Bakı İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(112)-931/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2-1(112)-931/2020 23.11.2020 BAKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Pərviz Aktiv oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Hüseynova Sevinc Nizami qızının katibliyi, İddiaçıün, cavabdehin nümayəndəsi X1 iştirakı xxxxə, İddiaçıün cavabdeh Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinə qarşı (üçüncü şəxs “xxxx” MMC) «ölkədən çıxışa qoyulmuş qadağanın götürülməsi və ziyanın ödənxxxxməsi» tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə inzibati işə məhkəmənin binasında şifahi, açıq məhkəmə baxışı iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gömrük Komitəsinə qarşı iddia ərizəsi xxxxə məhkəməyə müraciət edərək, iddiaçı Türkiyə Respublikasının vətəndaşı İddiaçıün ölkədən çıxışına qoyulmuş qadağaya və dəymiş maddi və mənəvi ziyana görə cavabdehdən 2.000.200 ABŞ dolları və məhkəməyə ödənxxxxmiş 30 manat dövlət rüsumunun tutularaq iddiaçının xeyrinə ödənxxxxməsi, iddiaçının Azərbaycan Respublikasından çıxışına qoyulmuş qadağanın qaldırılması və Azərbaycan Respublikasından iddiaçının ona məxsus 61K3570/61K3571 nömrəli qeydiyyat nişanlı DAF markalı qoşqulu yük avtomobxxxxi (TİR) xxxxə birlikdə çıxa bxxxxməsinə və ya avtomobxxxxsiz Azərbaycan Respublikasından Türkiyə Respublikasına axxxxəsinin yanına gedib qayıtmasına heç bir probleminin olmaması barədə qərar qəbul edxxxxməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə tərəfindən “xxxx” MMC üçüncü şəxs qismində inzibati məhkəmə icraatına cəlb olunmuşdur. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı izahatında bxxxxdirdi ki, o, cavabdeh tərəfindən Azərbaycan Respublikasında məcburi olaraq heç bir əsas olmadan idarə etdiyi 61K 3570/61K3571 nömrəli yük maşını – Tırla birlikdə saxlanılmışdır. Belə ki, o, Azərbaycan Respublikasına sürücü kimi Tırla mal gətirmişdir. Malın sahibi pulu vermədiyi üçün o, mallarla birlikdə Azərbaycan Respublikasında qalmışdır, ölkədən çıxa bxxxxmir. o, qaldığı hər gün ziyan edir. Türkiyə Respublikasının hüquqi şəxsi olan “X4 Malzemeleri Ticaret Limited”xxxx“xxxx-MMC” xxxxə Reynak şirkəti arasında bağlanmış müqavxxxxəyə əsasən “xxxx-MMC-yə məxsus malları Azərbaycan Respublikasına öz maşını xxxxə gətirmişdir. Həmin müqavxxxxəyə əsasən maşina Raf sistemləri yüklənxxxxib gətirxxxxmişdir. xx.xx.2018-ci xxxxədək gömrükdə rəsmi işlər bitənə qədər gözləmiş, xx.xx.2018-ci xxxxdən Azərbaycan Respublikasına giriş etmişdir. Danışılan pul məbləğindən ona cəmi 1600 ABŞ dolları pul ödənxxxxmişdir. «xxxx» MMC tərəfindən 2000 ABŞ dolları ona verxxxxməmişdir, ona görə də bu hadisələr baş vermişdir. Malın sahibi pulu vermədiyi üçün o, mallarla birlikdə Azərbaycan Respublikasında qalmışdır. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gömrük Komitəsinin aidiyyatı orqanlarına dəfələrlə müraciət etməsinə baxmayaraq, cavabdeh bugünədək heç bir kömək göstərmir ki, o, malları sahibinə təhvxxxx verib ölkədən çıxa bxxxxsin. Onun burada qalması kimlərəsə sərf edir. Elit MMC malları satır xxxx MMC-yə, xxxx MMC şirkəti isə Reynak şirkəti xxxxə müqavxxxxə bağlayır və yükü sahibinə çatdırmağı 61 K 3570 nömrəli maşının sahibi kimi ona tapşırır. Yəni “X4 Malzemeleri Ticaret Limited” ŞTİ xxxxə müqavxxxxə bağlanılır. Dəfələrlə xəbərdarlıq edxxxxməsinə baxmayaraq, «xxxx» MMC öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. «xxxx» MMC-nin səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən şantaj, təhqir və hədəqorxuya məruz qalmışdır. Övladının ayaq barmağı qırılmışdır, lakin gedib görməyə ona icazə vermədxxxxər. Bir neçə aydır Azərbaycan Respublikasındadır, axxxxəsini görə bxxxxmir, övladlarından uzaq düşmüşdür. Çox çətinliklə dolanır. Maddi ehtiyacı çoxdur. Burada qohumu, tanışı yoxdur ki, ona kömək etsin. Ona Tırla birlikdə çıxıb getməsinə icazə verxxxxməlidir, tırın içərisindəki mallar isə müvəqqəti saxlama məntəqəsinə boşaldılmalıdır. İddia tələbində texniki səhv olaraq qətnamə çıxarılması xahiş edxxxxmişdir. Həmin qətnamə sözünün qərar kimi başa düşülməsini xahiş etmişdir. Göstərxxxxənlərə əsasən iddianın təmin edxxxxməsi barədə qərar qəbul edxxxxməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdehin nümayəndəsi X2 izahatında bxxxxdirdi ki, iddiaçı idarə etdiyi 61K3570/61K3571 nömrəli DAF markalı yük avtomobxxxxi vasitəsxxxxə xx.xx.2018-ci xxxx tarixdə «xxxx» MMC-nin adına «X5 Ltd Şti» şirkəti tərəfindən göndərxxxxmiş «metal mebel» yükünü xx.xx.2018-ci xxxx tarixli **********6000 nömrəli gömrük bəyannaməsi xxxxə «sərbəst dövriyyə üçün buraxılış» gömrük proseduru altında yerləşdirərək rəsmxxxxəşdirxxxxmiş və malların buraxılışı təmin edxxxxmişdir. Lakin iddiaçı xxxxə “xxxx" MMC arasında problem yarandığından iddiaçı həmin malları boşaltmaqdan imtina edərək bu günədək qeyd olunan nəqliyyat vasitəsində saxlamışdır və nəqliyyat vasitəsini gömrük postundan çıxartmaqdan imtina etmişdir. Cavabdeh tərəfindən bu zaman qeyri-qanuni hərəkətlərə yol verxxxxməmiş, iddiaçı xxxxə “xxxx" MMC arasında olan problemin cavabdehə heç bır aidiyyəti yoxdur, bu məsələ cavabdehin səlahiyyətlərinə aid olmayan məsələdir. İddiaçı idarə etdiyi və ölkəyə gətirdiyi yükün daşınma vasitəsi olan 61K3570/61K3571 qeydiyyat nişanlı DAF markalı qoşqulu yük avtomobxxxxini Azərbaycan Respublikasının ərazisinə müvəqqəti gətirdiyi üçün ölkəyə daxxxxx olduğu xx.xx.2018-ci xxxx tarixdə «Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı»na daxxxxx edxxxxmişdir. İddiaçı müvəqqəti gətirdiyi nəqliyyat vasitəsini ölkədən çıxardığı anda avtomatik olaraq sistem tərəfindən "Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı”ndan çıxarılacaqdır. «Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı»na daxxxxx edxxxxmiş, aparılması məcburi olan nəqliyyat vasitəsini aparmayan şəxs müvəqqəti gətirdiyi nəqliyyat vasitəsini gömrük orqanlarının müəyyən etdiyi yerlərdə gömrük nəzarəti altında saxlanması barədə müraciət etdikdən və nəqliyyat vasitəsinin gömrük nəzarəti altında saxlanılması təmin olunduqdan sonra “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısından” çıxarılır. Lakin iddiaçı xxxxə “xxxx" MMC arasında problem yarandığından iddiaçı həmin malları boşaltmaqdan imtina edərək bu günədək qeyd olunan nəqliyyat vasitəsində saxlamışdır. Göstərxxxxənlərə əsasən iddianın rədd edxxxxməsi barədə qərar qəbul edxxxxməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verxxxxməsinə baxmayaraq, üçüncü şəxsin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə işə şifahi məhkəmə baxışı iclasında üçüncü şəxsin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını və məhkəmə qərarı qəbul edxxxxməsini mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə proses iştirakçılarının izahatını dinləyərək, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin edxxxxməməlidir. İş materiallarında olan xx.xx.2018-ci xxxx tarixli, **********6000 nömrəli gömrük bəyannaməsinə əsasən, Türkiyə Respublikasının vətəndaşı İddiaçı idarə etdiyi 61K3570/61K3571 qeydiyyat nişanlı DAF markalı qoşqulu yük avtomobxxxxi xxxxə xx.xx.2018-ci xxxx tarixində Azərbaycan Respublikasının ərazisinə “X5 Ltd Şti” şirkəti tərəfindən göndərxxxxmiş “metal mebel” yükünü gətirmiş və həmin mallar xx.xx.2018-ci xxxx tarixdə “xxxx” MMC-nin adına rəsmxxxxəşdirxxxxmiş və buraxılışına icazə verxxxxmişdir. İş materiallarında olan **********6000 nömrəli ödəniş tapşırığına əsasən “xxxx” MMC tərəfindən müvafiq gömrük xidmətləri üçün 10750,87 manat məbləğində pul ödənxxxxmişdir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Prokurorluğu Bakı Şəhər Prokurorluğuna və İddiaçıə ünvanlanmış xx.xx.2019-cu xxxx tarixli 1000-120/1xx-xx/000917 nömrəli məktubda qeyd olunur: Azərbaycan Respublikasının Prokurorluğu Bakı Şəhər Prokurorluğunun xx.xx.2018-ci xxxx tarixli 18-0206-xx-xx-002716 saylı müraciətinə əlavə olunmuş İddiaçıün məktubuna baxılmışdır. Türkiyə vətəndaşı İddiaçıün idarə etdiyi 61K3570/61K3571 dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsxxxxə “xxxx” MMC-nin ünvanına daxxxxx olmuş mallar **********6000 saylı GB xxxxə rəsmxxxxəşdirxxxxərək xx.xx.2018-ci xxxx tarixdə buraxılmışdır. Lakin Türkiyə vətəndaşı olan həmin nəqliyyat vasitəsinin sürücüsü İddiaçı xxxxə “xxxx" MMC arasında problem yarandığından sürücü nəqliyyat vasitəsini İpək Yolu gömrük postundan çıxartmaqdan imtina etmişdir. Eyni zamanda aparılmış araşdırılmalara əsasən yuxarıda göstərxxxxən avtonəqliyyat vasitəsinin Bakı Baş Gömrük İdarəsi tərəfindən buraxılışı zamanı qeyri-qanuni hərəkətlərə yol verxxxxməmiş, həmin problemin gömrük orqanlarına heç bır aidiyyatı olmadığı bxxxxdiririk. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Əməliyyat-İstintaq Baş İdarəsi tərəfindən məhkəmə ünvanlanmış xx.xx.2019-cu xxxx tarixli məktubda qeyd olunur: Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2008-ci xxxx 22 aprel tarixli 744 nömrəli Fərmanı xxxxə təsdiq edxxxxmiş «Giriş-çıxış və qeydiyyat» idarələrarası avtomatlaşdırılmış məlumat-axtarış sistemi haqqında Əsasnamənin 8.19.2 yarımbəndinə və "Giriş-çıxış və qeydiyyat" idarələrarası avtomatlaşdırılmış məlumataxtarış sisteminin istismarının təşkxxxxi Qaydaları"nın və "Giriş-çıxış və qeydiyyat" idarələrarası avtomatlaşdırılmış məlumat-axtarış sistemi daxxxxxində dövlət orqanlarının informasiya resurslarından istifadəyə buraxılış dərəcəsi"nin təsdiq edxxxxməsi barədə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin xx xxxxxx 2012-ci xxxx tarixli 5 nömrəli qərarının 6.7-1.1 yarımbəndinə əsasən nəqliyyat vasitələrini və istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulan malları Azərbaycan Respublikası ərazisinə müvəqqəti gətirən və ya bu ərazidən müvəqqəti aparan fiziki şəxslər, onların nəqliyyat vasitələri və istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulan malları haqqında məlumatların “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı”na daxxxxx edxxxxməsi və müvafiq əsaslar aradan qalxdıqda məlumatların aktiv statusunun dəyişdirxxxxməsi təmin edxxxxir. Türkiyə Cümhuriyyəti vətəndaşı xx.xx.1970-ci xxxx təvəllüdlü İddiaçı (Pasport № U09774113) idarə etdiyi və ölkəyə gətirdiyi yükün daşınma vasitəsi olan 61K3570/61K3571 qeydiyyat nişanlı DAF markalı qoşqulu yük avtomobxxxxini Azərbaycan Respublikasının ərazisinə müvəqqəti gətirdiyi üçün ölkəyə daxxxxx olduğu xx.xx.2018-ci xxxx tarixdə "Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı”na daxxxxx edxxxxmişdir. İddiaçı müvəqqəti gətirdiyi nəqliyyat vasitəsini ölkədən çıxardığı anda avtomatik olaraq sistem tərəfindən “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı”ndan çıxarılacaqdır. Bununla yanaşı bxxxxdiririk ki, “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı”na daxxxxx edxxxxmiş, aparılması məcburi olan nəqliyyat vasitəsini aparmayan şəxs müvəqqəti gətirdiyi nəqliyyat vasitəsini gömrük orqanlarının müəyyən etdiyi yerlərdə gömrük nəzarəti altında saxlanması barədə müraciət etdikdən və nəqliyyat vasitəsinin gömrük nəzarəti altında saxlanılması təmin olunduqdan sonra “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısından" çıxarılır. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən Azərbaycan Respublikasındakı Türkiyə Respublikası Səfirliyinin Gömrük Müşavirliyinə ünvanlanmış xx.xx.2019-cu xxxx tarixli məktubdan görünür ki, qanunvericxxxxiyə əsasən İddiaçı «sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı»ndan idarə etdiyi DAF markalı 61K3570/61K3571 dövlət nömrə nişanlı yük nəqliyyat vasitəsini gömrük orqanlarının müəyyən etdiyi yerlərdə gömrük nəzarəti altında saxlanca qoymaqla çıxarıla bxxxxər. İş materiallarında olan iddiaçının Dövlət Gömrük Komitəsinə ünvanladığı müraciətinə cavab məktubunda göstərxxxxmişdir ki, iddiaçının idarə etdiyi 61K3570/61K3571 dövlət qeydiyyat nişanlı yük nəqliyyat vasitəsxxxxə xx.xx.2018-cı xxxx tarixdə Azərbaycan Respublikası ərazisinə gətirdiyi mallar gömrük rəsmxxxxəşdırılməsinə cəlb edxxxxməsi üçün Bakı Baş Gömrük İdarəsinə göndərxxxxmişdir. Həmin mallar xx.xx.2018-cı xxxx tarixdə Bakı Baş Gömrük İdarəsində **********6000 sorğu nömrəli gömrük bəyannaməsi əsasında rəsmxxxxəşdirxxxxmiş və buraxılışına icazə verxxxxmişdir. Lakin malların məxsus olduğu “xxxx" MMC xxxxə iddiaçı arasında ödənişə dair problemlər yarandığından, iddiaçı həmin malları boşaltmaqdan imtina edərək bu günədək ona məxsus yuxarıda qeyd olunan nəqliyyat vasitəsində saxlamışdır. Həmçinin qeyd olunan məsələ xxxxə əlaqədar olaraq xx.xx.2019-cu xxxx tarixdə 1 saylı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməsində gömrük orqanlarına qarşı iddia qaldırılmışdır. Hal-hazırda məhkəmə predmeti olan nəqliyyat vasitəsi və onun içərisindəki mallar İpək Yolu gömrük terminalında boşaldılmadan saxlanılmaqdadır. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətlə iddiaçı arasında yaranmış problemlərin həllinin, onun deportasiya olunmadan Azərbaycan Respublikasını tərk edərək getməsinə təminatın verxxxxməsinin gömrük orqanlarının səlahiyyətinə aid olmadığı bxxxxdirxxxxmişdir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən məhkəmə ünvanlanmış xx.xx.2020-ci xxxx tarixli məktubda qeyd olunur: iddiaçı H.Öztürk idarə etdiyi 61K3570/61K3571 nömrəli yük avtomobxxxxi vasitəsxxxxə xx.xx.2018-ci xxxx tarixdə «xxxx» MMC-nin adına «X5 Ltd Şti» şirkəti tərəfindən göndərxxxxmiş «metal mebel» yükünü xx.xx.2018-ci xxxx tarixli **********6000 nömrəli gömrük bəyannaməsi xxxxə «sərbəst dövriyyə üçün buraxılış» gömrük proseduru altında yerləşdirxxxxərək rəsmxxxxəşdirxxxxmiş və malların buraxılışı təmin edxxxxmişdir. İddiaçı H.Öztürk idarə etdiyi və ölkəyə gətirdiyi yükün daşınma vasitəsi olan 61K3570/61K3571 qeydiyyat nişanlı DAF markalı qoşqulu yük avtomobxxxxini Azərbaycan Respublikasının ərazisinə müvəqqəti gətirdiyi üçün ölkəyə daxxxxx olduğu xx.xx.2018-ci xxxx tarixdə «Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı»na daxxxxx edxxxxmişdir. H.Öztürk müvəqqəti gətirdiyi nəqliyyat vasitəsini ölkədən çıxardığı anda avtomatik olaraq sistem tərəfindən "Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı”ndan çıxarılacaqdır. Bununla yanaşı, «Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı»na daxxxxx edxxxxmiş, aparılması məcburi olan nəqliyyat vasitəsini aparmayan şəxs müvəqqəti gətirdiyi nəqliyyat vasitəsini gömrük orqanlarının müəyyən etdiyi yerlərdə gömrük nəzarəti altında saxlanması barədə müraciət etdikdən və nəqliyyat vasitəsinin gömrük nəzarəti altında saxlanılması təmin olunduqdan sonra “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısından” çıxarılır. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhəd Xidməti Sərhəd Nəzarəti tərəfindən məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq göndərxxxxmiş xx.xx.2020-ci xxxx tarixli 33/3685 nömrəli məktubuna əsasən Türkiyə Respublikasının vətəndaşı İddiaçıün Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından hərəkətinə Dövlət Sərhəd Xidməti tərəfindən heç bir məhdudiyyət tətbiq olunmamışdır. Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin: 8.0-ci maddəsinə əsasən gömrük orqanlarının vəzifələri aşağıdakılardır: 8.0.5. gömrük nəzarətini və rəsmxxxxəşdirxxxxməsini həyata keçirmək və təkmxxxxləşdirmək; 8.0.6. mallar və nəqliyyat vasitələri gömrük sərhədindən keçirxxxxərkən gömrük nəzarəti və gömrük rəsmxxxxəşdirxxxxməsi qaydalarına riayət olunmasını təmin etmək; 9.0-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə və digər qanunvericxxxxiklə həvalə olunmuş vəzifələrini yerinə yetirmək üçün gömrük orqanları aşağıdakı hüquqlara malikdirlər: 9.0.6. malların və nəqliyyat vasitələrinin buraxılışından sonra şəxslərin bunlar barəsində sərəncam verxxxxməsinə dair məhdudiyyətlərə, tələblərə və şərtlərə riayət etmək öhdəliklərini yerinə yetirməsini yoxlamaq, gömrük prosedurlarına nəzarəti həyata keçirmək, hüquqpozmaların operativ surətdə qarşısını almaq, əməliyyat-axtarış fəaliyyətini sürətləndirmək və digər məqsədlər üçün gömrük orqanlarının sistemi daxxxxxində mobxxxx qruplar təşkxxxx etmək; 9.0.12. malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük sərhədindən keçirxxxxməsi, həmçinin gömrük nəzarəti altında yerləşdirxxxxən malların daşınması, saxlanılması, onlar üzərində yük əməliyyatlarının aparılması xxxxə bağlı faktları və hadisələri sənədləşdirmək, audio yazılarını, video və foto çəkxxxxişlərini aparmaq. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2012-ci xxxx 4 iyun tarixli 646 nömrəli Fərmanı xxxxə təsdiq edxxxxmiş «Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gömrük Komitəsi haqqında Əsasnamə»nin: 3.1-ci bəndinə əsasən Komitə bu Əsasnamə xxxxə müəyyən edxxxxmiş fəaliyyət istiqamətlərinə uyğun olaraq aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir: 3.1.5. malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmxxxxəşdirxxxxməsinin həyata keçirxxxxməsini təşkxxxx etmək, onun təkmxxxxləşdirxxxxməsi və sadələşdirxxxxməsi üçün tədbirlər görmək; 3.1.6. mallar və nəqliyyat vasitələri gömrük sərhədindən keçirxxxxərkən nəzarəti və gömrük rəsmxxxxəşdirxxxxməsi qaydalarına riayət olunmasını təmin etmək; 3.1.43-2. nəqliyyat vasitələrini və istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulan malları Azərbaycan Respublikasının ərazisinə müvəqqəti gətirən və ya bu ərazidən müvəqqəti aparan fiziki şəxslər, onların nəqliyyat vasitələri və istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulan malları haqqında məlumatları “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı”na daxxxxx etmək və müvafiq əsaslar aradan qalxdıqda məlumatların aktiv statusunu dəyişdirmək; 4.1-ci bəndinə əsasən Komitə öz vəzifələrini həyata keçirmək üçün aşağıdakı hüquqlara malikdir: 4.1.6. malların və nəqliyyat vasitələrinin buraxılışından sonra şəxslərin bunlar barəsində sərəncam verxxxxməsinə dair məhdudiyyətlərə, tələblərə və şərtlərə riayət etmək öhdəliklərini yerinə yetirmələrini yoxlamaq, gömrük prosedurlarına nəzarəti həyata keçirmək, hüquqpozmaların operativ surətdə qarşısını almaq, əməliyyat-axtarış fəaliyyətini sürətləndirmək və digər məqsədlər üçün gömrük orqanlarının sistemi daxxxxxində mobxxxx qruplar təşkxxxx etmək; 4.1.13. malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük sərhədindən keçirxxxxməsi, həmçinin gömrük nəzarəti altında yerləşdirxxxxən malların daşınması, saxlanılması, onlar üzərində yük əməliyyatlarının aparılması xxxxə bağlı faktları və hadisələri sənədləşdirmək, audioyazılar, video və foto çəkxxxxişlər aparmaq. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx xxxxx 2008-ci xxxx tarixli 744 nömrəli Fərmanı xxxxə təsdiq edxxxxmiş “Giriş-çıxış və qeydiyyat” idarələrarası avtomatlaşdırılmış məlumat-axtarış sistemi haqqında Əsasnamə”nin 8.19-cu bəndinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən Sistem çərçivəsində qanunvericxxxxiyə uyğun olaraq həyata keçirxxxxən vəzifələr aşağıdakılardır: 8.19.1. axtarışda olan, barəsində tutulma haqqında qərar qəbul edxxxxən, cinayət işi üzrə təqsirləndirxxxxən şəxs qismində cəlb edxxxxən, barəsində qətimkan tədbiri seçxxxxən şəxslər haqqında məlumatların “Sərhədkeçməyə məhdudiyyət siyahısı”na daxxxxx edxxxxməsi və müvafiq əsaslar aradan qalxdıqda məlumatların aktiv statusunun dəyişdirxxxxməsi; 8.19.2. nəqliyyat vasitələrini və istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulan malları Azərbaycan Respublikası ərazisinə müvəqqəti gətirən və ya bu ərazidən müvəqqəti aparan fiziki şəxslər, onların nəqliyyat vasitələri və istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulan malları haqqında məlumatların “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı”na daxxxxx edxxxxməsi və müvafiq əsaslar aradan qalxdıqda məlumatların aktiv statusunun dəyişdirxxxxməsi; 8.19.3. gömrük sərhədini keçən fiziki şəxslər barədə gömrük qanunvericxxxxiyinin pozulmasına dair əməliyyat məlumatı olduqda həmin məlumatların, habelə gömrük qaydaları əleyhinə olan inzibati xətaların törədxxxxməsinə görə son bir xxxx ərzində barəsində inzibati tənbeh tətbiq edxxxxən və ibtidai istintaqı Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən aparılan cinayətlərə görə məhkumluğu olan şəxslər barədə məlumatların “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı”na daxxxxx edxxxxməsi və müvafiq əsaslar aradan qalxdıqda məlumatların aktiv statusunun dəyişdirxxxxməsi. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2012-ci xxxx 12 yanvar tarixli 5 nömrəli qərarı xxxxə təsdiq edxxxxmiş “Giriş-çıxış və qeydiyyat” idarələrarası avtomatlaşdırılmış məlumat-axtarış sisteminin istismarının təşkxxxxi Qaydaları”nın 6.7-1-ci bəndinə əsasən “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı” informasiya resursu üzrə: 6.7-1.1. nəqliyyat vasitələrini və istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulan malları Azərbaycan Respublikasının ərazisinə müvəqqəti gətirən və ya bu ərazidən müvəqqəti aparan fiziki şəxslər, onların nəqliyyat vasitələri və istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulan mallar haqqında məlumatlar “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı”na daxxxxx edxxxxir və müvafiq əsaslar aradan qalxdıqda, məlumatların aktiv statusu dəyişdirxxxxir; 6.7-1.2. gömrük sərhədini keçən fiziki şəxslər barədə gömrük qanunvericxxxxiyinin pozulmasına dair əməliyyat məlumatı olduqda həmin məlumatlar, habelə gömrük qaydaları əleyhinə olan inzibati xətaların törədxxxxməsinə görə son bir xxxx ərzində barəsində inzibati tənbeh tətbiq edxxxxən və ibtidai istintaqı Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən aparılan cinayətlərə görə məhkumluğu olan şəxslər barədə məlumatlar “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı”na daxxxxx edxxxxir və müvafiq əsaslar aradan qalxdıqda məlumatların aktiv statusu dəyişdirxxxxir. Məhkəmə tərəfindən müəyyən edxxxxdi ki, iddiaçı idarə etdiyi 61K3570/61K3571 qeydiyyat nişanlı DAF markalı qoşqulu yük avtomobxxxxi vasitəsi xxxxə xx.xx.2018-ci xxxx tarixdə «xxxx» MMC-nin adına “X5 Ltd Şti” şirkəti tərəfindən göndərxxxxmiş “metal mebel” yükünü Azərbaycan Respublikasının ərazisinə gətirmiş və həmin mallar xx.xx.2018-ci xxxx tarixdə “xxxx” MMC-nin adına rəsmxxxxəşdirxxxxmiş və buraxılışına icazə verxxxxmişdir. İddiaçı idarə etdiyi və ölkəyə gətirdiyi yükün daşınma vasitəsi olan yük avtomobxxxxini Azərbaycan Respublikasının ərazisinə müvəqqəti gətirdiyi üçün Respublikaya daxxxxx olduğu xx.xx.2018-ci xxxx tarixdə «Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısı»na daxxxxx edxxxxmişdir. “Sərhədkeçmə zamanı xüsusi diqqət siyahısından” çıxarılmaq üçün müvəqqəti gətirxxxxmiş nəqliyyat vasitəsi ölkədən çıxarılmalıdır, yaxud aparılması məcburi olan nəqliyyat vasitəsini aparmayan şəxs müvəqqəti gətirdiyi nəqliyyat vasitəsini gömrük orqanlarının müəyyən etdiyi yerlərdə gömrük nəzarəti altında saxlanması barədə müraciət etməli və nəqliyyat vasitəsinin gömrük nəzarəti altında saxlanılması təmin olunmalıdır. Lakin iddiaçı xxxxə “xxxx" MMC arasında mübahisə yarandığından iddiaçı həmin malları boşaltmaqdan imtina edərək bu günədək qeyd olunan nəqliyyat vasitəsində saxlamışdır və nəqliyyat vasitəsini gömrük postundan çıxartmaqdan imtina etmişdir. Qeyd olunan səbəblərdən iddiaçının müvəqqəti gətirdiyi, aparılması məcburi olan nəqliyyat vasitəsinin Respublikadan çıxarılması və ya nəqliyyat vasitəsinin gömrük nəzarəti altında saxlanılmasının təmin olunması mümkün olmamışdır. Həmçinin avtomobxxxxin içərisindəki yük müvafiq vergi bəyannaməsi xxxxə “xxxx" MMC-nin adına rəsmxxxxəşdirxxxxdiyindən həmin yükün cavabdeh tərəfindən saxlanca götürülməsi də mümkün deyxxxxdir. Eyni zamanda məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçı onun Respublikaya giriş-çıxışına cavabdeh tərəfindən qadağa qoyulmasını bxxxxdirsə də, cavabdeh tərəfindən belə bir tədbirin həyata keçirxxxxməsi məhkəmə araşdırması zamanı öz təsdiqini tapmadı, öz növbəsində cavabdeh belə bir səlahiyyətə malik deyxxxxdir. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhəd Xidməti Sərhəd Nəzarətinin xx.xx.2020-ci xxxx tarixli məktubundan da görünür ki, Türkiyə Respublikasının vətəndaşı İddiaçıün Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından hərəkətinə Dövlət Sərhəd Xidməti tərəfindən heç bir məhdudiyyət tətbiq olunmamışdır. Həmçinin məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçı cavabdeh tərəfindən ona vurulmuş maddi və mənəvi ziyanın ödənxxxxməsini tələb etsə də, cavabdehin hərəkətləri nəticəsində ona maddi və mənəvi ziyanın vurulmasını təsdiq edən sübutları məhkəməyə təqdim edə bxxxxməmişdir. Göstərxxxxənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia əsassızdır və təmin edxxxxməməlidir. İddia təmin edxxxxmədiyindən ödənxxxxmiş dövlət rüsumunun cavabdehdən tutulması hissəsində də iddia əsassız hesab edxxxxməli və təmin edxxxxməməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2.2.3-cü maddəsinə əsasən inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edxxxxməsi xxxxə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edxxxxməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia) inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 34.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi xxxxə iddiaçı cavabdehdən inzibati aktın qəbul edxxxxməsi xxxxə bağlı olmayan (inzibati aktın qəbul edxxxxməsinə yönəlməyən) müəyyən hərəkətlərin edxxxxməsini tələb edə bxxxxər. Öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi xxxxə həmçinin inzibati orqanlar tərəfindən ümumi hüquqi öhdəliklərin pozulması nəticəsində vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənxxxxməsi də tələb edxxxxə bxxxxər. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 52-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iddia ərizəsinin ifadə tərzi xxxxə bağlı olmasa da, iddia tələbindən kənara çıxmağa haqlı deyxxxxdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 58.1-ci maddəsinə əsasən sübutlar məhkəmə tərəfindən şifahi məhkəmə iclasında araşdırılır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 68.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə mübahisə xxxxə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxxxxxi inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərxxxxməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 68.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bxxxxdirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. Şərh edxxxxənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2, 34, 52, 58.1, 68-69, 75.4, 85.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddiaçıün cavabdeh Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinə qarşı (üçüncü şəxs “xxxx” MMC) «ölkədən çıxışa qoyulmuş qadağanın götürülməsi və ziyanın ödənxxxxməsi» tələbinə dair iddiası təmin edxxxxməsin. Qərardan məhkəmə qərarının tam formada təqdim olunduğu gündən 30 gün müddətində tərəflər Bakı İnzibati Məhkəməsi vasitəsxxxxə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verə bxxxxərlər. Qərardan apelyasiya şikayəti verxxxxmədiyi halda təqdim olunduğu gündən 30 gün keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Pərviz Hüseynov