Bakı İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(112)-8715/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2-1(112)-8715/2022 14.12.2022 BAKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ hakim Hacıbəyova Miminat Tacib qızının sədrliyi, İmanov Sənan Xaliq oğlunun katibliyi ilə, tərəflərin iştirakı olmadan, İddiaçı cavabdeh Bakı şəhəri Suraxanı rayon İcra və Probasiya Şöbəsinə qarşı “iddiaçının ərizələrinə cavab verilməsi öhdəliyin qoyulması” tələbinə dair işə məhkəmə binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cavabdehlər Ədliyyə Nazirliyinin İcra Baş İdarəsi və Bakı şəhəri Suraxanı rayon İcra və Probasiya Şöbəsinə qarşı “Suraxanı rayon İcra Şöbəsi xx.xx.2021-ci il tarixli, Ədliyyə Nazirliyinin İcra Baş İdarəsi isə xx.xx.2021-ci il tarixli iddiaçının ərizələrinə cavab verilməsi öhdəliyin cavabdehlərin üzərinə qoyulması” barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı ərizə ilə cavabdehlərə müraciət etmiş və cavabdehlər tərəfindən ərizəyə cavab verilməli olduğu halda bu günə kimi cavab verilməmişdir. İddiaçı göstərilənlərə əsasən iddia tələbinin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 47-ci mаddəsinə əsаsən verilmiş məhkəmə sərəncamı ilə iddiаyа dаir münasibət (еtirаz) təqdim edilməsi tələb edilsə də sərəncam icra edilməmiş, iddiaya dair etiraz məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Məhkəmənin 14 dekabr 2022-ci il tarixli qərardadı ilə İddiaçı cavabdeh Ədliyyə Nazirliyinin İcra Baş İdarəsinə qarşı xx.xx.2021-ci il tarixli iddiaçının ərizəsinə cavab verilməsi öhdəliyin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə iddia tələbi hissəsində iş üzrə icraata xitam verilməsi qərara alınmışdır. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2.2.3.maddəsinə əsasən, inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia) inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. Həmin Məcəllənin 34.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı cavabdehdən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı olmayan (inzibati aktın qəbul edilməsinə yönəlməyən) müəyyən hərəkətlərin edilməsini tələb edə bilər. Öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə həmçinin inzibati orqanlar tərəfindən ümumi hüquqi öhdəliklərin pozulması nəticəsində vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi də tələb edilə bilər. Hazırda iddiaçının iddiası Bakı şəhəri Suraxanı rayon İcra və Probasiya Şöbəsinə münasibətdə mümkünlük şərtlərinə cavab verir. İddiaçı cavabdehə müraciət etmiş, iddia müddətinə əməl edilmiş, iddia qaldırmaqda iddiaçı subyektiv hüquqa malik olmuşdur. Аzərbаycаn Rеspublikаsının İPM-nin 62.3-ci mаddəsinə əsаsən iştirаkı оlmаdаn işə bахılmаsının və iş üzrə qərаr qəbul еdilməsinin mümkünlüyü bаrədə хəbərdаr еdilmiş tərəflər məhkəmə bахışınа öz səlahiyyətli nümаyəndələrini göndərməmiş, bunun səbəblərini məhkəməyə bildirməmişdirlər. Odur ki, məhkəmə işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, iddia ərizəsini, təqdim еdilmiş sənədləri nəzərə аlаrаq, işin fаktiki hаllаrınа və sübutlаrа qiymət vеrərək, hеsаb еdir ki, iddia tələbi əsaslıdır. İş materiallarında olan: Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin xx.xx.2022-ci il tarixli iddiaçının iddia tələbinə dair məhkəməyə ünvanladığı məktubuna əsasən, İddiaçı hazırki iddianın qaldırılmasına əsas olmuş müraciəti üzrə ona cavab verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi İcra Baş İdarəsinin xx.xx.2022-ci il tarixli xx/xx-8673 nömrəli iddiaçıya ünvanladığı məktubuna əsasən, iddiaçının tərəf olduğu müraciətində (borclu Rasim Səfərəliyev) icra sənədi əsasında Suraxanı rayon İcra şöbəsində aparılmış icraat zamanı borclu tərəfindən tələb könüllü təmin edilmədiyindən məcburi icra tədbirlərinin həyata keçirilməsinə başlanılmışdır. İcraat zamanı borclunun əmlak və gəlirlərinin axtarışı ilə bağlı görülmüş icra tədbirləri müsbət nəticə vermədiyi üçün məhkəmə qərarı icra məmurunun xx.xx.2022-ci il tarixli qərarı ilə “İcra haqqında” Qanunun 23.1.3-cü maddəsinə əsasən məhkəməyə qaytarılmışdır. Qərardan narazı qalan tələbkar onu mübahisələndirmiş, Suraxanı Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli qərarı ilə icra məmurunun xx.xx.2022-ci il tarixli qərarı ləğv edilmiş, icra vərəqəsi yenidən icraya yönəldilmişdir. Bununla əlaqədar Suraxanı rayon icra şöbəsində xx.xx.2022-ci il tarixdə icraata başlanaraq ilkin zəruri icra tədbirləri həyata keçirilmişdir. Məhkəmə qərarının icrası yerli icra qurumu tərəfindən nəzarətdə şaxlanılmışdır. Məhkəmənin 23 sentyabr 2022-ci il tarixli sorğusuna cavab olaraq Abşeron poçt filialının Qobu poçt şöbəsinin müdirinin məhkəməyə ünvanladığı izahata əsasən, Abşeron poçt filialının Qobu poçt şöbəsi tərəfindən göndərilən xx.xx.2021-ci il tarixində SS 691843892AZ ştrix kodu olan məktubu indeks AZ 1140 saylı poçt qəbul etmiş və xx.xx.2021-ci il tarixində SS ********* AZ ştrix kodu olan məktubu indeks AZ 1145 saylı poçt qəbul etmişdir və izahatla yanaşı xx.xx.2021-ci və xx.xx.2021-ci il tarixli dublikat çekləri məhkəməyə təqdim edilmişdir. İddiaçı iş materiallarına əlavə olaraq xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il tarixli qəbzləri məhkəməyə təqdim etmişdir. Hazırda iddiaçı ünvanladığı ərizəsinə cavab verilməməsi ilə əlaqədar inzibati orqanı tərəfindən edilmiş hərəkətsizliyin qanunsuz hesab edilməsi, həmin ərizəyə cavab verilməsi vəzifəsinin cavabdehin üzərinə qoyulmasını tələb edir. Məhkəmə iddiaçının iddiası ilə bağlı aşağıda göstərilənləri qeyd edir: Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 26-cı maddəsinin İİ hissəsinə əsasən hər kəsin qanunla qadağan olunmayan üsul və vasitələrlə öz hüquqlarını və azadlıqlarını müdafiə etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin İ hissəsinə əsasən hər kəsin hüquq və azadlıqlarının inzibati qaydada və məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir, İİ hissəsinə əsasən hər kəsin hüququ var ki, onun işinə qərəzsiz yanaşılsın və həmin işə inzibati icraat və məhkəmə prosesində ağlabatan müddətdə baxılsın, İİİ hissəsinə əsasən hər kəsin inzibati icraat və məhkəmə prosesində dinlənilmək hüququ vardır, İV hissəsinə əsasən hər kəs dövlət orqanlarının, siyasi partiyaların, hüquqi şəxslərin, bələdiyyələrin və vəzifəli şəxslərin hərəkətlərindən və hərəkətsizliyindən inzibati qaydada və məhkəməyə şikayət edə bilər. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 57-ci maddəsinin İ hissəsinə əsasən Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının dövlət orqanlarına şəxsən müraciət etmək, habelə fərdi və kollektiv yazılı müraciətlər göndərmək hüququ vardır. Hərbi qulluqçular bu hüquqdan yalnız fərdi qaydada istifadə edə bilərlər. Hər bir müraciətə qanunla müəyyən edilmiş qaydada və müddətlərdə yazılı cavab verilməlidir. “Vətəndaşların müraciətləri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 1.1ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının dövlət və bələdiyyə orqanlarına, dövlət və ya bələdiyyə mülkiyyətində olan və ya paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə və ya bələdiyyəyə məxsus olan hüquqi şəxslərə və büdcə təşkilatlarına və ya onların vəzifəli şəxslərinə şəxsən və ya nümayəndə vasitəsilə yazılı və ya şifahi formada, fərdi və ya kollektiv şəkildə müraciət etmək hüququ vardır. Həmin Qanunun 7.1-ci maddəsinə əsasən, müraciətə baxan subyektlər və onların vəzifəli şəxsləri bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydada verilən yazılı müraciətləri mütləq qəbul etməli, qeydiyyata almalı və onlara baxılmasını təmin etməlidirlər. Bu Qanunun tələblərinə uyğun olaraq verilən müraciəti qəbul etməkdən imtina qadağandır. Həmin Qanunun 10.1-ci maddəsinə əsasən, bu Qanunun 9.2-ci, 9.6-cı və 10.2-10.4cü maddələrində göstərilən hallar istisna olmaqla, vətəndaşların müraciətlərinə ən geci 15 iş günü, əlavə öyrənilmə və yoxlanılma tələb edən müraciətlərə isə ən geci 30 iş günü müddətində baxılır. Həmin Qanunun 10.2-ci maddəsinə əsasən, bu Qanunun 9.2-ci, 9.6-cı, 10.3-cü və 10.4-cü maddələrində göstərilən hallar istisna olmaqla, müraciətə baxılması üçün əlavə məlumatların əldə edilməsi və ya aidiyyəti üzrə sorğu göndərilməsi tələb edildikdə, müraciətə baxan subyektin vəzifəli şəxsinin müraciətə baxılması müddətini ən çoxu 30 iş günü uzatmaq hüququ vardır. Bu barədə müraciət edən vətəndaşa, habelə müraciəti baxılmaq üçün bu Qanunun 7.11-ci maddəsinə uyğun olaraq digər müraciətə baxan subyektə göndərmiş yuxarı dövlət orqanına onun tələbi ilə məlumat verilməlidir. Həmin Qanunun 10.5-ci maddəsinə əsasən, bu Qanunun 10.1-10.3-cü maddələrində göstərilən müddətlərin axımı müraciətin müraciətə baxan subyektə daxil olduğu gündən başlanır. Həmin Qanunun 12.2-ci maddəsinə əsasən, müraciətə baxan subyektlər və onların vəzifəli şəxsləri vətəndaşların təkliflərini, ərizə və şikayətlərini qəbul etməli, onlara bu Qanunla müəyyən olunmuş qaydada və müddətlərdə baxmalı və cavab verməlidirlər. Həmin Qanunun 12.3.1-ci maddəsinə əsasən, müraciətə baxan subyektlərin vəzifəli şəxsləri vətəndaşların müraciətlərinə baxarkən müraciətə obyektiv, hərtərəfli və vaxtında baxılmasını təmin etməli, məsələrin mahiyyətini öyrənməli və onun həlli üçün lazımi sənədləri tələb etməli (maddə 12.3.2), müraciətə baxılmasının nəticəsi haqqında vətəndaşlara yazılı formada məlumat verməli, müraciət təmin edilmədikdə bunun səbəblərini göstərməli, şikayət vermək qaydasını izah etməlidirlər (maddə 12.3.3). İddiaçının dəlillərinə görə cavabdeh tərəfindən iddiaçının müraciətinə yazılı cavab verilməmişdir. Cavabdeh bunu təkzib edən sübutları məhkəməyə təqdim etməmiş, iddiaya dair etiraz bildirməmişdir. Belə olan halda cavabdeh iddiaçının qanunla qorunan hüquqlarını pozan hərəkətsizliyə yol vermişdir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 15.1-ci maddəsinə əsasən inzibati məhkəmə icraatı çəkişmə (kontradiktor icraat) prinsipi əsasında həyata keçirilir. Həmin Məcəllənin 52-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iddia ərizəsinin ifadə tərzi ilə bağlı olmasa da, iddia tələbindən kənara çıxmağa haqlı deyildir. Həmin Məcəllənin 68.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. Həmin Məcəllənin 68.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğu üçün təmin edilməli, İddiaçı xx.xx.2021-ci il tarixli ərizəsinə cavab verilməsi öhdəliyi cavabdehə həvalə edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 110-1-ci maddəsinə əsasən prosessual xərclər ödənilmiş tələblərə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 9.1.12-ci maddəsinə əsasən, inzibati hüquq münasibətlərindən əmələ gələn işlər üzrə – tərəflər dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunurlar. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2, 34, 15, 52, 68 və 110-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddia tələbi təmin edilsin. İddiaçı xx.xx.2021-ci il tarixli ərizəsinə cavab verilməsi öhdəliyi cavabdeh Suraxanı rayon İcra və Probasiya Şöbəsinə həvalə edilsin. Qərardan şikayət qərarın tam formada təqdim olunduğu gündən 30 gün müddətində Bakı şəhəri, Z.Xəlilov, 540-cı məhəllə ünvanda yerləşən Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin inzibati kollegiyasına Bakı İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə verilə bilər. Hakim Miminat Hacıbəyova