Bakı İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(112)-891/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2-1(112)-891/2022 04.02.2022 BAKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Əhədova Aygün Əlqəmə qızının sədrliyi, Əsgərzadə Qələmzər Nizami qızının katibliyi, Cavabdehin nümayəndəsi X2 iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Təhsildə X1rşı “ixtisasın tanınması və ekvivalentlik haqqında şəhadətnamənin verilməsi” tələbinə dair inzibati işə məhkəmənin binasında (Bakı şəhəri, N.Vəzirov küçəsi 56) açıq məhkəmə iclasında baxaraq, Müəyyən etdi: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinə qarşı iddia ərizəsi ilə Bakı İnzibati Məhkəməsinə müraciət edərək Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin onun Gürcüstan Respublikasında “X5 Universiteti” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Bakalavr Diplomunun Azərbaycan Respublikasının ərazisində tanınmasından imtinasının qanunsuz sayılması və xarici dövlətin ali təhsil sahəsində aldığı ixtisasın tanınması və ekvivalentlik haqqında şəhadətnamənin verilməsi vəzifəsinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Bakı İnzibati Məhkəməsinin 2-1(112)-5927/2021 saylı, 27 aprel 2021-ci il tarixli qərardadı ilə iş üzrə əsl olmayan cavabdeh Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi əsl cavabdeh Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi ilə əvəz edilmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 45.4-cü maddəsinə əsasən iddia ərizəsi məhkəməyə daxil olduğu gündən icraata qəbul edilmiş sayılır. İş məhkəmənin icraatına qəbul edildikdən sonra İnzibati Prosessual Məcəllənin 47ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq 27.04.2021-ci il tarixli sərəncam verilmiş, sərəncam İddiaçı iddia ərizəsində qeyd etdiyi ünvana göndərilmişdir. Daha sonra İnzibati Prosessual Məcəllənin 49-cu maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq işin hazırlıq icraatına başlanılmış, 07.07.2021-ci il tarixə təyin edilmiş məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə tərəflərə 31 may 2021-ci il tarixli məhkəmə bildirişi və iddiaçının məlum olan mobil nömrəsinə elektron məhkəmə informasiya sistemi vasitəsilə SMS bildiriş göndərilmişdir. Məhkəmə bildirişində inzibati məhkəmə icraatında prosessual hüquq və vəzifələr sadalanmış, eyni zamanda İnzibati Prosessual Məcəllənin 55.3-cü maddəsinin tələblərinə dair qeydlər göstərilmişdir. 07.07.2021-ci il tarixə təyin edilmiş məhkəmə iclasında iddiaçı iştirak etməmiş və iştirak etməməyinin üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmənin 2-1(112)-5927/2021 saylı, 07 iyul 2021-ci il tarixli qərardadı ilə İddiaçı X4 Tədris Universiteti tərəfindən 05.12.2017-ci il tarixdə verilmiş TOTU 000072 nömrəli diplom üzrə ixtisasın tanınması və ekvivalentlik haqqında şəhadətnamənin verilməsi barədə ərizəsinə (müraciətinə) Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi tərəfindən baxılması üçün 2 (iki) aylıq müddət təyin edilmiş, cavabdeh Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinin həmin müddət ərzində müraciətə baxılmanın nəticəsi barədə məhkəməyə məlumat verməsi qərara alınmışdır. Cavabdeh Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinin məhkəməyə ünvanladığı 01.09.2021-ci il tarixli, 00-05-384/TKTA nömrəli məktubunda Bakı İnzibati Məhkəməsinin 07.07.2021-ci il tarixli, 2-1(112)-5927/2021 saylı qərardadının icrası məqsədilə İddiaçı Gürcüstan Respublikasının X5 Universiteti tərəfindən verilmiş 18.08.2017-ci il tarixli, TOTU 000072 nömrəli diplom üzrə ixtisasın tanınması məsələsi yenidən araşdırıldığı və həmin ixtisasın ölkə ərazisində tanınması mümkün hesab edilmədiyi bildirilmişdir. İş üzrə aralıq qərardad cavabdeh tərəfindən icra olunduqdan sonra məhkəmə iclası 05.11.2021-ci il tarixə təyin edilmiş, məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə iddiaçıya 29.09.2021-ci il tarixli məhkəmə bildirişi və iddiaçının məlum olan mobil nömrələrinə elektron məhkəmə informasiya sistemi vasitəsilə SMS bildiriş göndərilmişdir. Məhkəmə bildirişində inzibati məhkəmə icraatında prosessual hüquq və vəzifələr sadalanmış, eyni zamanda İnzibati Prosessual Məcəllənin 55.3-cü maddəsinin tələblərinə dair qeydlər göstərilmişdir. 05.11.2021-ci il tarixə təyin edilmiş məhkəmə iclasında iddiaçı iştirak etməmiş və iştirak etməməyinin üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Həmin tarixli məhkəmə iclası iddiaçının iştirakının təmin edilməsi üçün 22.12.2021-ci il tarixə təxirə salınmışdır. 22.12.2021-ci il tarixə təyin edilmiş məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə iddiaçıya 11.11.2021-ci il tarixli məhkəmə bildirişi və iddiaçının məlum olan mobil nömrələrinə elektron məhkəmə informasiya sistemi vasitəsilə SMS bildiriş göndərilmişdir. Məhkəmə bildirişində inzibati məhkəmə icraatında prosessual hüquq və vəzifələr sadalanmış, eyni zamanda İnzibati Prosessual Məcəllənin 55.3-cü maddəsinin tələblərinə dair qeydlər göstərilmişdir. 22.12.2021-ci il tarixə təyin edilmiş məhkəmə iclasında iddiaçı iştirak etməmiş və iştirak etməməyinin üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Həmin tarixli məhkəmə iclası iddiaçının iştirakının təmin edilməsi üçün 04.02.2022-ci il tarixə təxirə salınmışdır. 04.02.2022-ci il tarixə təyin edilmiş məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə 27.12.2021-ci il tarixli məhkəmə bildirişi iddiaçıya göndərilmişdir. Həmin məhkəmə bildirişində İnzibati Prosessual Məcəllənin 55.3 və 55.5-ci maddələrinin tələbləri bir daha izah edilmiş və eyni zamanda həmin normaların tələbindən çıxış edərək iddiaçıya xəbərdarlıq edilmişdir ki, 21.04.2021-ci il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş hazırkı iddia üzrə iddiaçının məhkəmə icraatının davam etdirilməsinə hüquqi marağını ifadə edən müvafiq hərəkətlərin edilməsi, o cümlədən iddianı müdafiə etmək, bununla bağlı məhkəmə iclaslarında iştirak edərək müvafiq izahatlar vermək, sübutlar təqdim etmək zəruridir. İddiaçının qeyd edilən zəruri hərəkətləri etmədiyi, ardıcıl olaraq iş üzrə məhkəmə icraatından yayındığı təqdirdə iddia məhkəmə tərəfindən geri götürülmüş sayılmaqla iş üzrə icraata xitam veriləcəyi bildirilmişdir. 04.02.2022-ci il tarixli hazırkı məhkəmə iclasında iddiaçı iştirak etməmiş və iştirak etməməyinin üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdehin nümayəndəsi hazırkı iddia tələbinin geri götürülmüş sayılmaqla iş üzrə icraata xitam verilməsinə etiraz etmədi. Məhkəmə cavabdeh tərəfin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, hazırkı iddia geri götürülmüş sayılmaqla iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Belə ki, İnzibati Prosessual Məcəllənin 55.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmənin tələbinə baxmayaraq, iddiaçı 30 gündən çox müddət ərzində ardıcıl olaraq iş üzrə məhkəmə icraatından yayındıqda, iddia geri götürülmüş sayılır. Belə hallarda məhkəmə iddianın geri götürülmüş sayılması barədə qərardad qəbul edir. “M.Məmmədovun şikayəti əsasında Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 55-ci maddəsinin bəzi müddəalarının Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin İ hissəsinə uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 29 aprel 2014-cü il tarixli Qərarında göstərilmişdir ki, İPM-in 55.5-ci maddəsinin müddəalarına görə, məhkəmə icraata xitam verilməsi haqqında qərardadın qəbul edilməsindən öncə iddianın geri götürülmüş sayılması barədə qənaətə gəlməlidir. Bu İPM-in 55.3-cü maddəsinin məzmununa görə qərardadla rəsmiləşdirilməlidir. Hüquqi texnika baxımından, habelə İPM-in 55.5-ci maddəsinin ikinci cümləsinə görə, bu, məzmunca və prosessual baxımdan fərqli, lakin bir-biri ilə bağlı iki qərardad bir sənədlə ifadə oluna bilər. Lakin vahid qərardadın nəticəvi hissəsində hər ikisi və onlardan irəli gələn hüquqi nəticələr ayrı-ayrı bəndlərdə əks olunmalıdır. Belə qərardadın çıxarılmasından öncə məhkəmə mütləq tələb irəli sürməlidir. Burada nəzərə almaq lazımdır ki, tələb xəbərdarlıq məqsədi daşıyır. Yəni məhkəmə iddiaçının davranışından artıq görür ki, iddiaçı mübahisə ilə bağlı prosessual marağını itirdiyindən icraatdan yayınır və bu davranışın hüquqa zidd olduğunu iddiaçının nəzərinə çatdırır. İddiaçının ciddi nəticələrlə üzləşə biləcəyini, habelə məhkəməyə müraciət etmək hüququnun demokratik cəmiyyətdə vacibliyini nəzərə alaraq, məhkəmə bu tələbi iddiaçıya onun davranışı haqqında tutarlı və mötəbər dəlillərə malik olduğu təqdirdə irəli sürə bilər. Bundan əlavə, öz məqsədlərinə nail olmaq üçün tələb aşağıdakı şərtlərə cavab verməlidir: -məhkəmənin iddiaçıdan konket olaraq nə gözlədiyi göstərilməlidir (məsələn, müvafiq sənədləri və digər sübutları təqdim etmək və ya iddianı əsaslandırmaq və s.); -tələbin məhz məhkəmə (müvafiq hakim) tərəfindən irəli sürüldüyü aşkar bilinməlidir və buna görə o, hakimin imzası ilə təsdiq olunmalıdır; -tələb iddiaçıya sübut oluna biləcək qaydada çatdırılmalıdır (təqdim olunmalıdır); -tələbin iddiaçı tərəfindən yerinə yetirilməməsinin hüquqi nəticələri (iddianın geri götürülmüş sayılması və prosessual xərclərin ödənilməsi vəzifəsi) qanunun müvafiq maddələrinə istinad edilməklə aydın şəkildə ifadə olunmalıdır. Yuxarıda göstərilən qaydaların məhkəmələr tərəfindən pozulması məhkəməyə müraciət etmək hüququnun qeyri-mütənasib şəkildə məhdudlaşdırılmasına gətirib çıxara bilər”. İşin yuxarıda sadalanan hallarından göründüyü kimi 21.04.2021-ci il tarixdən iddia ərizəsi məhkəməyə daxil olmuş, məhkəmə iddia ilə bağlı məhkəmə icraatına başlayaraq məhkəmə iclasları təyin etmiş, məhkəmə bildirişləri vasitəsilə iddiaçını məhkəmə iclaslarına dəvət etmiş, məhkəmə bildirişlərində iddiaçının inzibati məhkəmə icraatındakı hüquq və vəzifələri, eləcə də İnzibati Prosessual Məcəllənin 55-ci maddəsinin tələblərini bildirmiş, sonuncu bildirişində isə geniş şəkildə iddiaçının məhkəmə icraatının davam etdirilməsinə hüquqi marağını ifadə edən müvafiq hərəkətlərin edilməsi, o cümlədən iddianı müdafiə etmək, bununla bağlı məhkəmə iclaslarında iştirak edərək müvafiq izahatlar vermək, sübutlar təqdim etməyin zəruri olması ilə bağlı mütləq tələb irəli sürmüş, iddiaçının qeyd edilən zəruri hərəkətlərin etmədiyi, ardıcıl olaraq iş üzrə məhkəmə icraatından yayındığı təqdirdə iddia məhkəmə tərəfindən geri götürülmüş sayılmaqla iş üzrə icraata xitam veriləcəyi barədə xəbərdarlıq etmişdir. Lakin iddiaçı qeyd edilən xəbərdarlıqlara baxmayaraq zəruri hüquqi hərəkətləri etməmiş, bilavasitə məhkəmə icraatından yayınmışdır. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə iddiaçının məhkəmə icraatının davam etdirilməsinə hüquqi marağının müəyyən olunmadığını nəzərə alaraq bu nəticəyə gəlir ki, iddia geri götürülmüş sayılmalı, iş üzrə icraata xitam verilməlidir. İnzibati Prosessual Məcəllənin 55.5-ci maddəsinə əsasən iddiaçı iddiadan imtina etdikdə və ya iddia məhkəmə tərəfindən geri götürülmüş sayıldıqda, məhkəmə icraata xitam verilməsi barədə qərardad qəbul edir. Həmin qərardadda iddiadan imtina edilməsinin və ya iddianın geri götürülmüş sayılmasının bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hüquqi nəticələri göstərilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 55 və 83-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qərara aldı: İddia geri götürülmüş hesab edilsin. İddiaçı cavabdeh Təhsildə X1rşı “ixtisasın tanınması və ekvivalentlik haqqında şəhadətnamənin verilməsi” tələbinə dair 2-1(112)-891/2022 saylı iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərardaddan rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətində Bakı İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına (Bakı şəhəri, Z.Xəlilov küçəsi, 540-cı məhəllə) şikayət verilə bilər. Hakim Aygün Əhədova