qəbul etdiyi 2021-ci ilin oktyabr ayı üzrə 01 fevral 2022-ci il tarixli, **********705500 saylı qərarla 94560,74 (doxsan dörd min beş yüz altmiş səkkiz manat, 74 qəpik) manat, 03 fevral 2022-ci il tarixli, **********923400 saylı qərarla isə 13627,84 (on üç min altı yüz iyirmi yeddi manat, 84 qəpik) manat olmaqla, cəmi 108188,58 (bir yüz səkkiz min bir yüz səksən səkkiz manat, 58 qəpik) manat məbləğində əlavə vergi hesablanmışdır. Qərarlar onunla əsaslandırılmışdır ki, ASC tərəfindən 2021-ci ilin oktyabr ayı üzrə əvəzləşməyə təqdim edilmiş EBBK seriyalı 072133 nömrəli, EBBK seriyalı 072138 nömrəli, EBBK seriyalı 072336 nömrəli, EBBK seriyalı 149991 nömrəli, EBBK seriyalı 151077 nömrəli, EBBK seriyalı 22812 nömrəli (01 fevral 2022-ci il tarixli qərar) və EBBK seriyalı, 223099 nömrəli (03 fevral 2022-ci il tarixli qərar) elektron qaimə- fakturalar üzrə aparılan əməliyyatlar riskli hesab olunduğuna görə həmin əməliyyatlar əvəzləşdirməyə əsas vermir. Qeyd olunan elektron qaimə-fakturalar üzrə cəmi 108188,58 (bir yüz səkkiz min bir yüz səksən səkkiz manat, 58 qəpik) manat ƏDV məbləği vergi orqanı tərəfindən əvəzləşdirildiyi üçün həmin ay üzrə təqdim edilmiş bəyannamələr üzrə eyni məbləğdə, yəni 108188,58 (bir yüz səkkiz min bir yüz səksən səkkiz manat, 58 qəpik) manat məbləğdə kənarlaşma yaranmışdır. İddiaçı bununla razılaşmamış və cavabdehin qərarlarından inzibati şikayət vermiş, həmin şikayət Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin X3 Baş İdarəsinin rəisinin 07 aprel 2022-ci il tarixli, **********413900 saylı qərarı ilə təmin edilməmişdir. Qərar onunla izah edilmişdir ki, araşdırma zamanı ASC ilə "xxxx" MMC (VÖEN: **********) arasında elektron qaimə-faktura əsasında 2021-ci ilin sentyabr və oktyabr aylarında 3894,75 ton miqdarda, 1760053,99 manat (ƏDV-si 316809,73 manat) məbləğdə, X7 (VÖEN: **********) arasında isə elektron qaimə-faktura əsasında 2021-ci ilin sentyabr və oktyabr aylarında 287,49 ton miqdarda, 168626,72 manat (ƏDV-si 30352,81 manat) məbləğində metal təqdim edildiyi və təqdim edilmiş elektron qaimə-fakturalar əsasında əvəzləşdirmə əməliyyatlarının aparıldığı müəyyən edilmişdir. Uçot-baza məlumatlarına və təqdim olunan elektron qaiməfaktura məlumatlarına əsasən ASC-nin "xxxx" MMC-dən xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 2448 ton metal qırıntısı almasına baxmayaraq, həmin vergi ödəyicisinin həmin tarix aralığında yalnız 1322 ton metal alışının, X2 isə xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 203,62 ton metal qırıntısı almasına baxmayaraq, həmin vergi ödəyicisinin həmin tarix aralığında yalnız 96,58 ton metal alışının olduğu müəyyən edilmiş və bu səbəbdən də yuxarıda qeyd olunan əməliyyatlar əmtəəsiz əməliyyat hesab edilmişdir. Buna görə Dövlət Vergi Xidmətinin Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi tərəfindən qəbul edilmiş 01 fevral 2022-ci il tarixli, **********705500 saylı və 03 fevral 2022-ci il tarixli, **********923400 saylı qərarlar dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. İddiaçı "İnzibati şikayətin təmin edilməməsi haqqında" 07 aprel 2022-ci il tarixli, **********413900 saylı qərarla razılaşmayıb Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin Apellyasiya Şurasına inzibati şikayət verərək həmin qərarın, həmçinin cavabdehin 01 fevral 2022-ci il tarixli, **********705500 saylı və 03 fevral 2022-ci il tarixli, **********923400 saylı qərarlarının ləğv edilməsini xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin Apellyasiya Şurasının 06 may 2022-ci il tarixli, 27 nömrəli qərarı ilə iddiaçının inzibati şikayəti təmin edilməmişdir. Apellyasiya Şurası öz qərarını onunla izah etmişdir ki, "xxxx" MMC tərəfindən ümumilikdə 3883,90 ton miqdarında qara metal tullantısı alınmasına baxmayaraq, "xxxx" ASC-yə 3894,75 ton miqdarında elektron qaimə-faktura ilə mal satılmışdır. "xxxx" MMC-nin elektron qaimə-fakturalarla təqdim etdiyi malların həcminin aldığı mallara nisbətən az olduğu müəyyən edilmiş və Dövlət Vergi Xidmətinin İdxal-İxrac Əməliyyatları üzrə Nəzarət baş İdarəsi tərəfindən "xxxx" MMC xx.xx.2021-ci il tarixli, **********816500 nömrəli qərarla riskli vergi ödəyicisi hesab edilmişdir. X7 tərəfindən isə xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək ümumilikdə 96,58 ton miqdarında qara metal tullantısı alınmasına baxmayaraq, "xxxx" ASC-yə 287,49 ton miqdarında elektron qaimə-faktura ilə mal satılmışdır. X4 elektron qaimə-fakturalarla təqdim etdiyi malların həcminin aldığı mallara nisbətən az olduğu müəyyən edilmiş və Dövlət Vergi Xidmətinin İdxal-İxrac Əməliyyatları üzrə Nəzarət baş İdarəsi tərəfindən X7 xx.xx.2021-ci il tarixli, **********175900 nömrəli qərarla riskli vergi ödəyicisi hesab edilmişdir. Buna görə də Apellyasiya Şurası hesab etmişdir ki, qərarlar dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Bundan başqa, cavabdeh eyni əsaslarla "xxxx" ASC-yə əlavə olaraq "Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə" xx.xx.2022-ci il tarixli, **********061700 saylı qərarla 2021-ci ilin avqust ayı üçün 88341,06 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********942900 saylı qərarla 2021-ci ilin sentyabr ayı üçün 68214,50 manat; xx.xx.2022ci il tarixli, **********616600 saylı qərarla 2021-ci ilin noyabr ayı üçün 176919,46 manat və xx.xx.2022-ci il tarixli, **********960600 saylı qərarla 2021-ci ilin dekabr ayı üçün 16870,69 manat olmaqla, ümumilikdə 350345,71 manat məbləğdə əlavə vergi hesablamışdır. İddiaçı vergi orqanının həmin qərarlarından da inzibati şikayət vermişdir. Dövlət Vergi Xidmətinin X3 Baş İdarəsinin rəisinin 04 iyun 2022-ci il tarixli, **********590300 saylı qərarı ilə iddiaçının həmin şikayəti də təmin edilməmiş, qərar dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Beləliklə iddiaçı "xxxx" ASC-yə əsassız olaraq ümumilikdə 458534.29 (dörd yüz əlli səkkiz min beş yüz otuz dörd manat, 29 qəpik) manat məbləğində (108188,58+350345,71=458534,29) əlavə vergi hesablanmışdır. İddiaçı cavabdehin qərarlarını tamamilə qanunsuz və əsassız hesab edir. Əvvəla ona görə ki, iddiaçı "xxxx" MMC-dən və digər şəxslərdən mal alarkən həmin şəxslər riskli vergi ödəyicisi hesab edilməmişdilər. Bu fakt Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin Apellyasiya Şurasının 06 may 2022-ci il tarixli, 27 nömrəli və Dövlət Vergi Xidmətinin X3 Baş İdarəsinin rəisinin 07 aprel 2022-ci il tarixli, **********413900 saylı və 04 iyun 2022-ci il tarixli, **********590300 saylı qərarları ilə də təsdiq olunur. Həmin qərarlarda qeyd olunub ki, "xxxx" MMC və fiziki şəxs X1 Vergi Xidmətinin İdxal-İxrac Əməliyyatları üzrə Nəzarət Baş İdarəsinin xx.xx.2021-ci il tarixli qərarı ilə, "xxxx" MMC xx.xx.2021-ci il tarixli, "xxxx" MMC xx.xx.2021-ci il tarixli, "xxxx" MMC xx.xx.2021-ci il tarixli, "xxxx" MMC isə xx.xx.2021-ci il tarixli qərarlarla riskli vergi ödəyiciləri hesab edilmişlər. Bundan başqa, qeyd olunan MMClərin "xxxx" ASC-nin rəhbərliyinə göndərdikləri məktublardan görünür ki, "xxxx" MMC riskli vergi ödəyiciləri siyahısına xx.xx.2021-ci il tarixdə, "xxxx" MMC 23 dekabr 2021-ci il tarixdə, "xxxx" MMC 05 oktyabr 2021-ci il tarixdə, "xxxx" MMC 15 noyabr 2021-ci il tarixdə, "xxxx" MMC 12 yanvar 2021-ci ildə, "xxxx" MMC 30 dekabr 2021-ci ildə, "xxxx" MMC 30 dekabr 2021-ci ildə daxil edilmişlər. Yuxarıda qeyd etdiyi inkar edilməz faktlardan, qərarlardan və sənədlərdən görünür ki, iddiaçı qeyd olunan hüquqi və fiziki şəxslərdən mal alarkən həmin şəxslər riskli vergi ödəyiciləri siyahısına daxil edilməmişlər. Buna görə də Vergi Məcəlləsinin 175.11-ci maddəsinə istinad olunaraq, həmin şəxslərlə aparılan əməliyyatlar üzrə verginin əvəzləşdirilməsindən imtina oluna bilməz. Bundan başqa, cavabdehin "Xronometraj metodu ilə müşahidə aparılması haqqında" **********4822 saylı, 21 avqust 2021-ci il tarixli, **********4824 saylı, 21 avqust 2021-ci il tarixli, **********7484 saylı, 07 sentyabr 2021-ci il tarixli, **********7493 saylı, 16 may 2022-ci il tarixli və **********7496 saylı, 16 may 2022-ci il tarixli qərarları əsasında "xxxx" ASC-də 21 iyun 2021-ci il tarixindən indiyədək bütün fəaliyyəti və alqı-satqı müqavilələri üzrə müşahidə və operativ nəzarət tədbirləri həyata keçirilmiş, həmin dövrdə ASC-nin aldığı metal məhsullarını satan şəxslərin fəaliyyəti də vergi orqanının əməkdaşları tərəfindən nəzarətdə saxlanılmışdır. Buna görə də həmin dövrdə fəaliyyəti daim nəzarət altında saxlanılan iddiaçının "Riskli vergi ödəyiciləri" siyahısına daxil edilmiş şəxslərdən mal alması mümkün deyildir. Həmçinin nəzərə alınmalıdır ki, "Riskli vergi ödəyiciləri" siyahısına daxil edilmiş şəxslərə elektron qaimə-faktura göndərilərkən elektron sistemdə bu barədə məlumat üzə çıxır. Bu halda da həmin şəxslərlə alqı-satqı müqaviləsinin bağlanılması və malların alınması mümkün deyildir. Bu fakt da iddiaçının mal aldığı şəxslərin həmin dövrlərdə "Riskli vergi ödəyiciləri" siyahısına daxil edilmədiyini bir daha təsdiq edir. Bundan başqa, vergi qanunvericiliyinə görə riskli vergi ödəyiciləri olan şəxslər barəsində digər vergi ödəyicilərini rəsmi qaydada xəbərdar etmək vergi orqanının vəzifəsidir. Lakin, iddiaçının adları qeyd olunan şəxslərdən mal aldığı dövrlərdə həmin şəxslərin "Riskli vergi ödəyicilərinin siyahısı"na daxil edilmələri barədə digər vergi ödəyicilərinə, o cümlədən iddiaçıya heç bir məlumat verilməmişdir. Əlavə olaraq, iddiaçının verdiyi şikayətlər vergi orqanında müzakirə edilərkən iddiaçının nümayəndələri həmin müzakirələrdə iştirak etmiş və yuxarıda qeyd etdiyi hallarla bağlı geniş izahat vermişlər. Vergi orqanının məsul şəxsləri həmin izahatlarla razılaşaraq, şikayətin əsaslı olduğunu və buna görə də iddiaçının xeyrinə qərar çıxarılacağını bildirmişlər. Lakin nəticədə isə tamamilə fərqli və qanunsuz olan qərarlar qəbul etmişlər. Bununla da vergi orqanı tam əsassız olaraq, iddiaçıya metal satan şəxslərin "Riskli vergi ödəyiciləri" siyahısına daxil edildiyini əsas götürərək, iddiaçı haqqında qanunsuz və əsassız qərarlar qəbul etmiş, ümumilikdə 458534,29 (dörd yüz əlli səkkiz min beş yüz otuz dörd manat, 29 qəpik) manat məbləğində vergi hesablayaraq həmin məbləği iddiaçının bank hesabından tutmuşdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra - İnzibati- Prosessual Məcəllə) 45.4-cü maddəsinə əsasən, iddia ərizəsi məhkəməyə daxil olduğu gündən icraata qəbul edilmiş sayıldığından hazırlıq icraatına başlanılmış, iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərin surəti cavabdehə göndərilmiş, cavabdehdən iddiaya dair öz münasibətini (etiraz) yazılı şəkildə məhkəməyə bildirməsi tələb olunmuşdur. Mübahisə ilə bağlı keçirilmiş hazırlıq icraatında işin halları və mübahisənin vəziyyəti müzakirə edilmiş, hüquqi mübahisənin barışıq yolu ilə nizama salmaq və iş materiallarında saxlanılması mümkün olan sənədlərin məhkəməyə təqdim olunması proses iştirakçılarına təklif edilmiş, zəruri sənədlər toplanmış və iş üzrə digər qanunamüvafiq prosessual hərəkətlər edildikdən sonra işə baxılması təyin edilmişdir.
2. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları və etirazın dəlilləri
İş üzrə keçirilmiş şifahi məhkəmə baxışı iclasında iddiaçı tərəf iddia tələbini müdafiə edərək iddia ərizəsinin məzmununa uyğun olaraq izahat verərək iddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdehin nümayəndəsi iddianı qəbul etməyərək, iddiaya dair etirazda göstərilənlərə uyğun izahat verərək iddianın rədd edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdehin etirazı onunla əsaslandırılmışdır ki, "xxxx" ASC xx.xx.2001-ci il tarixdən vergi ödəyicisi kimi dövlət qeydiyyatına, xx.xx.2003-cü il tarixdən ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata alınmış, ərizəsinə əsasən əsas fəaliyyət növü "fasiləsiz tökmə zamanı alınan məhsullar daxil olmaqla isti və soyuq yayma üsulu ilə polad məhsulların istehsalı”ndan ibarət olmuşdur. Cavabdeh iddia tələbi ilə razılaşmır və aşağıda qeyd olunan səbəblərə görə hesab edir ki, iddia təmin edilməməlidir. xx.xx.2022-ci il tarixli **********453100 nömrəli “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə" qərara münasibətdə bildirilir ki, elektron alış aktı ilə mal alan şəxslərin xərclərinin araşdırılması zamanı bir sıra hallarda vergi ödəyiciləri tərəfindən saxta formada əməliyyatlar yaradılaraq müxtəlif vergi üstünlüyü əldə etməsi halları müşahidə edilmişdir. "xxxx" ASC-nin apardığı əməliyyatların araşdırılması nəticəsində, 2021-ci il ərzində X10 (FİN 5C8QJ5R) və X11 (FİN 4200XKV) üzrə tərtib edilmiş 83320,8 manat elektron alış aktlarının tərkibinin araşdırılması zamanı uyğunsuzluqlar aşkar edilmişdir. Eyni zamanda, 2021-ci il ərzində bir sıra vergi ödəyiciləri ilə aparılmış 2514763,79 manat məbləğində qarşılıqlı əməliyyatlar zamanı alınmış malların və ya xidmətlərin həcminin və çeşidinin vergi orqanının uçot baza məlumatlarında olan iqtisadi göstəriciləri ilə uzlaşmadığı aşkar edilmişdir ki, bu hal da əmtəəsiz əməliyyat kimi qiymətləndirilmiş və kənarlaşmanın yaranmasına səbəb olmuşdur. Yaranmış kənarlaşma ilə bağlı, vergi ödəyicisinə xx.xx.2022-ci il tarixli **********334800 nömrəli “2021-ci il üçün təqdim edilmiş mənfəət (gəlir) vergisi bəyannaməsi üzrə yaranmış uyğunsuzluqlar barədə” və xx.xx.2022-ci il tarixli **********304800 nömrəli “Kameral vergi yoxlaması üçün zəruri olan sənədlərin (məlumatların) tələb edilməsi haqqında” uyğunsuzluq məktubları göndərilmişdir. Qeyd olunanlarla əlaqədar, vergi ödəyicisi tərəfindən cari (dəqiqləşdirilmiş) vergi bəyannaməsi, əsaslandırılmış izahat və araşdırmaya zəruri hesab olunan müvafiq təsdiqedici sənədlər vergi orqanına təqdim edilmədiyinə görə Vergi Məcəlləsinin 37-ci, 67ci, 83-cü maddələrinə əsasən, kameral vergi yoxlaması ilə 2021-ci il üçün mənfəət vergisi bəyannaməsi üzrə 50 faiz güzəşt məbləği tətbiq edilməklə 258635,61 manat əlavə vergi məbləği hesablanmış, bu barədə vergi ödəyicisinə xx.xx.2022-ci il tarixli **********453100 nömrəli “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə” qərar göndərilmişdir. xx.xx.2022-ci il tarixli **********705500 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********923400 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********942900 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********960600 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********616600 nömrəli və xx.xx.2022-ci il tarixli **********061700 nömrəli “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlikdən sığorta haqlarının hesablanması barədə” qərarlara münasibətdə bildirilmişdir ki, araşdırma zamanı "xxxx" ASC-nin əldə etdiyi elektron qaimə-faktura məlumatlarına əsasən 2021-ci ilin avqust ayı ərzində "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən (VÖEN **********) 82464,58 manat ƏDV məbləği, sentyabr ayı ərzində "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən (VÖEN **********) 68214,15 manat ƏDV məbləği, oktyabr ayı ərzində "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən (VÖEN **********) 86609,79 manat, X2 (VÖEN **********) 11560,21 manat ƏDV məbləği, noyabr ayı ərzində "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən (VÖEN **********) 63129,94 manat, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən (VÖEN **********) 33026,3 manat, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən (VÖEN **********) 80763,22 manat ƏDV məbləği və dekabr ayı ərzində "LERDMAN” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən (VÖEN **********) 16870,71 manat ƏDV məbləği müvafiq dövrlər üzrə təqdim edilmiş ƏDV bəyannamələrinin 308-ci sətirində əvəzləşdirilmiş, lakin həmin ödəyicilər üzrə malların və ya xidmətlərin həcminin və çeşidinin vergi orqanının uçot baza məlumatlarında olan iqtisadi göstəriciləri ilə uzlaşmadığı aşkar edildiyindən riskli (əmtəəsiz) əməliyyatlar hesab edilmişdir. Kameral vergi yoxlaması zamanı cəmiyyət tərəfindən 2021-ci il üçün avqust ayı üzrə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBG seriyalı 076228 nömrəli, EBBG seriyalı 147085 nömrəli, EBBF seriyalı 862806 nömrəli, EBBG seriyalı 075638 nömrəli, EBBG seriyalı 276941 nömrəli, EBBG seriyalı 211676 nömrəli, EBBG seriyalı 075776 nömrəli, EBBG seriyalı 277038 nömrəli, EBBF seriyalı 862638 nömrəli, EBBF seriyalı 929542 nömrəli, EBBG seriyalı 211809 nömrəli, EBBF seriyalı 929601 nömrəli və EBBG seriyalı 147231 nömrəli elektron qaimə-fakturalar üzrə aparılan əməliyyatlar riskli hesab olunduğundan əvəzləşdirilməyə əsas vermədiyi və qeyd edilən elektron qaimə-fakturalar üzrə aparılmış əməliyyatların əvəzləşdirildiyini nəzərə alaraq 2021-ci ilin avqust ayı üçün 88341,06 manat, sentyabr ayı üzrə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBH seriyalı 829387 nömrəli, EBBFİ seriyalı 898744 nömrəli, EBBH seriyalı 898422 nömrəli, EBBH seriyalı 756830 nömrəli, EBBH seriyalı 756246 nömrəli, EBBH seriyalı 687917 nömrəli, EBBH seriyalı 829291 nömrəli, EBBH seriyalı 687616 nömrəli elektron qaimə-fakturalar üzrə aparılan əməliyyatlar riskli hesab olunduğundan əvəzləşdirilməyə əsas vermədiyi və qeyd edilən elektron qaiməfakturalar üzrə ƏDV məbləğlərinin əvəzləşdirildiyini nəzərə alaraq 2021-ci ilin sentyabr ayı üçün 68 214,50 manat, noyabr ayı üzrə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBL seriyalı 779483 nömrəli, EBBM seriyalı 715304 nömrəli, EBBM seriyalı 874140 nömrəli, EBBL seriyalı 669213 nömrəli, EBBM seriyalı 795714 nömrəli, EBBL seriyalı 669148 nömrəli, EBBL seriyalı 718377 nömrəli, EBBM seriyalı 874206 nömrəli, EBBM seriyalı 715625 nömrəli, EBBL seriyalı 718431 nömrəli, EBBN seriyalı 156063 nömrəli, EBBL seriyalı 779898 nömrəli və EBBM seriyalı 796333 nömrəli elektron qaimə-fakturalar üzrə aparılan əməliyyatlar riskli hesab olunduğundan əvəzləşdirilməyə əsas vermədiyi və qeyd edilən elektron qaimə-fakturalar üzrə ƏDV məbləğlərinin əvəzləşdirildiyini nəzərə alaraq 2021-ci ilin noyabr ayı üçün 176919,46 manat, dekabr ayı üzrə isə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBN seriyalı 470212 nömrəli elektron qaimə-faktura üzrə aparılan əməliyyatlar riskli hesab olunduğundan əvəzləşdirilməyə əsas vermədiyi və qeyd edilən elektron qaiməfaktura üzrə üzrə ƏDV məbləğlərinin əvəzləşdirildiyini nəzərə alaraq 2021-ci ilin dekabr ayı üçün 16870.71 manat məbləğində kənarlaşmanın olması vergidən yayınma halı kimi qiymətləndirilmişdir. Həmçinin inzibati araşdırma zamanı elektron qaimə-faktura məlumatlarına əsasən "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 1330.3 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq həmin vergi ödəyicisinin həmin tarix aralığında cəmi 136.6 ton metal aldığı, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 3314 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq həmin vergi ödəyicisinin həmin tarix aralığında cəmi 2806 ton metal aldığı, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021 -ci il tarixədək 2391.62 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq həmin vergi ödəyicisinin həmin tarix aralığında cəmi 1664.76 ton metal aldığı, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 4996 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq həmin vergi ödəyicisinin həmin tarix aralığında cəmi 4885 ton metal alıdığı müəyyən edilmişdir. Alınmış və təqdim edilmiş malların miqdarında fərq yarandığı üçün Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 28 iyul tarixli 265 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Riskli vergi ödəyicisinin, o cümlədən riskli əməliyyatların Meyarları”na əsasən həmin əməliyyatlar vergi orqanı tərəfindən əmtəəsiz əməliyyatlar hesab edilmiş və "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti vergi orqanının xx.xx.2021-ci il tarixli **********685800 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli **********698100 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli **********400000 nömrəli və xx.xx.2021-ci il tarixli **********235700 nömrəli qərarlar qəbul olunaraq riskli vergi ödəyiciləri hesab edilmişdilər. Eyni zamanda 2021-ci ilin avqust ayı üzrə təqdim edilmiş ƏDV bəyannaməsində 308-ci "VM 175.1-ci maddəsinə əsasən alınmış elektron qaimə-fakturalar (elektron vergi hesab-fakturalar) üzrə nağdsız qaydada ödənilmiş məbləğ" sətrində 502174,70 manat ƏDV məbləği göstərilməsinə baxmayaraq, həmin bəyannaməyə əlavə edilmiş elektron qaimə-fakturalar (e-VHF) barədə məlumatın 308 kodlu sətri üzrə ödənilmiş ƏDV məbləğlərinin cəmi 497321,15 manat göstərildiyi üçün kənarlaşma yaranmışdır. Yaranmış kənarlaşmalarla bağlı ƏDV bəyannamələri üzrə 2021ci ilin avqust, sentyabr və noyabr ayları üçün xx.xx.2022-ci il tarixli **********764000 nömrəli, oktyabr ayı üçün xx.xx.2022-ci il tarixli **********500500 nömrəli və dekabr ayı üçün xx.xx.2022-ci il tarixli **********928100 nömrəli uyğunsuzluq məktubları göndərilmişdir. Qeyd olunanlarla əlaqədar, müvafiq dövrlər üzrə uyğunsuzluqlar aradan qaldırılmaqla dəqiqləşdirilmiş vergi bəyannamələri təqdim edilmədiyindən kameral vergi yoxlaması ilə ƏDV üçün 2021-ci ilin avqust ayı üzrə 88341,06 manat, sentyabr ayı üzrə 68214,5 manat, oktyabr ayı üzrə 108188,58 manat, noyabr ayı üzrə 176919,46 manat və dekabr ayı üzrə 16870,69 manat əlavə vergi məbləğləri hesabanmış, vergi ödəyicisinə bu barədə xx.xx.2022-ci il tarixli **********705500 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********923400 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********942900 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********960600 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********616600 nömrəli və xx.xx.2022-ci il tarixli **********061700 nömrəli “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlikdən sığorta haqlarının hesablanması barədə” qərar göndərilmişdir. Vergi Məcəlləsinin 13.2.69cu maddəsinə əsasən vergi üstünlüyü - vergi tutulan əməliyyatın faktiki iqtisadi göstəriciləri dəyişmədən, vergilərin bu Məcəllədə müəyyən edilmiş müddətlərdə və məbləğdə ödənilməsindən yayınma, 13.2.70-ci maddəsinə əsasən vergidən yayınma sxemi - vergi üstünlüyü əldə etmək məqsədi ilə hər hansı formada bağlanılmış əqd və ya aparılmış əməliyyat, 13.2.71-ci maddəsinə əsasən vergi tutulan əməliyyatın faktiki iqtisadi göstəricisi - vergi tutulan əməliyyatın məbləği, həcmi (mal partiyasının həcmi), icra müddəti və şərtləri, 13.2.82-ci maddəsinə əsasən riskli vergi ödəyicisi - müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) təsdiq etdiyi meyarlara cavab verən, o cümlədən əmtəəsiz və (və ya) riskli əməliyyatlar aparan şəxsdir. Vergi ödəyicisinin riskli vergi ödəyicisi olması, habelə riskli vergi ödəyiciləri siyahısından çıxarılması barədə qərar müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən qəbul edilir. Həmin Məcəllənin: 37.1-ci maddəsinə əsasən kameral vergi yoxlaması vergi orqanı tərəfindən yerlərə getmədən, vergilərin hesablanmasını və ödənilməsini özündə əks etdirən və vergi ödəyicisinin fəaliyyəti haqqında vergi orqanında olan sənədlər və mənbəyi məlum olan məlumatlar əsasında keçirilir. 37.3-cü maddəsinə əsasən vergi orqanı kameral yoxlama aparmaq üçün vergi ödəyicisindən təqdim olunmuş bəyannamə ilə bağlı sənədlərdə olan məlumatlar arasında ziddiyyət və ya səhv aşkar etdikdə vergi ödəyicisindən əlavə məlumat, sənəd və izahat tələb edə bilər. 83.7-ci maddəsinə əsasən vergi orqanlarında vergi ödəyicisinin vergini ödəməkdən yayınmaq niyyətində olduğunu təsdiq edən əsaslandırılmış konkret məlumat varsa və verginin tutulmasının təmin edilməsi zəruridirsə, habelə vergi ödəyicisi riskli vergi ödəyicisidirsə, vergi orqanının vergini onun ödənildiyi tarixədək hesablamaq hüququ vardır. 108-ci maddəsinə əsasən gəlirdən çıxılmayan xərclərdən başqa gəlirin əldə edilməsi ilə bağlı olan bütün xərclər, həmçinin qanunla nəzərdə tutulmuş icbari ödənişlər gəlirdən çıxılır. 134-cü maddəsinə əsasən hesablama metodu ilə uçot aparan vergi ödəyicisi gəlir əldə edilməsinin və xərc çəkilməsinin faktiki vaxtından asılı olmayaraq gəlirini və xərcini müvafiq surətdə gəlir almaq hüququnun əldə edildiyi və ya xərcin çəkilməsi barədə öhdəliyin yarandığı vaxt nəzərə almalıdır. 135.1-ci maddəsinə əsasən müvafiq məbləğ vergi ödəyicisinə qeydşərtsiz ödənilməlidirsə, yaxud vergi ödəyicisi əqd və ya müqavilə üzrə bütün öhdəliklərini yerinə yetirmişdirsə, bu vaxt gəliri almaq hüququ əldə edilmiş sayılır. 135.2-ci maddəsinə əsasən Vergi ödəyicisi müqavilə üzrə iş görürsə və ya xidmət göstərirsə, gəlir onu almaq hüququ müqavilədə nəzərdə tutulan işlərin görülməsinin və ya xidmətlərin göstərilməsinin tam başa çatdığı vaxtda əldə edilmiş sayılır. 136.1-ci maddəsinə əsasən vergi ödəyicisi vergi uçotunun aparılması üçün hesablama metodundan istifadə etdikdə, əqdlə bağlı olan xərcin çəkilməsi vaxtı, bu maddədə başqa hallar nəzərdə tutulmamışdırsa, aşağıda sadalanan şərtlərin hamısına əməl edildiyi vaxt sayılır: 136.1.1. vergi ödəyicisi birmənalı olaraq maliyyə öhdəliklərini qəbul edir; 136.1.2. maliyyə öhdəliklərinin məbləği dəqiq qiymətləndirilir; 136.1.3. əqddə və ya müqavilədə iştirak edən bütün tərəflər əqd və ya müqavilə üzrə özlərinin bütün öhdəliklərini yerinə yetirmişlər, yaxud müvafiq məbləğlər qeyd-şərtsiz ödənilməlidir. 136.2-ci maddəsinə əsasən bu maddədə göstərilən maliyyə öhdəliyi əqdə və ya müqaviləyə müvafiq surətdə qəbul edilən elə öhdəlikdir ki, onun yerinə yetirilməsindən ötrü əqdin və ya müqavilənin digər iştirakçısı pul şəklində və ya digər şəkildə müvafiq vəsait verməli olsun. 136.3-cü maddəsinə əsasən borc öhdəliyi üzrə faizlər və ya əmlakın icarə haqqı ödənilərkən borc öhdəliyi və ya icarə müqaviləsi üzrə ödənişin müddəti bir neçə hesabat dövrünü əhatə edirsə, xərc həmin hesabat dövrləri üzrə onun hesablanma qaydasına müvafiq surətdə bölüşdürülür. 175.11-ci maddəsinə əsasən əmtəəsiz və (və ya) riskli əməliyyatların rəsmiləşdirildiyi sənədlər bu Məcəllənin 175-ci maddəsinin məqsədləri üçün verginin əvəzləşdirilməsinə əsas vermir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 28 iyul tarixli 265 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Riskli vergi ödəyicisinin, o cümlədən riskli əməliyyatların Meyarlarının: 1.1-ci bəndinə əsasən bu Meyarlar Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin (bundan sonra - Vergi Məcəlləsi) 13.2.82-ci maddəsinə uyğun olaraq hazırlanmışdır və riskli vergi ödəyicisinin, o cümlədən riskli əməliyyatların meyarlarını müəyyən edir. 2.1.1 -ci bəndinə əsasən bu Meyarların 3-cü hissəsində nəzərdə tutulan riskli əməliyyatları aparan şəxs olduqda. 3.1-ci bəndinə əsasən Vergi ödəyicisinin apardığı aşağıdakı əməliyyatlar riskli əməliyyat hesab olunur: 3.1.2-ci bəndinə əsasən vergi ödəyicilərinin aldığı və ya idxal etdiyi malların həcmindən artıq həcmdə mallar təqdim etməsi halı aşkar edildikdə (artıq həcmdə təqdim edilmiş mallara münasibətdə) əməliyyatlar riskli əməliyyat hesab olunur. Vergi Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən vergi ödəyicisinin bu Məcəllədə göstərilən hallarda və qaydada müəyyən edilən vergini (o cümlədən cari vergi ödəmələrini), hesablanmış faizləri və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarını ödəmək vəzifəsi onun vergi öhdəliyi hesab olunur. Sonda cavabdeh iddianın təmin edilməməsi barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir.
3. Mübahisənin həlli ilə bağlı məhkəmə araşdırmasının əsasını təşkil edən sənədlər
Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş: - Cavabdehin 01 fevral 2022-ci il tarixli, **********705500 saylı “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə" qərarından görünür ki, 2021ci ilin oktyabr ayı üzrə təqdim edilmiş ƏDV üzrə 94.560,74 manat əlavə vergi məbləği hesablanmışdır. - Cavabdehin 03 fevral 2022-ci il tarixli, **********923400 saylı “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə" qərarından görünür ki, 2021ci ilin oktyabr ayı üzrə təqdim edilmiş ƏDV üzrə 13.627,84 manat əlavə vergi məbləği hesablanmışdır. - Cavabdehin 06 aprel 2022-ci il tarixli, **********942900 saylı “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə" qərarından görünür ki, 2021ci ilin sentyabr ayı üzrə təqdim edilmiş ƏDV üzrə 68.214,50 manat əlavə vergi məbləği hesablanmışdır. - Cavabdehin 07 aprel 2022-ci il tarixli, **********960600 saylı “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə" qərarından görünür ki, 2021ci ilin dekabr ayı üzrə təqdim edilmiş ƏDV üzrə 16.870,69 manat əlavə vergi məbləği hesablanmışdır. - Cavabdehin 18 aprel 2022-ci il tarixli, **********616600 saylı “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə" qərarından görünür ki, 2021ci ilin noyabr ayı üzrə təqdim edilmiş ƏDV üzrə 176.919,46 manat əlavə vergi məbləği hesablanmışdır. - Cavabdehin 19 aprel 2022-ci il tarixli, **********061700 saylı “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə" qərarından görünür ki, 2021ci ilin avqust ayı üzrə təqdim edilmiş ƏDV üzrə 88.341,06 manat əlavə vergi məbləği hesablanmışdır. - Cavabdehin 04 iyul 2022-ci il tarixli, **********453100 saylı “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə" qərarından görünür ki, 2021ci il üzrə təqdim edilmiş mənfəət vergisi üzrə 258.635,61 manat əlavə vergi məbləği hesablanmışdır. - Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin xx.xx.2022-ci il tarixli, **********590300 nömrəli “İnzibati şikayətin təmin edilməməsi haqqında” qərarından görünür ki, iddiaçının apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin xx.xx.2022-ci il tarixli, **********061700 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********942900 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********616600 saylı və xx.xx.2022-ci il tarixli, **********960600 saylı qərarları dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. - Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin Apellyasiya Şurasının 06 may 2022-ci il tarixli, 27 nömrəli qərarından görünür ki, iddiaçının inzibati şikayəti təmin edilməmiş, cavabdehin xx.xx.2022-ci il tarixli **********705500 nömrəli və xx.xx.2022-ci il tarixli **********923400 nömrəli “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə” qərarları dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. -EBBK seriyalı 072138 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 40549.94 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBK seriyalı 072336 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 29091.64 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBK seriyalı 149991 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 33194.33 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBK seriyalı 151077 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 45870.19 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBK seriyalı 222812 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 21876.94 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBK seriyalı 223099 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 89338.07 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBJ seriyalı 989654 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 55.658,77 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBJ seriyalı 148318 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 84.576,98 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBJ seriyalı 145884 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 82481,45 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBJ seriyalı 309221 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 22232,48 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBJ seriyalı 308740 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 71602,43 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBJ seriyalı 047573 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 26.775 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBJ seriyalı 046406 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 44.597,70 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBJ seriyalı 046290 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 50633.10 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBK seriyalı 365703 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 46807,43 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBJ seriyalı 365799 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 51.276,75 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBJ seriyalı 365960 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 48.840,75 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - İddiaçı və "xxxx" MMC tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktına görə 129.569 min manat, xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktına görə 516.11 min manat, xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktına görə 211.729 min manat, xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktına görə 210.481 min manat miqdarında qara metal "xxxx" MMC tərəfindən iddiaçıya təhvil verilmişdir. -- "xxxx" ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli 006XOH********** saylı ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 18.539,78 manat məbləğində pul vəsaiti "xxxx" MMC-nin bank hesabına köçürmüşdür. - "xxxx" ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli 006AZ**********5 saylı ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 75.710,23 manat məbləğində pul vəsaiti "xxxx" MMC-nin bank hesabına köçürmüşdür. - "xxxx" ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli 006AZ**********5 saylı ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 91.875,05 manat məbləğində pul vəsaiti "xxxx" MMC-nin bank hesabına köçürmüşdür. - "xxxx" ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli 006AZ**********9 saylı ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 87.064.62 manat məbləğində pul vəsaiti "xxxx" MMC-nin bank hesabına köçürmüşdür. - "xxxx" ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli 006XOH********** saylı ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 34.364,36 manat məbləğində pul vəsaiti "xxxx" MMC-nin bank hesabına köçürmüşdür. - "xxxx" ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli 006AZ**********5 saylı ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 108.443,2 manat məbləğində pul vəsaiti "xxxx" MMC-nin bank hesabına köçürmüşdür. - "xxxx" ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli 006XOH********** saylı ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 38,873.05 manat məbləğində pul vəsaiti "xxxx" MMC-nin bank hesabına köçürmüşdür. - "xxxx" ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli 006AZ**********0 saylı ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 84,576,98 manat məbləğində pul vəsaiti "xxxx" MMC-nin bank hesabına köçürmüşdür. - "xxxx" ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli 006AZ**********8 saylı ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 82.481,45 manat məbləğində pul vəsaiti "xxxx" MMC-nin bank hesabına köçürmüşdür. - Köçürmənin aparılması haqqında bildirişlərdən görünür ki, iddiaçının ƏDV subuçot hesabından "xxxx" MMC-nin bank hesabına 19.519,83 AZN, 6.185,58 AZN, 15.223,86 AZN, 14.846,66 AZN, 6997,15 AZN, 13.627,84 AZN, 3337,16 AZN, 15.671,64, 16.537,51 AZN məbləğində pul vəsaitləri köçürülmüşdür. İddiaçı ilə X7 (VÖEN: **********) arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli “qara metal qırıntılarının alqı-satqı müqaviləsin”dən görünür ki, iddiaçı X2 “qara metal qırıntılarını almışdır. -EBBK seriyalı 072133 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, X7 (VÖEN:**********) tərəfindən 55242.41 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBK seriyalı 157429 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, X7 (VÖEN:**********) tərəfindən 20541.20 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBK seriyalı 157429 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, X7 (VÖEN: **********) tərəfindən 17.407,80 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - "xxxx" ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli 006AZ**********3 saylı ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 46.815,6 manat məbləğində pul vəsaiti X4 bank hesabına köçürmüşdür. - "xxxx" ASC-nin xx.xx.2021-ci il tarixli 006XOH********** saylı ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 17,407.8 manat məbləğində pul vəsaiti X4 bank hesabına köçürmüşdür. - Köçürmənin aparılması haqqında bildirişlərdən görünür ki, iddiaçının ƏDV subuçot hesabından X4 bank hesabına 8.426,81 AZN, 3,133,4 AZN məbləğində pul vəsaitləri köçürülmüşdür. - İddiaçı və X7 tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktından görünür ki, 46815.60 min manat miqdarında, xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktından görünür ki, 17407.80 min manat miqdarında X7 tərəfindən müxtəlif miqdarda qara metal iddiaçıya təhvil verilmişdir. -EBBL seriyalı 669148 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:********) tərəfindən 6321.2 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBL seriyalı 669213 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:********) tərəfindən 57107.57 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBL seriyalı 718377 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:********) tərəfindən 94280 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBL seriyalı 718431 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:********) tərəfindən 19356.32 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBL seriyalı 779483 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:********) tərəfindən 31017 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBL seriyalı 779898 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:********) tərəfindən 148368.4 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBL seriyalı 669213 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:********) tərəfindən 57107.57 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBN seriyalı 156063 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 216505.75 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBF seriyalı 862806 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 5865.61 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBF seriyalı 862638 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 60566.30 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBG seriyalı 929542 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 27973.17 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBG seriyalı 929601 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 4161.21 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBG seriyalı 075776 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN:**********) tərəfindən 18514.31 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBG seriyalı 075638 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 40195.27 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBG seriyalı 076228 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 65098.70 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBG seriyalı 147231 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 55489.44 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBG seriyalı 147085 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə- fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 95480.97 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBG seriyalı 211809 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə- fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 37190.29 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBG seriyalı 211676 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 75413.54 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBG seriyalı 276941 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 39893.48 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. -EBBG seriyalı 277038 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 14758.88 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - 18 sentyabr 2021-ci il tarixli, 14 nömrəli Qara metal qırıntılarının alqı-satqı müqaviləsinə əsasən alıcı "xxxx" ASC "xxxx" MMC tərəfindən qara metal qırıntılarını almışdır. - İddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktından görünür ki, 226,430 min manat miqdarında, xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktından görünür ki, 193,93 min manat miqdarında qara metal tullantısı, xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktından görünür ki, 281,562 min manat miqdarında qara metal tullantısı, 27,512 min manat qara metal tullantısı "xxxx" MMC tərəfindən müxtəlif miqdarda qara metal iddiaçıya təhvil verilmişdir. - EBBH seriyalı 687616 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 132507.38 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBH seriyalı 687917 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 49879.45 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBH seriyalı 756246 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 84342.97 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBH seriyalı 756830 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 13602.16 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBH seriyalı 829291 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 53576.74 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBH seriyalı 829387 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 18433.15 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBFİ seriyalı 898744 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 2874.30 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBH seriyalı 898422 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 91965.47 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBM seriyalı 715304 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 105447.58 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBM seriyalı 795714 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 72481.51 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBM seriyalı 874206 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 117894.04 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - EBBM seriyalı 874140 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli elektron qaimə - fakturadan görünür ki, "xxxx" MMC (VÖEN: **********) tərəfindən 61216.54 manat məbləğində qara metal iddiaçıya satılmışdır. - 11 noyabr 2021-ci il tarixli, 22 nömrəli Qara metal qırıntılarının alqı-satqı müqaviləsinə əsasən alıcı "xxxx" ASC "xxxx" MMC tərəfindən qara metal qırıntılarını almışdır. - İddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktından görünür ki, 445.260 min manat miqdarında, xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktından görünür ki, 344.190 min manat miqdarında yararsız qara metal tullantısı, xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktından görünür ki, 286.096 min manat miqdarında yararsız qara metal tullantısı tərəfindən müxtəlif miqdarda qara metal iddiaçıya təhvil verilmişdir. - 24 noyabr 2021-ci il tarixli, 17 nömrəli Qara metal qırıntılarının alqı-satqı müqaviləsinə əsasən alıcı "xxxx" ASC "xxxx" MMC tərəfindən qara metal qırıntılarını almışdır. - İddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil təslim aktından görünür ki, 910.181 min manat miqdarında, yararsız qara metal tullantısı tərəfindən müxtəlif miqdarda qara metal iddiaçıya təhvil verilmişdir. - "xxxx" MMC-nin, "xxxx" MMC-nin, "xxxx" MMC-nin, "xxxx" MMC-nin, "xxxx" MMCnin, "xxxx" MMC tərəfindən tərtib edilmiş elektron - qaimə fakturalar, iddiaçı ilə bağlanmış alqı-satqı müqavilələri, təhvil-təslim aktları iş materiallarına əlavə edilmişdir. -Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin "Xronometraj metodu ilə müşahidə aparılması haqqında" **********4822 saylı, 21 avqust 2021-ci il tarixli, **********4824 saylı, 21 avqust 2021-ci il tarixli, **********7484 saylı, 07 sentyabr 2021-ci il tarixli, **********7493 saylı, 16 may 2022-ci il tarixli və **********7496 saylı, 16 may 2022-ci il tarixli qərarlar əsasında "xxxx" ASC-də 21 iyun 2021-ci il tarixdən indiyədək ASC-nin bütün fəaliyyəti və alqı-satqı müqavilələri üzrə müşahidə və operativ nəzarət tədbirləri həyata keçirilmişdir. - Sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamaların vahid məlumat reyestrindən KY221738733 saylı çıxarışdan görünür ki, iddiaçının sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirdiyi "xxxx"də xx.xx.2022-ci il tarixdən xx.xx.2022-ci il tarixədək operativ vergi nəzarətinin keçirilməsi qeydiyyata alınmışdır. - "xxxx" MMC-nin, "xxxx" MMC-nin, "xxxx" MMC-nin, "xxxx" MMC-nin, "xxxx" MMCnin, "xxxx" MMC-nin iddiaçıya ünvanlanmış məktublarında bildirilmişdir ki, onlar müvafiq olaraq, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2022-ci il, tarixlərində Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən “riskli vergi ödəyiciləri” siyahısına salınmışlar. İddiaçıya təhvil verilmiş mallar üzrə əməliyyatlar, həmçinin, elektron - qaimə fakturalar bu tarixdən əvvələ aiddir. - Cavabdehin kameral vergi yoxlaması üçün zəruri olan sənədlərin (məlumatların) tələb edilməsi haqqında xx.xx.2022-ci il tarixli, xx.xx.2022-ci il tarixli, xx.xx.2022-ci il tarixli, xx.xx.2022-ci il tarixli məktubları ilə iddiaçıya bildirilmişdir ki, kameral vergi yoxlamasının başa çatdırılması üçün zəruri olan sənədlər (məlumatlar) məktubda göstərilən müddətədək təqdim edilmədiyi halda, Vergi Məcəlləsinin 37, 67 və 83-cü maddələrinin müddəalarına əsasən vergi orqanının vergi öhdəliklərini yenidən hesablaşmaq hüququ vardır. - Cavabdehin 2021-ci il üçün təqdim edilmiş mənfəət (gəlir) vergisi bəyannaməsi üzrə yaranmış uyğunsuzluqlar barədə məktubu ilə bildirilmişdir ki, “Tərəfinizdən 2021-ci il ərzində bir sıra vergi ödəyiciləri ilə aparılmış 2514763,79 manat məbləğində qarşılıqlı əməliyyatlar zamanı alınmış malların və ya xidmətlərin həcminin və çeşidinin Sizin vergi orqanının uçot baza məlumatlarında olan iqtisadi göstəriciləri ilə uzlaşmadığı aşkar edilmişdir ki, bu hal da əmtəəsiz əməliyyat kimi qiymətləndirilmiş və kənarlaşmanın yaranmasına səbəb olmuşdur. Kameral vergi yoxlamasının başa çatdırılması üçün zəruri olan sənədlər (məlumatlar) məktubda göstərilən müddətədək təqdim edilmədiyi halda, Vergi Məcəlləsinin 37, 67 və 83-cü maddələrinin müddəalarına əsasən vergi orqanının Sizin vergi öhdəliklərinizi yenidən hesablamaq hüququ vardır.” -Vergi orqanı tərəfindən qəbul edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli **********685800 nömrəli qərarla "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti riskli vergi ödəyicisi hesab edilmişdir. -Vergi orqanı tərəfindən qəbul edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli **********698100 nömrəli qərarla "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti riskli vergi ödəyicisi hesab edilmişdir. -Vergi orqanı tərəfindən qəbul edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli **********5175900 nömrəli qərarla X7 riskli vergi ödəyiciləri hesab edilmişdir. -Vergi orqanı tərəfindən qəbul edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli **********816500 nömrəli qərarla "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti riskli vergi ödəyiciləri hesab edilmişlər. -Vergi orqanı tərəfindən qəbul edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli **********400000 nömrəli qərarla "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti nömrəli riskli vergi ödəyicisi hesab edilmişdir. -Vergi orqanı tərəfindən qəbul edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli **********235700 nömrəli qərarla "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti riskli vergi ödəyicisi hesab edilmişdir. -Vergi orqanı tərəfindən qəbul edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli **********045500 nömrəli qərarla "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti riskli vergi ödəyicisi hesab edilmişdir. -Vergi orqanı tərəfindən qəbul edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli **********322600 nömrəli qərarla "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti riskli vergi ödəyiciləri hesab edilmişdir. - “X5”nin xx.xx.2022-ci il tarixli 96 saylı rəyindən görünür ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən "xxxx" ASC tərəfindən əmtəəsiz əməliyyatların aparıldığı ekspertiza tədqiqatına təqdim edilmiş rəsmi sənədlərə istinadən öz təsdiqini tapmır. Bu baxımdan kameral vergi yoxlaması ilə 458.534,29 manat (dörd yüz əlli səkkiz min beş yüz otuz dörd manat, 29 qəpik) əlavə vergi məbləğinin hesablanması əsaslı hesab edilə bilməz. - Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2023-cü il tarixli 9/9222 saylı məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının rəyindən görünür ki, cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin iddiaçı "xxxx" ASC (**********) barəsində qəbul etdiyi 01 fevral 2022-ci il tarixli, **********705500 saylı, 03 fevral 2022-ci il tarixli **********923400 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********94290 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********960600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********616600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********061700 saylı və 04 iyul 2022-ci il tarixli **********453100 saylı qərarları ilə hesablanmış vergi borcları düzgün hesablanmamışdır və bu hesablamalar vergi qanunvericiliyinin tələblərinə uyğun deyildir.
ƏSASLANDİRMA HİSSƏSİ:
4.İddianın növü və mümkünlüyü
Məhkəmə qeyd edir ki, hazırkı iddia inzibati mübahisə olmaqla inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı olduğundan məhkəmə aidiyyəti baxımından düzgün verilmiş və inzibati-prosessual qanunvericiliyə əsasən mübahisələndirmə haqqında iddia növünə aiddir. İnzibati Prosessual Məcəllənin 2.2.1-ci maddəsinə əsasən şəxsin hüquq və vəzifələri ilə bağlı inzibati orqan tərəfindən qəbul edilmiş inzibati aktın mübahisələndirilməsinə (ləğv olunmasına və ya dəyişdirilməsinə) dair iddialara (mübahisələndirmə haqqında iddia) inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. İnzibati Prosessual Məcəllənin 32.1-ci maddəsinə əsasən mübahisələndirmə haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı inzibati aktın ləğv olunmasını və ya dəyişdirilməsini məhkəmədən tələb edə bilər. Mübahisələndirmə haqqında iddia mübahisə edilən inzibati aktın icra olunması nəticəsində meydana gəlmiş nəticələrin aradan qaldırılması tələbini özündə əks etdirən əlavə ərizə ilə birlikdə də qaldırıla bilər. 32.2. Aşağıdakı inzibati aktlar mübahisələndirmə haqqında iddianın predmeti ola bilər: 32.2.1. barəsində məhkəməyə şikayət verilməmiş inzibati akt; 32.2.2. barəsində şikayət verildiyi hallarda, şikayət instansiyasının qərarı ilə dəyişdirilmiş inzibati akt (şikayət instansiyası tərəfindən qərar qəbul edildikdən sonrakı formada ilkin inzibati akt); 32.2.3. şikayət instansiyası tərəfindən şikayətə baxma qaydasında qəbul edilmiş və ilk dəfə olaraq üçüncü şəxs üçün öhdəlik yaradan qərar (inzibati akt). Göründüyü kimi, hazırkı iddianın qaldırılması üçün inzibati-prosessual qanunvericilikdə nəzərdə tutulan mümkünlük şərtləri ödənilir və iddianı mümkünsüz edən hər hansı bir əsas müəyyən edilməmişdir.
5. Tətbiq edilən hüquq və məhkəmənin mövqeyi
Məhkəmə, proses iştirakçılarının izahatlarını dinləyib, iş üzrə toplanmış sənədləri tədqiq edərək hesab edir ki, aşağıdakı əsaslara görə iddia təmin edilməlidir. İşin hallarına görə cavabdehin kameral vergi yoxlaması nəticəsində qəbul edilmiş 01 fevral 2022-ci il tarixli, **********705500 saylı, 03 fevral 2022-ci il tarixli, **********923400 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********942900 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********960600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********616600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********061700 saylı və 04 iyul 2022-ci il tarixli, **********453100 saylı "Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə" qərarları ilə iddaçı barəsində vergi borcları hesablanmışdır. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin qərarları əsassız olmaqla qanunvericiliyin aşagıdakı müddəaları ilə ziddiyyət təşkil edir. “İnsan hüquqları haqqında Ümumi Bəyannamə”nin 8-ci maddəsinə əsasən hər bir şəxs Konstitusiyanın və ya Qanunun ona verdiyi hüquqların pozulması zamanı səlahiyyətli milli məhkəmələr tərəfindən hüquqlarının bərpa olunması hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 73-cü maddəsinə əsasən qanunla müəyyən edilmiş vergiləri və başqa dövlət ödənişlərini tam həcmdə və vaxtında ödəmək hər bir kəsin borcudur. Heç kəs qanunla nəzərdə tutulmuş əsaslar olmadan və qanunda göstərilmiş həcmdən əlavə vergiləri və başqa dövlət ödənişləri ödəməyə məcbur edilə bilməz. Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi: 3.1. vergilər haqqında qanunvericilik vergitutmanın ümumi, bərabər və ədalətli olmasına əsaslanmalıdır. 3.8. heç bir şəxsin üzərinə bu Məcəllə ilə müəyyən edilən vergilərin xüsusiyyətlərinə malik olan və bu Məcəllə ilə müəyyən edilməyən, yaxud bu Məcəllə ilə müəyyən edilən qaydalardan fərqli olaraq müəyyən edilən vergilər ödəmək vəzifəsi qoyula bilməz. 3.11. vergilər haqqında qanunvericiliyin bütün ziddiyyətləri və aydın olmayan məqamları, vergi ödəyicisinin xeyrinə şərh edilməlidir. 12.1. Vergi o halda müəyyən edilmiş hesab olunur ki, bu zaman vergi ödəyicisi və aşağıdakı vergitutma elementləri müəyyən edilmiş olsun: ...12.1.2. vergitutma bazası;... 13.2.81. əmtəəsiz əməliyyat – vergi nəzarəti tədbiri zamanı aşkarlanan, başqa əməliyyatı pərdələmək məqsədilə aparılan və faktiki olaraq mallar, işlər və xidmətlər təqdim edilmədən mənfəət əldə etmək məqsədilə rəsmiləşdirilən əməliyyatlar; 13.2.82-ci maddəsinə əsasən riskli vergi ödəyicisi - müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) təsdiq etdiyi meyarlara cavab verən, o cümlədən əmtəəsiz və (və ya) riskli əməliyyatlar aparan şəxsdir. Vergi ödəyicisinin riskli vergi ödəyicisi olması, habelə riskli vergi ödəyiciləri siyahısından çıxarılması barədə qərar müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən qəbul edilir. 15.1.9. müəyyən edilmiş qaydada vergi orqanlarının və onların vəzifəli şəxslərinin hərəkətlərindən (hərəkətsizliyindən) inzibati qaydada və (və ya) məhkəməyə şikayət etmək vergi ödəyicisinin hüququdur. 16.1.1. Qanunla müəyyən edilmiş vergiləri, habelə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada hesablanmış faizləri, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarını və digər məcburi ödənişləri ödəmək vergi ödəyicisinin vəzifəsidir. 16.1.3 Qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada gəlirlərinin (xərclərinin), o cümlədən vergidən azad edilən gəlirlərinin (xərclərinin) və vergitutma obyektlərinin uçotunu aparmaq vergi ödəyicisinin vəzifəsidir. 23.1. Vergi orqanlarının hüquqları aşağıdakılardır: 23.1.1. bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş hallarda və qaydada kameral və səyyar vergi yoxlamalarını, operativ vergi nəzarətini keçirmək. 23.1.5. Qanunla müəyyən edilmiş qaydada vergi qanunvericiliyinin pozulması ilə bağlı işlərə baxmaq, hüquqi və fiziki şəxslərin vergi borclarına faizlər hesablamaq, bu şəxslərə maliyyə sanksiyaları və inzibati cərimələr tətbiq etmək vergi orqanlarının hüququdur. 37.1 Kameral vergi yoxlaması vergi orqanı tərəfindən yerlərə getmədən vergilərin hesablanmasını və ödənilməsini özündə əks etdirən və vergi ödəyicisinin fəaliyyəti haqqında vergi orqanında olan sənədlər və mənbəyi məlum olan məlumatlar əsasında keçirilir. 37.2. (yoxlamanın aparıldığı anda qüvvədə olan redaksiya) Kameral vergi yoxlaması vergi ödəyicisi tərəfindən bu Məcəllənin 72-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş vergi bəyannaməsinin vergi orqanına təqdim edildiyi vaxtdan 30 iş günü müddətində keçirilir. Bu müddət başa çatdıqdan sonra həmin bəyannamə, habelə bu Məcəllənin 37.2- 1-ci maddəsində göstərilən bildiriş üzrə verilmiş dəqiqləşdirilmiş bəyannamə üzrə yenidən kameral vergi yoxlaması keçirilə bilməz. 37.4 Kameral yoxlama nəticəsində vergi bəyannaməsində vergilərin düzgün hesablanmaması (vergi məbləğinin az və ya artıq göstərilməsi) aşkar edildikdə, vergi ödəyicisinə 5 iş günü müddətində müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi formada vergi orqanı tərəfindən vergilərin hesablanmasına dair vergi orqanının qərarı göndərilir. Vergi orqanının qərarında hesablamanın səbəbləri və vergi ödəyicisinin bu Məcəllənin 62-ci maddəsinə uyğun olaraq şikayət etmək hüququ göstərilməlidir. Bu maddənin birinci hissəsində göstərilən hallarda və (və ya) kameral yoxlama aparmaq üçün vergi bəyannaməsi, sənədlər və məlumatlar üzrlü əsas olmadan təqdim edilmədikdə, vergi orqanının bu Məcəllənin 67-ci maddəsinə müvafiq olaraq vergiləri hesablamaq hüququ vardır. 62.1. Hər bir vergi ödəyicisinin və ya başqa vəzifəli şəxsin vergi orqanlarının qərarlarından (aktlarından), habelə vergi orqanlarının vəzifəli şəxslərinin hərəkətlərindən (hərəkətsizliyindən) şikayət etmək hüququ vardır. 72.5. Bu Məcəllənin 163-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallar istisna olmaqla əvvəlki hesabat dövrləri üzrə təqdim edilmiş hesabatlardakı məlumatlar ilkin uçot sənədləri üzrə məlumatlara uyğun olmadığı hallarda vergi ödəyiciləri tərəfindən həmin hesabat dövrü üçün dəqiqləşdirilmiş hesabat təqdim edilməlidir. Dəqiqləşdirilmiş hesabat üzrə büdcəyə ödənilməli vergi məbləği əvvəl təqdim edilmiş hesabat üzrə büdcəyə ödənilməli vergi məbləğindən çox olduqda, əlavə hesablanmış vergi məbləği faizlərlə birlikdə büdcəyə ödənilir, az olduqda isə hesablanmış vergi və faiz məbləğləri azaldılır. Vergi ödəyicisi tərəfindən dəqiqləşdirilmiş və ya vaxtında təqdim edilməmiş hesabatlar vergi ödəyicisində səyyar vergi yoxlamasının başlandığı günədək təqdim edilə bilər. 83.2. Vergi orqanının bu Məcəlləyə uyğun olaraq vergi ödəyicisinin vergi öhdəliklərini aşağıdakı məlumat mənbələrindən birinə və ya bir neçəsinə əsaslanaraq hesablamaq hüququ vardır: ...83.2.1. vergi ödəyicilərinin vergi bəyannamələrində olan məlumata;... 83.7 vergi orqanlarında vergi ödəyicisinin vergini ödəməkdən yayınmaq niyyətində olduğunu təsdiq edən əsaslandırılmış konkret məlumat varsa və verginin tutulmasının təmin edilməsi zəruridirsə, habelə vergi ödəyicisi riskli vergi ödəyicisidirsə, vergi orqanının vergini onun ödənildiyi tarixədək hesablamaq hüququ vardır. 94.0. Verginin hesablandığının səhv olduğunu sübut etmək vəzifəsi bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş hallarda: 94.0.1. vergi ödəyicisinin hesablamalarının səhv olduğunu vergi orqanının; 94.0.2. vergi orqanının hesablamalarının səhv olduğunu vergi ödəyicisinin üzərinə düşür. 130.1. Vergi ödəyicisi vergi tutulan gəlirin (mənfəətin) dəqiq əks etdirilməsi üçün sənədləşdirilmiş məlumat əsasında gəlirlərinin və xərclərinin vaxtlı-vaxtında dəqiq uçotunu aparmağa, bu fəsilə uyğun şəkildə tətbiq edilən uçot metodundan asılı olaraq gəlirlərini və xərclərini onların əldə edildiyi və ya çəkildiyi müvafiq hesabat dövrlərinə aid etməyə borcludur. Vergi ödəyicisinin istifadə etdiyi uçot metodunda xərclərin və daxilolmaların müddətləri və uçotu qaydasına dair bütün tələblər nəzərə alınmalıdır. Gəlirlərin və xərclərin uçotunu hüquqi və fiziki şəxslər Azərbaycan Respublikasının müvafiq qanunvericiliyinə uyğun olaraq aparırlar. Vergitutma məqsədləri üçün gəlirlər və xərclər bu Məcəlləyə əsasən müəyyən edilir. 130.2. Vergi ödəyicisi öz fəaliyyəti ilə bağlı olan bütün əməliyyatların başlanğıcını, gedişini və qurtarmasını müəyyənləşdirməyə imkan verən uçotun aparılmasını təmin etməyə borcludur. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 28 iyul tarixli 265 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Riskli vergi ödəyicisinin, o cümlədən riskli əməliyyatların Meyarları”nın: 1.1-ci bəndinə əsasən bu Meyarlar Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin (bundan sonra - Vergi Məcəlləsi) 13.2.82-ci maddəsinə uyğun olaraq hazırlanmışdır və riskli vergi ödəyicisinin, o cümlədən riskli əməliyyatların meyarlarını müəyyən edir. 2.1. Aşağıdakı meyarlardan ən azı birinə cavab verən vergi ödəyicisi riskli vergi ödəyicisi hesab olunur: 2.1.1. bu Meyarların 3-cü hissəsində nəzərdə tutulan riskli əməliyyatları aparan şəxs olduqda; 2.1.2. aparılmış vergi nəzarət tədbirləri çərçivəsində vergi ödəyicisinin əmtəəsiz əməliyyatlar aparması aşkar edildikdə; 2.1.3. idxalatçının, istehsalçının və ya idxalatçı olmayan ticarət fəaliyyəti həyata keçirən şəxsin vergi orqanında qeydiyyatda olan anbarı (o cümlədən icarəyə götürdüyü anbarı) və ya digər təsərrüfat subyekti (obyekti) olmadıqda və yaxud qeydiyyatda olan anbarın və ya digər təsərrüfat subyektinin (obyektinin) sahəsi ilə idxal və ya əldə edilən malların həcmi uyğunluq təşkil etmədikdə (digər şəxslər üçün sifariş əsasında gətirilən və bilavasitə sifarişçilərə təhvil verilən (sifarişçi vergi ödəyicisi olduqda VÖEN-i, fiziki şəxs olduqda adı, soyadı, atasının adı və FİN-i) mallar və hər bir sifarişçi üzrə sifarişin məbləği barədə məlumatların vergi orqanına təqdim edildiyi hallar istisna olmaqla); 2.1.4. vergi ödəyicisi tərəfindən əldə edilmiş və fəaliyyət növünə (fəaliyyət növlərinə) uyğun olmayan malların (vergi ödəyicisi tərəfindən öz təsərrüfat fəaliyyətində istifadə edilməsi üçün əldə etdiyi ofis ləvazimatları, inventar və digər bu kimi aktivlər istisna olmaqla) vergi nəzarəti zamanı sənədləşdirilmədən təqdim edilməsi aşkar edildikdə; 2.1.5. vergi ödəyicisinin satış məqsədləri üçün son 6 ay üzrə (vergi ödəyicisinin malların mövsümi xarakterindən asılı olaraq, habelə əvvəlcədən sifariş edilən və müqavilədə (razılaşmada) müəyyən edilən müddətdə təhvil verilməsi nəzərdə tutulan hallar istisna olmaqla) idxal etdiyi və ya əldə etdiyi malların həcmi onun müvafiq dövr üzrə dövriyyəsindən azı 3 dəfə artıq olduqda; 2.1.6. bu Meyarların 2.1.1-2.1.5-ci yarımbəndləri ilə müəyyən edilmiş riskli vergi ödəyicisi olan fiziki şəxsin icra orqanının rəhbəri və ya təsisçisi olduğu hüquqi şəxs; 2.1.7. bu Meyarların 2.1.1-2.1.5-ci yarımbəndləri ilə müəyyən edilmiş riskli vergi ödəyicisi olan hüquqi şəxsin icra orqanının rəhbərinin və ya təsisçisinin təsis etdiyi və ya icra orqanının rəhbəri olduğu hüquqi şəxs; 2.1.8. beşdən çox hüquqi şəxsin icra orqanının rəhbəri olan fiziki şəxslər və onların icra orqanının rəhbəri olduğu hüquqi şəxslər. 3.1. Vergi ödəyicisinin apardığı aşağıdakı əməliyyatlar riskli əməliyyat hesab olunur: 3.1.1. vergi ödəyicilərinin təqdim etdiyi elektron qaimə-fakturalarda aldığı və ya idxal etdiyi mal çeşidlərindən fərqli mal çeşidlərinin göstərildiyi aşkar edildikdə; 3.1.2. vergi ödəyicilərinin aldığı və ya idxal etdiyi malların həcmindən artıq həcmdə mallar təqdim etməsi halı aşkar edildikdə (artıq həcmdə təqdim edilmiş mallara münasibətdə). Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, iddiaçı "xxxx" xx.xx.2003-cü il tarixdən ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata alınmış, əsas fəaliyyət növü "fasiləsiz tökmə zamanı alınan məhsullar daxil olmaqla isti və soyuq yayma üsulu ilə polad məhsulların istehsalı”ndan ibarətdir. İddiaçı barəsində aparılan kameral yoxlama nəticəsində qəbul edilmiş cavabdehin qərarları ilə müvafiq dövrlər üzrə vergi boracları hesablanmışdır. Cavabdeh mübahisələndirilən xx.xx.2022-ci il tarixli **********705500 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********923400 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********942900 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********960600 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli **********616600 nömrəli və xx.xx.2022-ci il tarixli **********061700 nömrəli “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlikdən sığorta haqlarının hesablanması barədə” qərarların qəbulunu onunla əsaslandırılmışdır ki, araşdırma zamanı "xxxx" ASC-nin əldə etdiyi elektron qaimə-faktura məlumatlarına əsasən 2021-ci ilin avqust ayı ərzində "xxxx" MMC-dən (VÖEN **********) 82464,58 manat ƏDV məbləği, sentyabr ayı ərzində "xxxx" MMC-dən (VÖEN **********) 68214,15 manat ƏDV məbləği, oktyabr ayı ərzində "xxxx" MMC-dən (VÖEN **********) 86609,79 manat, X2 (VÖEN **********) 11560,21 manat ƏDV məbləği, noyabr ayı ərzində "xxxx" MMC-dən (VÖEN **********) 63129,94 manat, "xxxx" MMC-dən (VÖEN **********) 33026,3 manat, "xxxx" MMC-dən (VÖEN **********) 80763,22 manat ƏDV məbləği və dekabr ayı ərzində "LERDMAN” MMC-dən (VÖEN **********) 16870,71 manat ƏDV məbləği müvafiq dövrlər üzrə təqdim edilmiş ƏDV bəyannamələrinin 308-ci sətirində əvəzləşdirilmiş, lakin həmin ödəyicilər üzrə malların və ya xidmətlərin həcminin və çeşidinin vergi orqanının uçot baza məlumatlarında olan iqtisadi göstəriciləri ilə uzlaşmadığı aşkar edildiyindən riskli (əmtəəsiz) əməliyyatlar hesab edilmişdir. Kameral vergi yoxlaması zamanı cəmiyyət tərəfindən 2021-ci il üçün avqust ayı üzrə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBG seriyalı 076228 nömrəli, EBBG seriyalı 147085 nömrəli, EBBF seriyalı 862806 nömrəli, EBBG seriyalı 075638 nömrəli, EBBG seriyalı 276941 nömrəli, EBBG seriyalı 211676 nömrəli, EBBG seriyalı 075776 nömrəli, EBBG seriyalı 277038 nömrəli, EBBF seriyalı 862638 nömrəli, EBBF seriyalı 929542 nömrəli, EBBG seriyalı 211809 nömrəli, EBBF seriyalı 929601 nömrəli və EBBG seriyalı 147231 nömrəli elektron qaimə-fakturalar üzrə aparılan əməliyyatlar riskli hesab olunduğundan əvəzləşdirilməyə əsas vermədiyi və qeyd edilən elektron qaimə-fakturalar üzrə aparılmış əməliyyatların əvəzləşdirildiyini nəzərə alaraq 2021-ci ilin avqust ayı üçün 88341,06 manat, sentyabr ayı üzrə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBH seriyalı 829387 nömrəli, EBBFİ seriyalı 898744 nömrəli, EBBH seriyalı 898422 nömrəli, EBBH seriyalı 756830 nömrəli, EBBH seriyalı 756246 nömrəli, EBBH seriyalı 687917 nömrəli, EBBH seriyalı 829291 nömrəli, EBBH seriyalı 687616 nömrəli elektron qaimə-fakturalar üzrə aparılan əməliyyatlar riskli hesab olunduğundan əvəzləşdirilməyə əsas vermədiyi və qeyd edilən elektron qaiməfakturalar üzrə ƏDV məbləğlərinin əvəzləşdirildiyini nəzərə alaraq 2021-ci ilin sentyabr ayı üçün 68 214,50 manat, noyabr ayı üzrə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBL seriyalı 779483 nömrəli, EBBM seriyalı 715304 nömrəli, EBBM seriyalı 874140 nömrəli, EBBL seriyalı 669213 nömrəli, EBBM seriyalı 795714 nömrəli, EBBL seriyalı 669148 nömrəli, EBBL seriyalı 718377 nömrəli, EBBM seriyalı 874206 nömrəli, EBBM seriyalı 715625 nömrəli, EBBL seriyalı 718431 nömrəli, EBBN seriyalı 156063 nömrəli, EBBL seriyalı 779898 nömrəli və EBBM seriyalı 796333 nömrəli elektron qaimə-fakturalar üzrə aparılan əməliyyatlar riskli hesab olunduğundan əvəzləşdirilməyə əsas vermədiyi və qeyd edilən elektron qaimə-fakturalar üzrə ƏDV məbləğlərinin əvəzləşdirildiyini nəzərə alaraq 2021-ci ilin noyabr ayı üçün 176919,46 manat, dekabr ayı üzrə isə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBN seriyalı 470212 nömrəli elektron qaimə-faktura üzrə aparılan əməliyyatlar riskli hesab olunduğundan əvəzləşdirilməyə əsas vermədiyi və qeyd edilən elektron qaiməfaktura üzrə üzrə ƏDV məbləğlərinin əvəzləşdirildiyini nəzərə alaraq 2021-ci ilin dekabr ayı üçün 16870.71 manat məbləğində kənarlaşmanın olması vergidən yayınma halı kimi qiymətləndirilmişdir. Həmçinin cavabdehin inzibati araşdırma zamanı elektron qaiməfaktura məlumatlarına əsasən "xxxx" MMC-nin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 1330.3 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq cəmi 136.6 ton metal aldığı, "xxxx" MMC-nin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 3314 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq cəmi 2806 ton metal aldığı, "xxxx" MMC-nin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021 -ci il tarixədək 2391.62 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq cəmi 1664.76 ton metal aldığı, "xxxx" MMC-nin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 4996 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq cəmi 4885 ton metal alıdığı müəyyən edilmişdir. Cavabdehin dəlillərinə görə alınmış və təqdim edilmiş malların miqdarında fərq yarandığı üçün həmin əməliyyatlar əmtəəsiz əməliyyatlar hesab edilmiş və "xxxx" MMC, "xxxx" MMC, "xxxx" MMC və "xxxx" MMC vergi orqanının xx.xx.2021-ci il tarixli **********685800 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli **********698100 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli **********400000 nömrəli və xx.xx.2021-ci il tarixli **********235700 nömrəli qərarları ilə riskli vergi ödəyiciləri hesab edilmişlər. Eyni zamanda cavabdeh hesab etmişdir ki, iddiaçının 2021-ci ilin avqust ayı üzrə təqdim edilmiş ƏDV bəyannaməsində 308-ci "VM 175.1-ci maddəsinə əsasən alınmış elektron qaimə-fakturalar (elektron vergi hesab-fakturalar) üzrə nağdsız qaydada ödənilmiş məbləğ" sətrində 502174,70 manat ƏDV məbləği göstərilməsinə baxmayaraq, həmin bəyannaməyə əlavə edilmiş elektron qaimə-fakturalar (e-VHF) barədə məlumatın 308 kodlu sətri üzrə ödənilmiş ƏDV məbləğlərinin cəmi 497321,15 manat göstərildiyi üçün kənarlaşma yaranmışdır. Yaranmış kənarlaşmalarla bağlı ƏDV bəyannamələri üzrə 2021ci ilin avqust, sentyabr və noyabr ayları üçün xx.xx.2022-ci il tarixli **********764000 nömrəli, oktyabr ayı üçün xx.xx.2022-ci il tarixli **********500500 nömrəli və dekabr ayı üçün xx.xx.2022-ci il tarixli **********928100 nömrəli uyğunsuzluq məktubları göndərilmişdir. Qeyd olunanlarla əlaqədar, müvafiq dövrlər üzrə uyğunsuzluqlar aradan qaldırılmaqla dəqiqləşdirilmiş vergi bəyannamələri təqdim edilmədiyindən kameral vergi yoxlaması ilə mübahisələndrilən qərarlarla iddiaçıya ƏDV üçün 2021-ci ilin avqust ayı üzrə 88341,06 manat, sentyabr ayı üzrə 68214,5 manat, oktyabr ayı üzrə 108188,58 manat, noyabr ayı üzrə 176919,46 manat və dekabr ayı üzrə 16870,69 manat əlavə vergi məbləğləri hesablanmışdır. Həmçinin də cavabdehin digər mübahisələndirilən xx.xx.2022ci il tarixli **********453100 nömrəli “Vergilərin, sosial sığorta və işsizlik sığortası haqlarının hesablanması barədə" qərarı onunla əsaslandırılmışdır ki, "xxxx" ASC-nin əməliyyatların araşdırılması nəticəsində, 2021-ci il ərzində X10 (FİN 5C8QJ5R) və X11 (FİN 4200XKV) üzrə tərtib edilmiş 83320,8 elektron alış aktlarının tərkibinin araşdırılması zamanı uyğunsuzluqlar aşkar edilmişdir. Eyni zamanda, 2021-ci il ərzində bir sıra vergi ödəyiciləri ilə aparılmış 2514763,79 manat məbləğində qarşılıqlı əməliyyatlar zamanı alınmış malların və ya xidmətlərin həcminin və çeşidinin vergi orqanının uçot baza məlumatlarında olan iqtisadi göstəriciləri ilə uzlaşmadığı aşkar edilmişdir ki, bu hal da əmtəəsiz əməliyyat kimi qiymətləndirilmiş və kənarlaşmanın yaranmasına səbəb olmuşdur. Yaranmış kənarlaşma ilə bağlı, vergi ödəyicisinə xx.xx.2022-ci il tarixli **********334800 nömrəli “2021-ci il üçün təqdim edilmiş mənfəət (gəlir) vergisi bəyannaməsi üzrə yaranmış uyğunsuzluqlar barədə” və xx.xx.2022-ci il tarixli **********304800 nömrəli “Kameral vergi yoxlaması üçün zəruri olan sənədlərin (məlumatların) tələb edilməsi haqqında” uyğunsuzluq məktubları göndərilmişdir. Qeyd olunanlarla əlaqədar, vergi ödəyicisi tərəfindən cari (dəqiqləşdirilmiş) vergi bəyannaməsi, əsaslandırılmış izahat və araşdırmaya zəruri hesab olunan müvafiq təsdiqedici sənədlər vergi orqanına təqdim edilmədiyinə görə Vergi Məcəlləsinin 37-ci, 67ci, 83-cü maddələrinə əsasən, kameral vergi yoxlaması ilə 2021-ci il üçün mənfəət vergisi bəyannaməsi üzrə 50 faiz güzəşt məbləği tətbiq edilməklə 258635,61 manat əlavə vergi məbləği hesablanmışdır. Göründüyü kimi iş üzrə mübahisələndirilən qərarlarla əlavə vergi məbləğlərinin hesablanması iddiaçının müxtəlif MMC-lərdən mal əldə etməsi ilə bağlı olmuşdur. Cavabdeh iddiaçı tərəfindən “qarşılıqlı əməliyyatlar zamanı alınmış malların və ya xidmətlərin həcminin və çeşidinin vergi orqanının uçot baza məlumatlarında olan iqtisadi göstəriciləri ilə uzlaşmadığı”na istinad edərək, iddiaçı tərəfindən əmtəəsiz mal alışının həyata keçirildiyini hesab etmişdir. Məhkəmə cavabdehin bu dəlilləri ilə razılaşmır. İlk növbədə qeyd olunmalıdır ki, aparılmış kameral yoxlama zamanı cavabdeh inzibati orqan inzibati icraat haqqında qanunvericiliyin tələblərinə riayət etməmişdir. Belə ki, “İnzibati icraat haqqında” Qanunun 24-cü maddəsində təsbit olunmuş inzibati icraatda işin hallarının obyektiv araşdırılması prinsipinə görə, inzibati icraat zamanı işin düzgün həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halların hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırılması inzibati orqanın xidməti vəzifəsinə aiddir. İnzibati orqan maraqlı şəxslərin xeyrinə olan halların araşdırılmasından və nəzərə alınmasından imtina edə bilməz. Bundan əlavə, inzibati icraat zamanı işin bütün hallarının araşdırılması inzibati orqanın xidməti vəzifəsindən irəli gəlir və inzibati orqan maraqlı şəxslərin izahatları ilə və təqdim etdiyi sübutlarla bağlı deyildir. Təqdim olunmuş sübutlar yetərli olmadıqda, inzibati orqan öz təşəbbüsü ilə əlavə sübutlar toplamağa borcludur. Məhkəməsi hesab edir ki, iddiaçı ASC-nin müvafiq müqavilə bağlamaqla, təhviltəslim aktı əsasında aldığı mallara görə e-qaimə əsasında ödəniş etməklə həyata keçirdiyi əməliyyatlar əmtəəsiz əməliyyat hesab edilə bilməz. Çünki, vergi qanunvericiliyinin normalarına görə əmtəəsiz əməliyyat – vergi nəzarəti tədbiri zamanı aşkarlanan, başqa əməliyyatı pərdələmək məqsədilə aparılan və faktiki olaraq mallar, işlər və xidmətlər təqdim edilmədən mənfəət əldə etmək məqsədilə rəsmiləşdirilən əməliyyatdır. (yuxarıda qeyd olunan VM 13.2.81.m.) İş materiallarında olan iddiaçının cavabdehə də təqdim etdiyi elektron qaimələr, ödəniş sənədləri, alqı-satqı müqavilələrindən göründüyü kimi iddiaçı metal qırıntılarını almışdır. İddiaçının əsas fəaliyyət növü "fasiləsiz tökmə zamanı alınan məhsullar daxil olmaqla isti və soyuq yayma üsulu ilə polad məhsulların istehsalı”ndan ibarət oldugundan göründüyü kimi apardıgı əməliyyatların vergi qanunvericiliyinin normalarına görə əmtəəsiz əməliyyat hesab edilməsi üçün əsaslar mövcud olmamış, yəni burda başqa əməliyyatı pərdələmək məqsədilə aparılan əməliyyatdan və faktiki olaraq mallar təqdim edilmədən alınmasından söz gedə bilməz. Belə ki, iş materiallarından göründüyü kimi iddiaçı vergi qanunvericiliyinin tələblərinə uygun olaraq aparılan əməliyyatlara dair alqı-satqı əməliyyatlarının aparılması üçün zəruri olan, hamısının eyni xüsusiyyətə malik olmaqla 2021-ci ilin avqust ayı üzrə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBG seriyalı 076228 nömrəli, EBBG seriyalı 147085 nömrəli, EBBF seriyalı 862806 nömrəli, EBBG seriyalı 075638 nömrəli, EBBG seriyalı 276941 nömrəli, EBBG seriyalı 211676 nömrəli, EBBG seriyalı 075776 nömrəli, EBBG seriyalı 277038 nömrəli, EBBF seriyalı 862638 nömrəli, EBBF seriyalı 929542 nömrəli, EBBG seriyalı 211809 nömrəli, EBBF seriyalı 929601 nömrəli və EBBG seriyalı 147231 nömrəli elektron qaimə-fakturalar, 2021-ci ilin sentyabr ayı üzrə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBH seriyalı 829387 nömrəli, EBBFİ seriyalı 898744 nömrəli, EBBH seriyalı 898422 nömrəli, EBBH seriyalı 756830 nömrəli, EBBH seriyalı 756246 nömrəli, EBBH seriyalı 687917 nömrəli, EBBH seriyalı 829291 nömrəli, EBBH seriyalı 687616 nömrəli elektron qaimə-fakturalar, 2021-ci ilin noyabr ayı üzrə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBL seriyalı 779483 nömrəli, EBBM seriyalı 715304 nömrəli, EBBM seriyalı 874140 nömrəli, EBBL seriyalı 669213 nömrəli, EBBM seriyalı 795714 nömrəli, EBBL seriyalı 669148 nömrəli, EBBL seriyalı 718377 nömrəli, EBBM seriyalı 874206 nömrəli, EBBM seriyalı 715625 nömrəli, EBBL seriyalı 718431 nömrəli, EBBN seriyalı 156063 nömrəli, EBBL seriyalı 779898 nömrəli və EBBM seriyalı 796333 nömrəli elektron qaimə-fakturalar, 2021-ci ilin dekabr ayı üzrə isə əvəzləşmə üçün təqdim edilmiş EBBN seriyalı 470212 nömrəli elektron qaimə-faktura elektron qaimə-fakturalar üzrə 2021-ci ilin avqust ayı ərzində "xxxx" MMC-dən 82464,58 manat ƏDV məbləği, sentyabr ayı ərzində "xxxx" MMC-dən 68214,15 manat ƏDV məbləği, oktyabr ayı ərzində "xxxx" MMC-dən 86609,79 manat, X2 11560,21 manat ƏDV məbləği, noyabr ayı ərzində "xxxx" MMC-dən 63129,94 manat, "xxxx" MMC-dən 33026,3 manat, "xxxx" MMC-dən 80763,22 manat ƏDV məbləği və dekabr ayı ərzində "LERDMAN” MMC-dən 16870,71 manat, 2021-ci il ərzində fiziki şəxslər X10 (FİN 5C8QJ5R) və X11 (FİN 4200XKV) ilə metal alınmasına dair tərtib edilmiş elektron alış aktları üzrə 83320,8 manat ƏDV məbləği müvafiq dövrlər üzrə təqdim edilmiş ƏDV bəyannamələrinin 308-ci sətirində əvəzləşdirmiş, lakin cavabdehin dəlillərinə görə “həmin ödəyicilər üzrə malların və ya xidmətlərin həcminin və çeşidinin vergi orqanının uçot baza məlumatlarında olan iqtisadi göstəriciləri ilə uzlaşmadığı aşkar edildiyindən” əsassız olaraq riskli (əmtəəsiz) əməliyyatlar hesab edilmişdir. Cavabdehin iddiaçının X10 (FİN 5C8QJ5R) və X11 (FİN 4200XKV) ilə metal alınmasına dair tərtib edilmiş elektron alış aktlarının tərkibinin araşdırılması zamanı uygunsuzluqların aşkar edilməsi barədə dəlilləri yalnız həmin şəxslərin müraciətlərində iddiaçıya ümumiyyətlə hər-hansı malın təqdim edilməməsinin bildirməsi barədə mülahizəyə əsaslandıgından, cavabdeh tərəfindən bu barədə hər-hansı araşdırmanın aparılması iş üzrə müəyyən olunmadıgından və nəqədərki işdə imzalanmış elektron alış aktları var və onların saxtalıgı, habelə malların təqdim olunmaması cavabdeh tərəfindən sübut olunmadıgından həmin şəxslərin vergi öhdəliklərinin yerinə yetirməsindən yayınma halı kimi qiymətləndirilməli və bu hallar iddiaçının xeyrinə şərh edilərək iddiaçı barəsində vergi borcunun hesablanmasına əsas ola bilməz. Həmçinin cavabdehin dəlillərinə görə elektron qaimə-faktura məlumatlarına əsasən "xxxx" MMC-nin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 1330.3 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq cəmi 136.6 ton metal aldığı, "xxxx" MMC-nin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 3314 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq cəmi 2806 ton metal aldığı, "xxxx" MMC-nin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021 -ci il tarixədək 2391.62 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq cəmi 1664.76 ton metal aldığı, "xxxx" MMC-nin xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək 4996 ton metal qırıntısı təqdim etməsinə baxmayaraq cəmi 4885 ton metal aldığının müəyyən edilməsi, yəni “alınmış və təqdim edilmiş malların miqdarında” fərq yarandığı üçün həmin əməliyyatların əmtəəsiz əməliyyatlar hesab edilməsi barədə cavabdehin mübahisələndirilən qərarlarını əsaslandırması Vergi Məcəlləsinin 13.2.81.-ci maddəsinin tələblərinə uygun olmamışdır. İddiaçının mal aldığı MMC-lərin satılan malları rəsmi sənədləşdirməməsini iddiaçının bilməsi absurddur və ümumiyyətlə iddiaçının məsuliyyət sferasına aid edilə bilməz. Bundan başqa, cavabdehin "Xronometraj metodu ilə müşahidə aparılması haqqında" **********4822 saylı, 21 avqust 2021-ci il tarixli, **********4824 saylı, 21 avqust 2021-ci il tarixli, **********7484 saylı, 07 sentyabr 2021-ci il tarixli, **********7493 saylı, 16 may 2022-ci il tarixli və **********7496 saylı, 16 may 2022-ci il tarixli qərarları əsasında "xxxx" ASC-də 21 iyun 2021-ci il tarixindən bütün fəaliyyəti və alqı-satqı müqavilələri üzrə müşahidə və operativ nəzarət tədbirləri həyata keçirilmiş, həmin dövrdə ASC-nin aldığı metal məhsullarını satan şəxslərin fəaliyyəti də vergi orqanının əməkdaşları tərəfindən nəzarətdə saxlanılmışdır. İddiaçının həmin dövrdə apardıgı əməliyyatların başqa əməliyyatı pərdələmək məqsədilə aparılan əməliyyatlar olması və faktiki olaraq mallar təqdim edilmədən alınması barədə cavabdehin operativ yoxlaması zamanı hər-hansı halların aşkar edilməsi, yəni əmtəəsiz əməliyyatların aparılması iş üzrə müəyyən edilmir. Bundan əlavə “riskli hesab olunan şəxslərlə əməliyyat aparması” barədə cavabdehin dəlillərinə gəldikdə isə qeyd olunmalıdır ki, iş materiallarında olan metal satan vergi ödəyicilərinin iddiaçının rəhbərliyinə göndərdikləri məktublardan, əməliyyatların aparılmasını özündə əks etdirən sənədlərdən (elektron qaimələr, ödəniş sənədləri, alqısatqı müqavilələri və s.), həmçinin də Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin Apellyasiya Şurasının xx.xx.2022-ci il tarixli 27 nömrəli və Dövlət Vergi Xidmətinin X3 Baş idarəsinin qəbul etdiyi xx.xx.2022-ci il tarixli **********413900 nömrəli və xx.xx.2022-ci il tarixli **********590300 nömrəli qərarlarında göstərilənlərdən aydın olur ki, iddiaçının riskli vergi ödəyicisi hesab edilən vergi ödəyiciləri ilə apardığı ("xxxx" MMC, "xxxx" MMC, "xxxx" MMC və "xxxx" MMC) əməliyyatlar vergi orqanının “riskli vergi ödəyicisi hesab edilməsi” barədə qərarlarının tarixindən əvvəl aparılmışdır. Yəni iddiaçının hüquqi və fiziki şəxslərlə apardığı alqı-satqı əməliyyatlarının icra edildiyi dövrdə, həmin şəxslər (hüquqi və fiziki) riskli əməliyyatlar icra edən şəxslər kimi müəyyən edilməmişlər. İş materiallarında təqdim edilmiş elektron qaimə-fakturalar üzrə əməliyyatların aparıldığı tarix aralıqlarında riskli olmaları barədə məlumatların Nazirlər Kabinetinin 28 iyun 2020-ci il tarixli 265 nömrəli Qərarının 1.3.-cü və 1.4.-cü bəndlərində göstərildiyi kimi Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi saytlarında dərc olunması və İnternet Vergi İdarəsi portalında elektron qaime-faktura sistemi vasitəsilə aparılan əməliyyatlar zamanı xəbərdarlıq xarakterli bildirişlərin olması öz əksini tapmamışdır. Yəni əgər aparılan əməliyyatlar bu əməliyyatların aparıldığı (qaimə-fakturaların təqdim olunduğu) tarix aralıqlarında riskli olmuş olsaydılar, o zaman həmin tarix aralıqlarında Nazirlər Kabineti qərarının 1.3. və 1.4.-cü bəndlərinin tələbləri yerinə yetirilmiş olardı, yəni riskli şəxslər barədə məlumatlar dərc olunar, bildirişlərlə xəbərdarlıqlar verilmiş olardı. Hazırkı iş üzrə isə iddiaçı tərəfindən təqdim edilmiş və iş materiallarında olan sənədlərdən müəyyən olunur ki, "xxxx" ASC-nin ilkin sənədlərinə əsasən alqı-satqı əməliyyatları bütün normativlərə və qaydalara qanunamüvafiq surətdə əməl edilərək aparılmışdır.Yəni alqı-satqı müqavilələrini tərtib edərək, bunlara uyğun elektron qaiməfakturaları alaraq və təhvil təslim aktı tərtib edərək metal qırıntılarını almış və yalnız özünə məxsus olan vəsaiti hesabına aldığı malın dəyərini metal satan şəxslərin bank hesablarına tam ödəmiş, həmçinin ƏDV məbləğini həmin şəxslərin ƏDV sub-uçot hesablarına köçürmüşdür. Eyni zamanda qeyd edilməlidir ki, təqdim edilmiş elektron qaimələrdə göstərilən miqdarda metal qırıntısının ASC-nin nümayəndəsi tərəfindən qəbul edilmədiyi təqdim edilmiş sənədlərlə müəyyən edilmir. Bütün yuxarıda göstərilənlərdən əlavə məhkəmə qeyd edir ki, məhkəmə araşdırması zamanı vergi orqanı tərəfindən vergi ödəyicisinə mübahisələndirilən qərarlarla əlavə hesablanmış ƏDV məbləğlərinin Vergi Məcəlləsinin 159.7 maddəsinin tələblərinə uyğunluğu da müəyyən edilmir. Çünki Vergi Məcəlləsinin 159.7 maddəsinin tələbinə görə bu maddənin digər müddəalarından asılı olmayaraq, malları ƏDV-nə cəlb edilən əməliyyatlar nəticəsində əldə edən, lakin bu malları əldə edərkən, bu Məcəllənin 175-ci maddəsinə əsasən ƏDV-ni əvəzləşdirməyə hüququ olmayan şəxsin həmin malları göndərməsinə vergi tutulan əməliyyat kimi baxılmır. Əgər mallar əldə edilərkən əvəzləşdirilməsinə qismən yol verilməmişdirsə, vergi tutulan əməliyyatın məbləği əvəzləşdirmənin qismən yol verilməmiş payına mütənasib olaraq azaldılır. Yəni alınmış mala dair əvəzləşdirmə ləğv edildiyi təqdirdə həmin mal üzrə təqdim etmə də (Vergi Məcəlləsinin 159.7 maddəsinin tələblərinə əsasən) vergi tutulan əməliyyat hesab edilmir. Lakin iş materiallarında həmin maddənin tələbləri gözlənilməklə cavabdeh tərəfindən hesablama aparılması da öz əksini tapmamışdır. Məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, Vergi Məcəlləsinin 153-cü maddəsinə əsasən əlavə dəyər vergisi (bundan sonra - ƏDV) vergi tutulan dövriyyədən hesablanan verginin məbləği ilə bu Məcəllənin müddəalarına uyğun olaraq verilən elektron qaimə-fakturalara və ya idxalda ƏDV-nin ödənildiyini göstərən sənədlərə müvafiq surətdə əvəzləşdirilməli olan verginin məbləği arasındakı fərqdir. Vergi Məcəlləsinin 178-ci maddəsinə əsasən ƏDV üzrə hesabat dövrü təqvim ayı sayılır. Həmçinin Vergi Məcəlləsinin 166-cı maddəsi vergi tutulan əməliyyatın aparıldığı vaxtı müəyyən edir. Yuxarıda əksini tapmış müddəalara əsasən belə nəticəyə gəlinir ki, büdcəyə ödənilməli ƏDV, Vergi Məcəlləsinin 166-cı maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla təqvim ayı ərzində təqdim edilmiş malların (görülmüş işlərin və göstərilmiş xidmətlərin) dəyərindən hesablanan vergi məbləği ilə həmin ayda əldə edilmiş elektron vergi hesab fakturaları üzrə (idxalda gömrük bəyannamələri üzrə) Vergi Məcəlləsinin 175-ci maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla ödənilən ƏDV məbləği arasındakı fərqdir. Büdcəyə ödənilən ƏDV məbləği hər bir təqvim ayı üçün növbəti ayın 20-nədək vergi ödəyiciləri tərəfindən vergi orqanına təqdim olunmuş ƏDV bəyannaməsi əsasında hesablanır. Eyni zamanda ƏDV bəyannamələri elektron vergi hesab-fakturaları, ödəniş sənədləri əsasında Vergi Məcəlləsinin 166-cı və 175-ci maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla tərtib olunur. Vergi Məcəlləsinin 37-ci maddəsinin müddəalarına əsasən vergi orqanı yerlərə getmədən vergilərin hesablanmasını və ödənilməsini özündə əks etdirən və vergi ödəyicisinin fəaliyyəti haqqında vergi orqanında olan sənədlər və mənbəyi məlum olan məlumatlar əsasında kameral vergi yoxlaması keçirir (maddə 37.1). İş materiallarından görünür ki, iddiaçı tərəfindən hesabat dövründə ƏDV bəyannamələri təqdim edilsə də, sonda mübahisələndirilən qərarlar (inzibati aktlar) qəbul edilmişdir. Vergi Məcəlləsinin 37.4-cü maddəsinə əsasən vergi orqanının qərarında hesablamanın səbəbləri və vergi ödəyicisinin bu Məcəllənin 62-ci maddəsinə uyğun olaraq şikayət etmək hüququ göstərilməlidir. “İnzibati icraat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun yazılı və ya yazılı formada təsbit olunmuş inzibati akt yazılı şəkildə əsaslandırılmalıdır (maddə 61.1.). Həmin qanuna əsasən yazılı inzibati aktın əsaslandırma zamanı işin faktiki və hüquqi halları və bu halları təsdiq və ya rədd edən sübutlar, habelə inzibati akt qəbul edilərkən istinad olunan qanunlar və digər normativ hüquqi aktlar göstərilməlidir (maddə 61.2.). İnzibati akt diskresion səlahiyyətlər daxilində qəbul edildiyi halda, inzibati orqan öz mülahizələrini dəqiq və aydın şəkildə əsaslandırmalıdır (maddə 61.3.). Yuxarıda da qeyd olunduğu kimi vergi orqanı yerlərə getmədən vergilərin hesablanmasını və ödənilməsini özündə əks etdirən və vergi ödəyicisinin fəaliyyəti haqqında vergi orqanında olan sənədlər və mənbəyi məlum olan məlumatlar əsasında kameral vergi yoxlaması keçirməli və əsas olduqda əlavə vergi məbləği hesablamalıdır. Beləliklə məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin iddiaçı "xxxx" ASC (**********) barəsində qəbul etdiyi 01 fevral 2022-ci il tarixli, **********705500 saylı, 03 fevral 2022-ci il tarixli **********923400 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********94290 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********960600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********616600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********061700 saylı və 04 iyul 2022-ci il tarixli **********453100 saylı qərarları ilə hesablanmış vergi borcları yuxarıda qeyd olunan vergi qanunvericiliyinin tələblərinə uyğun olmamışdır. Vergilərin hesablanması xüsusi bilik tələb etdiyi üçün məhkəmə tərəfindən işin tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılması məqsədilə əlavə olaraq məhkəmə - mühasibatlıq ekspertizası keçirilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2023-cü il tarixli 9/9222 saylı məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının rəyi ilə də müəyyən edilmişdir ki, cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin iddiaçı "xxxx" ASC (**********) barəsində qəbul etdiyi 01 fevral 2022-ci il tarixli, **********705500 saylı, 03 fevral 2022-ci il tarixli **********923400 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********94290 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********960600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********616600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli **********061700 saylı və 04 iyul 2022-ci il tarixli **********453100 saylı qərarları ilə hesablanmış vergi borcları düzgün hesablanmamışdır və bu hesablamalar vergi qanunvericiliyinin tələblərinə uyğun deyildir. Ekspert rəyində göstərilən halları təkzib edən və şübhə altına alan sübut məhkəməyə təqdim edilmədiyindən hazırkı iş üzrə ekspert rəyi mötəbər sübut kimi qəbul edilməlidir. Göründüyü kimi, xüsusi biliyə məxsus olan ekspert də qərarların qanuni olmamasını və iddiaçının hərəkətlərində hüquq pozuntusuna yol verilməməsini təsdiq etmişdir. Beləliklə də məhkəmədə aparılan icraat zamanı cavabdeh vergi orqanı mübahisələndirilən inzibatı aktların qəbul edilməsinin hüquqi əsasını və qanuniliyini sübut edə bilməmişdir. Bununla əlaqədar olaraq məhkəmə hesab edir ki, hazırkı inzibati mübahisə üzrə sübutetmə vəzifəsi iddiaçının deyil, məhz cavabdehin üzərinə düşür. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 14.3-cü maddəsinə əsasən inzibati aktın qəbul edilməsi tələbinə dair (məcburetmə haqqında) iddialar üzrə həmin aktın qəbul edilməsini zəruri edən faktiki şərtlərin mövcudluğunu sübut etmək vəzifəsi iddiaçının üzərinə düşür. Lakin inzibati orqan iddiaçının arzuladığı inzibati aktın qəbulunu konkret halda istisna edən faktiki şərtlərin mövcudluğuna istinad etdiyi hallarda, belə şərtlərin mövcudluğunu sübut etmək vəzifəsi həmin inzibati orqanın üzərinə düşür. Məhkəmə işin yuxarıda qeyd olunan hallarını nəzərə alaraq hesab edir ki, sübutetmə yükü qanunvericiliklə üzərinə qoyulan tərəf kimi cavabdeh vergi orqanının iddiaçını vergi məsuliyyətinə cəlb edərək, sonuncuya münasibətdə əlavə vergi məbləğlərinin hesablanmasına əsas olmuş hallar, yəni cavabdehin bu müdaxiləsini zəruri edən faktiki şərtlərin mövcudluğu iş üzrə yoxlanılan hissədə sübuta yetirilmir. Məhkəmə iş üzrə sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddiaçıya kameral qaydada verginin hesablanması zamanı cavabdeh tərəfindən işin faktiki və hüquqi halları düzgün araşdırılmayaraq, iddiaçıya münasibətdə qanunvericiliyin normaları düzgün tətbiq edilmədiyindən, mübahisəli qərarlar əsassız olmaqla ləğv edilməlidir. İnzibati Prosessual Məcəllənin 68.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. İnzibati Prosessual Məcəllənin 70.1-ci maddəsinə əsasən inzibati aktın qanuna zidd olduğu və bunun nəticəsində iddiaçının hüquqlarını pozduğu hallarda, məhkəmə həmin inzibati aktın (şikayət instansiyasına inzibati şikayət verildiyi hallarda isə, habelə şikayət instansiyasının müvafiq qərarının) ləğv edilməsi barədə qərar qəbul edir. İnzibati akt qəbul edilərkən inzibati icraatın inzibati orqanın qərarına təsir edən şəkildə pozulduğu hallarda da bu qayda tətbiq olunur. Beləliklə məhkəmə, toplanmış sübutlara məcmusu ilə qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməli, Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin 01 fevral 2022-ci il tarixli, **********705500 saylı, 03 fevral 2022-ci il tarixli, **********923400 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********942900 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********960600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********616600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********061700 saylı, 04 iyul 2022-ci il tarixli, **********453100 saylı qərarları ləğv edilməlidir. İş üzrə məhkəmə xərcləri Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi tərəfindən keçirilmiş ekspertiza xərclərindən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 108.1-ci maddəsinə əsasən, prosessual xərclər məhkəmə xərclərindən (dövlət rüsumlarından və digər ödəmələrdən) və hüquqi müdafiə ilə bağlı proses iştirakçısının çəkdiyi, onun şikayəti üzrə şikayət instansiyasında icraatla əlaqədar xərclər də daxil olmaqla, zəruri xərclərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 109-cu maddəsinə əsasən prosessual xərclərin ödənilməsi haqqında məsələ məhkəmə tərəfindən qəbul edilmiş qərardadla və ya mübahisə ilə bağlı iş üzrə qəbul edilmiş qərarla həll edilir. Həmin Məcəllənin 110.1-ci maddəsinə əsasən prosessual xərclər ödənilmiş tələblərə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 110.3-cü maddəsinə əsasən iddianın təmin olunmadığı hallarda, inzibati məhkəmə icraatı ilə bağlı prosessual xərcləri ödəmək vəzifəsi, qanunvericilikdə digər hal nəzərdə tutulmamışdırsa, həmin şikayəti vermiş şəxsin üzərinə qoyulur. Həmin Məcəllənin 110.4-cü maddəsinə əsasən yalnız üçüncü şəxs qismində icraata cəlb olunması barədə ərizə verdiyi və ya hər hansı qərardan şikayət verdiyi, yaxud prosessual xərclər həmin şəxsin təqsiri üzündən meydana gəldiyi hallarda, məhkəmə icraatına cəlb edilmiş üçüncü şəxsin üzərinə prosessual xərcləri ödəmək vəzifəsi qoyula bilər. Məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edildiyinə görə iş üzrə prosessual xərclər cavabdehə aid edilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 68-69, 73, 75, 85-ci, 109-cu və 110-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı:
NƏTİCƏVİ HİSSƏ:
İddia təmin edilsin. Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin 01 fevral 2022-ci il tarixli, **********705500 saylı, 03 fevral 2022-ci il tarixli, **********923400 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********942900 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********960600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********616600 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli, **********061700 saylı, 04 iyul 2022-ci il tarixli, **********453100 saylı qərarları ləğv edilsin. Aparılmış ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 150 (yüz əlli) manat pul Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsindən tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına köçürülsün. Qərardan rəsmi qaydada təqdim olunduğu gündən 30 (otuz) gün müddətində Bakı İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına (ünvan: ünvan 3
Hakim Mehriban Qarayeva