Gəncə İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(114)-2937/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Gəncə şəhəri İş № 2-1(114)-2937/2025 24.04.2025 GƏNCƏ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyeva Leyla Kamil qızının sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Fərəcova Tamilla Məhərrəm qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdehnə qarşı soyad və adın dəyişdirilməsi tələbinə dair inzibati işə məhkəmənin binasında, şifahi məhkəmə baxışı iclasında baxaraq məhkəmə aşağıdakı qərarı qəbul etdi. Təsviri hissə: Doğum haqqında AZ-İİİ 801408 nömrəli şəhadətnaməyə əsasən İddiaçı xx.xx.1978cü ildə anadan olmuşdur, atası X7 anası X2r. AZ-İ 007315 nömrəli adın,ata adının və soyadın dəyişdirilməsi haqqında şəhadətnaməyə əsasən X1 adını İddiaçı dəyişdirmiş, bu barədə soyadın,adın və ata adının dəyişdirilməsi haqqında akt qeydləri kitabında xx.xx.2017-ci il taixdə 03 nömrə ilə qeydə alınmışdır. İddiaçı ad və soyadın növbəti dəfə dəyişdirilməsi barədə Cavabdehnə müraciət etmiş və həmin şöbənin xx.xx.2025-cü il tarixli imtina cavabı məktubu ilə bildirilmişdir ki, 16 may 2017-ci il tarixdə Cavabdeh tərəfindən sizin adınız və soyadınız Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli 79 nömrəli qərarına əsasən «Nəbiyeva Mehriban»dan «İddiaçı»a dəyişdirilmişdir. Sizin yenidən əvvəlki ad və soyadınıza qayıtmağınız üçün qanunvericiliklə müəyyən olunmuş əsasların olmaması səbəbindən Cavabdeh tərəfindən xahişin təmin edilməsi icrası imkan xaricindədir. Daha sonra iddiaçı ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək hal-hazırkı ad və soyadının köhnə ad və soyadına dəyişdirilməsi vəzifəsinin cavabdeh - Cavabdeh üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, onun hazırda tam adı İddiaçı olsada, bundan əvvəl tam adı X4 olmuşdur. Ad və Soyadının dəyişməsi ilə əlaqəli xx.xx.2017-ci il tarixində Cavabdeh tərəfindən mənə “adın, ata adının və soyadın dəyişdirilməsi haqqında” AZ-İ № 007315 saylı şəhadətnamə təqdim edilmişdir. Həmçinin göstərilən ad və soyad dəyişikliyi ilə əlaqəli Cavabdeh tərəfindən xx.xx.2017-ci il tarixində AZ- İİİ № 801408 saylı doğum haqqında şəhadətnamə təqdim edilmişdir. Bundan sonra şəxsiyyət vəsiqəni almaq üçün Daxili İşlər Nazirliyi Samux RPŞ-yə müraciət etmişdir. Sonuncu tərəfindən xx.xx.2017-ci il tarixində ona AZE ******** seriyalı Azərbaycan Respublikası vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsi təqdim edilmişdir. 2024-cü ilin sonunda şəxsi səbəblərə görə hazırki ad və soyadının (İddiaçı) dəyişdirilərək əvvəlki ad və soyadına (Nəbiyeva Mehriban) qayıtmaq qərarına gəlmişdir. Ad və soyadının fərqli olması normal həyat şəraitində ciddi problemlər yaradır. Eyni zamanda faktiki olaraq başqa ad soyad daşımağı psixoloji olaraq ona mənfi təsir edir. İddiaçı və cavabdehin nümayəndəsi X3 məhkəmə iclasına gəlmişdir. Məhkəmə İPM-in 62.3-cü maddəsinin tələblərinə müvafiq olaraq, işə şifahi məhkəmə baxış iclasına gəlməyən şəxslərin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İddiaçı iddia tələbini müdafiə edərək, iddia tələbinin təmin olunmasını xahiş etmişdir. Cavabdehin nümayəndəsi X3 məhkəmə iclasında iddia tələbinə qarşı etiraz etmədiklərini bildirmişdir. İş materiallarına cavabdehin xx.xx.2025-cü il tarixli imtinası, AZE seriyalı ******** nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti, Doğum haqqında AZ-İİİ 801408 nömrəli , AZ-İ 007315 nömrəli adın,ata adının və soyadın dəyişdirilməsi haqqında şəhadətnamənın surəti, və elektron sistemdən çıxarışlar əlavə olunmuşdur. Həmin materialların məzmununa istinad edilir və onlar məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil edir. Əsaslandırma hissəsi: İddia mümkün iddiadır. Belə ki, iddiaçı iddia qaldırmaqda subyektiv hüquqa malik olmuş, iddia düzgün cavabdehə qarşı verilmiş, iddianın məhkəmə və ərazi aidiyyəti düzgün müəyyən olunmuşdur. İddiaçı Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra İPM) 34-cü maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddia qaldırmışdır. Məhkəmə işin faktiki hallarına və aşağıda qeyd olunan normalara əsasən iddianı əsassız hesab edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 26.1-ci maddəsinə görə hər bir fiziki şəxsin addan, ata adından və soyaddan ibarət adı olmaq hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 26.4-cü maddəsinə görə fiziki şəxsin qanunla müəyyənləşdirilmiş qaydada öz adını dəyişdirmək ixtiyarı vardır. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 189-cu maddəsinin tələblərinə görə Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının öz adını və soyadını, atasının adını dəyişdirməsinə 18 yaşına çatdıqda yol verilir. Həmin Məcəllənin 190-cı maddəsinə əsasən adın, ata adının və soyadın dəyişdirilməsi vətəndaşların daimi yaşayış yerində qeydə alınır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci tarixli 79 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Adın, ata adının və soyadın verilməsi və dəyişdirilməsi Qaydaları”nın 6.1-ci bəndinə əsasən Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının öz adını, ata adını və soyadını dəyişdirməsinə 18 yaşına çatdıqda yol verilir. Həmin Qaydaların 6.5-ci bəndinə görə isə ərizə verən şəxs cinayət mühakimə icraatına şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edildiyi dövrdə, onun götürülməmiş və ya ödənilməmiş məhkumluğu olduqda, habelə barəsində tibbi xarakterli məcburi tədbirlər tətbiq edilmiş şəxs olduqda adın, ata adının, soyadın dəyişdirilməsinə yol verilmir. Həmin Qaydaların 6.3-cü bəndinə əsasən adın, ata adının və soyadın növbəti dəfə dəyişdirilməsinə (ər-arvadın birinin digərinin soyadını qəbul etməsi və ya nikahdan əvvəlki soyadına qayıtması halları istisna olmaqla) bu Qaydaların 6.24-6.28-ci bəndlərində müəyyən olunmuş hallarda yol verilir: 6.24. Ər-arvaddan birinin soyadını dəyişdirməsi digərinin soyadının dəyişilməsinə səbəb olmur. 6.25. Atanın öz adını dəyişdirməsi qeydə alınarkən, onun yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlarının ata adı dəyişdirilir. Yetkinlik yaşına çatanların ata adı yalnız o hallarda dəyişdirilir ki, onların özləri bu barədə müraciət etmiş olsunlar. 6.26. Hər iki valideynin soyadı dəyişdirildikdə, yetkinlik yaşına çatmayanların soyadı dəyişdirilir. Soyadı valideynlərdən biri dəyişdirərsə, onun yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlarının soyadının dəyişdirilməsi məsələsi valideynlər arasında razılığa görə, razılıq olmadıqda isə yerli icra hakimiyyətinin qəyyumluq və himayə orqanı tərəfindən həll edilir. 6.27. Valideynlərdən birinin və ya hər ikisinin soyadı, yaxud atanın adı dəyişdirildikdə, yetkinlik yaşına çatmış övladın ərizəsi ilə onun soyadı və ata adı dəyişdirilir. 6.28. Valideynlərdən biri və ya hər ikisi adını, ata adını, soyadını dəyişdirdikdə istər yetkinlik yaşına çatmayan, istərsə də yetkinlik yaşına çatmış övladların doğum haqqında akt qeydlərində valideynlər haqqında məlumata dəyişiklik edilir. Göründüyü kimi, yuxarıda qeyd edilən hallardan hər hansı biri bu işdə mövcud deyildir. Eyni zamanda iş materiallarında olan doğum haqqında şəhadətnamədəndə müəyyən edilir ki, iddiaçının soyad və adı İddiaçı” a dəyişdirilmişdir. Ona görə də, məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh inzibati orqanın iddiaçının müraciətinin təmin olunmasından imtinası əsaslı və qanuni olmuşdur. Sözügedən imtina həm qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş, həm də legitim məqsədə yönəlmişdir. İddiaçı tərəf isə tələbi ilə bağlı ağlabatan, tutarlı, inandırıcı səbəblər irəli sürməmiş, konkret hansı çətinliklərlə qarşılaşdığını və onları dəf edə bilmədiyini təsdiq edən heç bir sübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir. Beləliklə, məhkəmə icraatında təsdiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz münasibətlərini bildirmək imkanına malik olduqları faktları və sübutları araşdıraraq məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin olunmamalıdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 68-ci maddəsinə əsasən məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. Məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. Məhkəmə qərarı yalnız mübahisə ilə bağlı iş üzrə məhkəmə icraatında (şifahi məhkəmə baxışında) iştirak etmiş hakimlər (hakim) tərəfindən qəbul edilə və imzalana bilər. Nəticəvi hissə: Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 68, 69, 75-ci, 78-ci və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq qərara aldı: İddiaçı ad və soyadının köhnə ad və soyadına dəyişdirilməsi tələbinə dair iddiası təmin edilməsin. Qərardan şikayət verilmədiyi və ya proses iştirakçıları tərəfindən şikayətin geri götürüldüyü hallarda məhkəmə qərarı onun təqdim olunduğu gündən 30 (otuz) gün keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qərardan, onun tam formada təqdim olduğu gündən 30 (otuz) gün müddətində Gəncə İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Leyla Əliyeva