Bakı İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(112)-2852/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2-1(112)-2852/2021 02.04.2021 BAKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ hakim Hacıbəyova Miminat Tacib qızının sədrliyi, İsmayılov Teymur Rauf oğlunun katibliyi, İddiaçılar İddiaçı və X10, üçüncü şəxs X2 iştirakı ilə, iddiaçılar İddiaçı və X4 cavabdeh Bakı şəhəri Yasamal rayon Polis İdarəsinə qarşı X11, X5 və X3 üçüncü şəxslər qismində cəlb edilməklə “Bakı şəhəri Yasamal rayon Polis İdarəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli imtina məktubu qanunsuz hesab edilməklə X11, X5 və X1 ünvan 1 ünvanında (yeni küçə adı: Zaur Kərimov 83) ünvanından çıxarılmalarının cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə inzibati işə məhkəmə binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçılar İddiaçı və X10 cavabdeh Bakı şəhəri Yasamal rayon Polis İdarəsinə qarşı Bakı şəhəri Yasamal rayon Polis İdarəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli imtina məktubu qanunsuz hesab edilməklə X11, X5 və X1 ünvan 1 ünvanında (yeni küçə adı: Zaur Kərimov 83) ünvanından qeydiyyatından çıxarılmalarının cavabdehin üzərinə qoyulması barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişlər. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, ünvan 1 ünvanda olan 3 otaq 60,8 kv.m yaşayış sahəsi 2018-ci il tarixdən paylı mülkiyyət hüququ ilə İddiaçı məxsusdur.xx.xx.2002-ci il tarixli seriya FM 014143 nömrəli qeydiyyat vəsiqəsinə əsasən ünvan 1 ünvanında 1 otaq 45,3 kv.m yaşayış sahəsi paylı mülkiyyət hüququ ilə X7 məxsusdur. Üçüncü şəxslər X11, X5 və X3 həmin ünvanda yaşamırlar. Lakin, qeydiyyatdadırlar. Cavabdeh orqana üçüncü şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılmaları barədə müraciət edilsədə cavabdehin xx.xx.2020-ci il tarixli məktubu ilə imtina edilmişdir. İddiaçılar onlara verilmiş həmin imtinna cavabını qanunsuz hesab edirlər. İddiaçılar göstərilənlərə əsasən iddia tələbinin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişlər. Azərbaycan Respublikasının İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 47-ci maddəsinə uyğun qaydada verilmiş məhkəmə sərəncamı ilə cavabdeh Bakı şəhər Yasamal rayon Polis İdarəsindən iddiaya dair etirazın bildirilməsi tələb edilsə də sərəncam icra edilməmiş, iddiaya etiraz təqdim edilməmişdir. İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 2.2.3-cü maddəsinə əsasən inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında) inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. Həmin Məcəllənin 34.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı cavabdehdən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı olmayan (inzibati aktın qəbul edilməsinə yönəlməyən) müəyyən hərəkətlərin edilməsini tələb edə bilər. Öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə həmçinin inzibati orqanlar tərəfindən ümumihüquqi öhdəliklərin pozulması nəticəsində vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi də tələb edilə bilər. Hazırda iddiaçıların iddiası mümkünlük şərtlərinə cavab verir. İddiaçılar cavabdehə müraciət etmiş və imtina cavabı almışlardırlar, iddia düzgün cavabdehə verilmiş, iddia müddətinə əməl edilmiş, iddia qaldırmaqda iddiaçılar subyektiv hüquqa malik olmuşdurlar. Məhkəmə iclasında iddiaçılar İddiaçı və X10 iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək, iddianın təmin olunması barədə qərar çıxarılmasını xahiş etdilər. Məhkəmə iclasında 3-cü şəxs X5 iddia ərizəsinə etiraz edərək bildirmişdir ki, o, və onun valideynləri həmin ünvanda hal-hazırda yaşamasalar da, 27 il qeydiyyatdadırlar, ev satılsada qeydiyyatda qalıblar, qeydiyyatdan çıxmaq üçün onlara haqq ödənildikdən sonra qeydiyyatdan çıxmaq hazırdılar, hal-hazırda da qeydiyyata düşməyə bir yeri yoxdur. Cavabdeh Bakı şəhəri Yasamal rayon Polis İdarəsi xx.xx.2021-ci il tarixli, 6330-122 nömrəli məktubla məhkəməyə müraciət edərək iddiaçılar İddiaçı və X4 iddiası üzrə təyin edilmiş şifahi məhkəmə baxışı iclasını cavabdehin iştirakı olmadan keçirilməsinə və qərar çıxarılmasına etirazının olmadığını bildirmişdir. Məhkəmə proses iştirakçılarının izahat və çıxışlarını dinləyərək, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir İş materiallarında olan: Azərbaycan Respublikasının vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsinə əsasən İddiaçı xx.xx.1987-ci il təvəllüdlü Azərbaycan Respublikasının vətəndaşıdır. Azərbaycan Respublikasının vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsinə əsasən iddiaçı X10 xx.xx.1962-ci il təvəllüdlü Azərbaycan Respublikasının vətəndaşıdır. Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi Yasamal rayon Polis İdarəsinin iddiaçıya ünvanladığı xx.xx.2020-ci il tarixli məktubuna əsasən, X11, X5 və X1 ünvan 1 ünvanında (yeni küçə adı: Zaur Kərimov 83) yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılması və ya yaşayış sahəsindən istifadə hüququna xitam verilməsi yalnız məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi əsasında həyata keçirildiyi barədə bildirilmiş və məhkəməyə müraciət etmək tövsiyyə edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən, ünvan 1 ünvanından ibarət ümumi sahəsi 212,8 kv.m sahəsi olan 4 otaqlı mənzilin 1 otağı X4, 3 otağı İddiaçı adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən İddiaçı verilmiş yaşayış yeri üzrə qeydiyyat haqqında ******* nömrəli arayışından görünür ki, xx.xx.1981-cı il təvəllüdlü X8, XX.XX.1959-cu il təvəllüdlü X3, xx.xx.1987-ci il təvəllüdlü X6, xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X14, xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü X15, xx.xx.1965-ci il təvəllüdlü Mahmud-zadə Solmaz Arzuman qızı, xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü X19, xx.xx.1962-ci il təvəllüdlü X10 və xx.xx.1994-cü il təvəllüdlü X5 ünvan 1 ünvanında qeydiyyatdadırlar. Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən X7 verilmiş yaşayış yeri üzrə qeydiyyat haqqında ******* nömrəli arayışından görünür ki, xx.xx.1994-cü il təvəllüdlü X5, xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü X19, XX.XX.1959-cu il təvəllüdlü X3, xx.xx.1987-ci il təvəllüdlü X6, xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X14, xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü X15, xx.xx.1965-ci il təvəllüdlü Mahmud-zadə Solmaz Arzuman qızı və xx.xx.1982-ci təvəllüdlü X9 ünvan 1 ünvanında qeydiyyatdadırlar. Beləliklə məhkəmə təqdim edilmiş sübutların tədqiqi nəticəsində müəyyən etmişdir ki, ünvan 1 ünvanında (yeni küçə adı: Zaur Kərimov 83) mülkiyyət hüququ əsasında iddiaçılara məxsusdur. Üçüncü şəxslər qeydiyyatda olduğu mənzildə yaşamırlar. İddiaçılar onlara məxsus evdən 3-cü şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılması ilə bağlı inzibati orqana müraciət etsələr də onların müracitəti təmin edilməmişdir, bu səbəbdən də iddiaçılar iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdirlər. Məhkəmə aşağıda göstərilənlərə görə iddiaçılarının iddia tələbini əsaslı hesab edir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 26-cı maddəsinin İİ hissəsinə əsasən hər kəsin qanunla qadağan olunmayan üsul və vasitələrlə öz hüquqlarını və azadlıqlarını müdafiə etmək hüququ vardır, 60-cı maddəsinin İ hissəsinə əsasən hər kəsin hüquq və azadlıqlarının inzibati qaydada və məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir, İİ hissəsinə əsasən hər kəsin hüququ var ki, onun işinə qərəzsiz yanaşılsın və həmin işə inzibati icraat və məhkəmə prosesində ağlabatan müddətdə baxılsın, İİİ hissəsinə əsasən hər kəsin inzibati icraat və məhkəmə prosesində dinlənilmək hüququ vardır, İV hissəsinə əsasən hər kəs dövlət orqanlarının, siyasi partiyaların, hüquqi şəxslərin, bələdiyyələrin və vəzifəli şəxslərin hərəkətlərindən və hərəkətsizliyindən inzibati qaydada və məhkəməyə şikayət edə bilər. “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Qanunun 2-ci maddəsinə görə, şəxsin yaşayış yeri dedikdə tam həcmdə fəaliyyət qabiliyyətli şəxsin mülkiyyətçi kimi, icarə və kirayə müqaviləsi üzrə, yaxud Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş digər əsaslarla daimi və ya daha çox yaşadığı ev, mənzil, xidməti yaşayış sahəsi, yataqxana, ahıllar və əlilliyi olan şəxslər, o cümlədən sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisələri, xüsusi təhsil müəssisələri və digər bu kimi yaşayış yerləri başa düşülür. Həmin Qanunun 5-ci maddəsinə uyğun olaraq, vətəndaşın yaşayış yeri üzrə qeydiyyata alınması dedikdə, ona ilk dəfə şəxsiyyət vəsiqəsi verilərkən və ya yaşayış yerini dəyişdirmiş vətəndaşın yeni yaşayış yerinə gəldikdən sonra müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qeydiyyata alınması başa düşülür. Həmin maddəyə əsasən yaşayış yeri üzrə qeydiyyata alınmaq üçün vətəndaş ərizəanketlə birlikdə aşağıdakı sənədləri təqdim etməlidir:1) şəxsiyyət vəsiqəsi və ya doğum haqqında şəhadətnamə;2) yaşayış sahəsinə köçmək üçün əsas verən sənəd (mülkiyyət hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış, order, icarə və ya kirayə müqaviləsi, yaxud Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş başqa sənəd) və ya vətəndaşa yaşayış sahəsi verən şəxsin ərizəsi. Qeyd edilən normaya əsasən, yaşayış sahəsinə köçmək üçün əsas verən sənəd dedikdə, mülkiyyət hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış, order, icarə və ya kirayə müqaviləsi, yaxud Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş başqa sənəd başa düşülür. Qanunvericiliyə əsasən, vətəndaşın yaşayış yeri üzrə qeydiyyata alınması üçün digər əsas olan yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisinin verdiyi ərizə ilə ona məxsus yaşayış sahəsinə vətəndaşın qeydiyyata alınmasına icazə verilir. İşin həqiqi hallrına əsasən üçüncü şəxslər X11, X5 və X1 ünvan 1 ünvanda yaşamırlar, cavabdehə və ya məhkəmə prosesi zamanı məhkəməyə qeydiyyata alınması üçün əsas ola bilən qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş heç bir sənəd təqdim etməmişdirlər. “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 9-cu maddəsinə əsasən müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən şəxs yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan aşağıdakı hallarda çıxarılır: 1) yaşayış yerini dəyişdikdə — yeni yaşayış yeri üzrə qeydiyyata alınması barədə müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının məlumatına əsasən;2) başqa ölkədə yaşayış yeri seçdikdə — müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının məlumatına əsasən; 3) ömürlük azadlıqdan məhrum edildikdə — məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü əsasında; 4) öldükdə və ya məhkəmə qətnaməsi ilə ölmüş elan edildikdə — ölüm aktının qeydə alınması haqqında müvafiq dövlət orqanının məlumatı əsasında; 5) yaşayış sahəsindən çıxarıldıqda və ya yaşayış sahəsindən istifadə hüququna xitam verildikdə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi əsasında; 6) qeydiyyata alınma üçün əsas olmuş sənədlərin və ya məlumatların həqiqətə uyğun olmadığı və ya qeydiyyat məsələsi həll edilərkən vəzifəli şəxs tərəfindən qanunsuz hərəkətə yol verildiyi aşkar edildikdə — məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı əsasında. “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Qanunun 9-cu maddəsinin birinci hissəsinin 5-ci bəndinin müddəalarına uyğun araşdırma apararaq, məhkəmə müəyyən etmişdir ki, 3-cü şəxslər X11, X5 və X3 iddiaçıya məxsus ünvan 1 (yeni küçə adı: Zaur Kərimov 83) yaşamırlar, onların həmin evdə qanunla müəyyən edilmiş qaydada dövlət qeydiyyatına alınmış istifadə hüququ mövcud deyil. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 52-ci maddəsinə görə məhkəmə iddia ərizəsinin ifadə tərzi ilə bağlı olmasa da, iddia tələbindən kənara çıxmağa haqlı deyildir. Sözügedən Məcəllənin 68.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. Məhkəmə yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Bakı şəhəri Yasamal rayon Polis İdarəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli imtina məktubu qanunsuz hesab edilməklə X11, X5 və X1 iddiaçılar İddiaçı və X7 məxsus ünvan 1 ünvanından (yeni küçə adı: Zaur Kərimov 83) qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyi cavabdeh Bakı şəhəri Yasamal rayon Polis İdarəsinin üzərinə qoyulmalıdır. Аzərbаycаn Rеspublikаsının İPM-nin 110.1-ci mаddəsinə əsаsən prоsеssuаl хərclər ödənilmiş tələblərə münаsib оlаrаq işdə iştirаk еdən şəхslərə аid еdilir. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 9.1.12-ci maddəsinə əsasən inzibati hüquq münasibətlərindən əmələ gələn işlər üzrə – vətəndaş, inzibati orqanlar və vəzifəli şəxslər dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunurlar. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının İPM-nin 2-ci, 34-cü, 68-ci – 69-cu, 85-ci,110-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Bakı şəhəri Yasamal rayon Polis İdarəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli imtina məktubu qanunsuz hesab edilsin. İddiaçılar İddiaçı və X7 məxsus ünvan 1 ünvanından (yeni küçə adı: Zaur Kərimov 83) X11, X5 və X1 qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyi cavabdeh Bakı şəhəri Yasamal rayon Polis İdarəsinin üzərinə qoyulsun. Qərardan təqdim olunduğu gündən 30 gün müddətində Bakı İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin inzibati kollegiyasına (Bakı şəhəri, Z.Xəlilov küçəsi, 540-cı məhəllə) apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Miminat Hacıbəyova