Gəncə İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(114)-1315/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Gəncə şəhəri İş № 2-1(114)-1315/2025 13.02.2025 GƏNCƏ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Axundov Emin Tahir oğlunun sədrliyi, Atakişiyeva Aybəniz Zaur qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdehnə qarşı doğum haqqında akt qeydində düzəliş edilməsi tələbinə dair işə məhkəmənin binasında şifahi məhkəmə baxışı iclasında baxaraq aşağıdakı qərarı qəbul etdi. T ə s v i r i h i s s ə: İddiaçı Cavabdehnə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, ona məxsus doğum akt qeydində düzəliş edilməsi, soyad qrafasında “Kazımov” qeydinin “Quliyev” kimi düzəldilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, o, xx.xx.1953-cü ildə Ağdam şəhəri, Ağamalı oğlu küçəsi, ev 65-də anadan olmuş, həmin vaxt Ağdam rayonu, Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən xx.xx.1953-cü il tarixli, 260 nömrəli doğum haqqında akt qeydi tərtib edilmişdir. Onun adına olan doğum qeydində soyadı “Kazımov” kimi qeyd olunmuşdur. Lakin şəxsiyyət vəsiqəsi və ona aid digər sənədlərdə soyadı “Quliyev” kimi qeyd olunmuşdur. Sənədləşmə işləri ilə bağlı dövlət orqanına müraciət etdikdə məlumatı olmuşdur ki, doğum akt qeydində soyadında uyğunsuzluq olduğunu bildirərək Qeydiyyat şöbəsinə müraciət etməyi izah olunmuşdur. O, ona məxsus doğum akt qeydində düzəliş edilməsi ilə əlaqədar cavabdeh orqana müraciət etsə də, cavabdeh orqan qeyd olunan düzəlişin edilməsindən imtina etmişdir. İş üzrə şifahi məhkəmə baxışı iclası 13 fevral 2025-ci il tarixə təyin edilmişdir. Şifahi məhkəmə baxışı iclasının keçirilməsi vaxtı və yeri barədə tərəflərə rəsmi məlumat verilmiş, iddiaçı məhkəmə iclasına gəlmiş, cavabdeh isə nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 62.3-cü maddəsinə əsasən işə iddiaçının və cavabdehin nümayəndəsinin iştirakları olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclasında izahat verərək, iddia tələbinin təmin edilməsinə dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil edir: -iş materiallarına əlavə edilmiş cavabdeh orqan tərəfindən iddiaçıya təqdim edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli arayışda qeyd edilmişdir ki, X1 xx.xx.1953-cü ildə Ağdam rayonunda anadan olmuşdur. Bu barədə xx.xx.1953-cü il tarixdə Cavabdehndə 260 №-li doğum haqqında akt qeydi tərtib olunmuşdur. -iş materiallarına əlavə edilmiş iddiaçıya məxsus AA № 113005 nömrəli məcburi köçkün vəsiqəsindən görünür ki, iddiaçının soyadı “Quliyev”kimi qeyd edilmişdir. -iş materiallarına əlavə edilmiş iddiaçıya məxsus AA******* seriya nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, iddiaçının soyadı “Quliyev”kimi qeyd edilmişdir. -iş materiallarına əlavə edilmiş iddiaçıya məxsus H3 № ******* hərbi biletin surətindən görünür ki, iddiaçının soyadı “Quliyev”kimi qeyd edilmişdir. -iş materiallarına əlavə edilmiş AZ-İİ №360989 nömrəli ölüm haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, iddiaçının atası X3 xx.xx.1960-cı ildə vəfat etmişdir. -iş materiallarına əlavə edilmiş cavabdeh orqan tərəfindən iddiaçıya verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-16-5/8-865/24 saylı imtina məktubunda qeyd edilmişdir ki, AA ******* seriya və nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsində soyad "Quliyev" qeyd edilmişdir. Cavabdeh tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.1953-cü il tarixli, 260 saylı doğum haqqında akt qeydində ata haqqında məlumatlar qrafasında qeydlər olmadığından, atanın adı ananın ərizəsinə əsasən qeyd edilərək uşaq haqqında məlumat qrafasında soyad ananın soyadına uyğun olaraq "Kazımov" kimi qeyd edilmişdir. Sənədlərdə ziddiyyətin mövcudluğunu və dəyişiklik üçün zəruri əsasların olmadığını nəzərə alaraq bildiririk ki, doğum haqqında akt qeydində dəyişiklik edilməsi mümkün olmamışdır. - iş materiallarına əlavə edilmiş Cavabdeh tərəfindən verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli arayışda qeyd edilmişdir ki, Ağdam rayonu Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən tərtib edilmiş 260 saylı xx.xx.1953-cü il tarixli doğum haqqında akt qeydində uşağın soyadı "Kazımov" kimi yazılmasına baxmayaraq iddiaçının AA ******* saylı şəxsiyyət vəsiqəsində soyadı "Quliyev" kimi qeyd edilmişdir. Sənədlər arasında ziddiyyət olduğu üçün vətəndaşa məxsus olan vətəndaşlıq vəziyyəti akt qeydlərində soyadın "Kazımov" -dan "Quliyev"-ə dəyişdirilməsi imkanımız xaricindədir. - iş materiallarına əlavə edilmiş Cavabdeh tərəfindən məhkəməyə göndərilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, 61/2-23599/2024 nömrəli məktubundan görünür ki, DİN-nin müvafiq göstərişləri ilə bağlı olaraq Q və ŞVQ-nun arxiv sənədləri hər 5 ildən bir yandırıldığı üçün vətəndaş İddiaçı xx.xx.2004-cü il tarixdə almış olduğu şəxsiyyət vəsiqəsi ilə bağlı təqdim etdiyi sənədləri məhkəməyə göndərmək mümkün olmamışdır. - iş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Vətəndaşlıq Vəziyyəti Aktlarının Arxivi tərəfindən məhkəməyə göndərilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli məktubuna əlavə edilmiş xx.xx.1953-cü il təvəllüdlü İddiaçı deyil, Kazımovun doğumu və X2 Kazımovanın nikahı haqqında akt qeydinin kserosurəti; Ə s a s l a n d ı r m a h i s s ə s i: Məhkəmə iş üzrə təqdim olunmuş sənədləri hərtərəfli araşdıraraq, mübahisə ilə bağlı inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. İddia mümkün iddiadır. Belə ki, baxılan iş Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəllənin 1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş mənada inzibati mübahisədir ki, buna baxmaq səlahiyyəti inzibati məhkəmələrə aiddir. İddiaçı İnzibati Prosessual Məcəllənin 34-cü maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddia qaldırmışdır. Çünki iddiaçı məhkəmədən müvafiq inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı olmayan öhdəliyin icrasının cavabdehin üzərinə qoyulmasını tələb edir. Məhkəmə işin faktiki hallarına və aşağıda qeyd edilən normalara əsasən iddianı əsaslı hesab edir. Belə ki, “İnzibati və mülki hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyətinə dair” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2015-ci il tarixli, 4 nömrəli qərarının 9.1.bədinə əsasən vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatını aparan orqanlar (Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin və Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisində Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin rayon (şəhər) qeydiyyat şöbələri, nikah evləri, Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin xaricdəki konsulluq idarələri, rayon tabeli şəhərlərdə, qəsəbələrdə və kəndlərdə rayon, şəhər, şəhər rayonu icra hakimiyyətlərinin nümayəndəlikləri) tərəfindən vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı kitablarında (akt kitablarında) qeydlərin aparılması, qeydlərin aparılmasından imtina olunması və ya həmin qeydlərdə düzəlişlərin edilməsindən imtina olunması ilə bağlı maraqlı şəxslərlə həmin orqanlar arasındakı mübahisələrə (vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı kitablarında (akt kitablarında) qeydlərin düzgün olmamasının müəyyən edilməsi haqqında ərizələr istisna edilməklə (MPM-in XXXVİİ fəsli), habelə adın, ata adının və soyadın dəyişdirilməsindən imtina olunması ilə bağlı verilən iddialara inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. Məhkəmə hesab edir ki, hazırkı iddia tələbi ümumi və xüsusi mümkünlük şərtlərinə əməl olunmaqla verildiyindən onun mümkün sayılmaması üçün əsaslar yoxdur və iddia tələbi mümkün olmaqla yanaşı həm də əsaslıdır. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı məxsus 260 saylı xx.xx.1953-cü il tarixli “Doğum haqqında” akt qeydində sonuncunun soyadı “Quliyev” kimi qeyd edilməli olduğu halda, səhvən “Kazımov” kimi qeyd edilmişdir. İş materiallarında olan digər hüquqmüəyyənedici sənədlərdən də görünür ki, iddiaçının soyadı “Quliyev” olmuşdur. Həmçinin nəzərə alınmalıdır ki, iş materiallarında olan AA № 113005 nömrəli məcburi köçkün vəsiqəsinin, H3 № ******* hərbi biletin və AA******* nömrəli Azərbaycan Respublikası Vətəndaşının Şəxsiyyət vəsiqəsinin surətlərindən görünür ki, iddiaçının adı, soyadı və ata adı İddiaçı kimi qeyd edilmişdir. Belə olan halda, məhkəmə hesab edir ki, hazırkı iddiaçı (xx.xx.1953-cü il təvəllüdlü) istər soyadının “Kazımov”dan “Quliyev”ə dəyişdirilməsini, istərsə də sənədlərindəki uyğunsuzluğa həmin formada düzəliş edilməsini tələb etməkdə haqlıdır. Odur ki, Cavabdeh imtinası qanunsuzdur və iddiaçının hüquqlarının pozulmasına səbəb olan hal kimi qiymətləndirilməlidir. Belə ki, "Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı Qaydası"nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarının: 1.4. maddəsinə əsasən VVADQ orqanı və konsulluq idarəsi öz səlahiyyətləri daxilində doğumun, nigahın bağlanmasının, nikahın pozulmasının, övladlığa götürmənin, atalığın müəyyən edilməsinin, adın, ata adının və soyadının dəyişdirilməsinin, ölümün dövlət qeydiyyatını aparır, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatını dəyişir, tamamlayır, düzəldir və ləğv edir, itmiş qeydləri bərpa edir, akt kitablarını saxlayır və vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamələr verirlər. “Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin tətbiqi ilə əlaqədar bəzi normativhüquqi aktların təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 01 mart 2001-ci il tarixli, 52 nömrəli qərarının 3-cü bəndinə əsasən vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydində səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsi aşağıdakı hallarda edilir: övladlığa götürmə ilə əlaqədar övladlığa götürülənin adı, atasının (anasının) adı, soyadı, doğulduğu yer və doğum tarixi dəyişdirildikdə; nikahın pozulması və nikahın etibarsız sayılması ilə əlaqədar ərin (arvadın) nikah qeydə alınan zaman seçdiyi soyad dəyişdirildikdə; atanın adının dəyişdirilməsinin qeydə alınması hallarında onun uşaqlarının ata adı dəyişdikdə, valideynlərdən birinin və ya hər iki valideynin soyadı dəyişdirildikdə yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlarının soyadı dəyişdikdə; atalıq müəyyən edildikdə, uşağın doğulması haqqında qeydə ata barəsində yeni məlumat yazıldıqda, doğum haqqında aktın qeydindən uşağın atası və ya anası haqqında məlumatlar çıxarıldıqda; vətəndaşlar qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada adını, soyadını və ata adını, habelə soyad şəkilçisini dəyişdirildikdə; övladlığa götürmə ləğv edildikdə; atalığın müəyyən edilməsi ləğv olunduqda; vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydindəki səhvlər düzəldikdə; cinsin dəyişməsi ilə əlaqədar olaraq vətəndaşın adı, soyadı və ata adı dəyişdirildikdə; vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydində valideynlərin soyadları, adları, ata adları və ya milliyyəti göstərilməmişsə; vətəndaşlıq vəziyyəti aktının qeydində qeyri-düzgün məlumatlar göstərilmişsə; qanunvericilikdə müəyyən edilən digər hallarda. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin: 161.1. maddəsinə əsasən vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydindəki səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsi, kifayət qədər əsaslar olduqda və aidiyyəti şəxslər arasında mübahisə olmadıqda, ərizə verən şəxslərin daimi yaşayış yerində müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən həyata keçirilir. 161.2. maddəsinə əsasən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının qeydiyyatı düzəltməkdən və ya dəyişdirməkdən imtina etməsindən inzibati qaydada və (və ya) məhkəməyə şikayət edilə bilər. 162.1. maddəsinə əsasən vətəndaşlıq vəziyyəti aktları qeydinin bərpası bu cür qeydlərin, həqiqətən, olduğunu təsdiq edən sənədlər əsasında, ərizə verənlərin yaşadıqları ərazidə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən icra edilir. Beləliklə yuxarıda qeyd olunanlara əsasən məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi təmin edilməli, İddiaçı məxsus 260 saylı xx.xx.1953-cü il tarixli “Doğum haqqında” akt qeydinə düzəliş edilməklə həmin qeyddə soyadının “Kazımov”dan “Quliyev”ə düzəliş edilməsi öhdəliyi Cavabdeh üzərinə qoyulmalıdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin: - 58.7. maddəsinə əsasən sübutlar məhkəmə tərəfindən tam və hərtərəfli araşdırıldıqdan sonra qiymətləndirilir. - 68.1. maddəsinə əsasən məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. - 68.2. hissəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. - 69.4. maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə qərarının əsaslandırma hissəsində qərar qəbul edərkən məhkəmənin əsaslandığı faktiki hallar və sübutlar, istinad etdiyi normativ hüquqi aktlar və onların qiymətləndirilməsi göstərilməlidir. - 69.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qərarının nəticəvi hissəsində, məhkəmənin gəldiyi nəticə, prosessual xərclər və həmin qərara qarşı hüquqi müdafiə vasitələrindən istifadə qaydası və müddəti göstərilməlidir. N ə t i c ə h i s s ə s i: Yuxarıda göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 68-69, 75, 81-ci maddələrini rəhbər tutaraq qərara aldı: İddia təmin edilsin. İddiaçı məxsus 260 saylı xx.xx.1953-cü il tarixli “Doğum haqqında” akt qeydinə düzəliş edilməklə həmin qeyddə soyadının “Kazımov”dan “Quliyev”ə düzəliş edilməsi öhdəliyi Cavabdeh üzərinə qoyulsun. Qərardan, onun tam formada təqdim olduğu gündən 30 (otuz) gün müddətində Gəncə İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qərar, onun rəsmi təqdim edildiyi vaxtdan 30 (otuz) gün müddətində apellyasiya şikayəti verilmədiyi və ya proses iştirakçıları tərəfindən şikayətin geri götürüldüyü hallarda qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Emin Axundov