Bakı İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(112)-3094/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2-1(112)-3094/2023 27.07.2023 BAKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Abıyev Nəriman İbrahim oğlunun sədrliyi, özünü İddiaçı kimi təqdim etmiş şəxs və onun vəkili Vəkil iştirakları ilə, İddiaçı cavabdeh Bakı şəhəri Cavabdehnə qarşı “doğum haqqında təkrar şəhadətnamənin verilməsi üçün sorğu göndərilməsi” haqqında iddia tələbi üzrə inzibati işə məhkəmənin binasında (Bakı şəhəri, N.Vəzirov küçəsi, 56) şifahi, açıq məhkəmə baxışı iclasında baxaraq, müəyyən etdi: Mübahisəli hüququn qısa xülasəsi: İddiaçı cavabdeh Bakı şəhəri Cavabdehnə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, ondan şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd tələb edilmədən BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı tərəfindən ona verilmiş himayə sənədi və onun Azərbaycan Respublikasının ərazisində olduğu yer üzrə qeydiyyata alındığını təsdiq edən Azərbaycan Respublikası Dövlət Miqrasiya Xidməti tərəfindən verilmiş arayış əsasında onun - xx.xx.1996-cı il tarixdə Rusiya Federasiyası, Tümen vilayəti, Noyabrsk şəhərində doğulmuş İddiaçı - doğum faktının Rusiya Federasiyasının Tümen vilayətinin Noyabrsk şəhərinin VVAQ şöbəsi tərəfindən xx.xx.1996-cı il tarixdə qeydiyyata alınmasını təsdiq edən doğum haqqında təkrar şəhadətnamənin Rusiya Federasiyasının müvafiq dövlət qurumlarından alınması üçün Rusiya Federasiyasının müvafiq qurumlarına sorğunun göndərilməsi vəzifəsinin cavabdeh Bakı şəhəri Cavabdeh üzərinə qoyulması barədə qərar çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, o, xx.xx.1996-cı il tarixdə Rusiya Federasiyası, Tümen vilayəti, Noyabrsk şəhərində doğulmuşdur. xx.xx.1996-cı il tarixdə xx.xx.1996-cı il tarixli akt qeydi əsasında Noyabrsk şəhər VVAQ şöbəsi tərəfindən doğum haqqında şəhadətnamə ilə təmin edilmişdir. X3 xx.xx.1980-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikasının Astara şəhərində doğulmuşdur. Anası Azərbaycan Respublikasının vətəndaşıdır, o, Astara rayonunun Şiyəkəran kəndində yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdadır, lakin hazırda, Türkiyə Respublikasında yaşayır. X4 xx.xx.1971-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Şiyəkəran kəndində doğulmuşdur. Atası Rusiya Federasiyasının vətəndaşı olub, xx.xx.2006-cı il tarixdə Rusiya Federasiyası, X5, Purovski rayonu, Tarko-Sale şəhərində ölmüşdür. X2 xx.xx.1999-cu il tarixdə Rusiya Federasiyası, Tümen vilayəti, Noyabrsk şəhərində doğulmuşdur. Bacısı Azərbaycan Respublikasının vətəndaşıdır, ünvan 1 ünvanında yaşayır, heç bir yerdə işləmir. O, Rusiya Federasiyası ərazisində doğulmuşdur və 2006-cı ilə kimi orada yaşamışdır. 2006-cı ildə atası öldükdın sonra anası ilə Azərbaycan Respublikasına gəlib bir müddət Astara rayonunda yaşamışdırlar. 2011-ci ilin sentyabr ayında Azərbaycanı tərk etmişdir. 2012-ci ildə Rusiya Federasiyasında məhkum edilmişdir, həmin vaxt doğum haqqında şəhadətnaməsi ondan alınmışdır və cinayət işinin materiallarına əlavə edilmişdir. xx.xx.2013-cü il tarixdə cəzadan azad edilsə də, doğum haqqında şəhadətnaməsi ona qaytarılmamışdır. Həmin vaxtdan sonra o, doğum haqqında təkrar şəhadətnamə ilə təmin edilməmişdir. Bu səbəbdən də indiyə kimi şəxsiyyəti təsdiq edən sənədlə təmin edilməsi mümkün olmamışdır. 2012-ci ilin oktyabr ayında şəkli anasının pasportuna vurulmuşdur və o Azərbaycan Respublikasına gəlmişdir, 2014-cü ilin yanvar ayında yenidən eyni qaydada (şəkli anasının pasportuna vurulmaqla) Rusiya Federasiyasına qayıtmışdır. xx.xx.2014-cü il tarixdə Rusiya Federasiyasında yenidən məhkum edilmişdir, xx.xx.2018-ci il tarixdə cəzadan azad edilmişdir və bir müddət Rusiya Federasiyasında sənədsiz yaşamışdır. Daha sonra xx.xx.2019-cu il tarixdə yenidən Rusiya Federasiyasında məhkum edilmişdir, xx.xx.2020-ci il tarixdə cəzadan azad edilmişdir. Cəzadan azad edildikdən bir müddət sonra xx.xx.2020ci il tarixdə yenidən Rusiya Federasiyasında məhkum edilmişdir, xx.xx.2022-ci il tarixdə cəzadan azad edilmişdir. xx.xx.2022-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikasının Rusiya Federasiyasının Yekaterinburq şəhərindəki Baş Konsulluğu tərəfindən Azərbaycan Respublikasına qayıdış şəhadətnaməsi ilə təmin edilmişdir və xx.xx.2022-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikasına qayıtmışdır. Hazırda ünvan 2 ünvanında yaşayır. Hazırda onun 26 yaşı var. Lakin doğum faktını, şəxsiyyətini və vətəndaşlığını təsdiq edən sənədi olmadığı üçün vətəndaşsızlıq vəziyyətində olan şəxs kimi BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının (BMT QAK) himayəsindədir. Heç bir dövlətin himayəsindən effektiv istifadə edə, şəxsi və sosial münasibətlərə daxil ola və vətəndaş kimi hüquqlarından yararlana bilmir. Şəxsiyyəti təsdiq edən sənədlə təmin edilməyi üçün ona doğum haqqında şəhadətnamə lazımdır. Bu səbəbdən də onun doğum haqqında təkrar şəhadətnamə ilə təmin olunmağı zərurəti yaranmışdır. Lakin şəxsiyyətini təsdiq edən və sərhədkeçməyə əsas verən sənədi olmadığı üçün Rusiya Federasiyasına gedib həmin sənədi ala bilmir. Hazırda o, ünvan 3 ünvanında yaşayır və Azərbaycan Respublikası Dövlət Miqrasiya Xidməti tərəfindən həmin ünvanda olduğu yer üzrə qeydiyyata alınmışdır. Buna görə də o, xx.xx.2022-ci il tarixdə Bakı şəhəri Cavabdehnə müraciət edərək ondan şəxsiyyəti təsdiq edən sənəd tələb edilmədən BMT QAK tərəfindən ona verilmiş himayə sənədi və Azərbaycan Respublikasının ərazisində olduğu yer üzrə qeydiyyata alındığını təsdiq edən DMX tərəfindən verilmiş arayış əsasında onun - xx.xx.1996-cı il tarixdə Rusiya Federasiyası, Tümen vilayəti, Noyabrsk şəhərində doğulmuş İddiaçı - Rusiya Federasiyasının Tümen vilayətinin Noyabrsk şəhərinin VVAQ Şöbəsi tərəfindən xx.xx.1996-cı il tarixdə doğum faktının qeydiyyata alınmasını təsdiq edən doğum haqqında təkrar şəhadətnamənin Rusiya Federasiyasının müvafiq qurumlarından alınaraq ona təqdim edilməsi üçün Rusiya Federasiyasının müvafiq qurumlarına sorğu göndərilməsini xahiş etmişdir. Bakı şəhəri Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli, 05/q-2838/15 nömrəli məktubla müraciətinə imtina cavabı verilmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə İPM) 45.4-cü maddəsinə görə iddia ərizəsi məhkəməyə daxil olduğu gündən icraata qəbul edilmiş sayılır. İddia ərizəsi məhkəməyə daxil olduqdan sonra iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərin surəti cavabdeh inzibati orqana təqdim edilmiş və cavabdehdən iddia ilə bağlı yazılı münasibət (etiraz) bildirilməsi tələb olunmuşdur. Cavabdeh inzibati orqan Bakı şəhəri Cavabdeh iddiaya yazılı münasibəti məhkəməyə daxil olmamışdır. Şifahi məhkəmə baxışı iclasının yeri və vaxtı barədə cavabdehə qanunla müəyyən olunmuş qaydada xəbərdarlıq edilsə də, cavabdeh nümayəndəsinin məkəmə iclasında iştirakını təmin etməmiş və məktubla məhkəməyə müraciət edərək iddia tələbinə etiraz etmədiklərini və işə onların iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etmişlər. Məhkəmə İPM-nin 62.3-cü maddəsinə əsasən cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan işə mahiyyəti üzrə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Özünü İddiaçı kimi təqdim etmiş şəxs və onun vəkili Vəkil ayrı-ayrılıqda məhkəmə iclasında iddia tələbini müdafiə edərək, iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək məhkəmədən iddianın təmin olunmasını xahiş etdilər. İddianın növü və mümkünlüyü. “İnzibati İcraat Haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1.2-ci maddəsinə əsasən, bu Qanunun müddəaları inzibati orqanların fiziki və ya hüquqi şəxslərə münasibətdə faktiki xarakterli digər fəaliyyətinə (hərəkətlərinə) də şamil olunur. Həmin Qanununun 2.0.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanları, onların yerli (struktur) və digər qurumları, bələdiyyələr, habelə qanuna əsasən inzibati akt qəbul etmək səlahiyyəti verilmiş hər hansı fiziki və ya hüquqi şəxs inzibati orqan hesab olunur. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2007-ci il 28 avqust tarixli 136 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “İnzibati orqanların Təsnifatı”ndan görünür ki, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin rayon, şəhər qeydiyyat şöbələri inzibati orqan kimi təsnif olunmuşlar. İPM-nin 2.2.3-cü maddəsinə əsasən inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia) inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. Həmin Məcəllənin 34.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı cavabdehdən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı olmayan (inzibati aktın qəbul edilməsinə yönəlməyən) müəyyən hərəkətlərin edilməsini tələb edə bilər. Öhdəliyin icrası haqqında iddia ümumi mümkünlük şərtləri (iddianın lazımı qaydada qaldırılması, iddiaçının prosessual fəaliyyət qabiliyyətinə malik olması, iddianın ərazi və predmet aidiyyəti və s.) ilə yanaşı, xüsusi mümkünlük şərtlərinə də cavab verməlidir. Bu növ iddia üçün xüsusi mümkünlük şərtlərinə-iddia qaldırmaq səlahiyyətinə (İPM-in 35-ci maddəsi) əməl olunmalıdır. İddia qaldırmaq səlahiyyəti onu nəzərdə tutur ki, iddiaçı iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı olmayan hərəkətlər nəticəsində subyektiv hüquqlarının pozulduğunu irəli sürür. İddiaçı qanunvericiliyin müddəalarına əməl edərək, əvvəlcə eyni tələblə cavabdeh inzibati orqana, daha sonra isə qanunla müəyyən edilmiş müddətdə iddia ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia mümkündür. İşin halları. İş materiallarında olan; xx.xx.1996-cı il tarixli 354877 №-li doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən müəyyən olunur ki, İddiaçı xx.xx.1996-cı ildə Rusiya Federasiyası Tumen vilayəti Noyabrsk şəhərində doğulmuşdur. Atası qismində X13, anası qismində isə X9 qeyd olunmuşdur. AZE seriyalı 16336844 №-li şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən müəyyən olunur ki, xx.xx.1980-ci ildə Astara şəhərində doğulmuş X1 rayonu, Şiyəkəran kəndində qeydiyyatdadır. “UNHCR” Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı Azərbaycandakı nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş 9xx-xx-00146 №-li (İD “-***-*******9) Himəyə sənədinin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən müəyyən olunur ki, xx.xx.1996-cı il təvəllüdlü İddiaçı BMT QAK-ın mandatı altında olan şəxsdir. Sənədin etibarlılıq müddəti xx.xx.2023-cü il. Azərbaycan Respublikası Dövlət Miqrasiya Xidməti Qaçqın Statusunun Məyyənləşdirilməsi İdarəsi tərəfindən verilmiş 3-37/2-M-6145-xx-xx-19917/2023 №-li, xx.xx.2023-cü il tarixli arayışda qeyd olunmuşdur ki, xx.xx.1996-cı il təvəllüdlü, BMT QAKın himayəsində olan İddiaçı (himayə sənədi № ***-*******9) Dövlət Miqrasiya Xidməti tərəfindən 26 iyul 2023-cü il tarixdən 31 oktyabr 2023-cü il tarixinədək ünvan 4 ünvanında olduğu yer üzrə qeydiyyata alınmışdır. Məhkəmənin müvafiq sorğusuna cavab olaraq Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi yanında Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Dövlət Reyestri Xidmətinin 3-16- 18/2-353/2023 saylı, xx.xx.2023-cü il tarixli cavab məktubu ilə məhkəməyə təqdim olunmuş Əhalinin Dövlət Reyestrindən xx.xx.2023-cü il tarixli çıxarışda xx.xx.1999-cu ildə Noyabrsk şəhərində doğulmuş X6 evli olduğu, Astara rayonu, Şiyəkəran Ə/D, Şiyəkəran kəndində; xx.xx.1991-ci ildə Astara rayonu, Şiyəkəran kəndində doğulmuş X7 (əri) Astara rayonu, Şiyəkəran Ə/D, Şiyəkəran kəndində; xx.xx.2023-cü ildə Sumqayıt şəhərində doğulmuş X11 (oğlu) Astara rayonu, Şiyəkəran Ə/D, Şiyəkəran kəndində; xx.xx.2017-ci ildə Bakı şəhərində doğulmuş X8 (qızı) Astara rayonu, Şiyəkəran kəndində qeydiyyatda olduğu qeyd olunmuşdur. İddiaçının hazırkı iddia tələbinə cavabdeh inzibati orqan Bakı şəhəri Cavabdeh tərəfindən verilmiş 05/q-2838/15 №-li, xx.xx.2022-ci il tarixli cavab məktubunda qeyd olunmuşdur ki, Rusiya Federasiyası Tümen vilayəti Noyabrsk şəhərində tərtib edilmiş doğum haqqında təkrar şəhadətnamənin alınması barədə qeydiyyat şöbəsinə daxil olmuş müraciətinə baxılmışdır. “Azərbaycan Respublikası vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun 1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikası vətəndaşının şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd şəxsiyyət vəsiqəsidir. Eyni zamanda Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 31 oktyabr 2003-cü il tarixli 145 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı Qaydası”nın 9.7 bəndinin tələblərinə uyğun olaraq 16 yaşına çatmış şəxslərə, onların şəxsiyyətini təsdiq edən sənədlər təqdim edildikdə təkrar şəhadətnamələr verilə bilər. Şəxsiyyətini təsdiq edən sənədi olmadığından ərizəsini təmin edə bilmirlər. Şəxsiyyətin müəyyən edlməsi məhkəmə qaydasında müəyyən edilir. Şəxsiyyət vəsiqəsi alındıqdan sonra doğum haqqında təkrar şəhadətnamənin əldə olunması üçün Cavabdehnə müraciət edə bilər. Tətbiq edilən hüquq: Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 69-cu maddəsinə əsasən əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər Azərbaycan Respublikasında olarkən, qanunla və ya Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilə ilə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları ilə bərabər bütün hüquqlardan istifadə edə bilər və bütün vəzifələri yerinə yetirməlidirlər. Azərbaycan Respublikası ərazisində daimi yaşayan və ya müvəqqəti qalan əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquq və azadlıqları yalnız beynəlxalq hüquq normalarına və Azərbaycan Respublikasının qanunlarına uyğun olaraq məhdudlaşdırıla bilər. Azərbaycan Respublikası Miqrasiya Məcəlləsinin: 3.0.2-ci maddəsinə əsasən, vətəndaşlığı olmayan şəxs - heç bir dövlət tərəfindən onun qanununa əsasən vətəndaş hesab edilməyən şəxsdir. 21.1-ci maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasında 15 gündən artıq müvəqqəti olan əcnəbilər və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslər olduğu yer üzrə qeydiyyata alınmalıdırlar (bu barədə ölkəyə daxil olan əcnəbilərə və vətəndaşlığı olmayan şəxslərə dövlət sərhədinin buraxılış məntəqələrində Azərbaycan, rus və ingilis dillərində olan müvafiq bildiriş verilir). 21.6-cı maddəsinə əsasən, BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali komissarının Azərbaycan Respublikasındakı nümayəndəliyi tərəfindən himayəyə götürülmüş əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin himayə müddətinə olduğu yer üzrə qeydiyyatı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən Nümayəndəliyin məlumatları əsasında aparılır. 74.1-ci maddəsinə əsasən, əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər Azərbaycan Respublikasında olarkən, qanunda və ya Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrdə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları ilə bərabər bütün hüquqlardan istifadə edə bilərlər; 74.2-ci maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikası ərazisində yaşayan və ya müvəqqəti olan əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquq və azadlıqları yalnız beynəlxalq hüquq normalarına və Azərbaycan Respublikasının qanunlarına uyğun olaraq məhdudlaşdırıla bilər. Məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh inzibati orqanın imtinası qanunsuz və əsassızdır. “Mülki, ailə və cinayət işləri üzrə hüquqi yardım və hüquqi münasibətlər haqqında” Konvensiyanın 4-cü maddəsinə əsasən razılığa gələn Tərəflərin ədliyyə müəssisələri mülki, ailə və cinayət işləri üzrə qarşılıqlı hüquqi yardımı bu Konvensiyanın müddəalarına uyğun olaraq göstərirlər. Razılığa gələn Tərəflərin ədliyyə müəssisələri, bu maddənin 1-ci bəndində göstərilən işlər üzrə hüquqi yardımı Razılığa gələn Tərəflərin digər müəssisələrinə də göstərirlər. Hüquqi yardım, sorğu edən Razılığa gələn Tərəfin ədliyyə müəssisəsinin sorğu alan Razılığa gələn Tərəfin ədliyyə müəssisəsinə göndərdiyi tapşırıqlar və bu Konvensiyada nəzərdə tutulan digər müraciətlər əsasında həyata keçirilir. Konvensiyanın 5-ci maddəsinin birinci bəndinə əsasən, hüquqi yardımın göstərilməsi zamanı Razılığa gələn Tərəflərin ədliyyə müəssisələri bir-biri ilə əlaqələri, əgər bu Konvensiyada digər ünsiyyət qaydaları nəzərdə tutulmamışdırsa, öz mərkəzi, ərazi və digər orqanları vasitəsilə həyata keçirirlər. Razılığa gələn Tərəflər, bilavasitə əlaqələrin həyata keçirilməsinə səlahiyyəti olan öz mərkəzi, ərazi və digər orqanlarının siyahısını müəyyən edirlər və öz ratifikasiya fərmanlarım və ya qoşulma haqqında sənədlərini saxlanca verən zaman bu barədə depozitarini məlumatlandırırlar. Konvensiyanın 6-cı maddəsinə görə, razılığa gələn Tərəflər qarşılıqlı hüquqi yardımı sorğu alan Razılığa gələn Tərəfin qanunvericiliyində nəzərdə tutulan prosessual və digər hərəkətlərin yerinə yetirilməsi, xüsusilə də sənədlərin tərtib edilməsi, onların öz sahibinə ötürülməsi və təqdim edilməsi, baxışın, axtarışın, götürmənin həyata keçirilməsi, maddi sübutların ötürülməsi, ekspertizanın keçirilməsi, tərəflərin, üçüncü şəxslərin, şübhəli şəxslərin, təqsirləndirilənlərin, zərərçəkmişlərin, şahidlərin, mülki iddiaçıların, mülki cavabdehlərin, onların nümayəndələrinin, müqəssirlərin qanuni nümayəndələrinin, ekspertlərin dindirilməsi, tanınmaya təqdimetmə, o cümlədən videorabitə, videoçəkiliş və digər texniki vasitələrindən istifadə etməklə şəxslərin axtarışı, istintaqı aparılan cinayət işində əməliyyat-axtarış tədbirlərinin, cinayət təqibinin həyata keçirilməsi, cinayət məsuliyyətinə cəlb etmək və ya hökmün icrasını təmin etmək üçün şəxslərin verilməsi, cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitləri və əmlakın, habelə cinayətdən əldə edilən gəlirlərin axtarışı və həbsi (götürülməsi), mülki işlər, kommersiya və digər mübahisələr üzrə qərarların icra edilməsi üçün mülki cavabdehlərin əmlak və pul vəsaitlərinin axtarışı, icra qeydlərinin, mülki işlər və hökmlər üzrə məhkəmə qərarlarının tanınması və icrası yolu ilə həyata keçirirlər. Razılığa gələn Tərəflər qarşılıqlı hüquqi yardımı, eyni zamanda, ədalət mühakiməsindən və ümumilikdə cəmiyyətin maraqlarından və işin hallarından irəli gələn və Razılığa gələn Tərəflərin daxili qanunvericiliyinə uyğun olan digər qayda və üsullarla həyata keçirə bilərlər. Belə ki, qanunvericilik aktlarında vətəndaşlığı olmayan şəxsin şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd kimi himayə sənədi müəyyən olunmasa da, Azərbaycan Respublikası Miqrasiya Məcəlləsində həmin sənəd şəxsin şəxsiyyəti müəyyən edilməklə yaşadığı yer üzrə qeydə alınması üçün əsas hesab olunur. Hazırkı iş üzrə iddiaçı vətəndaşlığı olmayan şəxsdir və BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının Azərbaycan Respublikasındakı nümayəndəliyi tərəfindən vətəndaşlığı olmayan şəxs kimi himayəyə götürülmüşdür. Bu barədə ona himayə sənədi verilmiş və Dövlət Miqrasiya Xidməti həmin himayə sənədi əsasında iddiaçının vətəndaşlığı olmayan şəxs kimi statusunu tanıyaraq onu olduğu ünvan üzrə qeydiyyata almışdır. İddiaçı ona məxsus sənədlərlə doğumun qeydə alındığı ölkəyə gedə bilmir və lazımi sənədləri əldə edə bilmir. Məhkəmə bu halda hesab edir ki, iddiaçıdan şəxsiyyəti təsdiq edən sənəd tələb edilmədən BMT QAK tərəfindən ona verilmiş Himayə Sənədi və Azərbaycan Respublikasının ərazisində olduğu yer üzrə qeydiyyata alınması barədə Dövlət Miqrasiya Xidməti tərəfindən verilmiş arayış əsasında xx.xx.1996-cı il tarixdə Rusiya Federasiyası, Tümen vilayəti, Noyabrsk şəhərində doğulmuş İddiaçı - doğum faktının Rusiya Federasiyasının Tümen vilayətinin Noyabrsk şəhərinin VVAQ Şöbəsi tərəfindən xx.xx.1996-cı il tarixdə qeydiyyata alınmasını təsdiq edən doğum haqqında təkrar şəhadətnamənin Rusiya Federasiyasının müvafiq qurumlarından alınaraq İddiaçı təqdim edilməsinin təmin edilməsi vəzifəsi Bakı şəhəri Cavabdehnə həvalə edilməlidir. “İnzibati icraat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 15.2-ci maddəsinə əsasən qanunda birbaşa nəzərdə tutulmadığı hallarda fiziki və ya hüquqi şəxslər tərəfindən formal tələblərə əməl olunmaması və ya lazımi qaydada əməl olunmaması inzibati orqanlar tərəfindən müvafiq qərarın qəbul olunmasından imtina üçün əsas ola bilməz. Həmin Qanunun 19.1-ci maddəsinə əsasən inzibati icraat zamanı işin faktiki halları ilə əlaqədar fiziki və ya hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim olunan sənədlər və dəlillər, onların həqiqətə uyğun olmadığı sübuta yetirilməyibsə, mötəbər hesab olunur. Fiziki və ya hüquqi şəxslərdən həmin sənədlərin və dəlillərin mötəbərliyini təsdiq edən əlavə sənədlərin və ya məlumatların tələb olunması qadağandır. İPM-nin 58.7-ci maddəsinə əsasən, sübutlar məhkəmə tərəfindən tam və hərtərəfli araşdırıldıqdan sonra qiymətləndirilir. Həmin Məcəllənin 68.1-ci maddəsinin tələbinə görə, məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. Həmin Məcəllənin 68.2-ci maddəsinin tələbinə əsasən, məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. Beləliklə, məhkəmə iddiaçının və cavabdehin nümayəndələrinin izahatlarına və tədqiq edilmiş sübutların məcmusuna qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və İPM-nin 68, 69, 73, 75 və 85.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: İddia təmin edilsin. İddiaçı şəxsiyyəti təsdiq edən sənəd tələb edilmədən BMT QAK tərəfindən ona verilmiş “Himayə Sənədi” və Azərbaycan Respublikasının ərazisində olduğu yer üzrə qeydiyyata alınması barədə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidməti tərəfindən verilmiş arayış əsasında xx.xx.1996-cı il tarixdə Rusiya Federasiyası, Tümen vilayəti, Noyabrsk şəhərində doğulmuş İddiaçı - doğum faktının Rusiya Federasiyasının Tümen vilayətinin Noyabrsk şəhərinin VVAQ Şöbəsi tərəfindən xx.xx.1996-cı il tarixdə qeydiyyata alınmasını təsdiq edən doğum haqqında təkrar şəhadətnamənin Rusiya Federasiyasının müvafiq qurumlarından alınaraq, İddiaçı təqdim olunmasının təmin edilməsi öhdəliyi Bakı şəhəri Cavabdehnə həvalə edilsin. Qərardan təqdim olunduğu gündən 30 gün müddətində Bakı İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına (Bakı şəhəri, Z.Xəlilov küçəsi 540-cı məhəllə) apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Nəriman Abıyev