Gəncə İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(114)-1430/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Gəncə şəhəri İş № 2-1(114)-1430/2025 29.05.2025 GƏNCƏ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Axundov Emin Tahir oğlunun sədrliyi, Atakişiyeva Aybəniz Zaur qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinə qarşı müharibə veteranı adının və vəsiqəsinin verilməsi tələbinə dair inzibati işə məhkəmənin binasında, şifahi məhkəmə baxışı iclasında baxaraq aşağıdakı qərarı qəbul etdi. T ə s v i r i h i s s ə: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, ona müharibə veteranı adı və vəsiqəsinin verilməsi vəzifəsinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, o, 20.05. N989-cu il tarixdən xx.xx.NN-ci il tarixədək keçmiş SSRİ Silahlı Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmətdə olmuş, xx.xx.NN-ci il tarixdən xx.xx.N-ci il tarixədək isə Azərbaycan Respublikası Silahlı Quvvələrinin sıralarında kontrakt əsasında başçılıq etdiyi diviziyada könullü olaraq erməni işğalçılarına qarşı aparılan müdafiə döyüşlərində iştirak etməklə vətən qarşısında borcunu yerinə yetirmişdir. Bu barədə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyini İşlər İdarəsi Mərkəzi Arxıvının ona ünvanladıgı xx.xx.2020-ci il tarxli 82-9252 saylı məktubunda "sıravi İddiaçı oglunun N saylı hərbi hissə komandirinin N7.03. N-ci il tarixli 26 saylı əmri ilə (əsas sıra N30, sah-495) atıcı vəzifəsinə təyin edilməsi, N saylı hərbi hissə komandirinin 08.09. N-ci il tarixli N48 saylı əmrində (əsas sıra N5, səh-299) artilleriya batareyasının sıravisi İddiaçı döyüş zonasında iştirak etdiyi üçün 3 qat əmək haqqı alması barədə məlumatın olması, N saylı hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 222 saylı əmrində (əsas sıra 33. səh-2N6 əmrdə atasını adı yazılmamışdır) baş müşahidəçi sıravi İddiaçı fövqəladə vəziyyət rayonunda oldugu üçün 3 qat əmək haqqı alması barədə məlumatın olması, N saylı hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 248 saylı əmrində (əsas səh-N85 əmrdə atasını adı yazılmamışdır) baş müşahidəçi sıravi İddiaçı fövqəladə vəziyyət rayonunda oldugu üçün 3 qat əmək haqqı alması barədə məlumatın olması, N saylı hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 297 saylı əmrilə (əsas sıra N4, səh-N28b İddiaçı "çavuş" hərbi rütbəsi verilməsi barədə məlumatın olması,N saylı hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 324 saylı əmrində (əsas səh-74 əmrdə atasını adı yazılmamışdır) baş müşahidəçi, sıravi İddiaçı fövqəladə vəziyyət rayo nunda oldugu üçün 3 qat əmək haqqı alması barədə məlumatın olması, ərizədə sonrakı dövrü (ay və il) göstərilmədiyindən İddiaçı oglu barədə əlavə araşdırma aparıla bilinməməsinə məlumatların olması qeyd edilmişdir. İddiaçı ona müharibə veteranı adının və vəsiqəsinin verilməsi məqsədi ilə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinə ərizə ilə müraciət etsə də, müraciətinin təmin edilməsindən imtina edilmişdir. İddiaçı imtinanın qanunsuz və əsassız olduğunu hesab edir. Məhkəmənin 29 may 2025-ci il tarixli qərardadl ilə cavabdeh əsl cavabdeh Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi ilə əvəz edilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı iddianı müdafiə edərək, iddia tələbinin təmin edilməsini xahiş etmişdir. Şifahi məhkəmə baxışı iclasının vaxtı və yeri barədə tərəflərə lazımi qaydada məlumat verilmiş, lakin cavabdeh nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmişdir. Cavabdehin nümayəndəsinin məhkəmə baxışı ilə bağlı məhkəmə iclasında iştirakını təmin etməməsinə baxmayaraq, məhkəmə işə baxa və iş üzrə qərar qəbul edə bilmişdir. Belə ki, tərəflər onlara təqdim olunmuş bildirişdə məhkəmə iclasında iştirak etmədikləri halda da işə baxılmasının və iş üzrə qərar qəbul edilməsinin mümkünlüyü barədə xəbərdarlıq olunmuşdur (Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra İPM) 62.3-cü maddəsi). Cavabdeh orqan iddia tələbinə dair xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-25-4/2-6337/2024 nömrəli etirazda qeyd etmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 22 sentyabr N5-ci il tarixli 2N6 №-li Qərarı ilə təsdiq edilmiş «Müharibə veteranı, silahlı qüvvələr veteranı və əmək veteranı adlarının verilməsi və şərtləri haqqında» Əsasnamənin N-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda N988-ci ilin fevralın N-dən N4-cü ilin mayın N2-dək erməni millətçi dəstələrinə qarşı Ermənistanla həmsərhəd inzibati ərazi vahidlərində-Naxçıvan Muxtar Respublikası (Kərki kəndi daxil olmaqla) keçmiş DQMV ərazisində, habelə Laçın, Qubadlı, Zəngilan(Seyidlər kəndi daxil olmaqla), Cəbrayıl, Füzuli, Ağdam, Tərtər (keçmiş Mirbəşir), Goranboy (Qasım İsmayılov və Şaumyan (kənd), Daşkəsən, Göygöl (keçmiş Xanlar), Kəlbəcər, Gədəbəy, Tovuz, Ağstafa, Qazax (Sofulu,Barxudarlı, Yuxarı Əskipara kəndləri daxil olmaqla) rayonlarının ərazilərində aparılan döyüş əməliyyatlarında özünümüdafiə dəstələrinin və birləşmələrinin tərkibində iştirak etmiş şəxslərə, döyüş əməliyyatları aparan hərbi hissə və ya orqanların tərkibində hərbi xidmət keçmiş şəxslərə. döyüş əməliyyatları aparan hərbi hissələrə və ya orqanlara döyüş tapşırığının və ya döyüş təminatı ilə bağlı tapşırıqların yerinə yetirilməsi üçün ezam olunmuş, həmçinin N4-cü il N2 may tarixindən sonra döyüş zonasında hərbi xidmət keçərkən, yaxud döyüş zonasında döyüş tapşırığınının yerinə yetirilməsi ilə bağlı ezamiyyətlərdə olarkən, bilavasitə döyüş əməliyyatlarında iştirak edən və həmin döyüş əməliyyatları ilə əlaqədar xəsarət (yaralanma, travma, kontuziya) almış hərbi qulluqçularamüdafiə, daxili işlər, dövlət təhlükəsizliyi, ədliyyə, fövqəladə hallar orqanları, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhəd Xidməti, Azərbaycan Respublikasının Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti, Azərbaycan Respublikasının Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti və hərbi idarəetmə orqanları tərəfindən verilmiş arayışlar, şəxsi işlər, hərbi biletlər (hərbi xidmət keçmələrini sübut edən hərbi hissələrin nizami hissə üzrə əmrləri və ya arxiv arayışları ilə birgə təqdim edildiyi halda), orden və medallarla təltif olunmaq haqqında vəsiqələr, xəsarət (yaralanma, travma, kontuziya) alma haqqında arayışlar, yerli icra hakimiyyəti orqanlarının təsdiq etdikləri siyahılar, əmrlərdən çıxarışlar, hərbi döyüşlərdə iştirakı təsdiq edən başqa sənədlər əsasında verilir. Göründüyü kimi inzibati orqan və vətəndaş arasında yaranan və məcburetmə iddiası ilə nəticələnən inzibati hüquq münasibətin əsasını bilavasitə tənzim edən qüvvədə olan veteranlar haqqında qanunvericiliyin fakültativ deyil imperativ göstərişi şəxsin hərbi xidmət keçməsi və bunun qeyd olunan normanın dispozisiyasında əks edilmiş sənədlərdə əks edilməsidir. Hərbi xidmət keçmə dedikdə isə şəxsin hərbi hissəyə daxil olması və hərbi hissədən qanuni əsaslarla ehtiyata buraxılmasıdır. Normanı ümumiləşdirərək qeyd etmək istəyirəm ki, şəxsə Müharibə veteranı adı və vəsiqəsinin verilməsi üçün normanın dispozisiyasında göstərilən 2 zəruri şərtin gözlənilməsi inzibati orqan və nəticədə yaranan inzibati mübahisəyə baxan məhkəmə üçün imperativdir. N. Şəxsin keçməsi xidmət keçməsi. Hərbi xidmət keçmə məfhumu altında hərbi qulluqçunun hərbi hissə komandirinin müvafiq əmri ilə hərbi hissənin siyahısına daxil olması, hərbi xidmət müddətinin sona çatması ilə hərbi hissədən qanuni əsaslarla müvafiq əmrlə ehtiyata buraxılması. 2. Bunun müvafiq sənədlərdə əks edilməsi. Bu zaman zəruri sənədlər məfhumuna AR Nazirlər Kabinetinin 20N8-ci il 28 sentyabr tarixli Qərarı ilə qeyd olunan normaya edilmiş dəyişiklikdən sonra hərbi biletlə yanaşı hərbi hissənin nizami hissə üzrə əmrləri və ya arxiv arayışı da daxil edilmişdir. Qeyd olunan şərtlərin birinin və ya hər ikisinin mövcud olmaması şəxsə "Müharibə veteranı” adı və vəsiqəsinin verilməsindən imtina edilməsi üçün əsasdır. İddia tələbinin təmin edilməsini istisna edən faktiki əsasına gəldikdə isə qeyd etmək zəruridir ki, Müdafiə nazirinin Katibliyi Mərkəzi Arxivin rəisinin xx.xx.2020-ci il tarixli arxiv arayışından görünür ki, İddiaçı xx.xx.N-ci il tarixdən sonrakı hərbi xidməti və qanuni əsaslarla ehtiyata buraxılması barədə məlumat aşkar olunmamışdır.Bu kimi halları nəzərə alaraq, Müdafiə Nazirliyinin Aparatı nəzdində fəaliyyət göstərən "Veteran adlarının və müvafiq vəsiqələrinin verilməsi üzrə komissiya" tərəfindən iddiaçının müraciətinə haqlı olaraq müsbət qərar qəbul edilməmişdir. Məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişdir: - iş materiallarına əlavə edilmiş iddiaçıya məxsus şəxsiyyət vəsiqəsinin və hərbi biletin surətləri; -iş materiallarına əlavə edilmiş cavabdeh orqan tərəfindən iddiaçıya ünvanlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli N/Ə-N4539 nömrəli imtina məktubu ilə İddiaçı xx.xx.N-ci il tarixdən sonrakı hərbi xidməti barədə məlumat olmadığına görə ona "Müharibə Veteranı" adının və vəsiqəsinin verilməsindən imtina olunmuşdur. - iş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Arxivinin xx.xx.2020-ci il tarixli 9/2-9252 nömrəli arayışından müəyyən olunur ki, - İddiaçı ondan ötrü ki, 24.N2.9N-ci il tarixdə çağırılmış. sıravi İddiaçı N N№-li hərbi hissə komandirinin N mart N-ci il tarixli 26 Ne-li əmrilə (əsas: sıra-N30, səh-495) atıcı vəzifəsinə təyin olunmuşdur. N Ne-li hərbi hissə komandirinin N avqust N-ci il tarixli 77 N№-li əmrində (əsas: sıra-N2, səh-385, əmrdə atasının adı yazılmamışdır) artilleriya batareyasının sıravisi İddiaçı hərbi tapşırığı yerinə yetirmək üçün Gədəbəy rayonuna ezam olunması barədə məlumat vardır.N Ne-li hərbi hissə komandirinin N sentyabr N-ci il tarixli N48 N№-li əmrində (əsas: sıra-N5, səh-299, emrdə atasının adı yazılmamışdır) artilleriya batareyasının sıravisi İddiaçı döyüş zonasında iştirak etdiyi üçün 3 (üç) qat əmək haqqı alması barədə məlumat vardır.86N №-li hərbi hissə komandirinin 0N oktyabr N-ci il tarixli 222 N№-li əmrində (əsas: sıra-33, səh-2N6, emrdə atasının adı yazılmamışdır) baş müşahidəçi, sıravi İddiaçı fövqəladə vəziyyət rayonunda olduğu üçün 3 (üç) qat əmək haqqı alması barədə məlumat vardır.N N№-li hərbi hissə komandirinin N oktyabr N-ci il tarixli 248 N№-li əmrində (əsas: səh-N85, emrde atasının adı yazılmamışdır) baş müşahidəçi, sıravi İddiaçır fövqəladə vəziyyət rayonunda olduğu üçün 3 (üç) qat əmək haqqı alması barədə məlumat vardır.N N№-li hərbi hissə komandirinin N noyabr N-ci il tarixli 297 №-li əmrilə (əsas: sıra-N4, səh-N28) İddiaçı "çavuş" hərbi rütbəsi verilmişdir.N N№-li hərbi hissə komandirinin N4 noyabr N-ci il tarixli 3N3 №-li əmrində (əsas: sıra-N5, səh-299, əmrdə atasının adı yazılmamışdır) sıravi İddiaçı döyüş zonasında olduğu üçün 3 (üç) qat əmək haqqı alması barədə məlumat vardır.N N№-li hərbi hissə komandirinin N dekabr N-ci il tarixli 324 №-li əmrində (əsas: səh-74, əmrdə atasının adı yazılmamışdır) baş müşahidəçi, sıravi İddiaçı fövqəladə vəziyyət rayonunda olduğu üçün 3 (üç) qat əmək haqqı alması barədə məlumat vardır. - iş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikas Müdafiə Nazirliyinin xx.xx.2024cü il tarixli, 28N5 nömrəli məktubundan müəyyən olunur ki, 86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli N8 N№-li əmrilə (əsas: bənd-N, səh-509, sıra-4, əmrdə atasının adı yazılmamışdır) hərbi vəziyyətlə əlaqədar olaraq postlara gözətçi təyin olunan şəxsi heyətin siyahısında İddiaçı adı qeyd edilmişdir.86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 26 №-li əmrində (əsas: sıra-N30, səh-495) növbəti vəzifəyə təyin olunan hərbi qulluqçuların siyahısında, 24.N2.9N-ci il tarixdə çağırılmış, atıcı vəzifəsində, sıravi İddiaçı adı qeyd olunmuşdur. 86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 77 №-li əmrində (əsas: sıra-N2, səh-385, əmrdə atasının adı yazılmamışdır) hərbi tapşırığı yerinə yetirmək üçün Gədəbəy rayonuna ezam olunan artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında sıravi İddiaçı adı qeyd edilmişdir. 86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli N48 №-li əmrində (əsas: sıra- N5, səh-299, əmrdə adının qarşısında "03-3N" yazılmışdır, atasının adı və vəzifəsi yazılmamışdır) döyüş zonasında iştirak etdiklərinə görə, avqust ayı üçün 3 (üç) qat əmək haqqı ödənilən artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında, sıravi İddiaçı adı qeyd edilmişdir.86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 222 №-li əmrində (əsas: sıra-33, səh-2N6, əmrdə adının qarşısında "0N-30" yazılmışdır, atasının adı yazılmamışdır) fövqəladə vəziyyət rayonunda olduqlarına görə, sentyabr ayı üçün 3 (üç) qat əmək haqqı ödənilən artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında, baş müşahidəçi, sırav İddiaçı adı qeyd edilmişdir. 86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin 09.N0. N-ci il tarixli 248 No-li əmrində (əsas sah-N85, amrdə adının qarşısında "0N-30" yazılmışdır, atasının adı yazılmamışdır) fövqəlade vəziyyət rayonunda olduqlarına görə, sentyabr ayı üçün 3 (uc) qat əmək haqqı ödənilən artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında, baş müşahidəçi, sıravi İddiaçı adı qeyd edilmişdir. 86N(N7N) Ne-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 297 Ne-li əmrilə (əsas: band-N4, seh- N28) artilleriya batareyasının sıravi əsgəri İddiaçı "çavuş hərbi rütbəsi verilmişdir. 86N(N7N) Ne-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 3N3 Ne-li əmrində (əsas sira- N5, sah-299, emrdə adının qarşısında "0N-3N" yazılmışdır, atasının adı və vəzifəsi yazılmamışdır, hərbi rütbəsi "sıravi" yazılmışdır) döyüş zonasında olduqlarına görə, oktyabr ayı üçün 3 (üç) qat əmək haqqı ödənilən artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında, sıravi İddiaçı adı qeyd edilmişdir. 86N(N7N) N№-li hərbi hissə komandirinin N dekabr N-ci il tarixli 324 Ne-li əmrində (esas: səh-74, əmrdə adının qarşısında "0N-22" yazılmışdır, atasının adı yazılmamışdır, hərbi rütbəsi "sıravi" yazılmışdır) fövqəladə vəziyyət rayonunda olduqlarına görə, noyabr ayı üçün 3 (üç) qat əmək haqqı ödənilən artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında, baş müşahidəçi, sıravi İddiaçı adı qeyd edilmişdir. 86N(N7N) N№-li hərbi hissə komandirinin yanvar-dekabr N3-cü il, N7N №-li hərbi hissə komandirinin yanvar-dekabr N4-cü il tarixli nizami hissə üzrə əmrlərində və hərbi hissənin şəxsi heyətinin əlifba qeydiyyatı kitablarında İddiaçı barəsində əlavə məlumat aşkar edilməmişdir. 86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin dekabr NN-ci il tarixli nizami hissə üzrə əmrləri Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Arxivinə daxil olmamışdır. Ə s a s l a n d ı r m a h i s s ə s i: Məhkəmə ilk növbədə iddia tələbinin mümkünlüyünü yoxlayaraq müəyyən etmişdir ki, verilmiş iddia mümkündür və tələbin mümkün sayılmaması üçün əsaslar yoxdur. Belə ki, iddiaçı İnzibati-Prosessual Məcəllənin 34-cü maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddia qaldırmışdır. İddianın ümumi və xüsusi mümkünlük şərtlərinə əməl olunmuş, iddiaçı iddia qaldırmaqda subyektiv hüquqa malik olmuş, iddia düzgün cavabdehə qarşı verilmiş, iddianın ərazi və predmet aidiyyəti düzgün müəyyən edilmiş, məhkəmədə iddia qaldırmazdan əvvəl həmin məsələnin həll olunması üçün iddiaçı müvafiq inzibati orqana müraciət etdikdən sonra məhkəməyə hazırkı iddia tələbini vermişdir. Məhkəmə iddia tələbinin dəlillərini inzibati iş materialları ilə birlikdə araşdırıb hüquqi qiymət verərək, aşağıdakılara əsasən bu nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi təmin edilməməlidir. İddia tələbindən məlum olur ki, İddiaçı Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etdiyini bildirib müharibə veteranı adı və vəsiqəsi alması ilə bağlı cavabdeh orqana müraciət etmiş, lakin imtina cavabı almış və iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, ona müharibə veteranı adının və vəsiqəsinin inzibati orqanın üzərinə vəzifə olaraq qoyulmasını xahiş etmişdir. İş materialları ilə, habelə məhkəmə tərəfindən işin tədqiq edilmiş halları ilə iddia tələbinin hüquqi əsasının olmadığı müəyyən edilmişdir. Belə ki, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı xx.xx.N-ci il tarixdə sonrakı xidməti və qanuni əsaslarla ehtiyata buraxılması barədə məlumat olmadığına görə müraciətinin təmin edilməsindən imtina edilmişdir. Belə ki, iş materiallarında əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin xx.xx.2024-cü il tarixli 28N5 nömrəli məktubundan müəyyən olunur ki, 86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli N8 N№-li əmrilə (əsas: bənd-N, səh-509, sıra- 4, əmrdə atasının adı yazılmamışdır) hərbi vəziyyətlə əlaqədar olaraq postlara gözətçi təyin olunan şəxsi heyətin siyahısında İddiaçı adı qeyd edilmişdir.86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 26 №-li əmrində (əsas: sıra-N30, səh-495) növbəti vəzifəyə təyin olunan hərbi qulluqçuların siyahısında, 24.N2.9N-ci il tarixdə çağırılmış, atıcı vəzifəsində, sıravi İddiaçı adı qeyd olunmuşdur. 86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 77 №-li əmrində (əsas: sıra-N2, səh-385, əmrdə atasının adı yazılmamışdır) hərbi tapşırığı yerinə yetirmək üçün Gədəbəy rayonuna ezam olunan artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında sıravi İddiaçı adı qeyd edilmişdir. 86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli N48 №-li əmrində (əsas: sıra- N5, səh-299, əmrdə adının qarşısında "03-3N" yazılmışdır, atasının adı və vəzifəsi yazılmamışdır) döyüş zonasında iştirak etdiklərinə görə, avqust ayı üçün 3 (üç) qat əmək haqqı ödənilən artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında, sıravi İddiaçı adı qeyd edilmişdir.86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 222 №-li əmrində (əsas: sıra-33, səh-2N6, əmrdə adının qarşısında "0N-30" yazılmışdır, atasının adı yazılmamışdır) fövqəladə vəziyyət rayonunda olduqlarına görə, sentyabr ayı üçün 3 (üç) qat əmək haqqı ödənilən artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında, baş müşahidəçi, sırav İddiaçı adı qeyd edilmişdir. 86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin 09.N0. N-ci il tarixli 248 No-li əmrində (əsas sah-N85, amrdə adının qarşısında "0N-30" yazılmışdır, atasının adı yazılmamışdır) fövqəlade vəziyyət rayonunda olduqlarına görə, sentyabr ayı üçün 3 (uc) qat əmək haqqı ödənilən artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında, baş müşahidəçi, sıravi İddiaçı adı qeyd edilmişdir. 86N(N7N) Ne-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 297 Ne-li əmrilə (əsas: band-N4, seh- N28) artilleriya batareyasının sıravi əsgəri İddiaçı "çavuş hərbi rütbəsi verilmişdir. 86N(N7N) Ne-li hərbi hissə komandirinin xx.xx.N-ci il tarixli 3N3 Ne-li əmrində (əsas sira- N5, səh-299, emrdə adının qarşısında "0N-3N" yazılmışdır, atasının adı və vəzifəsi yazılmamışdır, hərbi rütbəsi "sıravi" yazılmışdır) döyüş zonasında olduqlarına görə, oktyabr ayı üçün 3 (üç) qat əmək haqqı ödənilən artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında, sıravi İddiaçı adı qeyd edilmişdir. 86N(N7N) N№-li hərbi hissə komandirinin N dekabr N-ci il tarixli 324 Ne-li əmrində (esas: səh-74, əmrdə adının qarşısında "0N-22" yazılmışdır, atasının adı yazılmamışdır, hərbi rütbəsi "sıravi" yazılmışdır) fövqəladə vəziyyət rayonunda olduqlarına görə, noyabr ayı üçün 3 (üç) qat əmək haqqı ödənilən artilleriya batareyasının hərbi qulluqçularının siyahısında, baş müşahidəçi, sıravi İddiaçı adı qeyd edilmişdir. 86N(N7N) N№-li hərbi hissə komandirinin yanvar-dekabr N3-cü il, N7N №-li hərbi hissə komandirinin yanvar-dekabr N4-cü il tarixli nizami hissə üzrə əmrlərində və hərbi hissənin şəxsi heyətinin əlifba qeydiyyatı kitablarında İddiaçı barəsində əlavə məlumat aşkar edilməmişdir. 86N(N7N) №-li hərbi hissə komandirinin dekabr NN-ci il tarixli nizami hissə üzrə əmrləri Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Arxivinə daxil olmamışdır. Göründüyü kimi cavabdeh inzibati orqan Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin İddiaçı müharibə veteranı adının və vəsiqəsinin verilməsindən imtina etməsinə səbəb iddiaçının xidməti və qanuni əsaslarla hərbi xidmətdən ehtiyata buraxılması barədə məlimatın olmaması faktının olmasıdır. Məhkəmə hesab edir ki, inzibati orqanın imtinası qanunvericiliyin tələblərinə uyğundur. Belə ki, «Hərbi qulluqçuların statusu haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 3-cü maddəsinə görə vətəndaşlar Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrinə çağırıldıqları, könüllü qaydada və ya bağlaşma üzrə Silahlı Qüvvələrdə xidmətə daxil olduqları, toplanışlara çağırıldıqları, hərbi təhsil müəssisələrinə daxil olduqları gündən hərbi qulluqçu statusu əldə edir və Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrində xidmətdən buraxıldıqları, hərbi hissənin siyahılarından çıxarıldıqları, hərbi təhsil müəssisələrindən çıxarıldıqları və ya kənar edildikləri, toplanışı başa çatdırdıqları gündən bu statusu itirirlər. “Veteranlar haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 3-cü maddəsinin qeydinə əsasən bu maddənin birinci hissəsinin üçünücü abzası Azərbaycan Respublikası ərazi bütövlüyünün müdafiəsi ilə əlaqədar əlil olmuş şəxslər istisna olmaqla, Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda döyüş əməliyyatlarının aparıldığı dövrdə hərbi hissəni və ya xidmət yerini özbaşına tərk etməyə, fərariliyə və ya digər hərbi cinayətlərə görə məhkum edilmiş (2000-ci il sentyabrın N-dək qüvvədə olmuş Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 42-ci maddəsinin ikinci hissəsinə əsasən cəzadan azad edilmiş şəxslər istisna olmaqla) və ya barələrində cinayət təqibinə bəraətverici əsaslar olmadan xitam verilmiş və ya amnistiya aktına əsasən cinayət məsuliyyətindən azad edilmiş şəxslərə şamil edilmir. Həmin Qanunun 7-ci maddəsinə əsasən müharibə veteranı, Silahlı Qüvvələrin veteranı və əmək veteranı adlarının verilməsi qaydaları və şərtləri müvafiq icra hakimiyyəti orqanı (Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti nəzərdə tutulur) tərəfindən müəyyən edilir. Veteranların hər bir kateqoriyası üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən vahid nümunədə vəsiqə təsdiq edilir. Veteranlar üçün nəzərdə tutulmuş güzəştlər veteran vəsiqəsi təqdim edildikdə həyata keçirilir. Veteran adları və vəsiqələri öz səlahiyyətləri daxilində müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən verilir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 22 sentyabr N5-ci il tarixli, 2N6 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş «Müharibə veteranı, silahlı qüvvələr veteranı və əmək veteranı adlarının verilməsi qaydası və şərtləri haqqında» Əsasnamənin N-ci bəndinə əsasən müharibə veteranı adı Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda N988-ci il fevralın N-dən N4-cü il mayın N2-dək erməni millətçi dəstələrinə qarşı Ermənistanla həmsərhəd inzibati ərazi vahidlərində aparılan döyüş əməliyyatlarında özünümüdafiə dəstələrinin və birləşmələrinin tərkibində iştirak etmiş şəxslərə, döyüş əməliyyatları aparan hərbi hissə və ya orqanların tərkibində hərbi xidmət keçmiş şəxslərə, döyüş əməliyyatları aparan hərbi hissələrə və ya orqanlara döyüş tapşırığının və ya döyüş təminatı ilə bağlı tapşırıqların yerinə yetirilməsi üçün ezam olunmuş, həmçinin N4-cü il N2 may tarixindən sonra döyüş zonasında hərbi xidmət keçərkən, yaxud döyüş zonasında döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi ilə bağlı ezamiyyətlərdə olarkən, bilavasitə döyüş əməliyyatlarında iştirak edən və həmin döyüş əməliyyatları ilə əlaqədar xəsarət (yaralanma, travma, kontuziya) almış hərbi qulluqçulara – müdafiə, daxili işlər, dövlət təhlükəsizliyi, ədliyyə, fövqəladə hallar orqanları, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhəd Xidməti, Azərbaycan Respublikasının Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti, Azərbaycan Respublikasının Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti və hərbi idarəetmə orqanları tərəfindən verilmiş arayışlar, hərbi biletlər (hərbi xidmət keçmələrini sübut edən hərbi hissələrin nizami hissə üzrə əmrləri və ya arxiv arayışları ilə birgə təqdim edildiyi halda), şəxsi işlər, orden və medallarla təltif olunmaq haqqında vəsiqələr, xəsarət (yaralanma, travma, kontuziya) alma haqqında arayışlar, yerli icra hakimiyyəti orqanlarının təsdiq etdikləri siyahılar (döyüşlərdə iştirakı sübut edən sənədlərlə birgə təqdim edildiyi halda), əmrlərdən çıxarışlar, hərbi döyüşlərdə iştirakı sübut edən başqa sənədlər əsasında, (Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda özünümüdafiə dəstələrinin və birləşmələrinin tərkibində döyüşmüş şəxslər istisna olmaqla) müharibə veteranı adı və müvafiq veteran vəsiqəsi (o cümlədən, onun dublikatı) şəxsin hal-hazırda xidmət keçdiyi (qulluq etdiyi), əvvəllər ehtiyata və istefaya buraxılmış şəxslərə isə sonuncu xidmət keçdiyi (qulluq etdiyi) yerdən asılı olaraq, aidiyyəti üzrə Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Fövqəladə Hallar Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti, Azərbaycan Respublikasının Xarici Kəşfiyyat Xidməti, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhəd Xidməti, Azərbaycan Respublikasının Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti və Azərbaycan Respublikasının Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti tərəfindən onların yaratdıqları müvafiq komissiyaların rəyinə əsasən verilir, o cümlədən respublikanın hərbi məhkəmələrində və hərbi prokurorluq orqanları sistemində xidmət edən hərbi qulluqçulara Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsində və Respublika Prokurorluğunda yaradılan komissiyaların rəyinə əsasən Müdafiə Nazirliyi tərəfindən verilir. Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirinin 6 yanvar N8-ci il tarixli, 4 nömrəli əmri ilə qüvvəyə minmiş “Müharibə veteranı”, “Silahlı Qüvvələr veteranı” və “Əmək veteranı” adlarının verilməsinin qayda və şərtləri haqqında” Əsasnamənin Silahlı Qüvvələrdə tətbiq edilməsi qaydalarına dair Təlimatın N.6-cı bəndinə əsasən, NN-ci il oktyabrın 9-dan N4-cü il mayın N0-dək döyüş əməliyyatları aparan hərbi hissə və ya orqanların tərkibində hərbi xidmət keçmiş şəxslərə “Müharibə veteranı” adı və vəsiqəsi Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda döyüş əməliyyatları aparan hərbi hissə və ya orqanların tərkibində hərbi xidmət keçməsini sübut edən sənədlər (şəxsi işlər, orden və medallarla təltif olunmaq haqqında vəsiqələr, döyüşlərdə yaralanma haqqında arayışlar, nizami hissə üzrə əmrlərdən çıxarışlar, hərbi biletlər, Müdafiə, Daxili İşlər və Milli Təhlükəsizlik nazirliklərinin orqanları, yerli icra hakimiyyəti, hərbi idarəetmə orqanları və ya hərbi hissələri tərəfindən verilmiş arayışlar) əsasında verilir. “Müharibə veteranı” adı və vəsiqəsi almaq üçün döyüş əməliyyatları aparan hərbi hissə və ya orqanın şəxsi heyətinin siyahılarında olmasını sübut edən nizami hissə üzrə əmrdən çıxarış mütləq təqdim edilməlidir. “Hərbi xidmətkeçmə haqqında” Əsasnamənin N4-cü maddəsində hərbi xidmətin başlanğıcı və sonu müəyyən edilmişdir: başlanğıc – hərbi vəzifəlilər üçün xidmət yerinə yola düşdükləri gün; son – hərbi qulluqçunun hərbi xidmətdən ehtiyata buraxılması ilə əlaqədar hərbi hissə komandirinin əmri ilə şəxsi heyət siyahısından çıxarıldığı gündür. Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin N4.3-cü maddəsinin birinci cümləsinə görə inzibati aktın qəbul edilməsi tələbinə dair (məcburetmə haqqında) iddialar üzrə həmin aktın qəbul edilməsini zəruri edən faktiki şərtlərin mövcudluğunu sübut etmək vəzifəsi iddiaçının üzərinə düşür. Həmçinin, işin müəyyən edilmiş faktiki hallarına mübahisənin maddi hüquqi əsasları baxımından hüquqi qiymət verən məhkəmə hesab edir ki, döyüş əməliyyatlarında iştirak etmiş şəxslərə müharibə veteranı adı qanunvericiliyə əsasən səlahiyyətli dövlət qurumları tərəfindən verilmiş arayışlar, şəxsi işlər, hərbi biletlər, orden və medallarla təltif olunmaq haqqında vəsiqələr, yaralanma, travma, kontuziya alma haqqında arayışlar və əmrlərdən çıxarışlar, hərbi döyüşlərdə iştirakı sübut edən başqa sənədlər əsasında verilməli olduğundan, lakin iddiaçının döyüş əməliyyatları aparan hərbi hissənin tərkibində hərbi xidmət keçməsi (qanuni əsaslarla tərxis olunması) mötəbər sübutlarla təsdiq edilmədiyindən, nizami hissə üzrə əmrlərdə onun xidməti barədə məlumat olmadığından iddia sübüta yetirilmiş sayıla bilməz. İşin sadalanan halları ilə iddiaçının 86N(N7N) nömrəli hərbi hissənin hərbi qulluqçusu olması müəyyən olunsa da, onun xx.xx.N-ci il tarixdən sonrakı xidməti və hərbi xidmətdən tərxis olunması barədə heç bir sübut, yəni nə bu faktı təsdiq edən hərbi bilet, nə də bununla bağlı müvafiq hərbi hissənin nizami hissə üzrə əmri mövcud deyil. Döyüş əməliyyatlarında iştirak etməsi faktı isə özlüyündə iddiaçıya müharibə veteranı adının verilməsi üçün yetərli sayıla bilməz. Çünki baxılan mübahisəyə münasibətdə iddiaçı həm də əsaslandığı faktı və cavabdehin ona münasibətdə iddia olunan məzmunda öhdəlik daşıdığını sübut etməlidir. Beləliklə, məhkəmə yuxarıda şərh olunanlara əsasən belə nəticəyə gəlir ki, inzibati orqanın imtinası qanunvericiliyin tələblərinə uyğundur və İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinə qarşı müharibə veteranı adının və vəsiqəsinin verilməsi vəzifəsinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə iddiası təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin: 68.N. və 68.2. maddələrinin tələblərinə əsasən məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. Məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. 69.4. maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə qərarının əsaslandırma hissəsində qərar qəbul edərkən məhkəmənin əsaslandığı faktiki hallar və sübutlar, istinad etdiyi normativ hüquqi aktlar və onların qiymətləndirilməsi göstərilməlidir. 69.5. maddəsinə əsasən məhkəmə qərarının nəticəvi hissəsində, məhkəmənin gəldiyi nəticə, prosessual xərclər və həmin qərara qarşı hüquqi müdafiə vasitələrindən istifadə qaydası və müddəti göstərilməlidir. N ə t i c ə v i h i s s ə: Yuxarıda göstərilənləri və Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 68-69, 75, 8N-ci maddələrini rəhbər tutaraq qərara aldı: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinə qarşı müharibə veteranı adının və vəsiqəsinin verilməsi vəzifəsinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə iddiası təmin edilməsin. Qərardan, onun rəsmi təqdim edildiyi vaxtdan tərəflər 30 (otuz) gün müddətində Gəncə İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verə bilərlər. Qərar, apellyasiya şikayəti verilmədiyi və ya proses iştirakçıları tərəfindən şikayətin geri götürüldüyü hallarda təqdim olunduğu gündən 30 (otuz) gün keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Emin Axundov