Bakı İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(112)-377/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2-1(112)-377/2021 29.04.2021 BAKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ hаkim Hаcıbəyоvа Miminаt Tаcib qızının sədrliyi, X1 kаtibliyi, cavabdehin nümayəndəsi X2 iştirakı ilə, İddiaçı firmasının cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə qarşı “Mars M Firmasının Bakı şəhəri, S.Vurğun 120 ünvanındakı qeyri yaşayış binasının tikintisinin fakt üzrə 16043 kv metr sahəsi və ümumi 16.100, 5 sahəsi dövlət əmlak üzərində hüquq daşınmaz dövlət reyestrində 29 nömrəli reyestr kitabının 2725 nömrəli vərəqində qabaqcadan qeydiyyata alınmış, inzibati aktın, hüquq sahiblərinə üçüncü şəxslərə külli miqdarda ziyan vurmaqla onların qanuni mənafelərini pozmasına səbəb olmasının qarşısını almaqdan ötəri mövcud iş icraatı vaxtı inzibati-iqtisadi məhkəmənin gəldiyi qərarlara uyğun daşınmaz əmlakın dövlət reyestr xidmətinə 24.10.2010-cu il tarixli hüquqların qabaqcadan qeydiyyatı barədə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində Mars M firmasının tikilməkdə olan Binasına çıxarışı əvəz edən arayış və ona edilən 2013-2015-ci il ərzində digər tarixli qeydlərin qanuna uyğun olub olmaması müvəqqəti dayandırılması ilə düzəlişlərin edilməsi vəzifəsi cavabdehə həvalə edilməsi” barədə iddia ərizəsi üzrə işə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı firması cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə qarşı “Mars M Firmasının Bakı şəhəri, S.Vurğun 120 ünvanındakı qeyri yaşayış binasının tikintisinin fakt üzrə 16043 kv metr sahəsi və ümumi 16.100, 5 sahəsi dövlət əmlak üzərində hüquq daşınmaz dövlət reyestrində 29 nömrəli reyestr kitabının 2725 nömrəli vərəqində qabaqcadan qeydiyyata alınmış, inzibati aktın, hüquq sahiblərinə üçüncü şəxslərə külli miqdarda ziyan vurmaqla onların qanuni mənafelərini pozmasına səbəb olmasının qarşısını almaqdan ötəri mövcud iş icraatı vaxtı inzibati-iqtisadi məhkəmənin gəldiyi qərarlara uyğun daşınmaz əmlakın dövlət reyestr xidmətinə 24.10.2010-cu il tarixli hüquqların qabaqcadan qeydiyyatı barədə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində Mars M firmasının tikilməkdə olan Binasına çıxarışı əvəz edən arayış və ona edilən 2013-2015-ci il ərzində digər tarixli qeydlərin qanuna uyğun olub olmaması müvəqqəti dayandırılması ilə düzəlişlərin edilməsi vəzifəsi cavabdehə həvalə edilməsi” barədə iddiа ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Cavabdeh məhkəməyə iddiaya dair münasibətində bildirmişdir ki, aparılmış araşdırma nəticəsində məlum olmuşdur ki, müvafiq iddia ərizəsinə əsasən daşınmaz əmlaka dair hüquqların dövlət qeydiyyatının aparılması məqsədilə 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə hər hansı rəsmi müraciət daxil olmamışdır. Bu səbəbdən iddia tələbinin mümkün hesab edilməməsini məhkəmədən xahiş etmişlər. Məhkəmə cavabdehin nümayəndəsini dinləyərək iş materiallarını nəzərdən keçirərək hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 1.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə inzibati hüquq münasibətləri ilə bağlı mübahisələrin məhkəmə aidiyyətini, həmin mübahisələrə məhkəmədə baxılmasının və həll edilməsinin prosessual prinsiplərini və qaydalarını müəyyən edir. İPM-in 2.2-ci maddəsinə əsasən, inzibati məhkəmə icraatı qaydasında aşağıdakı iddialara baxılır:...2.2.3. İnzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia); İPM-nin 34.1.-cü maddəsinə əsasən, öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı cavabdehdən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı olmayan (inzibati aktın qəbul edilməsinə yönəlməyən) müəyyən hərəkətlərin edilməsini tələb edə bilər. Öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə həmçinin inzibati orqanlar tərəfindən ümumi hüquqi öhdəliklərin pozulması nəticəsində vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi də tələb edilə bilər. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun “İnzibati məhkəmə icraatında iddianın mümkünlüyünə dair” 10 aprel 2015-ci il tarixli, 5 saylı qərarının 1.1-ci bəndinə əsasən inzibati mübahisələrə dair iddianın əsaslılığının yoxlanılması üçün zəruri olan ilkin şərt onun mümkün olmasıdır, 1.2-ci bəndinə əsasən iddianın əsaslılığının yoxlanılmasına yönəlmiş fəaliyyəti zamanı məhkəmə cavabdehə qarşı irəli sürülmüş maddihüquqi tələbin mövcud olub-olmamasını araşdırmaqla mahiyyəti üzrə qərar qəbul edir, 1.3cü bəndinə əsasən mümkünlük şərtləri iddiaya mahiyyəti üzrə baxmağa imkan verən şərtlərin mövcudluğunun yoxlanılmasını nəzərdə tutur, 2.3-cü bəndinə əsasən ilk növbədə iddiaçının həmin iddia tələbi üzrə subyektiv hüququnun olub-olmaması, cavabdehin həmin iddiaya cavab verməli olub-olmaması, qanunvericilikdə nəzərdə tutulduğu hallarda cavabdehin imtinasının olub-olmaması, İPM-də nəzərdə tutulmuş iddia müddətlərinə riayət edilib-edilmədiyi, prosessual həmiştirakçılığın yol verilənliyi, tələblərin bir iddiada birləşdirilməsinin mümkünlüyü İPM-in 37-ci maddəsinə uyğun yoxlanılmalıdır. Həmin Qərarın 9-cu bəndində göstərilmişdir ki, İPM-də nəzərdə tutulmuş mümkünlük şərtləri ilə yanaşı ayrı-ayrı iddia növləri üzrə tələb olunan mümkünlük şərtlərinin (məsələn, məcburetmə, öhdəliyin icrası və vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi haqqında iddialarda iddiaçının müvafiq ərizə ilə əvvəlcə inzibati orqana müraciət etməsi, iddianın verilməsi müddətinə əməl olunması və s.) də mövcudluğu yoxlanılmalıdır. “İnzibati icraat haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 1-ci maddəsində göstərilmişdir: ”1.1. Bu Qanun inzibati aktların qəbul edilməsi, icra olunması və ya ləğv edilməsi ilə bağlı inzibati orqanlar tərəfindən həyata keçirilən fəaliyyətin hüquqi əsaslarını, prinsiplərini və prosedur qaydalarını müəyyən edir. 1.2. Bu Qanunun müddəaları inzibati orqanların fiziki və ya hüquqi şəxslərə münasibətdə faktiki xarakterli digər fəaliyyətinə (hərəkətlərinə) də şamil olunur.” Həmin Qanunun 52-ci maddəsində göstərilmişdir: “1. Səlahiyyətli inzibati orqanda ərizənin və ya müraciətin qeydiyyata alındığı vaxtdan ən geci 30 gün müddətində həmin inzibati orqan inzibati aktın qəbul edilməsi və ya onun qəbul edilməsindən imtina olunması haqqında qərar qəbul edir. 52.2. Azərbaycan Respublikasının müvafiq qanunları ilə bu Qanunun 52.1- ci maddəsində nəzərdə tutulmuş müddətdən az və ya çox müddət müəyyən oluna bilər.52.3. İnzibati icraat üzrə əhəmiyyət kəsb edən halların müəyyən olunması üçün bu Qanunun 52.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş müddətdən daha artıq müddət tələb olunduğu hallarda, inzibati icraatın müddəti inzibati orqan tərəfindən hər dəfə 30 gün olmaqla iki dəfə uzadıla bilər. İnzibati orqan tərəfindən müddətin uzadılması barədə maraqlı şəxsə məlumat verilir. 52.4. Bu Qanunun 52.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda müddətin uzadılmasına səbəb olan hallar inzibati orqan tərəfindən inzibati aktda əsaslandırılmalıdır. 52.5. İnzibati aktın qəbul edilməsi də daxil olmaqla hər bir halda inzibati icraatın ümumi müddəti 90 gündən çox ola bilməz. İddiaçının hazırki iddia tələbi -“Mars M Firmasının Bakı şəhəri, S.Vurğun 120 ünvanındakı qeyri yaşayış binasının tikintisinin fakt üzrə 16043 kv metr sahəsi və ümumi 16.100, 5 sahəsi dövlət əmlak üzərində hüquq daşınmaz dövlət reyestrində 29 nömrəli reyestr kitabının 2725 nömrəli vərəqində qabaqcadan qeydiyyata alınmış, inzibati aktın, hüquq sahiblərinə üçüncü şəxslərə külli miqdarda ziyan vurmaqla onların qanuni mənafelərini pozmasına səbəb olmasının qarşısını almaqdan ötəri mövcud iş icraatı vaxtı inzibati-iqtisadi məhkəmənin gəldiyi qərarlara uyğun daşınmaz əmlakın dövlət reyestr xidmətinə 24.10.2010-cu il tarixli hüquqların qabaqcadan qeydiyyatı barədə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində Mars M firmasının tikilməkdə olan binasına çıxarışı əvəz edən arayış və ona edilən 2013-2015-ci il ərzində digər tarixli qeydlərin qanuna uyğun olub olmaması müvəqqəti dayandırılması ilə düzəlişlərin edilməsi vəzifəsi cavabdehə həvalə edilməsindən, ibarətdir. Halbuki, iddiaçı iddia ərizəsində göstərilən tələblə bağlı məhkəməyə qədər cavabdehə müraciət etməmişdir. Belə ki, iddiaçı tərəfindən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətnin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə qarşı məhkəmədə iddia qaldırılmazdan əvvəl hazırkı iddia tələbi ilə bağlı cavabdehə müraciət etməsinə dair heç bir sübut və ya müraciətə dair cavab məktubu iddia ərizəsinə əlavə olunmamış və iddia ərizəsi məhkəməyə təqdim edildikdən sonra da məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, İddiaçı firmasının cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə qarşı “Mars M Firmasının Bakı şəhəri, S.Vurğun 120 ünvanındakı qeyri yaşayış binasının tikintisinin fakt üzrə 16043 kv metr sahəsi və ümumi 16.100, 5 sahəsi dövlət əmlak üzərində hüquq daşınmaz dövlət reyestrində 29 nömrəli reyestr kitabının 2725 nömrəli vərəqində qabaqcadan qeydiyyata alınmış, inzibati aktın, hüquq sahiblərinə üçüncü şəxslərə külli miqdarda ziyan vurmaqla onların qanuni mənafelərini pozmasına səbəb olmasının qarşısını almaqdan ötəri mövcud iş icraatı vaxtı inzibati-iqtisadi məhkəmənin gəldiyi qərarlara uyğun daşınmaz əmlakın dövlət reyestr xidmətinə 24.10.2010-cu il tarixli hüquqların qabaqcadan qeydiyyatı barədə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində Mars M firmasının tikilməkdə olan Binasına çıxarışı əvəz edən arayış və ona edilən 2013-2015-ci il ərzində digər tarixli qeydlərin qanuna uyğun olub olmaması müvəqqəti dayandırılması ilə düzəlişlərin edilməsi vəzifəsi cavabdehə həvalə edilməsi” barədə iddiası mümkün sayılmamalıdır. İddianın mümkün sayılmamasına dair qərardad yenidən mümkünlük şərtlərinə əməl etməklə eyni predmet üzrə iddia qaldırmaq imkanını istisna etmir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2-ci, 34-cü, 35-ci, 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddiaçı firmasının cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinə qarşı “Mars M Firmasının Bakı şəhəri, S.Vurğun 120 ünvanındakı qeyri yaşayış binasının tikintisinin fakt üzrə 16043 kv metr sahəsi və ümumi 16.100, 5 sahəsi dövlət əmlak üzərində hüquq daşınmaz dövlət reyestrində 29 nömrəli reyestr kitabının 2725 nömrəli vərəqində qabaqcadan qeydiyyata alınmış, inzibati aktın, hüquq sahiblərinə üçüncü şəxslərə külli miqdarda ziyan vurmaqla onların qanuni mənafelərini pozmasına səbəb olmasının qarşısını almaqdan ötəri mövcud iş icraatı vaxtı inzibati-iqtisadi məhkəmənin gəldiyi qərarlara uyğun daşınmaz əmlakın dövlət reyestr xidmətinə 24.10.2010-cu il tarixli hüquqların qabaqcadan qeydiyyatı barədə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində Mars M firmasının tikilməkdə olan Binasına çıxarışı əvəz edən arayış və ona edilən 2013-2015-ci il ərzində digər tarixli qeydlərin qanuna uyğun olub olmaması müvəqqəti dayandırılması ilə düzəlişlərin edilməsi vəzifəsi cavabdehə həvalə edilməsi” barədə iddiası mümkün sayılmasın. Qərardad tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində ondan Bakı İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin inzibati kollegiyasına (Bakı şəhəri, Z.Xəlilov küçəsi, 540-cə məhəllə) şikayət verilə bilər. Hakim Miminat Hacıbəyova