Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2-1(112)-4805/2020 10.11.2020 BAKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Nəriman İbrahim oğlu Abıyevin sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Rəşidə Paşa qızı Quliyevanın katibliyi, iddiaçı “İddiaçı" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin nümayəndəsi və vəkili Vəkil, cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti Milli Gəlirlər Baş İdarəsinin nümayəndəsi X10 iştirakları ilə, iddiaçı “İddiaçı" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti Milli Gəlirlər Baş İdarəsinə qarşı qərarın ləğv edilməsi tələbinə dair inzibati işə məhkəmənin binasında (Bakı şəhəri, N.Vəzirov küçəsi 56) açıq şifahi məhkəmə baxışı ilə bağlı iclasda baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı “İddiaçı" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti (bundan sonra mətndə “xxxx” MMC) cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinə (bundan sonra mətndə Dövlət Vergi Xidməti) qarşı qərarın və aktın ləğv edilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, vergi orqanının “İnzibati şikayətin təmin edilməməsi haqqında” xx xxxxx 2020-ci il tarixli, **********285400 nömrəli qərarının ləğv edilməsi, “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında” xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, **********195477 nömrəli qərarının və xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, **********156724 nömrəli X32 aktının mübahisələndirilən hissədə, yəni 8.443.595,32 (598.456,82 ƏDV + 5.826.262,02 QR ƏDV + 2.018.876,48 ÖMV) manat məbləğində vergi və buna müvafiq hesablanmış maliyyə sanksiyası hissəsində ləğv edilməsi barədə qərar çıxarılmasını xahiş etmişdir. Sonradan iddiaçı “xxxx” MMC Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 54-cü maddəsinə əsasən məhkəməyə iddianın dəyişdirilməsi barədə ərizə təqdim edərək, əsl olmayan cavabdeh Dövlət Vergi Xidmətinin əsl cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti Milli Gəlirlər Baş İdarəsi (bundan sonra mətndə Milli Gəlirlər Baş İdarəsi) ilə əvəz edilərək, “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında” xx xxxxxx 2019cu il tarixli, **********195477 nömrəli qərarının və xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, **********156724 nömrəli X32 aktının mübahisələndirilən hissədə, yəni 8.443.595,32 (598.456,82 ƏDV + 5.826.262,02 QR ƏDV + 2.018.876,48 ÖMV) manat məbləğində vergi və buna müvafiq hesablanmış maliyyə sanksiyası hissəsində ləğv edilməsi barədə qərar çıxarılmasını xahiş etmişdir. Daha sonra iddiaçı “xxxx” MMC Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 54-cü maddəsinə əsasən məhkəməyə yenidən iddianın dəyişdirilməsi barədə ərizə təqdim edərək, “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında” xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, **********195477 nömrəli qərarının mübahisələndirilən hissədə, yəni 8.443.595,32 (598.456,82 ƏDV + 5.826.262,02 QR ƏDV + 2.018.876,48 ÖMV) manat məbləğində vergi və buna müvafiq hesablanmış maliyyə sanksiyası hissəsində ləğv edilməsi barədə qərar çıxarılmasını xahiş etmişdir. Daha sonra iddiaçı “xxxx” MMC yenidən məhkəməyə Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 54-cü maddəsinə əsasən iddianın dəyişdirilməsi barədə ərizə təqdim edərək, “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında” xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, **********195477 nömrəli qərarının mübahisələndirilən hissədə, yəni 8.432.242,99 (598.456,82 ƏDV + 5.826.262,02 QR ƏDV + 2.007.524,15 ÖMV) manat məbləğində vergi və buna müvafiq hesablanmış maliyyə sanksiyası hissəsində ləğv edilməsi barədə qərar çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Milli Gəlirlər Baş İdarəsinin X32nın keçirilməsi haqqında xx xxxx 2018-ci il tarixli, **********155055 nömrəli Qərarına əsasən, vergi orqanı tərəfindən “xxxx” MMC (bundan sonra iddiaçı) üzrə növbəti X32 keçirilmişdir. Yoxlanılan vergi növləri və müvafiq dövrlərin siyahısı xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, **********156724 nömrəli səyyar X31 (bundan sonra, “Akt”) öz əksini tapmışdır. Akta əsasən, iddiaçı tərəfindən bəyan edilmiş və ödənilmiş vergilər, o cümlədən, 2016 və 2017ci illər üzrə Mənfəət və Əmlak vergisi, 2016-cı ilin avqust ayından 2018-ci ilin aprel ayınadək olan dövrü əhatə edən müddət üzrə X33 (bundan sonra, “ƏDV”) və qeyrirezidentlərin X33 (bundan sonra, “QR ƏDV”), eləcə də, 2016-cı ilin 3-cü rübündən 2018-ci ilin 1-ci rübünədək olan dövrü əhatə edən müddət üzrə Ödəmə Mənbəyində Verginin (bundan sonra, “ÖMV”) yoxlanılması həyata keçirilmişdir. Belə ki, aktda qeyd edilən dövrlər üzrə müvafiq vergi bəyannamələrinin yoxlanması nəticəsində iddiaçı tərəfindən yuxarıda qeyd olunan vergilər üzrə bəyan olunmuş məbləğlərin azaldıldığı iddia edilmiş və həmin vergi məbləğlərinə 50% miqdarında maliyyə sanksiyasının tətbiq olunması təklif olunmuşdur. Bununla əlaqədar, xx xxxxxx 2019-cu il tarixində iddiaçı Milli Gəlirlər Baş İdarəsinə aktda qeyd olunan kənarlaşmalarla razılaşmamağının səbəblərinin ətraflı şəkildə izah edildiyi etiraz məktubu ilə müraciət etmişdir. xx xxxxxx 2019-cu il tarixində vergi qanunvericiliyinin pozulması hallarına və onların aradan qaldırılması və müvafiq sanksiyaların (cərimələrin) tətbiq edilməsi məsələsinə baxılması məqsədi ilə vergi orqanı iddiaçının nümayəndəsi ilə Milli Gəlirlər Baş İdarəsinin inzibati binasında görüş keçirilmiş və müvafiq məsələlər müzakirə edilmişdir. Lakin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli **********195477 nömrəli Qərara (bundan sonra, “Qərar”) əsasən, iddiaçıya ümumilikdə 12.193.900,78 manat olmaqla, 8.579.652,18 manat məbləğində əlavə vergi və 3.614.248,60 manat məbləğində maliyyə sanksiyası hesablanmışdır. Qərarın qəbulunun ardınca xx xxxxxx 2019-cu il tarixində iddiaçı müvafiq qərarın razılaşmadığı hissələrinə dair inzibati şikayətlə Azərbaycan Respublikasının Vergilər Nazirliyinə müraciət etmişdir. xx xxxxx 2020-ci il tarixində vergi orqanı “İnzibati şikayətin təmin edilməməsi haqqında” **********285400 nömrəli qərar qəbul edərək, müvafiq inzibati şikayətin təmin edilməsindən imtina etmişdir. Müvafiq qərarda şikayətin təmin edilməməsinin əsasları izah edilməmiş, yalnız Vergi Məcəlləsinin (bundan sonra, “VM”) bir sıra maddələrinin adı çəkilmiş və hansı səbəbdən bu maddələrin Qərarda yer alması naməlum qalmışdır. Müvafiq qərarda qeyd edilən və razılaşmadıqları əlavə hesablanmış vergi məbləğlərinin ətraflı izahı aşağıdakı kimidir: ƏDV ilə bağlı qərarda qeyd edilir ki, yoxlama dövrü ərzində ƏDV məbləğinin ümumilikdə 6.499.743,55 manat azaldılması (o cümlədən, 2016-cı ilin avqust-dekabr aylarında 1.503.764,53 manat azaldılması, 2017-ci il üzrə 4.056.045,7 manat azaldılması, 16.647,01 manat artıq hesablanması, 2018-ci ilin yanvar-aprel aylarında 956.580,33 manat azaldılması) aşkar edilmişdir. QR ƏDV ilə bağlı Qərarda qeyd edilir ki, qeyrirezidentlər tərəfindən göstərilmiş 32.368.122,36 manat dəyərində xidmətlərə görə ödənilməli olan məbləğlər ƏDV dövriyyəsində nəzərə alınmamış və ümumilikdə 5.826.262,02 manat ƏDV məbləği iddiaçı tərəfindən azaldılmışdır. Ümumilikdə azaldılmış 6.499.743,55 manat ƏDV məbləğinin 5.826.262,02 manat hissəsi QR ƏDV-i ilə bağlıdır. ÖMV ilə bağlı qərarda qeyd edilir ki, ödəmə mənbəyində tutulan verginin ümumilikdə 2.018.876,48 manat azaldılması, 554,34 manat artıq hesablanması müəyyən edilmişdir. Beynəlxalq rabitə xidmətlərinə görə yoxlanılmış dövr üzrə qeyri-rezidentlərə ödənilmiş cəmi 9.019.674,65 manat məbləğ ÖMV-yə cəlb olunmamış və bu, ümumilikdə 541.180,48 manat ÖMV-nin azaldılmasına gətirib çıxarmışdır. Vergi orqanı yuxarıda qeyd olunan ƏDV və ÖMV-nin tətbiqi ilə bağlı məsələni düzgün şəkildə əsaslandırılmamış, bu isə VM-in müvafiq müddəalarının qeyri-düzgün tətbiqi, əhəmiyyətli məbləğdə əlavə vergilərin hesablanması və beləliklə də İddiaçının hüquqlarının pozulması ilə nəticələnmişdir. Aktı nəzərdən keçirdikdə bu qənaətə gəlmək olar ki, yoxlanılan dövr, yəni avqust 2016-cı il - aprel 2018- ci il (bundan sonra, “Dövr”) ərzində hesablanmış ƏDV bəyannamələrində göstərilmiş ƏDV məbləğləri ilə bu məbləğlərlə bağlı sənədləşmələr üzləşdirilmişdir. Nəticədə, vergi orqanı iddiaçı tərəfindən müvafiq əməliyyat üzrə ƏDV öhdəliyinin ümumilikdə 598.456,82 manat məbləğində azaldıldığı iddiasını irəli sürmüşdür. Bu məbləğin hansı hissəsinin bəyan olunmaması və ya düzgün dövrdə bəyan olunmaması aktda açıqlanmamışdır. Akta əsasən, iddiaçı ƏDV tutulan əməliyyatların ƏDV-nin məqsədləri üçün tanınma dövrünün şərtlərini pozmuşdur. Belə ki, iddia olunur ki, ƏDV tutulan əməliyyatların tanınması dövrünün müəyyən olunması üçün xidmətlərin təqdim edilməsini sübut edən sənədin imzalanma tarixi deyil, həmin xidmətlərin təmin olunması dövrü nəzərə alınmalıdır. İddiaçı tərəfindən telekommunikasiya sahəsində göstərilən xidmətlər müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilən xidmətlər kateqoriyasına aid edilərək həyata keçirilir və bu zaman VM-in 166.1 və 166.3-cü maddələrinin şərtlərinə müvafiq qaydada ƏDV bəyan edilir. Eyni vergi orqanı xidmətlərin müntəzəm xarakterli xidmət olduğuna qəbul etmişdir. Belə ki, VM-in 166.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq, bu maddədə başqa hallar nəzərdə tutulmamışdırsa, vergi tutulan əməliyyatın vaxtı həmin əməliyyat üçün ödəmə 30 gün müddətində həyata keçirildikdə ödəmənin həyata keçirildiyi, ödəmə 30 gündən sonra həyata keçirildikdə isə ƏDV-nin elektron vergi hesab-fakturasının (bundan sonra, “e-VHF”) verildiyi vaxt sayılır. Yəni ƏDV-yə cəlb olunan gəlirin tanınması günü, malların təqdim edilməsindən, işlərin görülməsindən və xidmətlərin göstərilməsindən 30 gün ərzində ödəniş həyata keçirildikdə, ödənişin keçirildiyi tarix, ödəniş 30 gün sonra həyata keçirildikdə və malların təqdim edilməsindən, işlərin görülməsindən və xidmətlərin göstərilməsindən 5 gün ərzində ƏDV-nin e-VHF verilirsə, e- VHF-nın tarixi, əks halda malların təqdim edilməsi, işlərin görülməsi və xidmətlərin göstərilməsi tarixi əsas götürülməlidir. Göründüyü kimi, sözügedən maddə ƏDV məqsədləri üçün vergi tutulan əməliyyatın vaxtını ümumi şəkildə müəyyən edir və xüsusi hallarda müvafiq qaydadan kənar digər qaydaların mövcudluğunu istisna etmir. Bununla bağlı qeyd olunmalıdır ki, VM-in 166.3-cü maddəsinə əsasən, xidmətlər müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilirsə, xidmətlərin göstərilməsi vaxtı bu əməliyyatın hər hansı hissəsi üçün hər dəfə ƏDV- nin e-VHF-nın verildiyi vaxt, yaxud ödəmə əvvəl həyata keçirilmişsə, əməliyyatın hər hansı hissəsinin ödənildiyi vaxt sayılır. Qeyd edilən müddəaya əsasən aydındır ki, iddiaçı tərəfindən müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilən telekommunikasiya xidmətlərinin vaxtı ƏDV məqsədləri üçün VM-in 166.1-ci maddəsi ilə deyil, belə xidmətlər üçün xüsusi qaydanı nəzərdə tutan 166.3-cü maddəsinə müvafiq olaraq müəyyən edilməlidir. ƏDV üzrə hesabat dövrü təqvim ayı olduğundan, bu verginin məqsədləri üçün müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilən xidmətlər dedikdə, həmin xidmətlərin hər ay üzrə mütəmadi olaraq göstərilməsi başa düşülür. Vergi Məcəlləsinin 166.3-cü maddəsinə əsasən, bu əməliyyatlar zamanı ƏDV tutulan əməliyyatların vaxtı ödəmənin əvvəlcədən həyata keçirildiyi hal istisna olmaqla, xidmətlərin tam başa çatdığı vaxtdan sonrakı 5 gün müddətində e-VHF-nın verildiyi vaxt, xidmətlər tam başa çatdığı vaxtdan sonrakı 5 gün müddətində e-VHF verilmədiyi halda isə həmin xidmətlərin tam başa çatdığı vaxt hesab edilir. Aktı nəzərdən keçirdikdə məlum olur ki, yuxarıdakı əməliyyatlardan başqa, vergi orqanı həmçinin iddiaçı tərəfindən müntəzəm və ya daimi əsasda həyata keçirilmiş xidmətlərin tanınma dövrü ilə razılaşmır və VM-in 166.3-cü maddəsinin tələblərinin pozulması nəticəsində ƏDV kənarlaşmalarının olduğunu iddia edir. Bu məsələdə bir məqama diqqət yetirmək çox vacibdir. Belə ki, biznes praktikası və mövcud qanunvericilik əsasında tərtib edilən xidmət müqavilələrində xidmətin göstərilməsi, bir qayda olaraq, tərəflər arasında imzalanan akt və ya onu əvəz edən sənədlə yekunlaşır (əksər müqavilələrdə aktın xidməti alan tərəfindən imzalanmasının son tarixi göstərilir və bu tarix ərzində xidmət alan aktı imzalamazsa, eyni zamanda öz iradını da bildirməzsə, son tarixdə akt imzalanmış hesab edilir). Məhz müqavilə əsasında xidmət göstərənin xidmətin dəyərini əldə etmə hüququ və xidməti alanın bu xidmətin əvəzini ödəmə öhdəliyi bu tarixlərdə (imzalama və ya son tarixdə) yaranır. Buna görə də, VM-in 166-cı maddəsindən əvvəl VM-in 159 və 161-ci maddələri nəzərdən keçirilməlidir. VM-in 159-cu maddəsinə əsasən, müstəqil sahibkarlıq fəaliyyəti və ya hüquqi şəxs yaratmadan birgə sahibkarlıq fəaliyyəti çərçivəsində malların göndərilməsi, işlər görülməsi və xidmətlərin göstərilməsi, onlar VM-in 167-ci və ya 168-ci maddələrinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının ərazisində həyata keçirilirsə, vergi tutulan əməliyyatlar sayılır. Göründüyü kimi, ilk növbədə vergitutma obyekti yaranmalıdır. VM-in 161-ci maddəsinə əsasən isə ƏDV məqsədləri üçün vergi tutulan əməliyyatın dəyəri vergi ödəyicisinin müştəridən və ya hər hansı digər şəxsdən aldığı, yaxud almağa hüququ olduğu haqqın ƏDV nəzərə alınmadan məbləği əsasında formalaşır. Bu isə o deməkdir ki, tərəflər arasında imzalanmış (qəbul olunmuş) akt yoxdursa, bu halda VM-in 159 və 161-ci maddələri təmin olunmamış hesab edilir. Yəni, 166-cı maddədə nəzərdə tutulmuş 5 gün və 30 gün müddətlərini hesablamaq üçün işlərin hər hansı ayda deyil, ayın hansı günündə başa çatması əsasdır. Belə ki, VM-in 68.2-ci maddəsinə əsasən, vergi məqsədləri üçün hər hansı müddət göstərilən dövrün sonuncu gününün axırında bitir. Müntəzəm xarakterli xidmətlərdə, xidmətlər təkrarlanan qaydada hər gün (hər saat, dəqiqə, saniyə) göstərilə bildiyi üçün VM-in xidmətin göstərildiyi dövrü məhz e-VHF-nın verildiyi tarixə əsasən müəyyən etməsi məntiqlidir. İddiaçı qeyd olunan tələbə əməl edərək bu kimi xidmətləri vergi-hesab fakturanın verildiyi dövrdə və ödəmə əvvəl baş verdiyi təqdirdə ödəmə tarixi dövründə ƏDV dövriyyəsində tanımış və müvafiq ƏDV hesablamışdır. Ayrıca olaraq, VM-in 166.1-ci maddəsindən fərqli olaraq, VM-in 166.3-cü maddəsində xidmətlərin göstərilməsindən (işlərin görülməsindən) sonra 30 gün ərzində ödənişin edilməməsi, və ya bu tarixdən etibarən e-VHF-nın 5 gün ərzində verilməməsi halında, ƏDV tutulan dövriyyənin məhz xidmətlərin göstərilməsi (işlərin görülməsi) ayının əsas götürülməsi tələbi yoxdur. Bundan başqa, VM-in 166.2-ci maddəsindən fərqli olaraq, VM-in 166.3-cü maddəsində VM-in 166.1-ci maddəsinə istinad yoxdur. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, VM- in 166-cı maddəsinin bütün müddəaları bərabər hüquqi qüvvəyə malikdir və biri digərindən üstün hesab edilə bilməz. Bu isə, Aktda göstərilən “Vergi Məcəlləsinin 166.3-cü maddəsinə əsasən bu əməliyyatlar zamanı ƏDV tutulan əməliyyatların vaxtı ödəmənin əvvəlcədən həyata keçirildiyi hal istisna olmaqla, xidmətlərin tam başa çatdığı vaxtdan sonrakı 5 gün müddətində e-VHF-nın verildiyi vaxt, xidmətlər tam başa çatdığı vaxtdan sonrakı 5 gün müddətində e-VHF verilmədiyi halda isə həmin xidmətlərin tam başa çatdığı vaxt hesab edilir” nəticəsinin VM-in 166.3-cü maddəsinin VM-in 166.1-ci maddəsi ilə qanunsuz olaraq əlaqələndirilməsi deməkdir. Yuxarıda qeyd olunanları və iddiaçı özünün apardığı ilkin hesablamalara əsasən yuxarıda qeyd olunan vergi məbləğinin 224.162.56 manat hissəsinin iddiaçı tərəfindən sonrakı hesab dövrlərində bəyan olunduğunu, lakin vergi orqanı tərəfindən nəzərə alınmadığını müəyyən etmişdir. Qalan 374,294.26 manat məbləğin (598,456.82- 224,162.56) isə vergi orqanı tərəfindən necə hesablandığını aşkar etmək mümkün olmamışdır. Beləliklə, vergi orqanının ƏDV məqsədləri üçün vergi tutulan əməliyyatların tanınması vaxtına dair VM-in tələblərinin pozulmasına dair iddiası əsassızdır. Aktda həmçinin qeyri-rezidentlərin vergi öhdəlikləri ilə bağlı kənarlaşmaların aşkarlandığı qeyd olunur. Belə ki, akta müvafiq olaraq, qeyri-rezidentlər tərəfindən göstərilmiş 32.368.122.36 manat dəyərində xidmətlərə görə ödənilməli olan məbləğlər ƏDV dövriyyəsində nəzərə alınmamış və ümumilikdə 5.826.262,02 manat ƏDV məbləği iddiaçı tərəfindən azaldılmışdır. Bundan əlavə, qeyri-rezidentlərin Azərbaycan Respublikasındakı daha bir vergi öhdəliyi olan ÖMV məbləğlərinin də 2.018.876.48 manat azaldıldığı göstərilmişdir. Aktda vergidən kənarlaşmalarla bağlı QR ƏDV-si üzrə VM-in 169-cu maddəsinin tələblərinin və ÖMV üzrə VM-in 125.1-ci maddəsinin tələblərinin gözlənilmədiyi qeyd olunur. Bununla yanaşı, vergidən yayınma barədə iddianı dəstəkləmək məqsədilə X12 Reqlamentinin 6.3-cü maddəsinə istinad olunur. Belə ki, sözügedən maddədə təklif olunan azadolma güzəştləri yalnız qeyri-rezident tərəfindən əldə olunan telekommunikasiya xidmətlərinə münasibətdə tətbiq olunur və İddiaçı və qeyri-rezidentlər arasında aparılan əməliyyatlara, yəni qeyri-rezidentdən Azərbaycan istehlakçılarına satılmaq üçün nəzərdə tutulan telekommunikasiya xidmətlərinə tətbiq edilmir. İddiaçı Azərbaycan Respublikasında yerli telekommunikasiya şirkətlərinin abunəçilərinə beynəlxalq telekommunikasiya xidmətləri göstərmək məqsədilə xarici telekommunikasiya şirkətindən (bundan sonra “qeyri-rezident”) müvafiq telekommunikasiya xidmətlərini alır və beləliklə, xidmətləri göstərən qeyri-rezident ƏDV məqsədləri üçün VM-in 168.1.5-ci maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasında xidmət göstərmiş hesab olunur. Bundan əlavə, VM-in 13.2.16.17-ci maddəsinə əsasən, qeyri- rezident belə xidmətlərin göstərilməsinə görə ÖMV məqsədləri üçün Azərbaycan mənbəyindən gəlir əldə etmiş hesab olunur. VM-in 169.1-ci maddəsinə əsasən, ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata alınmayan qeyri-rezident Azərbaycan Respublikasının ərazisində VM-in 169.2-ci və ya 169.5-ci maddələrində adı çəkilən vergi agenti üçün xidmət göstərirsə və ya iş görürsə, bu maddəyə uyğun olaraq vergiyə cəlb olunur. Eyni zamanda, VM-in 169.2-ci maddəsinə əsasən, ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata alınan hər hansı şəxs bu maddənin məqsədləri üçün vergi agenti sayılır. VM-in 168.1.5-ci maddəsində isə telekommunikasiya xidmətlərinin göstərilməsi ilə bağlı işlərin görüldüyü yer belə xidmətlərin alıcısının qeydiyyatda olduğu yer kimi göstərilir. Yuxarıda qeyd edilən maddələrin tələblərini nəzərə alaraq, qeyri-rezident mobil operator iddiaçıya telekommunikasiya xidmətləri göstərdiyinə və İddiaçının qeydiyyatda olduğu yer Azərbaycan Respublikası olduğuna görə, bu əməliyyatlar QR ƏDV-nin məqsədləri üçün vergi tutulan əməliyyatlar sayılır. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən qəbul edilmiş və Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən xx xxxx 2000-ci il tarixində imzalanmış 826-İQ nömrəli “X5 Nizamnaməsinə və Konvensiyasına, habelə düzəliş sənədlərinə qoşulmaq barədə” Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən, Azərbaycan Respublikası X4 1992-ci il dekabrın 22- də Cenevrə şəhərində qəbul edilmiş Nizamnaməsinə və Konvensiyasına, habelə 1994-cü il oktyabrın 14-də Kioto şəhərində imzalanmış düzəliş sənədlərinə və Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən x xxxxxx 2014-cü il tarixində imzalanmış 895-İVQ nömrəli “X6”nin təsdiq edilməsi haqqında Qanuna əsasən, Azərbaycan Respublikası 2012-ci il dekabrın 14-də Dubay şəhərində imzalanmış “X6”-nin (bundan sonra, “TR”) müddəalarına qoşulmuşdur. TR-in 1.1-ci maddəsinə əsasən, əhaliyə beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinin təşkil olunması, təmin olunması və göstərilməsində iştirak etmək üçün üzv dövlət tərəfindən səlahiyyətləndirilən və ya tanınan istismar təşkilatlarına (authorized operating agency), eləcə də, belə xidmətlərin göstərilməsi üçün istifadə olunan beynəlxalq telekommunikasiyanın əsas ötürülmə vasitələri ilə əlaqədar tətbiq edilə bilən müddəalar əks olunur. TR-in A. abis) bəndinə əsasən, TR-də əhaliyə beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinin təşkil olunması, təmin olunması və göstərilməsində iştirak etmək üçün üzv dövlət tərəfindən səlahiyyətləndirilən və ya tanınan istismar təşkilatlarına (bundan sonra, “səlahiyyətli istismar təşkilatları”) tətbiq edilə bilən müddəalar da əks olunur. Beynəlxalq telekommunikasiya xidməti isə öz TR-ın 2.2-ci bəndinə əsasən müxtəlif ölkələrdə yerləşən və ya müxtəlif ölkələrə məxsus istənilən növ telekommunikasiya müəssisələri və ya stansiyaları arasında telekommunikasiya xidmətlərinin təqdim edilməsi kimi müəyyənləşdirilir. İddiaçının Nizamnaməsinə əsasən, o, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərir və onun əsas məqsədi kimi Azərbaycan Respublikası ilə xarici dövlətlər arasında beynəlxalq telekommunikasiya və poçt xidmətlərinin təşkil edilməsi, operatorlararası hesablaşmaların aparılması, telekommunikasiya və informasiya texnologiyaları sahəsində xidmət göstərən yerli və beynəlxalq operatorlarla (müəssisə və təşkilatlarla) işgüzar fəaliyyətin genişləndirilməsi və gəlir əldə etməsi göstərilir. TR-in 6-cı maddəsinə və onun istinad etdiyi Əlavə 1 və 2-yə əsasən göstərilən xidmətlər və onların haqqı iki hissəyə bölünür: səlahiyyətli istismar təşkilatları ilə müştəri arasında baş verən səlahiyyətli istismar təşkilatları arasında baş verən. TR-də müştəriyə anlayış verilməsə də, səlahiyyətli istismar təşkilatlarına verilən anlayışdan bəllidir ki, o müştəri deyil. Bu, həm də müştəri və səlahiyyətli istismar təşkilatlarının müxtəlif tərkibdə olan eyni maddələr daxilində, eyni zamanda istifadə olunmasından da aydınlaşır. Belə ki, TR-ın 2.7-ci bəndinə əsasən hesablaşma məzənnəsi - səlahiyyətli istismar təşkilatları arasında razılaşmaya əsasən bu qarşılıqlı əlaqədə tətbiq edilən və beynəlxalq hesabların təqdim edilməsi üçün istifadə olunan məzənnə (accounting rate) hesab edilir. TR-ın 2.8-ci bəndinə əsasən isə, tutulan haqq (collection charges) səlahiyyətli istismar təşkilatlarının beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərindən istifadəyə görə öz müştərilərinə təyin etdiyi və onlardan tutduğu haqq hesab edilir. Yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alaraq, hər iki növ əməliyyatın vergiyə cəlb edilməsi aşağıda göstərilir. Səlahiyyətli istismar təşkilatları ilə müştəri arasında baş verən əməliyyatlar TR-in 6.3-cü maddəsinə əsasən, üzv ölkələrin milli qanunvericiliyinə uyğun olaraq beynəlxalq telekommunikasiya xidmətləri üzrə tutulan haqqa görə vergi qoyulması nəzərdə tutularsa, o zaman hesablanan vergi yalnız bu ölkənin müştərilərinə təqdim edilən beynəlxalq telekommunikasiya xidmətləri üçün qoyulur. Bu maddə faktiki olaraq, vergi qoyma sahəsini məhdudlaşdıraraq, onun 1) səlahiyyətli istismar təşkilatlarına deyil, onların müştərilərinə, 2) məhz bu tələbi irəli sürən qanunvericiliyin aid olduğu üzv ölkənin müştərilərinə münasibətdə tətbiq olunmalı olduğunu şərtləndirir. Bu şərtlər çərçivəsində, faktiki olaraq VM əsasında İddiaçı öz yerli müştərilərinə göstərdiyi xidmətlər üzrə haqqa (collection chagres) ƏDV tətbiq edir, bu cür haqlardan mənfəət vergisi hesablayır. Səlahiyyətli istismar təşkilatları arasında baş verən əməliyyatlar. Əlavə 1-in 1.6-cı bəndinə əsasən, səlahiyyətli istismar təşkilatının hesablaşma məzənnəsi və ya digər mükafatlarından tutulan öhdəliklər və ya vergilər olduqda, o, öz növbəsində sözügedən öhdəlikləri və vergiləri digər səlahiyyətli istismar təşkilatına tətbiq etmək (ötürmək) hüququnu malik deyil. Bununla aydın olur ki, səlahiyyətli istismar təşkilatının (qeyrirezident) digər səlahiyyətli istismar təşkilatından (rezident, İddiaçı) əldə etmək huququ olduğu haqlara görə yaranacaq, bu haqq üzrə vergi öhdəlikləri səlahiyyətli istismar təşkilatının (qeyri-rezident) üzərindədir. Eyni zamanda, TR-nin Əlavə 1-nin 3.3.4-cü bəndinə əsasən (yəni, ödəniş şərtləri hissəsi) debitor tərəfin (qeyri-rezidentin) ölkəsində nəzərdə tutulmuş ödəniş xərcləri (vergilər, komissiyalar və s.) debitor (qeyri- rezidentin) tərəfindən ödənilir. Kreditor (rezident, İddiaçı) tərəfin ölkəsində isə tətbiq olunan hər hansı bir ödəniş xərcləri kreditor (rezident, İddiaçı) tərəfindən ödənilməsi nəzərdə tutulur. Yuxarıda qeyd olunan müddəaları birlikdə nəzərdən keçirdikdə aydın olur ki, səlahiyyətli istismar təşkilatlarının arasında olan əməliyyatların nəticəsi olaraq, hər biri aid olduğu üzv ölkənin qanunvericiliyinə əsasən öz vergi öhdəliklərinin öz ölkəsində yerinə yetirilməsi məsuliyyətini daşıyır. Eyni zamanda, qeyri- rezident səlahiyyətli şəxsə ödəniləcək məbləğlərdən heç bir ödəniş tutula bilməz və ödəniləcək belə məbləğə görə hər hansı xərclər yaranarsa bunu rezident səlahiyyətli şəxs çəkməlidir. Bu isə o deməkdir ki, qeyri-rezident səlahiyyətli şəxsə edilən ödəniş Azərbaycanda vergiyə cəlb olunarsa, bu vergi xarici səlahiyyətli şəxsdən tutula bilməz. Eyni zamanda, bu verginin yerli səlahiyyətli şəxs tərəfindən ödənilməsini də 1.6-cı maddə qadağan edir, yəni belə bir vergi yerli səlahiyyətli şəxsin boynuna qoyula bilməz. X4 2013-cü ildə dərc etdiyi “Telekommunikasiyada vergiqoyma” haqda hesabatının “Daxil olan beynəlxalq zənglərin vergiyə cəlbedilməsi” adlı 6-cı bəndində (X7 bölməsi) daxil olan zənglərin vergiyə cəlb olunmasının beynəlxalq zənglərin artmasına mənfi təsir göstərdiyini irəli sürər. Belə ki, hesabatda bildirilir ki, əgər həm zənglərin edildiyi (çıxan zənglər) , həm də zənglərin başa çatdığı (daxil olan zənglər) ölkələr bu zənglərə vergi qoysalar və öz aralarında bu məsələni razılaşdırmasalar bu zənglərin qiymətinin çox baha olmasına gətirib çıxarar. Bu isə öz növbəsində bütün telekommunikasiya gəlirlərinin azalması ilə nəticələnəcək. Aydındır ki, bu arzuolunan hal deyil, amma bu baş versə, sözügedən iki ölkənin bu vəziyyətdən çıxması mürəkkəb olacaq. Bu səbəbdən 2012-ci ildə BƏƏ, Dubayda X4 Dünya Konfransında TR yenidən nəzərdən keçirilmişdir. Nəzərə almaq lazımdır ki, TR hər bir ittifaq üzvü üçün üstün qüvvəyə malik, beynəlxalq qarşılıqlı əlaqə və əməliyyatları, həmçinin bunların səmərəliliyini, ictimaiyyət tərəfindən geniş istifadəni təmin edən beynəlxalq müqavilədir. Hesabat, 2012-ci ildə, yenilənmiş TR-da yer alan yuxarıda qeyd olunmuş maddəyə diqqət çəkir və qeyd edir ki, ciddi mənfi nəticələrin qarşısını almaq üçün bu maddəni diqqətə almaq və bu maddədə göstərilən vergi şərtlərinin düzgün və ədalətli tətbiqi vacibdir. Bundan başqa, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının “Beynəlxalq zənglərin sonlandırılması” mövzusunda hazırladığı 2014-cü il tarixli hesabatında (6-cı bəndi “Daxil olan beynəlxalq zənglərin vergiyə cəlbedilməsi”) TR-ə toxunaraq bildirir ki, TR-ın 6.1.3 və Əlavənin 1.6-cı maddələrinin hər ikisinin məqsədi bir ölkənin başqa ölkədə olan operator və ya müştərinin vergiyə cəlb edilməsinin qarşısını almaqdır. Həmçinin göstərilir ki, 2012-ci ildə yenilənmiş TR ikiqat vergiqoymanı qadağan edir. İkiqat vergiqoyma isə, eyni gəlirin, aktivin və ya əməliyyatın iki və daha artıq ölkədə vergiyə cəlb edilməsi kimi müəyyən edilir. Qeyd etmək zəruridir ki, eyni məsələ, yəni İddiaçı tərəfindən beynəlxalaq telekommunikasiya xidmətinə görə xarici səlahiyyətli istismar təşkilatlarına (qeyrirezidentlərə) ödənilən məbləğlərin TR əsasında vergiyə cəlb edilməməsi məsələsi ilk dəfə vergi orqanı tərəfindən yalnız xx xxxxxx 2014-cü il tarixli X31 da qaldırılmış, xx xxxxx 2014-cü il tarixli, **********746223 saylı “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında” Qərarında əks olunan həmin məsələ ilə bağlı 1 saylı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin 2-1 (81)-2931/2014 nömrəli xx xxxx 2014-cü il tarixli Qərarı ilə vergi orqanının müvafiq inzibati aktı qanunsuz hesab edilmiş və İddiaçının müvafiq mövqeyi düzgün hesab edilərək iddia təmin edilmişdir. Belə ki, məhkəmə öz qərarında TR və VM-in müvafiq maddələrinə istinad edərək əsaslandırmışdır ki, TR-ın 6.1.3 və Əlavənin 1.6-cı maddələrinə əsasən xarici səlahiyyətli istismar təşkilatlarına (qeyri-rezidentlərə) ödənilən məbləğlərdən Azərbaycanda vergi tutulması əsassızdır. Bundan sonra, vergi orqanı apelyasiya şikayəti verməmiş və xx xxxxx 2014-cü il tarixli, **********746223 saylı Qərarının sözügedən məsələyə dair hissəsni ləğv etmişdir. Eyni zamanda, İddiaçı öz mövqeyinin düzgünlüyünə bir daha əmin olmuş, Vergi Məcəlləsi, TR və Məhkəminin sözügedən Qərarını əsas tutaraq həmin ödənişlərdən vergi tutmamağa davam etmişdir. Baxmayaraq ki, Məhkəmə Qərarı eyni vergi ödəyicisi və eyni məsələ üzrə yekun mövqe bildirmişdir, vergi orqanı bu Qərara da məhəl qoymadan müvafiq eyni məsələni yenidən mübahisələndirmişdir. Qeyd edilənləri nəzərə alaraq, VMin və TR-in 2014-cü ildən sonrakı dövrlrədə müvafiq müddalarının dəyişmədiyi nəzərə alınaraq, hesab edilir ki, vergi orqanının mövqeyi tamamilə əsassızdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – İPM) 45.4-cü maddəsinə görə iddia ərizəsi məhkəməyə daxil olduğu gündən icraata qəbul edilmiş sayılır. İddia ərizəsi məhkəməyə daxil olduqdan sonra İPM-in 49-cu maddəsinə uyğun olaraq işin hazırlıq icraatına başlanılmış və həmin Məcəllənin 47-ci maddəsinə uyğun olaraq, iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərin surəti cavabdehə təqdim edilmiş və cavabdehdən iddia ilə bağlı yazılı münasibət (etiraz) bildirilməsi tələb olunmuşdur. Cavabdeh Milli Gəlirlər Baş İdarəsi məhkəməyə təqdim etdiyi xx xxxxxxxx 2020-ci il tarixli **********346500 №li iddia ərizəsinə dair etirazda göstərmişdir ki, vergi orqanının xx.xx.2018-ci il tarixli **********155055 nömrəli “X32nın keçirilməsi haqqında” Qərarına əsasən Cəmiyyətdə vergilər və digər icbari ödənişlərə dair qanunvericiliyə əməl edilməsi vəziyyətinin düzgünlüyünün yoxlanılması məqsədi ilə xx.xx.2016-cı il tarixdən xx.xx.2018ci il tarixədək olan dövr əhatə olunmaqla Vergi Məcəlləsinin 38.2-ci maddəsinə əsasən növbəti X32 keçirilmiş və nəticəsi xx.xx.2019-cu il tarixli **********156724 saylı X32 aktı ilə rəsmiləşdirilmişdir. Həmin akt əsasında “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli **********195477 qərar qəbul edilmişdir. Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında xx.xx.2019-cu il tarixli **********195477 nömrəli qərarına əsasən vergi ödəyicisinə ümumilikdə 8.579.996,65 manat vergi və 3.614.248,6 manat maliyyə sanksiyası tətbiq edilmişdir. Yoxlama ilə ümumilikdə 12.194.245,25 manat əlavə hesablama aparılmış, iddiaçı bu hesablamanın 8.443.595,32 manat vergi və buna müvafiq 3.514.961,24 manat maliyyə sanksiyası, cəmi 11.958.556,56 manat hissəsində mübahisələndirmişdir. Mübahisələndirilən vergilərə ƏDV üzrə 598.456,82 manat, qeyri-rezidentlərə hesablanmalı ƏDV üzrə 5.826.262,02 manat, ÖMV üzrə 2.018.876,48 manat əlavə vergi hesablaması daxildir. İddiaçı iddia ərizəsində ƏDV-yə cəlb olunan əməliyyatların vaxtının müəyyən olunması üzrə qanunvericiliyin tətbiqi ilə bağlı vergi orqanının mövqeyi ilə razılaşmadığını bildirmişdir. Bununla əlaqədar bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 159.1.-ci maddəsinin müddəalarına uyğun olaraq malların təqdim edilməsi, işlərin görülməsi, xidmətlərin göstərilməsi, Azərbaycan Respublikası ərazisində istehsal olunan kənd təsərrüfatı məhsullarının pərakəndə satışı zamanı tətbiq edilən ticarət əlavəsi və vergi tutulan idxal vergitutma obyektidir. ƏDV-yə cəlb olunan əməliyyatların vaxtı Vergi Məcəlləsinin 166-cı maddəsinin müddəaları ilə müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 166.1-ci maddəsinə əsasən vergi tutulan əməliyyatın vaxtı həmin əməliyyat üçün ödəmə 30 gün müddətində həyata keçirildikdə ödəmənin həyata keçirildiyi, ödəmə 30 gündən sonra həyata keçirildikdə isə ƏDV-nin elektron vergi hesab-fakturasının verildiyi vaxt sayılır. Bu Məcəllənin 166.1.1-ci və 166.1.2-ci maddələrində göstərilən müddətlərdən sonrakı 5 gün ərzində ƏDV-nin elektron vergi hesab-fakturası verilmirsə, vergi tutulan əməliyyat aşağıdakı vaxtda aparılmış sayılır: Vergi Məcəlləsinin 166.1.1-ci maddəsinə uyğun olaraq malların təqdim edilməsindən, işlərin görülməsindən və xidmətlərin göstərilməsindən ödəmə 30 gün müddətində həyata keçirildikdə ödəmənin həyata keçirildiyi vaxtda, 30 gündən sonra həyata keçirildikdə isə malların göndərildiyi və ya təqdim edildiyi, işlərin görüldüyü və xidmətlərin göstərildiyi vaxtda. Həmin Məcəllənin 166.3.-cü maddəsinə görə xidmətlər müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilərsə, xidmətlərin göstərilməsi vaxtı bu əməliyyatın hər hansı hissəsi üçün hər dəfə ƏDV-nin elektron vergi hesab fakturasının verildiyi vaxt, yaxud ödəmə əvvəl həyata keçirilmişsə, əməliyyatın hər hansı hissəsinin ödənildiyi vaxt sayılır. Göründüyü kimi, qanunvericilik 166.1-ci maddə ilə əməliyyatların vaxtının müəyyən edilməsinin əsas mühüm şərtlərini konkretləşdirmiş, 166.3-cü maddə ilə isə əməliyyatların vaxtının hissə-hissə müəyyənləşdirilməsinin mümkünlüyünü vurğulamışdır. 166.3-cü maddənin mövcudluğu 166.1-ci maddənin mövcud müddəalarını inkar etmir. İddiaçı isə əsassız olaraq, 166.3-cü maddənin müddəaları xüsusi halı tənzimlədiyindən 166.1-ci maddəyə deyil 166.3-cü maddəyə üstünlük verilməli olduğunu bildirir. Əslində isə eyni maddənin müddəaları arasında ziddiyyət mövcud deyildir. Tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin şərtlərinə əsasən xidmətlərin müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilməsi müəyyən olunmuşdur. Xidmətlərin müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilməsi zamanı vergi tutulan əməliyyatın vaxtı həmin əməliyyat üçün hər dəfə ƏDV-nin elektron vergi hesab fakturasının verildiyi vaxt hesab edilir. Lakin Vergi Məcəlləsinə əsasən vergi tutulan əməliyyat üçün elektron vergi hesab fakturası xidmətlər göstəriləndən 5 gün ərzində verilməlidir. Göstərilən xidmətlərə görə 5 gün ərzində ƏDV-nin elektron vergi hesab fakturası təqdim edilmədiyi halda vergi tutulan əməliyyatın vaxtı xidmətlərin tam başa çatdığı və ya göstərilən xidmətlərə görə ödəmə əvvəlcədən həyata keçirilmişdirsə əməliyyatın hər hansı hissəsinin ödənildiyi vaxt sayılır. Qeyd olunmaldır ki, xidmətlərin göstərilməsi faktının təhvil-təslim aktı ilə eyni vaxtda olması barədə iddiaçının mövqeyi qanunvericiliyə ziddir. Belə ki qanunvericilik 5 gün ərzində E-VHF təqdim olunması tələbi qoymaqla, vergitutma məqsədləri baxımından əməliyyatın vaxtının tərəflərin iradəsindən asılı olaraq müəyyənləşdirilməsinin qarşısını alır. Başqa sözlə, vergitutma vaxtının müəyyən edilməsi ilə bağlı normalar imperativ xarakter daşıdığından və Vergi Məcəlləsi ilə tənzimləndiyindən vergi tutulan əməliyyatların vaxtının biznes prakikasına uyğun olaraq xidmət müqavilələrində nəzərdə tutulan aktlarla şərtləşdirilməsi barədə iddia əsassızdır. İddiaçı qeyri-rezident şəxslər tərəfindən göstərilən beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinə görə ÖMV və ƏDV hesablanmasının “X1” müddəalarına zidd olduğunu iddia edir. İlk öncə qeyd edilməlidir ki, iddiaçı iddia ərizəsində ÖMV-nin 2.018.876,48 manat azaldılması tələbini qoysa da vergi orqanı tərəfindən ÖMV üzrə hesablanmış əsas vergi məbləği 2.018.322,15 manat təşkil etmişdir. Hesablama ilə əlaqədar bildiririk ki, yoxlamaya təqdim olunmuş ilkin mühasibat sənədlərinə əsasən müəyyən edilmişdir ki, Azərbaycan Respublikasının lokal telefon şəbəkələri istifadəçilərinin dünya ölkələrinə beynəlxalq çıxış zəngləri "İddiaçı" MMC-nin stansiyasından keçərək mövcud birbaşa beynəlxalq kanallarla dünya ölkələrinə ötürülmüş və göstərilmiş xidmətlərə görə qeyri rezidentə ödənməli olan məbləğə ƏDV və ÖMV hesablanmamışdır. Nəticədə 13.2.16.17-ci, 125.1.4-cü, 150.1.6 və 169-cu maddələrinin tələbləri pozulmuşdur. Yoxlama ilə ümumilikdə 5.826.262,02 manat ƏDV (2.406.499,37 manat maliyyə sanksiyası) və 2.018.322,15 manat ÖMV (836.439,07 manat maliyyə sanksiyası) hesablanmışdır. Belə ki, yoxlanılan dövrdə beynəlxalq telekommunikasiya operatorları tərəfindən Azərbaycan Respublikasının istifadəçilərinə (ölkə ərazisində fəaliyyət göstərən rabitə müəssisələrinin və mobil rabitə operatorlarının istifadəçiləri olan rezident və qeyri-rezident şəxslər, vətəndaşlar) beynəlxalq telekommunikasiya xidmətləri göstərilmiş, X11 xidmətlərinə görə ödənişlərdən 6 % dərəcə ilə 541.180,48 manat ödəmə mənbəyində verginin hesablanmaması müəyyən edilmişdir. Bundan başqa, vergi ödəyicisi ilə beynəlxalq telekommunikasiya operatorları arasında aparılmış qarşılıqlı hesablaşmalar barədə yoxlamaya təqdim edilmiş məlumatlar əsasında yoxlanılan dövrdə vergi ödəyicisi tərəfindən göstərilmiş beynəlxalq rabitə xidmətlərinə görə beynəlxalq telekommunikasiya operatorları ilə qarşılıqlı hesablar üzrə mübadilə olunmuş və ya əvəzləşdirilmiş (yəni, alınmış xidmətlərə görə yaranmış kreditor məbləğlərinin göstərilmiş xidmətlərə görə yaranmış debitor məbləğləri hesabına qarşılıqlı olaraq bağlanmış) məbləğlərdən də 6% dərəcə ilə ümumilikdə 1.466.898,0 manat ödəmə mənbəyində verginin hesablanmaması müəyyən edilmişdir. İddiaçının Reqlamentin 6.3-cü maddəsinə istinad edərək yoxlama ilə hesablanmış əlavə vergi məbləğinə etirazı ilə əlaqədar bildirilir ki, Azərbaycan Respublikasının 2000-ci il 14 mart tarixli 826-İQ nömrəli “X5 Nizamnaməsinə və Konvensiyasına, habelə düzəliş sənədlərinə qoşulmaq barədə” Qanunu ilə Azərbaycan Respublikası X4 1992-ci il dekabrın 22-də Cenevrə şəhərində qəbul edilmiş Nizamnaməsinə və Konvensiyasına, habelə 1994-cü il oktyabrın 14-də Kioto şəhərində imzalanmış düzəliş sənədlərinə qoşulmuşdur. X4 Nizamnaməsinin 4-cü maddəsinin 3-cü bəndinə əsasən X6 X4, onun Nizamnamə və Konvensiyasının müddəalarını tamamlayan, beynəlxalq elektron rabitədən istifadəni tənzimləyən əsas sənədlərindən biri sayılır və bu İttifaqa üzv olan dövlətlər üçün məcburidir. Adı çəkilən Reqlamentin “Tarifləşdirmə və hesablaşmalar” maddəsinin 6.1-ci maddəsinə əsasən hər bir administrasiya (rabitə müəssisəsi) göstərilmiş xidmətlərin haqqını öz ölkəsinin milli qanunvericiliyinə uyğun olaraq müəyyən edir. “X6 ( Dubay, 2012-cı il)” öz Preambulasına əsasən telekommunikasiya xidmətlərinin inkişafının dəstəklənməsi və mövcud qaydaların beynəlxalq səviyyədə harmonizasiyasını tənzimləmək məqsədi daşıyır. X6”nin təsdiq edilməsi haqqında x xxxxxx 2014-cü il № 895-İVQ Azərbaycan Respublikasının Qanunun 6.1-ci maddəsinə əsasən tətbiq olunan milli qanunvericiliyə uyğun olaraq, beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinin göstərilməsi üzrə razılaşmaların şərtləri milli normalara uyğun işlənib hazırlanmış kommersiya razılaşmaları və ya hesablaşma məzənnələrinin müəyyən olunması prinsipləri vasitəsilə əldə oluna bilər. Qanunun 6.3-cü maddəsinə əsasən əgər hər hansı bir ölkənin milli qanunvericiliyinə uyğun olaraq beynəlxalq telekommunikasiya xidmətləri üzrə tutulan haqlara (xərclərə) vergi qoyulması nəzərdə tutulursa, o zaman konkret xüsusi hallar üzrə bağlanılan digər razılaşmalar olmadığı halda bu vergi, bir qayda olaraq, yalnız bu ölkənin müştərilərinə təqdim edilən beynəlxalq telekommunikasiya xidmətləri üçün qoyulur. Qeyd olunan 6.3-cü maddə iki dövlət arasında bağlanılan telekommunikasıya sazişləri üzrə daxili vergilərin, o cümlədən ƏDV-nin tətbiqini qadağan etmir. Belə ki, Maddə 1 abis) əsasən bu Reqlamentdə əhaliyə beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinin təşkil olunması, təmin olunması və göstərilməsində iştirak etmək üçün üzv dövlət tərəfindən səlahiyyətləndirilən və ya tanınan istismar təşkilatlarına (bundan sonra - səlahiyyətli istismar təşkilatlan) tətbiq edilə bilən müddəalar da əks olunur. Başqa sözlə Reqlament yalnız səlahiyyətli istismar təşkilatları arasında baş verən münasibətləri tənzimləyir və hər bir üzv dövlətin səlahiyyətli istismar təşkilatı ilə yerli rabitə şirkətləri arasında baş tutan münasibətləri tənzimləmir. Belə ki, bu hər ölkənin öz daxili qanunvericiliyi ilə tənzimlənən münasibətlərdir. Reqlamentin, onun təsdiqi barədə müvafiq Qanunun 2-ci maddəsində qarşılıqlı əlaqə anlayışına əsasən qarşılıqlı əlaqə - iki son ölkənin səlahiyyətli istismar təşkilatları arasında aşağıdakılar mövcud olduğu halda, iki son ölkə arasındakı hər hansı konkret xidmətə dair aid olan trafik mübadiləsidir. Qanuna əsasən trafik mübadiləsi vasitələri 2 formada həyata keçirilir. birbaşa kanallarla (birbaşa rabitə); hər hansı üçüncü ölkənin tranzit məntəqəsi üzərindən (birbaşa olmayan rabitə). Göründüyü kimi qarşılıqlı əlaqə anlayışı trafik mübadiləsinin həm birbaşa həm də hər hansı üçüncü ölkənin tranzit məntəqəsi üzərindən birbaşa olmayan rabitə ilə baş verdiyini müəyyən edir. Yuxarıda qeyd edilənlərə əsasən belə nəticəyə gəlinir ki, Reqlamentin 6.3cü bəndinə əsasən vergilərin tətbiqi istisna edilməmiş və vergilərin bir qayda olaraq yalnız ölkənin istifadəçiləri tərəfindən ödənilən beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinə tətbiq edilməsi göstərilmişdir. Qeyri-rezident rabitə şirkətlərindən alınmış rabitə xidmətləri Azərbaycan istehlakçılarına satılması üçün nəzərdə tutulduğu halda həmin məbləğ hissəsində ödəmə mənbəyində vergi və ƏDV tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Qeyri-rezident rabitə şirkətlərindən alınmış rabitə xidmətləri digər xarici ölkənin rabitə şirkətinə ötürüldüyü halda vergilərin tutulması həyata keçirilmir. İddiaçı Reqlamentin 1 nömrəli Əlavəsinin 1.6-cı bəndinə istinad edərək bildirir ki, səlahiyyətli istismar təşkilatının (rezident, iddiaçı) öz payından və digər mükafatlarından vergi tutmaq öhdəliyi (və digər öhdəliklər) varsa, bu təşkilat həmin öhdəliyi və ya vergini digər səlahiyyətli təşkilatın (qeyrirezidentin) üzərinə qoya bilməz. Bununla bağlı bildiririk ki, istinad edilən müddəalar səlahiyyətli istismar təşkilatının (iddiaçının) əldə etdiyi mükafatlardan, yəni gəlirləri üzrə yaranan vergi öhdəliklərinin digər tərəfin (qeyri-rezidentin) üzərinə qoyulmasını istisna edir. Hazırkı işdə isə aparılan hesablamalar iddiaçıya göstərilən xidmətlər üzrə onun ödədiyi məbləğlərdən hesablanmalı vergi öhdəliyi ilə bağlıdır. Bundan başqa yoxlama ilə qeyrirezidentlər Almaniyanın "Equinix", Türkiyənin "X3 A.Ş.", X2 Union, X29 Hizmerleri, X23 LLP, Kanadanın Neotelis, X25 Club, X20 B.V., Bolqarıstan respublikasının X17, X26 İtaly, X15 X21 LTD, Bolqarıstanın MKM-2012LTD, Kanadanın Univercity of Regina, X27 NCC, İngiltərənin GSM Association şirkətlərinə və fiziki şəxslərə göstərilmiş xidmətlərə görə yoxlanılan dövr üzrə ümumilikdə ödənilmiş 107.979,96 manat (o cümlədən 2016-cı ilin 4cü rübü üzrə 19.407,63 manat, 2017-ci ilin 1-4-cü rübləri üzrə 88.572,33 manat) xidmət haqqının Vergi Məcəlləsinin 125.1.5-ci maddəsinin tələbləri pozularaq ödəmə mənbəyində 10% dərəcə ilə vergiyə cəlb edilməməsi aşkar edilmişdir. Vergi ödəyicisi tərəfindən qeyd edilən məbləğlər mübahisələndirilsə də, onlar hansı səbəbdən ləğv edilməsi əsası göstərilməmişdir. İddiaçı “xxxx” MMC tərəfindən məhkəməyə təqdim olunmuş xx xxxxxxx 2020-ci il tarixli iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizədə göstərilmişdir ki, “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında” **********195477 nömrəli qərarın tarixi xx xxxxxx 2019-cu il deyil, xx xxxxxx 2019-cu ildir. Bundan savayı ÖMV üzrə yoxlanılan dövrdə azaldılmış məbləğ 2.018.876,48 AZN deyil, 2.018.322,15 AZN-dir. Həmçinin “xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, **********156724 nömrəli X32 Aktı”nın 19-cu səhifəsində 1 saylı ilə qeyd edilmiş ÖMV-yə aid hissədə göstərilmiş və iddiada ümumilikdə mübahisələndirilən ÖMV məbləğinin tərkibina tam daxil edilmiş əməliyyatlardan Almaniyanin “Equinix”, Türkiyənin “X3 A.Ş.”, Niderland Krallığının “Ripe NCC” və İngiltərənin “GSM Association” şirkətləri ilə bağlı aparılmış əməliyyatlar telekommunikasiya əməliyyatları olduğundan düzgün olaraq AR VM-nin 125.1.4-cü maddəsinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikası ilə digər dövlətlər arasında beynəlxalq rabitə və ya beynəlxalq daşımalar həyata keçirilərkən rabitə və ya nəqliyyat xidmətləri üçün rezident müəssisəsinin və ya sahibkarın ödəmələri kimi 6 faiz dərəcə ilə ÖMV-yə cəlb edilmişdir və bu əməliyyatların 10% dərəcə ilə ÖMV-yə cəlb edilməsi doğru deyil. Qeyd edilməlidir ki, Aktın 19-cu səhifəsində 1 saylı ilə qeyd edilmiş ÖMV-yə aid hissədə bu əməliyyatlardan savayı 10% dərəcə ilə ÖMV-yə cəlb edilməsi ilə razı olduqları digər əməliyyatlar olduğundan, bu əməliyyatları texniki olaraq biri-birindən ayırmağın çətinliyi və ümumilikdə hesablanmış verginin cəmi 10.798,00 AZN olmasını nəzərə alaraq, digər məsələlərlə müqayisədə bu nisbətən kiçik məsələnin inzibatçılığına vaxt və resurs sərf edilməməsi, daha əhəmiyyətli məsələlərə köklənmək məqəsdi ilə, gələcəkdə bu əməliyyatların telekommunikasiya əməliyyatı kimi yenə də 6 faiz dərəcə ilə ÖMV-yə cəlb edilməsi qanuni hüquqlarını saxlamaq şərti ilə ÖMV-yə aid bu əməliyyatlara görə hesablanmış məbləğ (10.798,00 AZN) hal-hazırda texniki səbəblərdən mübahisələndirilmir. “İddiaçı" MMC Almaniyanin “Equinix”, Türkiyənin “X3 A.Ş.”, Niderland Krallığının “Ripe NCC” və İngiltərənin “GSM Association” şirkətləri ilə bağlı aparılmış əməliyyatları və oxşar telekommunikasiya əməliyyatlarını bundan sonra da AR VM-nin 125.1.4-cü maddəsinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikası ilə digər dövlətlər arasında beynəlxalq rabitə və ya beynəlxalq daşımalar həyata keçirilərkən rabitə və ya nəqliyyat xidmətləri üçün rezident müəssisəsinin və ya sahibkarın ödəmələri kimi 6 faiz dərəcə ilə ÖMV-yə cəlb edəcəkdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi və vəkili Vəkil iddianı müdafiə edərək və iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək, məhkəmədən iddianın təmin olunması barədə qərar çıxarılmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdehin nümayəndəsi X16 iddia tələbinə dair yazılı etiraza uyğun izahat verərək, məhkəmədən iddianın rədd edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iddiaçının və cavabdehin nümayəndələrinin izahatlarını dinləyib və işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2.2.1-ci maddəsinə əsasən şəxsin hüquq və vəzifələri ilə bağlı inzibati orqan tərəfindən qəbul edilmiş inzibati aktın mübahisələndirilməsinə (ləğv olunmasına və ya dəyişdirilməsinə) dair iddialara inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. Həmin Məcəllənin 32.1-ci maddəsinə əsasən mübahisələndirmə haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı inzibati aktın ləğv olunmasını və ya dəyişdirilməsini məhkəmədən tələb edə bilər. Mübahisələndirmə haqqında iddia mübahisə edilən inzibati aktın icra olunması nəticəsində meydana gəlmiş nəticələrin aradan qaldırılması tələbini özündə əks etdirən əlavə ərizə ilə birlikdə də qaldırıla bilər. Həmin Məcəllənin 32.2-ci maddəsinə əsasən aşağıdakı inzibati aktlar mübahisələndirmə haqqında iddianın predmeti ola bilər: 32.2.1. barəsində məhkəməyə şikayət verilməmiş inzibati akt; 32.2.2. barəsində şikayət verildiyi hallarda, şikayət instansiyasının qərarı ilə dəyişdirilmiş inzibati akt (şikayət instansiyası tərəfindən qərar qəbul edildikdən sonrakı formada ilkin inzibati akt); 32.2.3. şikayət instansiyası tərəfindən şikayətə baxma qaydasında qəbul edilmiş və ilk dəfə olaraq üçüncü şəxs üçün öhdəlik yaradan qərar (inzibati akt). İş materiallarında olan “xxxx” MMC-nin nizamnaməsindən görünür ki, Cəmiyyət Azərbaycan Respublikasının Vergilər Nazirliyi yanında Bakı Vergilər Departamentinin Kommersiya Hüquqi şəxslərin Dövlət Qeydiyyatı İdarəsi tərəfindən ********** qeydiyyat nömrəsi ilə xx xxxx 2015-ci il tarixdə dövlət qeydiyyatına alınmışdır. Nizamnamənin 1.1-ci bəndində göstərilmişdir ki, Cəmiyyət Azərbaycan Respublikası Rabitə Nazirliyinin xx xxxxxx 1994-cü il tarixli 13 nömrəli əmri ilə “xxxx” İB-nin tərkibində yaradılmış X22 Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin HŞDQ üzrə Bakı bölgə şöbəsi tərəfindən xx xxxxxxx 1996-cı il tarixində D-1548 nömrəsi ilə dövlət qeydiyyatına alınmış, beynəlxalq telekommunikasiya operatoru kimi fəaliyyət göstərən Beynəlxalq Əlaqələr və Hesablaşma Mərkəzinin çevrilməsi nəticəsində yaradılmışdır və onun hüquqi varisidir. Nizamnamənin 3.1-ci bəndində göstərilmişdir ki, Cəmiyyətin əsas məqsədi Azərbaycan Respublikası ilə xarici dövlətlər arasında beynəlxalq telekommunikasiya və poçt xidmətlərinin təşkil edilməsi, operatorlara beynəlxalq hesablaşmaların aparılması, telekommunikasiya və informasiya texnologiyaları sahəsində xidmət göstərən yerli və beynəlxalq operatorlarla (müəssisə və təşkilatlarla) işguzar fəaliyyətin genişləndirilməsindən və gəlir əldə edilməsindən ibarətdir. İşin faktiki halları (adları çəkilən sənədlər iş materiallarına əlavə edilmişdir): xx.xx.2019-cu il tarixli **********156724 №li Səyyar X31n görünür ki, Milli Gəlirlər Baş İdarəsinin xx.xx.2018 tarixli **********155055 saylı qərarına əsasən Milli Gəlirlər Baş İdarəsinin Audit idarəsinin Qeyri-dövlət müəssisələrinin auditi şöbəsinin böyük dövlət vergi müfəttişi kiçik vergi xidməti müşaviri X9, Milli Gəlirlər Baş İdarəsinin Audit idarəsinin Qeyridövlət müəssisələrinin auditi şöbəsinin böyük dövlət vergi müfəttişi vergi xidməti müşaviri X28 tərəfindən “xxxx” MMC (VÖEN **********) üzrə aşağıda siyahısı verilən tədiyyə və dövrlərdə - Sadələşdirilmiş vergi 3-cü Rüb 2016 - 1 -ci Rüb 2018; Mənfəət vergisi 2016-cı il - 2017-ci il; Aksiz vergisi-Sentyabr 2016 - Aprel 2018; Mədən vergisi Sentyabr 2016 - Aprel 2018; Əmlak vergisi 2016-cı il - 2017-ci il; X33 Avqust 2016 - Aprel 2018; Torpaq vergisi-2017-ci il - 2018-ci il; Muzdlu işlə ələqədar ödəmə mənbəyində tutulan vergi 2016cı il - 2017-ci il; Ödəmə mənbəyində tutulan vergi 3-cü Rüb 2016 - 1 -ci Rüb 2018; Vergi Məcəlləsinin 38.2-ci maddəsinə əsasən, vergilər və digər icbari ödənişlərə dair qanunvericiliyə əməl edilməsi (vergilərin və digər icbari ödənişlərin hesablanması, tutulması və ödənilməsi) vəziyyətinin düzgünlüyünün yoxlanılması məqsədi ilə növbəti X32 aparılmışdır. Yoxlama xx.xx.2018-ci il tarixdə başlanılmış və xx.xx.2019-cu il tarixdə başa çatdırılmışdır. Milli Gəlirlər Baş İdarəsi tərəfindən qəbul edilmiş Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında xx.xx.2019-cu il tarixli **********195477 №li qərardan görünür ki, Milli Gəlirlər Baş İdarəsinin rəisinin 1-ci müavini kiçik vergi xidməti müşaviri X30 tərəfindən “xxxx” MMC (VÖEN **********) üzrə keçirilmiş X32nın nəticələri haqqında xx.xx.2019 tarixli **********156724 nömrəli akta və xx.xx.2019 tarixli **********625000 nömrəli sənədə baxılaraq aşağıdakılar müəyyən edilmişdir: Mənfəət vergisi üzrə yoxlamaya təqdim edilmiş baş kitab, dövriyyə cədvəlləri, elektron vergi hesab-fakturaları, qaimə fakturalar, işlərin, xidmətlərin təhvil-təslim aktları, bank və kassa sənədləri, vergi bəyannamələri və s. ilkin mühasibat sənədlərinə əsasən müəyyən edilmişdir ki, cəmiyyət tərəfindən Vergi Məcəlləsinin 132-ci və 133-cü və 108-ci maddələrinin tələbləri pozulmaqla mənfəət vergisi 2016-cı il üzrə 13904,91 manat, 2017-ci il üzrə 47133,98 manat, cəmi 61038,89 manat azaldılmışdır. Mənfəət vergisinin azaldılmasının səbəbləri aşağıdakılardan ibarət olmuşdur: 2016-cı il üzrə: -Əmək haqqı xərcləri 114459,41 manat, Sosial Sığorta Fonduna ayırmalar 351,0 manat, nəqliyyat vasitələrinin təmir xərci 10148,79 manat, cəmi 124959,20 manat gəlirdən çıxılan xərclərə artıq aid edilmişdir; -Yanacaq xərcləri 2827,14 manat, rabitə xərcləri 13626,12 manat, digər xərclər 35175,14 manat (o cümlədən, konsaitinq xidmətləri 31742,94 manat, audit xidmətləri 3432,2 manat), əmlak vergisi 892,06 manat, torpaq vergisi 377,0 manat, nəqliyyat vasitələrinin normadan artıq təmir xərcinə hesablanmış 2537,20 manat amortizasiya xərcləri, cəmi 55434,66 manat gəlirdən çıxılan xərclərə az aid edilmiş, bununla da Vergi Məcəlləsinin 108-ci, 133.1-ci və 133.2-ci maddələrinin tələbləri pozulmuşdur. 2017-ci il üzrə: -Malların, iş və xidmətlərin təqdim olunmasından gəlir 109188,52 manat azaldılmış, bununla da, Vergi Məcəlləsinin 132.1-ci maddəsinin tələbləri pozulmuşdur; -Əmək haqqı xərcləri 3834,1 manat, Sosial Sığorta Fonduna ayırmalar 61564,47 manat, rabitə xərcləri 112975,80 manat, digər xərclər 11513,0 manat, əmlak vergisi 344,47 manat, cəmi 190231,84 manat məbləğ gəlirdən çıxılan xərclərə artıq aid edilmişdir; -Enerji xərcləri 34377,01 manat, su və kanalizasiya xərcləri 1842,05 manat, digər xərclər 27531,0 manat, cəmi 63750,06 manat məbləğ gəlirdən çıxılan xərclərə az aid edilmiş, bununla da Vergi Məcəlləsinin 133.1 və 13312-ci maddəsinin tələbləri pozulmuşdur. Vergi Məcəlləsinin 58.1-ci maddəsinə əsasən verginin hesabatda göstərilən məbləği verginin hesabatda göstərilməli olan məbləğinə nisbətən azaldıldığına görə ümumilikdə azaldılmış 61038,89 manat vergi məbləğinə 50% miqdarında, yəni 30519,45 manat məbləğində (o cümlədən, 2016-cı il üzrə 6952,46 manat, 2017-ci il üzrə 23566,99 manat) maliyyə sanksiyası tətbiq edilsin. Əmlak vergisi üzrə Yoxlamaya təqdim olunmuş ilkin mühasibat sənədlərinə əsasən müəyyən edilmişdir ki, cəmiyyət tərəfindən təqdim olunmuş bəyannamələrdə ilin əvvəlinə və sonuna vergiyə cəlb olunan əsas vəsaitlərin qalıq dəyərləri düzgün göstərilməmiş, nəticədə 2016-cı ildə əmlak vergisi 892,06 manat azaldılmış, 2017-ci ildə isə 344,47 manat artıq hesablanmışdır. Bununla da Vergi Məcəlləsinin 202.0.1-ci maddəsinin tələbləri pozulmuşdur. Vergi Məcəlləsinin 58.1-ci maddəsinə əsasən verginin hesabatda göstərilən məbləğinin verginin hesabatda göstərilməli olan məbləğinə nisbətən azaldılmasına görə 2016-cı ildə azaldılmış 892,06 manat vergi məbləğinə 50% miqdarında, yəni 446,03 manat maliyyə sanksiyasının tətbiq edilsin. Ödəmə mənbəyində tutulan vergilər üzrə Yoxlamaya təqdim edilmiş baş kitab, dövriyyə cədvəlləri, qaimə fakturalar, işlərin, xidmətlərin təhvil-təslim aktları, bank və kassa sənədləri, vergi bəyannamələri və s. ilkin mühasibat sənədlərinə əsasən müəyyən edilmişdir ki, yoxlanılan dövrdə ödəmə mənbəyində tutulan vergi ümumilikdə 2018322,15 manat azaldılmışdır (o cümlədən, 2016-cı ilin 3-cü -4-cü rüblərində 654224.11 manat, 2017-ci ildə 1165678,18 manat, 2018-ci ilin 1-ci rübündə 198419,86 manat). Bununlä da Vergi Məcəlləsinin 125.1.5-ci maddəsinin tələbləri pozulmuşdur, Cəmiyyət tərəfindən ödəmə mənbəyində tutulan vergilərin azaldılmasının səbəbləri aşağıdakılar olmuşdur: 1. Qeyri-rezidentlər Almaniyanın "Equinix", Türkiyənin "X3 A.Ş.", X2 Union, X29 Hizmerleri, X23 LLP, Kanadanın Neotelis, X25 Club, X20 B.V., Bolqarıstan Respublikasının X17, X26 İtaly, X15 X21 LTD, Bolqarıstanın MKM-2012LTD, Kanadanın Univercity of Regina, X27 NCC, İngiltərənin GSM Association şirkətlərinə və fiziki şəxslərə göstərilmiş xidmətlərə görə yoxlanılan dövr üzrə ümumilikdə ödənilmiş 107979,96 manat (o cümlədən 2016-cı ilin 4-cü rübü üzrə 19407,63 manat, 2017-ci ilin 1-4-cü rübləri üzrə 88572,33 manat) xidmət haqqı ödəmə mənbəyində 10% dərəcə ilə vergiyə cəlb olunmaması və 10798,00 manat vergi məbləğinin az hesablanması, eyni zamanda, 2016-cı ilin 3-cü rübü üzrə 176,53 manat, 2018-ci ilin 1-ci rübü üzrə 377,81 manat, cəmi 554,34 manat ödəmə mənbəyində tutulan verginin artıq hesablanması olmuşdur. Bununla da Vergi Məcəlləsinin 125.1.5-ci maddəsinin tələbləri pozulmuşdur. Yoxlama zamanı müəyyən edilmişdir ki, yoxlanılan dövrdə beynəlxalq telekommunikasiya operatorları tərəfindən Azərbaycan Respublikasının istifadəçilərinə (ölkə ərazisində fəaliyyət göstərən rabitə müəssisələrinin və mobil rabitə operatorlarının istifadəçiləri olan rezident və qeyri-rezident şəxslər, vətəndaşlar) beynəlxalq telekommunikasiya xidmətləri göstərilmiş, X11 xidmətlərinə görə ödənişlər Vergi Məcəlləsinin 125.1.4-cü maddəsinə əsasən ödəmə mənbəyində 6 % dərəcə ilə vergiyə cəlb edilməmişdir. Yoxlamaya təqdim edilmiş mühasibat sənədlərinə (dövriyyə cədvəllərinə, jurnal (memorial)-orderlərə və digər analitik uçot məlumatlarına) və ilkin uçot sənədlərinə (vergi ödəyicisi ilə beynəlxalq telekommunikasiya operatorları arasında aparılmış hesablaşma məlumatlarına, xidmətlərin görülməsini təsdiq edən aktlara, ödəniş sənədlərinə və s.) əsasən yoxlanılan dövrdə vergi ödəyicisi tərəfindən Vergi Məcəlləsinin maddələrinin tələbləri pozularaq, beynəlxalq rabitə xidmətlərinə görə qeyri-rezidentlərə (beynəlxalq telekommunikasiya operatorlarına) ödənilmiş 2016-cı ilin 3-cü-4-cü rübləri üzrə 119047,16 manat, 2017-ci il üzrə 7729365,83 manat və 2019-cü ilin 1-ci rübü üzrə 1171261,66 manat, cəmi 9019674,65 manat məbləğ ödəmə mənbəyində 6% dərəcə ilə vergiyə cəlb olunmamış və ümumilikdə 541180,48 manat, ö cümlədən 2016-cı ilin 3-cü-4cü rübləri üzrə 7142,83 manat, 2017-ci il üzrə 463761,95 manat və 2018-ci ilin 1-ci rübü üzrə 70275,70 manat vergi hesablanmamışdır. Bundan başqa, vergi ödəyicisi ilə beynəlxalq telekommunikasiya operatorları arasında aparılmış qarşılıqlı hesablaşmalar barədə yoxlamaya təqdim edilmiş məlumatlar əsasında yoxlanılan dövrdə vergi ödəyicisi tərəfindən göstərilmiş beynəlxalq rabitə xidmətlərinə görə beynəlxalq telekommunikasiya operatorları ilə qarşılıqlı hesablar üzrə mübadilə olunmuş və ya əvəzləşdirilmiş (yəni, alınmış xidmətlərə görə yaranmış kreditor məbləğlərinin göstərilmiş xidmətlərə görə yaranmış debitor məbləğləri hesabına qarşılıqlı olaraq bağlanmış) məbləğlərdən də ödəmə mənbəyində 6% dərəcə ilə verginin hesablanmaması müəyyən edilmişdir. Vergi Məcəlləsinin 13.2.16.17-ci, 125.1.4-cü və 150.1.6-cı maddələrinin tələbləri pozularaq beynəlxalq rabitə xidmətlərinə görə İddiaçı MMC ilə beynəlxalq telekommunikasiya operatorları arasında debitor və kreditor borclarının qarşılıqlı əvəzləşdirilməsi nəticəsində 2016-cı ilin 3-cü-4-cü rübləri üzrə bağlanmış 10755284,0 manat, 2017-ci il üzrə 11550983,16 manat və 2018-ci ilin 1-ci rübü üzrə 2142032,83 manat, cəmi 24448299,99 manat məbləğ ödəmə mənbəyində 6% dərəcə ilə vergiyə cəlb olunmamış və ümumilikdə 1466898,0 manat, o cümlədən 2016-cı ilin 3-cü-4-cü rübləri üzrə 645317,04 manat, 2017ci il üzrə 693058,99 manat və 2018-ci ilin 1-ci rübü üzrə 128521,97 manat vergi hesablanmamışdır. Vergi Məcəlləsinin 58.1-ci maddəsinə əsasən verginin hesabatda göstərilən məbləği verginin hesabatda göstərilməli olan məbləğinə nisbətən azaldıldığına görə azaldılmış 2018322,15 manat vergi məbləğinə 50% miqdarında, yəni 836439.07 manat məbləğində (o cümlədən, 2016-cı ilin 3-cü rübü üzrə azaldılmış məbləğə tətbiq edilməsi təklif olunan 172722.01 manat maliyyə sanksiyası nəzərə alınmaqla, 2016-cı ilin 4-cü rübü üzrə 154390.05 manat, 2017-ci il üzrə 582839,09 manat, 2018-ci ilin 1-ci rübündə 99209,93 manat) maliyyə sanksiyası tətbiq edilsin. X33 üzrə yoxlamaya təqdim edilmiş baş kitab, dövriyyə cədvəlləri, elektron vergi hesab-fakturaları, qaimə fakturalar, işlərin, xidmətlərin təhvil-təslim aktları, bank və kassa sənədləri, vergi bəyannamələri və s. ilkin mühasibat sənədlərinə əsasən müəyyən edilmişdir ki, cəmiyyət tərəfindən Vergi Məcəlləsinin 157,3. 159.1,159.2, 161.1 və 166.3,169, 85.4 və 175.1-ci, 175.1.2-ci maddələrinin tələbləri pozulmaqla yoxlanılan dövr ərzində ümumilikdə ƏDV 6605169,26 manat azaldılmışdır (o cümlədən, 2016-cı ilin avqust-dekabr aylarında 1569723,94 manat azaldılmış, 2017-ci il üzrə manat azaldılmış, 16647,01 manat artıq hesablanmış, 2018-ci ilin yanvar-aprel aylarında 956580,33 manat azaldılmışdır). Yoxlama ilə müəyyən edilmiş ƏDV-nin azaldılmasının səbəbləri aşağıdakılardan ibarət olmuşdur: 1) Cəmiyyət tərəfindən göstərilmiş xidmətlər (uyğunluq sertifikatlarının verilməsi, avadanlıqların icarəyə verilməsi və yerləşdirilməsi, SİP telefoniya, "Data Mərkəz" və s. xidmətlərin göstərilməsi) üzrə tutulan əməliyyatların vaxtı müəyyənləşdirilərkən VM-nin 166.1-ci maddəsinə zidd olaraq 30 gün müddətində həyata keçirilmiş ödəmələr nəzərə alınmamış, habelə yoxlama ilə ƏDV bəyannamələrində göstərilmiş vergiyə cəlb olunan dövriyyələr yazılmış e-VHF-lar iizrə dövriyyələrlə və mühasibat uçotu məlumatlarında əks olunmuş dövriyyələrlə üzləşdirilərkən vergi ödəyicisi tərəfindən kənarlaşmalara yol verildiyi və VM-nin 159.2-ci maddəsinə zidd olaraq göstərilmiş bəzi xidmətlərin dəyərinin vergiyə cəlb olunan dövriyyələrə daxil edilmədiyi müəyyən edilmişdir. Belə ki, ƏDV-yə cəlb olunan dövriyyə ayrı-ayrı hesabat aylan üzrə ümumilikdə 3748528,58 manat (o cümlədən 2016-cı il üzrə 813730,29 manat və 2017-ci il üzrə 2285204,65 manat və 2018-ci ilin yanvar-aprel ayları üzrə 649593,64 manat) azaldılmış, eyni zamanda 423768,42 manat (o cümlədən 2017-ci il üzrə 77789,37 manat və 2018-ci il üzrə 345979,05 manat) artıq hesablanmışdır. Nəticədə, ayrı-ayrı hesabat ayları üzrə dövlət büdcəsinə hesablanmalı ƏDV 598456,82 manat (o cümlədən 2016-cı il üzrə 146471,44 manat və 2017-ci il üzrə 411336,84 manat və 2018-ci ilin yanvar-aprel ayları üzrə 116926,86 manat) az hesablanmış, eyni zamanda ayn-ayn hesabat ayları üzrə -76278,32 manat (o cümlədən 2017-ci il üzrə 14002,09 manat və 2018-ci il üzrə 62276,23 manat) artıq hesablanmış, bununla da Vergi Məcəlləsinin 159.1, 159,2, 161.1 və 166.3-cü maddələrinin tələbləri pozulmuşdur; 2) Qeyri-rezidentlər tərəfindən göstərilmiş xidmətlərə görə hesablanmış ƏDV-nin düzgünlüyü yoxlanarkən 2017-ci ildə ödənilmiş 15204,57 manat xidmət haqqı 18% dərəcə ilə vergiyə cəlb olunmamış və 2736,82 manat vergi məbləği az hesablanmışdır. Eyni zamanda, 2018-ci ilin yanvar-aprel ayları üzrə 28131,98 manat xidmət haqqı vergiyə cəlb olunan dövriyyəyə artıq daxil edilmiş və 5063,75 manat ƏDV artıq hesablanmış, bununla da Vergi Məcəlləsinin 169-cu maddəsinin tələbləri pozulmuşdur; 3) “xxxx” MMC (VÖEN **********) tərəfindən təqdim olunmuş malın dəyəri 585698,48 manat, ƏDV 105425,73 manat olan xx.xx.2013-cü il tarixli HF seriyalı 902334 nömrəli vergi hesab-fakturası üzrə, 2016-cı ilin sentyabr ayında 366441,23 manat malın dəyəri, 65959,42 manat ƏDV, 2017-ci ilin aprel ayında təkrar olaraq malın dəyəri 366441,23 manat, ƏDV 65959,42 manat, cəmi 131918,84 manat ƏDV malların təqdim olunmasından 3 il keçməsinə baxmayaraq düzgün olmayaraq əvəzləşdirilmiş, bununla da Vergi Məcəlləsinin 157.3.3-cü və 85.4-cü maddələrinin tələblərinin pozulduğu aktda qeyd edilmişdir. Lakin araşdırma nəticəsində müəssisə tərəfindən ƏDV əvəzləşdirilməsinin yalnız 26493.11 manat artıq aparıldığı müəyyən edilərək əlavə olaraq hesablanmış, 105425.73 manat ƏDV əvəzləşdirilməsi bərpa edilmişdir. 4) “xxxx” MMC (VÖEN **********) tərəfindən təqdim olunmuş xx.xx.2016cı il tarixli HM seriyalı 121235 nömrəli vergi hesab -fakturası üzrə 27138,74 manat ƏDV, xx.xx.2017-ci il tarixli HM seriyalı 998151 nömrəli vergi hesab -fakturası üzrə 224640,0 manat, cəmi 251778,74 manat ƏDV, mallar 2017-ci ilin fevral ayında alındığı üçün cəmiyyətin göstərdiyi kimi 2017-ci ilin dekabr ayında deyil, 2017-ci ilin fevral ayında əvəzləşməü idi. Eyni zamanda “xxxx” MMC (VÖEN **********) tərəfindən təqdim olunmuş xx.xx.2016-cı il tarixli HM seriyalı 720190 nömrəli vergi hesab-fakturası üzrə 301,31 manat və xx.xx.2016-cı il tarixli HM seriyalı 642567 nömrəli vergi hesab-fakturası üzrə 39908,07 manat, cəmi 40209,38 manat ƏDV, ödəniş 2017-ci ilin fevral ayında aparıldığı üçün, əvəzləşmə cəmiyyətin göstərdiyi kimi 2017-ci ilin iyun ayında deyil, 2017-ci ilin fevral ayında aparılmalı idi; 5) “xxxx” MMC (VÖEN **********) tərəfindən təqdim olunmuş xx.xx.2017-ci il tarixli HN seriyalı 210573 nömrəli vergi hesab -fakturası üzrə 53595,90 manat ƏDV-nin əvəzləşməsi malların dəyərinin və ƏDV-nin 2017-ci ilin mart ayında ödənildiyi üçün cəmiyyətin göstərdiyi kimi 2017-ci ilin dekabr ayında deyil, 2017-ci ilin mart ayında əvəzləşdirilməli idi; 6) “xxxx” MMC (VÖEN **********) tərəfindən təqdim olunmuş xx.xx.2017-cİll tarixli HO seriyalı 158372 nömrəli vergi hesab-fakturaları iizrə əvvəlki dövrlərdə aparılmış əvəzləşmələr nəzərə alınmaqla 34799,69 manat ƏDV artıq əvəzləşdirilmiş, bununla da Vergi Məcəlləsinin 175-ci maddəsinin tələbləri pozulmuşdur; 7) “xxxx” MMC (VÖEN **********) tərəfindən təqdim olunmuş xx.xx.2017-ci il tarixli HP seriyalı 602349 nömrəli vergi hesab-fakturası üzrə malın dəyərinin və ƏDV-nin ödənişi 2017-ci ilin noyabr ayında aparıldığı üçün, həmin vergi hesab-fakturası üzrə 58481,89 manat məbləğində ƏDV-nin əvəzləşməsi, cəmiyyətin göstərdiyi kimi 2017-ci ilin sentyabr ayında deyil, 2017-ci ilin noyabr ayında aparılmalıdır; 8) “xxxx” MMC (VÖEN-**********) tərəfindən təqdim olunmuş xx.xx.2016-cı il tarixli HM seriyalı 121235 nömrəli vergi hesab-fakturası üzrə 27138,74 manat ƏDV 2016-cı ilin oktyabr ayında əvəzləşdirilməsinə baxmayaraq, 2017-ci ilin fevral ayında təkrar əvəzləşdirilmişdir, eyni zamanda qeyri-rezidentə görə əvəzləşdirilən ƏDV məbləği şəxsi hesab vərəqədə qeyri-rezidentə görə ödənilmiş ƏDVdən 10,58 manat artıq göstərilmişdir; 9) Cəmiyyət tərəfindən 2017-ci ilin iyun aymda idxalda ödənilmiş 11306,3 manat ƏDV əvəzləşmədə nəzərə alınmamış, nəticədə ƏDV büdcəyə 11306,3 manat artıq hesablanmışdır; 10) “xxxx” ASC (VÖEN 990001751) tərəfindən təqdim olunmuş xx.xx.2016-cı il tarixli HM seriyalı 049144 nömrəli vergi hesabfakturası üzrə 125,7 manat ƏDV-nin əvəzləşməsi 2016-cı ilin oktyabr aymda aparılmasına baxmayaraq, 2016-cı ilin noyabr ayında təkrar əvəzləşdirilmişdir; 11) “Toyota”xxxx” MMC (VÖEN **********) tərəfindən təqdim olunmuş xx.xx.2016-cı il tarixli HL seriyalı vergi hesabfakturası üzrə 88,02 manat ƏDV-nin 2016-cı ilin noyabr aymda əvəzləşdirilməsinə baxmayaraq, 2017-ci ilin yanvar aymda təkrar əvəzləşdirilmişdir; 12) “xxxx” QSC (VÖEN **********) tərəfindən təqdim edilmiş xx.xx.2017-ci il tarixli HP seriyalı 964945 nömrəli vegi hesab-fakturası üzrə 2017-ci ilin oktyabr ayında 2,07 manat ƏDV ödəniş olmadan artıq əvəzləşdirilmişdir. 13) Yoxlamaya təqdim olunmuş ilkin mühasibat sənədlərinə əsasən müəyyən edilmişdir ki, Azərbaycan Respublikasının lokal telefon şəbəkələri istifadəçilərinin dünya ölkələrinə beynəlxalq çıxış zəngləri "İddiaçı" MMC-nin stansiyasından keçərək mövcud birbaşa beynəlxalq kanallarla dünya ölkələrinə ötürülmüş, lakin 2016-cı ilin sentyabr-dekabr aylarında 7539818,73 manat, 2017-ci ildə 19789451,18 manat və 2018-ci ilin yanvar-aprel aylarında 5038852,45 manat, ümumilikdə 32368122,36 manat göstərilmiş xidmətlərə görə qeyri rezidentə ödənməli olan məbləğə 2016-cı ilin sentyabr-dekabr aylarında 1357167,37 manat, 2017-ci ildə 3562101,21 manat və 2018-ci ilin yanvar-aprel aylarında 906993,44 manat, ümumilikdə 5826262,02 manat ƏDV hesablanmamışdır. Bununla da Vergi Məcəlləsinin 169-cu maddəsinin tələbləri pozulmuşdur. Müəssisə tərəfindən ƏDV-nin və ÖMV-nin hesablanmaması X1 6.1.3-cü bəndinə istinad edilərək həyata keçirilmişdir. Lakin X1 6.1.3-cü bəndində qeyd edilmişdir ki, hər hansı bir ölkənin milli qanunvericiliyində beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinə görə vergilərin tutulması nəzərdə tutulursa, bu halda bir qayda olaraq bu vergilər yalnız ölkənin istifadəçiləri tərəfindən ödənilən beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinə tətbiq edilir. Sözügedən Reqlamentin maddəsi üzrə vergilərin tətbiqi istisna edilməmiş və vergilərin bir qayda olaraq yalnız ölkənin istifadəçiləri tərəfindən ödənilən beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinə tətbiq edilməsi göstərilmişdir. Qeyri-rezident rabitə şirkətlərindən alınmış rabitə xidmətləri Azərbaycan istehlakçılarına satılması üçün nəzərdə tutulduğu halda həmin məbləğ hissəsində ödəmə mənbəyində vergi və ƏDV tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Vergi Məcəlləsinin 58.1-ci maddəsinə əsasən verginin hesabatda göstərilən məbləği verginin hesabatda göstərilməli olan məbləğinə nisbətən azaldıldığına görə aylar üzrə azaldılmış 6499743,43 manat vergi məbləğinə 50% miqdarında, yəni 2724295.11 manat məbləğində (o cümlədən, 2016-cı ilin sentyabr, oktyabr, noyabr ayları üzrə azaldılmış məbləğə tətbiq edilməsi təklif olunan 533900.11 manat və 2017-ci ilin aprel ayı üzrə azaldılmış məbləğə tətbiq edilməsi təklif olunan 19733.15 manat maliyyə sanksiyası nəzərə alınmaqla, 2016-cı ilin dekabr ayı üzrə 217982.15 manat, 2017-ci il üzrə 2028022.80 manat, 2018-ci ilin yanvar-aprel ayları üzrə 478290,16 manat) maliyyə sanksiyası tətbiq edilsin. Vergi ödəyicisinin özünü müdafiəsi üçün gətirdiyi dəlillər və digər sənədlər: “xxxx” MMC xx.xx.2019-cu il tarixli **********061000 nömrəli məktubla yoxlamada müəyyən edilmiş məsələlərə aşağıdakı etirazlarını bildirmişlər. 1. Səyyar X31 izahlı əsaslandırılmalar üzrə məbləğlərin cəmi müvafiq xülasədə qeyd olunan yekun əlavə hesablanmış vergi məbləğindən fərqlənir. Belə ki, 2017-ci il üzrə əlavə hesablanmış ƏDV məbləğinin yekunu 4078864.99 manat müəyyən olduğu halda, yalnız 4012900.0 manat ƏDV məbləğinin əlavə hesablanması ilə bağlı izahlı əsaslandırma təqdim olunmuşdur. Vergi ödəyicisinin bu dəlilinə dair bildirilmişdir ki, qeyd olunan hesablamalar yenidən aparılmış və hər hansı uyğunsuzluq aşkar edilməmişdir. Belə ki, 2017-ci il üzrə hesablamaların yekunu 4078864.99 manat (o cümlədən 411336.84 - 14002.09 + 2736.82 + 65959.42 + 34799.69 + 27138.74 + 10.58 - 11306.3 + 88.02 + 2.07 + 3562101.2) təşkil etmiş və aktda göstərilmişdir. 2. Malların təqdim olunmasından 3 il keçməsinə baxmayaraq aparılmış ƏDV əvəzləşdirilməsinin VMnin 157.3.3-cü maddəsinin zidd olduğu bildirilmişdir. Vergi ödəyicisinin bu dəlilinə dair bildirilmişdir ki, göstərilmiş xidmətlərin dəyərinin ödənildiyi tarixlərdən 3 il keçmədiyi üçün vergi ödəyicisinin əvəzləşdirilmə hüququnun olduğu əsaslı hesab edilmiş və 105425.73 manat ƏDV əvəzləşdirilməsi bərpa edilmişdir. Bir sıra şirkətlər üzrə əvəzləşdirilən ƏDV-nin tanınması vaxtının düzgün qeyd olunmadığı, ƏDV məbləğinin əvəzləşdirilməsinin malların və ya xidmətlərin təqdim edilməsinin tamamlanması, e-VHF-nin təqdim edilməsi, əsas məbləğin bank hesabına, ƏDV məbləğinin isə depozit hesabına ödənilməsi şərti əsasında aparılmalı olduğu göstərilmişdir. Vergi ödəyicisinin bu dəlilinə dair bildirilmişdir ki, ƏDV əvəzləşdirilmələrinə yenidən baxılmış və hər hansı uyğunsuzluq aşkar edilməmişdir. Aparılmış ƏDV əvəzləşdirilmələri barədə səyyar X31 və qərarda geniş açıqlama verilmişdir. 4. ƏDV tutulan əməliyyatların ƏDV-nin məqsədləri üçün tanınma dövrünün yoxlama zamanı düzgün müəyyən edilmədiyi və bununla da VM-nin 166.1-ci və 166.3-cü maddələrinin tələblərinin pozulduğu göstərilmişdir. Vergi ödəyicisinin bu dəlilinə dair bildirilmişdir ki, tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin şərtlərinə əsasən xidmətlərin müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilməsi müəyyən olunmuşdur. Bağlanmış müqavilə üzrə xidmətlərin müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilməsi zamanı vergi tutulan əməliyyatın vaxtı həmin əməliyyat üçün hər dəfə ƏDV-nin elektron vergi hesabfakturasmın verildiyi vaxt hesab edilir. Lakin Vergi Məcəlləsinə əsasən vergi tutulan əməliyyat üçün elektron vergi hesab-fakturası xidmətlər göstəriləndən 5 gün ərzində verilməlidir. Göstərilən xidmətlərə görə 5 gün ərzində ƏDV-nin elektron vergi-hesab fakturası təqdim edilmədiyi halda ƏDV tutulan əməliyyatın vaxtı xidmətlərin tam başa çatdığı vaxt və ya göstərilən xidmətlərə görə ödəmə əvvəlcədən həyata keçirilmişdirsə əməliyyatın hər hansı hissəsinin ödənildiyi vaxt sayılır. 5. Vergi Məcəlləsinin 2.5-ci maddəsi və X1 6.1.3-cü bəndin əsas gətirilərək beynəlxalq müqavilələr üzrə qeyrirezidentin ƏDV-si və ÖMV hesablanması ilə əlaqədar məsələlərlə razı olmadıqları bildirilmişdir. Vergi ödəyicisinin bu dəlilinə dair bildirilmişdir ki, Azərbaycan Respublikasının lokal telefon şəbəkələri istifadəçilərinin dünya ölkələrinə beynəlxalq çıxış zəngləri "İddiaçı" MMC-nin stansiyasından keçərək mövcud birbaşa beynəlxalq kanallarla dünya ölkələrinə ötürülmüş, lakin ƏDV və ÖMV hesablanmamışdır. Müəssisə tərəfindən ƏDV-nin və ÖMVnin hesablanmaması X1 6.1.3-cü bəndinə istinad edilərək həyata keçirildiyi göstərilmişdir. Lakin X1 6.1.3-cü bəndində qeyd edilmişdir ki, har hansı bir ölkənin milli qanunvericiliyində beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinə görə vergilərin tutulması nəzərdə tutulursa, bu halda bir qayda olaraq bu vergilər yalnız ölkənin istifadəçiləri tərəfindən ödənilən beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinə tətbiq edilir. Sözügedən Reqlamentin maddəsi üzrə vergilərin tətbiqi istisna edilməmiş və vergilərin bir qayda olaraq yalnız ölkənin istifadəçiləri tərəfindən ödənilən beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinə tətbiq edilməsi göstərilmişdir. Qeyri-rezident rabitə şirkətlərindən alınmış rabitə xidmətləri Azərbaycan istehlakçılarına satılması üçün nəzərdə tutulduğu halda həmin məbləğ hissəsində ödəmə mənbəyində vergi və ƏDV tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Qeyd olunan qərarla vergi orqanı tərəfindən vergi ödəyicisi “xxxx” MMC-yə cəmi 8.579.652,18 manat əlavə vergi hesablanmış və 3.614.248,60 manat maliyyə sanksiyası tətbiq olunmuşdur. İddiaçıya “Vergi borcunun, fazilərin, maliyyə sanksiyalarının məbləğlərinin, inzibati cərimələrin ödənilməsi, habelə aşkar edilmiş pozuntuların aradan qaldırılması barədə” **********580500 №li tələbnamə göndərilərək, büdcəyə ödənilməli olan cəmi 12.193.900,78 manat vəsaitin 5 gün müddətində ödənilməsi tələb olunmuşdur. Məhkəmə hesab edir ki, vergi orqanının qərarı mübahisələndirilən hissədə qanunsuz və əsassızdır. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. İşin araşdırılan hallarından müəyyən edilir ki, cavabdeh vergi orqanı tərəfindən yoxlama ilə müəyyən edilmiş ƏDV-nin azaldılmasının səbəbləri iddiaçı Cəmiyyət tərəfindən göstərilmiş xidmətlər (uyğunluq sertifikatlarının verilməsi, avadanlıqların icarəyə verilməsi və yerləşdirilməsi, SİP telefoniya, "Data Mərkəz" və s. xidmətlərin göstərilməsi) üzrə tutulan əməliyyatların vaxtı müəyyənləşdirilərkən VM-nin 166.1-ci maddəsinə zidd olaraq 30 gün müddətində həyata keçirilmiş ödəmələrin nəzərə alınmamasından, habelə yoxlama ilə ƏDV bəyannamələrində göstərilmiş vergiyə cəlb olunan dövriyyələr yazılmış e-VHF-lar üzrə dövriyyələrlə və mühasibat uçotu məlumatlarında əks olunmuş dövriyyələrlə üzləşdirilərkən vergi ödəyicisi tərəfindən kənarlaşmalara yol verilməsindən və VM-nin 159.2-ci maddəsinə zidd olaraq göstərilmiş bəzi xidmətlərin dəyərinin vergiyə cəlb olunan dövriyyələrə daxil edilməməsindən ibarət olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 159.1-ci maddəsinə əsasən malların təqdim edilməsi, işlərin görülməsi, xidmətlərin göstərilməsi, Azərbaycan Respublikası ərazisində istehsal olunan kənd təsərrüfatı məhsullarının pərakəndə satışı zamanı tətbiq edilən ticarət əlavəsi və vergi tutulan idxal vergitutma obyektidir. Həmin Məcəllənin 159.2-ci maddəsinə əsasən bu fəslin müddəalarına uyğun olaraq vergidən azad edilən malların göndərilməsindən, işlərin görülməsindən və xidmətlərin göstərilməsindən başqa, müstəqil sahibkarlıq fəaliyyəti və ya hüquqi şəxs yaratmadan birgə sahibkarlıq fəaliyyəti çərçivəsində malların göndərilməsi, işlər görülməsi və xidmətlərin göstərilməsi, onlar bu Məcəllənin 167-ci və ya 168-ci maddələrinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının ərazisində həyata keçirilirsə, vergi tutulan əməliyyatlar sayılır. Bu Məcəllənin 168-ci maddəsinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda xidmətlər göstərilməsi və ya işlər görülməsi vergi tutulan əməliyyatlara daxil edilmir. Həmin Məcəllənin 161.1-ci maddəsinə əsasən vergi tutulan əməliyyatın dəyəri vergi ödəyicisinin müştəridən və ya hər hansı digər şəxsdən aldığı, yaxud almağa hüququ olduğu haqqın ƏDV nəzərə alınmadan məbləği (yol vergisi istisna olmaqla, digər vergilər, rüsumlar və ya başqa yığımlar da daxil olmaqla) əsasında müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 166.1-ci maddəsinə (xx.xx.2020-ci il tarixədək qüvvədə olmuş redaksiyada) əsasən bu maddədə başqa hallar nəzərdə tutulmamışdırsa, vergi tutulan əməliyyatın vaxtı həmin əməliyyat üçün ödəmə 30 gün müddətində həyata keçirildikdə ödəmənin həyata keçirildiyi, ödəmə 30 gündən sonra həyata keçirildikdə isə ƏDV-nin elektron vergi hesab-fakturasının verildiyi vaxt sayılır. Bu Məcəllənin 166.1.1-ci və 166.1.2ci maddələrində göstərilən müddətlərdən sonrakı 5 gün ərzində ƏDV-nin elektron vergi hesab-fakturası verilmirsə, vergi tutulan əməliyyat aşağıdakı vaxtlarda aparılmış sayılır: malların təqdim edilməsindən, işlərin görülməsindən və xidmətlərin göstərilməsindən ödəmə 30 gün müddətində həyata keçirildikdə ödəmənin həyata keçirildiyi vaxtda, 30 gündən sonra həyata keçirildikdə isə malların göndərildiyi və ya təqdim edildiyi, işlərin görüldüyü və xidmətlərin göstərildiyi vaxtda; və yaxud (166.1.1.); malların göndərilməsi onların daşınmasını nəzərdə tutursa, ödəmə 30 gün müddətində həyata keçirildikdə ödəmənin həyata keçirildiyi vaxtda, 30 gündən sonra həyata keçirildikdə isə daşınmanın başlandığı vaxtda (166.1.2.). Həmin Məcəllənin 166.3-cü maddəsinə (xx.xx.2020-ci il tarixədək qüvvədə olmuş redaksiyada) əsasən xidmətlər müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilirsə, xidmətlərin göstərilməsi vaxtı bu əməliyyatın hər hansı hissəsi üçün hər dəfə ƏDV-nin elektron vergi hesab-fakturasının verildiyi vaxt, yaxud ödəmə əvvəl həyata keçirilmişsə, əməliyyatın hər hansı hissəsinin ödənildiyi vaxt sayılır. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olunmuşdur ki, iddiaçı Cəmiyyət tərəfindən telekommunikasiya sahəsində göstərilən xidmətlər müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilən xidmətlər kateqoriyasına aid edilərək, həyata keçirilir və bu zaman VM-in 166.1 və 166.3-cü maddələrinin şərtlərinə müvafiq qaydada ƏDV bəyan edilir. Belə ki, Vergi Məcəlləsinin 166.1-ci maddəsinin tələblərindən də göründüyü kimi, sözügedən maddə ƏDV məqsədləri üçün vergi tutulan əməliyyatın vaxtını ümumi şəkildə müəyyən edir və xüsusi hallarda müvafiq qaydadan kənar digər qaydaların mövcudluğunu istisna etmir. İddiaçı tərəfindən müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilən telekommunikasiya xidmətlərinin vaxtı ƏDV məqsədləri üçün VM-in 166.1-ci maddəsi ilə deyil, belə xidmətlər üçün xüsusi qaydanı nəzərdə tutan 166.3-cü maddəsinə müvafiq olaraq müəyyən edilməlidir. ƏDV üzrə hesabat dövrü təqvim ayı olduğundan, bu verginin məqsədləri üçün müntəzəm və ya daimi əsasda göstərilən xidmətlər dedikdə, həmin xidmətlərin hər ay üzrə mütəmadi olaraq göstərilməsi başa düşülür. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olunmuşdur ki, iddiaçı Azərbaycan Respublikasında yerli telekommunikasiya şirkətlərinin abunəçilərinə beynəlxalq telekommunikasiya xidmətləri göstərmək məqsədilə xarici telekommunikasiya şirkətindən (bundan sonra “qeyri-rezident”) müvafiq telekommunikasiya xidmətlərini alır. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 169.1-ci maddəsinə əsasən ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata alınmayan qeyri-rezident Azərbaycan Respublikasının ərazisində bu Məcəllənin 169.2-ci və ya 169.5-ci maddələrində adı çəkilən vergi agenti üçün xidmət göstərirsə və ya iş görürsə (o cümlədən elektron ticarət qaydasında Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda otel xidmətlərinin və aviabiletlərin sifarişi üzrə xidmətlər istisna olmaqla, işlərin görülməsi və xidmətlərin göstərilməsi), bu fəslin məqsədləri üçün işlərin görülməsi və ya xidmətlərin göstərilməsi bu maddəyə uyğun olaraq vergiyə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 104.3-cü maddəsinə əsasən qeyri-rezidentin daimi nümayəndəliyi ilə bağlı olmayan ümumi gəliri, bu Məcəllənin 125-ci maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda xərclər çıxılmadan ödəmə mənbəyində vergiyə cəlb olunur. Həmin Məcəllənin 125.1-ci maddəsinə əsasən qeyri-rezidentin, bu Məcəllənin 13.2.16-cı maddəsi ilə Azərbaycan mənbəyindən əldə olunan gəliri kimi müəyyən edilən və qeyri-rezidentin Azərbaycan Respublikasının ərazisindəki daimi nümayəndəliyinə aid olmayan ümumi gəlirindən ödəmə mənbəyində xərclər çıxılmadan aşağıdakı dərəcələrlə vergi tutulur: Azərbaycan Respublikası ilə digər dövlətlər arasında beynəlxalq rabitə və ya beynəlxalq daşımalar həyata keçirilərkən rabitə və ya nəqliyyat xidmətləri üçün rezident müəssisəsinin və ya sahibkarın ödəmələri - 6 faiz (125.1.4.;). Həmin Məcəllənin 13.2.16.17-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikası ilə digər dövlətlər arasında beynəlxalq rabitə və ya daşınmalar həyata keçirilərkən telekommunikasiya və ya nəqliyyat xidmətlərindən gəlir Azərbaycan mənbəyindən gəlir hesab olunur. Qeyd edilən maddələrin tələbləri nəzərə alınmaqla qeyri-rezident mobil operator iddiaçıya telekommunikasiya xidmətləri göstərdiyinə və iddiaçının qeydiyyatda olduğu yer Azərbaycan Respublikası olduğuna görə, bu əməliyyatlar QR ƏDV-nin məqsədləri üçün vergi tutulan əməliyyatlar sayılır. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 2.5-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrdə vergilər haqqında bu Məcəllə ilə və ona müvafiq olaraq qəbul edilmiş normativ hüquqi aktlarla nəzərdə tutulmuş müddəalardan fərqli müddəalar müəyyən edildikdə, həmin beynəlxalq müqavilələrin müddəaları tətbiq edilir. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən qəbul edilmiş və Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən xx xxxx 2000-ci il tarixində imzalanmış 826-İQ nömrəli “X5 Nizamnaməsinə və Konvensiyasına, habelə düzəliş sənədlərinə qoşulmaq barədə” Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən, Azərbaycan Respublikası X4 1992-ci il dekabrın 22- də Cenevrə şəhərində qəbul edilmiş Nizamnaməsinə və Konvensiyasına, habelə 1994-cü il oktyabrın 14-də Kioto şəhərində imzalanmış düzəliş sənədlərinə və Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən x xxxxxx 2014-cü il tarixində imzalanmış 895-İVQ nömrəli “X6”nin təsdiq edilməsi haqqında Qanuna əsasən, Azərbaycan Respublikası 2012-ci il dekabrın 14-də Dubay şəhərində imzalanmış “X6”-nin (bundan sonra, “TR”) müddəalarına qoşulmuşdur. TR-in 1.1-ci maddəsinə əsasən, əhaliyə beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinin təşkil olunması, təmin olunması və göstərilməsində iştirak etmək üçün üzv dövlət tərəfindən səlahiyyətləndirilən və ya tanınan istismar təşkilatlarına (authorized operating agency), eləcə də, belə xidmətlərin göstərilməsi üçün istifadə olunan beynəlxalq telekommunikasiyanın əsas ötürülmə vasitələri ilə əlaqədar tətbiq edilə bilən müddəalar əks olunur. TR-in A. abis) bəndinə əsasən, TR-də əhaliyə beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərinin təşkil olunması, təmin olunması və göstərilməsində iştirak etmək üçün üzv dövlət tərəfindən səlahiyyətləndirilən və ya tanınan istismar təşkilatlarına (bundan sonra, “səlahiyyətli istismar təşkilatları”) tətbiq edilə bilən müddəalar da əks olunur. Beynəlxalq telekommunikasiya xidməti isə öz TR-ın 2.2-ci bəndinə əsasən müxtəlif ölkələrdə yerləşən və ya müxtəlif ölkələrə məxsus istənilən növ telekommunikasiya müəssisələri və ya stansiyaları arasında telekommunikasiya xidmətlərinin təqdim edilməsi kimi müəyyənləşdirilir. TR-in 6-cı maddəsinə və onun istinad etdiyi Əlavə 1 və 2-yə əsasən göstərilən xidmətlər və onların haqqı iki hissəyə bölünür: səlahiyyətli istismar təşkilatları ilə müştəri arasında baş verən səlahiyyətli istismar təşkilatları arasında baş verən. TR-də müştəriyə anlayış verilməsə də, səlahiyyətli istismar təşkilatlarına verilən anlayışdan bəllidir ki, o müştəri deyil. Bu, həm də müştəri və səlahiyyətli istismar təşkilatlarının müxtəlif tərkibdə olan eyni maddələr daxilində, eyni zamanda istifadə olunmasından da aydınlaşır. Belə ki, TR-ın 2.7-ci bəndinə əsasən hesablaşma məzənnəsi - səlahiyyətli istismar təşkilatları arasında razılaşmaya əsasən bu qarşılıqlı əlaqədə tətbiq edilən və beynəlxalq hesabların təqdim edilməsi üçün istifadə olunan məzənnə (accounting rate) hesab edilir. TR-ın 2.8-ci bəndinə əsasən isə, tutulan haqq (collection charges) səlahiyyətli istismar təşkilatlarının beynəlxalq telekommunikasiya xidmətlərindən istifadəyə görə öz müştərilərinə təyin etdiyi və onlardan tutduğu haqq hesab edilir. TR-in 6.3-cü maddəsinə əsasən, üzv ölkələrin milli qanunvericiliyinə uyğun olaraq beynəlxalq telekommunikasiya xidmətləri üzrə tutulan haqqa görə vergi qoyulması nəzərdə tutularsa, o zaman hesablanan vergi yalnız bu ölkənin müştərilərinə təqdim edilən beynəlxalq telekommunikasiya xidmətləri üçün qoyulur. Bu maddə faktiki olaraq, vergi qoyma sahəsini məhdudlaşdıraraq, onun 1) səlahiyyətli istismar təşkilatlarına deyil, onların müştərilərinə, 2) məhz bu tələbi irəli sürən qanunvericiliyin aid olduğu üzv ölkənin müştərilərinə münasibətdə tətbiq olunmalı olduğunu şərtləndirir. Bu şərtlər çərçivəsində, faktiki olaraq VM əsasında iddiaçı öz yerli müştərilərinə göstərdiyi xidmətlər üzrə haqqa (collection chagres) ƏDV tətbiq edir, bu cür haqlardan mənfəət vergisi hesablayır. Səlahiyyətli istismar təşkilatları arasında baş verən əməliyyatlar. Əlavə 1-in 1.6-cı bəndinə əsasən, səlahiyyətli istismar təşkilatının hesablaşma məzənnəsi və ya digər mükafatlarından tutulan öhdəliklər və ya vergilər olduqda, o, öz növbəsində sözügedən öhdəlikləri və vergiləri digər səlahiyyətli istismar təşkilatına tətbiq etmək (ötürmək) hüququnu malik deyil. Bununla aydın olur ki, səlahiyyətli istismar təşkilatının (qeyrirezident) digər səlahiyyətli istismar təşkilatından (rezident, İddiaçı) əldə etmək huququ olduğu haqlara görə yaranacaq, bu haqq üzrə vergi öhdəlikləri səlahiyyətli istismar təşkilatının (qeyri-rezident) üzərindədir. Eyni zamanda, TR-nin Əlavə 1-nin 3.3.4-cü bəndinə əsasən (yəni, ödəniş şərtləri hissəsi) debitor tərəfin (qeyri-rezidentin) ölkəsində nəzərdə tutulmuş ödəniş xərcləri (vergilər, komissiyalar və s.) debitor (qeyri- rezidentin) tərəfindən ödənilir. Bundan əlavə iş materiallarında olan qanuni qüvvəyə minmiş 1 saylı Bakı İnzibati- İqtisadi Məhkəməsinin 2-1 (81)-2931/2014 №li xx xxxx 2014-cü il tarixli qərarından görünür ki, eyni xarakterli mübahisə üzrə Beynəlxalq Əlaqələr və Hesablaşma Mərkəzinin Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyi yanında Xüsusi rejimli Vergi Xidməti Departamentinə qarşı sonuncunun xx.xx.2014-cü il tarixli X32 aktının və xx.xx.2014-cü il tarixli “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi” haqqında qərarının ləğv olunması barədə iddiası təmin olunmuşdur. Göstərilənləri nəzərə almaqla məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə araşdırması nəticəsində cavabdeh vergi orqanı iddiaçı “xxxx" MMC-yə X32 ilə əhatə olunan dövrlər üzrə 8.432.242,99 (598.456,82 ƏDV + 5.826.262,02 QR ƏDV + 2.007.524,15 ÖMV) manat məbləğində verginin hesablanmasına əsas olan hər hansı mötəbər sübut təqdim edə bilməmiş və həmin hesablamaların əsaslı olmasını sübuta yetirə bilməmişdir, əksinə məhkəmə araşdırması zamanı iddiaçı “xxxx" MMC tərəfindən yoxlama ilə əhatə olunan dövrlər ərzində dövlət büdcəsinə ödənilməli olan vergilərin düzgün hesablandığı və hər hansı kənarlaşmaya yol verilmədiyi müəyyən edilmişdir. Halbuki, qanunvericiliyin tələbinə görə mübahisələndirilən inzibati aktı qəbul etmiş inzibati orqan həmin aktın qəbul edilməsini zəruri edən faktiki şərtlərin mövcudluğunu sübut etməlidir (Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 14.1-ci maddəsi). Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 3.8-ci maddəsinə əsasən, heç bir şəxsin üzərinə bu Məcəllə ilə müəyyən edilən vergilərin xüsusiyyətlərinə malik olan və bu Məcəllə ilə müəyyən edilməyən, yaxud bu Məcəllə ilə müəyyən edilən qaydalardan fərqli olaraq müəyyən edilən vergilər ödəmək vəzifəsi qoyula bilməz. Həmin Məcəllənin 53.3-cü maddəsinə əsasən Bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada və ya məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı ilə təqsiri təsdiq edilməyənədək hər bir vergi ödəyicisi vergi qanunvericiliyinin pozulmasında təqsirsiz hesab edilir. Vergi ödəyicisi vergi qanunvericiliyinin pozulmasında özünün təqsirsiz olmasını sübut etməyə borclu deyildir. Vergi qanunvericiliyinin pozulması faktını təsdiq edən halların və vergi ödəyicisinin təqsirinin sübut edilməsi vergi orqanlarının üzərinə qoyulur. Vergi qanunvericiliyinin pozulmasında vergi ödəyicisinin təqsirinin olmasında aradan qaldırılmaz şübhələr olduqda, onlar vergi ödəyicisinin xeyrinə şərh olunur. Qeyd olunanları nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməli, cavabdeh Milli Gəlirlər Baş İdarəsi tərəfindən iddiaçı “xxxx" MMC barəsində qəbul edilmiş “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında” xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, **********195477 nömrəli qərarı 8.432.242,99 (598.456,82 ƏDV + 5.826.262,02 QR ƏDV + 2.007.524,15 ÖMV) manat məbləğində verginin və həmin məbləğə müvafiq maliyyə sanksiyasının hesablanması hissəsində ləğv olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 68.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. Həmin Məcəllənin 68.2-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. Həmin Məcəllənin 70.1-ci maddəsinə əsasən maddəsinə əsasən, inzibati aktın qanuna zidd olduğu və bunun nəticəsində iddiaçının hüquqlarını pozduğu hallarda, məhkəmə həmin inzibati aktın (şikayət instansiyasına inzibati şikayət verildiyi hallarda isə, habelə şikayət instansiyasının müvafiq qərarının) ləğv edilməsi barədə qərar qəbul edir. İnzibati akt qəbul edilərkən inzibati icraatın inzibati orqanın qərarına təsir edən şəkildə pozulduğu hallarda da bu qayda tətbiq olunur. Həmin Məcəllənin 85.1-ci maddəsinə əsasən şikayət məhkəmə qərarının tam formada təqdim olunduğu gündən 30 gün, məhkəmə qərardadının isə elan olunduğu gündən 10 gün müddətində inzibati məhkəmə vasitəsilə verilir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 68, 69, 73, 75 və 85.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: İddia təmin edilsin. Cavabdeh Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti Milli Gəlirlər Baş İdarəsi tərəfindən iddiaçı “İddiaçı" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti barəsində qəbul edilmiş “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında” xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, **********195477 nömrəli qərarı 8.432.242,99 (598.456,82 ƏDV + 5.826.262,02 QR ƏDV + 2.007.524,15 ÖMV) manat məbləğində verginin və həmin vergi məbləğinə müvafiq maliyyə sanksiyasının hesablanması hissəsində ləğv olunsun. Qərardan, təqdim olunduğu gündən 30 gün müddətində, Bakı İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına (ünvan: Bakı şəhəri, Z.Xəlilov küçəsi-540) apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Nəriman Abıyev
Məhkəmə qərarları › İş №2-1(112)-4805/2020
Bakı İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(112)-4805/2020
10.11.2020 · İnzibati mübahisələrə dair iş
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Bu qərar sizin işinizə uyğun gəlirmi?
Sualınızı yazın — cavab qanun maddələri və məhkəmə təcrübəsi əsasında hazırlanır.
Sual ver