Gəncə İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(114)-450/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Gəncə şəhəri İş № 2-1(114)-450/2022 12.04.2022 GƏNCƏ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Gəncə İnzibati Məhkəməsinin hakimi Hüseynov Fikrət Cilingir oğlunun sədrliyi, Kərimov Elvin Cəfər oğlunun katibliyi ilə, İddiaçılar İddiaçı1 və qeyrilərinin cavabdeh “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri” publik hüquqi şəxsin 11 saylı Şəmkir Ərazi İdarəsinə qarşı (üçüncü şəxs X3) dövlət aktında düzəliş edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması tələbinə dair inzibati işə məhkəmənin binasında, şifahi məhkəmə baxışı iclasında baxaraq məhkəmə aşağıdakı qərarı qəbul etdi. Təsviri hissə: İddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı2, İddiaçı3, İddiaçı4 və İddiaçı5 cavabdeh Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 11 saylı Şəmkir Ərazi İdarəsinə qarşı iddia ərizəsi ilə 03.12.2021-ci il tarixdə Gəncə İnzibati Məhkəməsinə müraciət edərək, JN-1007 KOD 50401004 saylı “Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Dövlət aktında səhvlərin düzəldilməsi barədə qərar çıxarılmasını xahiş etmişdir. Tələb onunla əsaslandırılmışdır ki, Şəmkir rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 22.07.2003-cü il tarixli 97 saylı qərarı ilə Şəmkir rayonu Morul kəndinin ərazisindən kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqsədilə 0.54 ha torpaq sahəsi iddiaçıların mülkiyyətinə verilmiş və onların adına “Torpağa mülkiyyət hüququna dair” JN-1007 KOD 50401004 saylı dövlət aktı verilmişdir. Lakin qeyd olunan dövlət aktında İddiaçı1 adı “Mayıl”, İddiaçı2 ata adı və adı “Lamiyə Mayıl qızı”, İddiaçı3 ata adı “Mayıl”, İddiaçı4 Mayıl qızının ata adı “Mayıl” və İddiaçı5 ata adı “Mayıl” kimi qeyd olunmuşdur. Hazırda qeyd olunan dövlət aktında yanlışlıq olduğundan iddiaçılar həmin torpaq sahəsi ilə bağlı heç bir hərəkət edə bilmir. İddiaçılar qeyd olunan aktda düzəliş edilməsi məqsədilə DƏDRX-nin 11 saylı Şəmkir Ərazi İdarəsinə müraciət etsə də, sonuncu bundan imtina etmişdir. Məhkəmənin 16.12.2021-ci il tarixli, 2-1(114)-2719/2021 nömrəli qərardadı ilə X3 üçüncü şəxs qismində məhkəmə icraatına cəlb edilmişdir. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə iş üzrə tərəflərə məlumat verilməsinə baxmayaraq, iddiaçılar və üçüncü şəxs məhkəmə iclasına gəlməmiş, cavabdeh isə məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş, səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 62.3-cü maddəsinə əsasən işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Cavabdeh “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri” publik hüquqi şəxsin 11 saylı Şəmkir Ərazi İdarəsi tərəfindən məhkəməyə 06.01.2022-ci il tarixli məktub göndərilərək bildirilmişdir ki, İddiaçı1 və qeyriləri JN-1007 kod 50401004 saylı “Torpağa mülkiyyət hüququna dair” dövlət aktında ada və ata adına düzəliş edilməsi ilə bağlı 11 saylı Şəmkir Ərazi İdarəsinə müraciət etmiş və iddiaçılara izah olunmuşdur ki, soyada, ada və ata adına düzəliş edilməsi idarənin səlahiyyətləri xaricindədir. Bu səbəbdən də ona aidiyyəti üzrə müvafiq məhkəməyə müraciət edilməsi tövsiyyə olunmuşdur. Məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişdir: -Şəmkir rayon Qeydiyyat şöbəsinin 26.10.2021-ci il tarixli 5043 nömrəli arayışından görünür ki, İddiaçı1 Sadıx oğlu xx.xx.1963-cü il tarixdə Şəmkir rayonunda anadan olmuşdur. -Şəmkir rayon Qeydiyyat şöbəsinin 23.10.2021-ci il tarixli 5020 nömrəli arayışından görünür ki, İddiaçı5 xx.xx.1994-cü ildə Şəmkir şəhərində anadan olmuşdur. -Şəmkir rayon Qeydiyyat şöbəsinin 23.10.2021-ci il tarixli 5020 nömrəli arayışından görünür ki, İddiaçı2 xx.xx.1987-ci ildə Şəmkir şəhərində anadan olmuşdur. -Şəmkir rayon Qeydiyyat şöbəsinin 23.10.2021-ci il tarixli 5020 nömrəli arayışından görünür ki, İddiaçı3 Marif qızı xx.xx.1989-cu ildə Şəmkir şəhərində anadan olmuşdur. -surəti işə əlavə edilmiş XVİİ-ЖГ 290075 nömrəli 21.07.1992-ci il tarixli doğum haqqında şəhadətnamədən görünür ki, İddiaçı4 xx.xx.1992-ci ildə Şəmkir şəhərində anadan olmuşdur. -surəti işə əlavə edilmiş JN-1007 kod 50401004 saylı “Torpağa mülkiyyət hüququna dair” dövlət aktından görünür ki, Şəmkir rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 22.07.2003-cü il tarixli 97 saylı qərarı ilə X7, X2, X4, İddiaçı3 Mayıl qızına, İddiaçı4 Mayıl qızına və İddiaçı5 Mayıl qızına 0.54 ha torpaq sahəsi verilmişdir. -Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 11 saylı Şəmkir Ərazi İdarəsinin 18.10.2021-ci il tarixli **********22 nömrəli məktubundan görünür ki, iddiaçıların müvafiq müraciətinin təmin edilməsindən imtina edilmişdir. -"xxxx" MMC-nin 28.02.2022-ci il tarixli, **********81 nömrəli məktubuna əlavə edilmiş N.Nərimanov adına X9 balandsında olan torpaqlardan pay alacaq subyektlərin siyahısından görünur ki, siyahının 2588-2593-cü sırada X8, X1, X5, İddiaçı3 Mail qızının, İddiaçı4 Mail qızının və İddiaçı5 Mail qızının adları qeyd olunmuşdur. Əsaslandırma hissəsi: Məhkəmə iş üzrə təqdim olunmuş sənədləri hərtərəfli araşdıraraq, mübahisə ilə bağlı inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında hesab edir ki, iddia təmin edilməməlidir. İddia mümkün iddiadır. Belə ki, baxılan iş Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəllənin 1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş mənada inzibati mübahisədir ki, buna baxmaq səlahiyyəti inzibati məhkəmələrə aiddir.İddiaçı həmin Məcəllənin 34-cü maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddia qaldırmışdır. İddia mümkün iddia olsa da mahiyət baxımından əsaslı deyil. Belə ki, iş üzrə araşdırılmış sübutlarla müəyyən edilmişdir ki, Şəmkir rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 22.07.2003-cü il tarixli 97 saylı qərarı ilə X7, X2, X4, İddiaçı3 Mayıl qızına, İddiaçı4 Mayıl qızına və İddiaçı5 Mayıl qızına 0.54 ha torpaq sahəsi verilmiş və həmin torpaq sahəsinə dair JN-1007 kod 50401004 saylı “Torpağa mülkiyyət hüququna dair” dövlət aktı verilmişdir. İddiaçılar qeyd olunan dövlət aktında İddiaçı1 adının “Marif” əvəzinə “Mayıl”, İddiaçı2 adının “Lamiyyə” əvəzinə “Lamiyə”, ata adının “Marif” əvəzinə “Mayıl”, eləcə də İddiaçı3, İddiaçı4 və İddiaçı5 ata adlarının “Marif” əvəzinə “Mayıl” yazıldığını iddia edərək müvafiq düzəliş edilməsini tələb etmiş, cavabdeh orqan isə Dövlət aktında müvafiq düzəliş edilməsinin idarənin səlahiyyətləri xaricində olduğunu bildirərək bundan imtina etmişdir. Məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutlara müqayisəli şəkildə, onlara tətbiq edilməli olan normativ hüquqi aktlar baxımından hüquqi qiymət verərək aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir. İlk öncə qeyd edilməlidir ki, iddiaçıların dövlət aktında müvafiq düzəliş edilməsindəki hüquqi maraqları Şəmkir rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 22.07.2003-cü il tarixli 97 saylı qərarı ilə verilmiş torpaq sahəsi ilə bağlı hüquqi sənədlərin əldə edilməsidir. Qeyd olunur ki, daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququ və digər əşya hüquqlarının, bu hüquqların əmələ gəlməsi, məhdudlaşdırılması (yüklənməsi) və başqasına keçməsinin, onlara xitam verilməsinin dövlət qeydiyyatı, habelə Azərbaycan Respublikası ərazisi üzrə vahid olan daşınmaz əmlakın dövlət reyestrinin aparılması qaydaları “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununu lə müəyyən edilmişdir. “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun:- -2-ci maddəsinə əsasən Daşınmaz əmlaka mülkiyyət və digər əşya hüquqlarının dövlət qeydiyyatı (bundan sonra - hüquqların dövlət qeydiyyatı) Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq daşınmaz əmlaka hüquqların əmələ gəlməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün) başqasına keçməsinin və bu hüquqlara xitam verilməsinin dövlət tərəfindən tanınması və təsdiq edilməsi barədə hüquqi aktdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi ilə və bu qanunla müəyyən edilmiş qaydada daşınmaz əmlak üzərində hüquqların qeydiyyatı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində (bundan sonra - dövlət reyestri) aparılır. -10.1-ci maddəsinə əsasən hüquqların dövlət qeydiyyatı bu qanunla müəyyən olunmuş qaydada hüquq əldə edənin, onun tərəfindən vəkil edilmiş şəxsin bilavasitə təqdim edilən və ya notarius, yaxud qanunla müəyyən edilmiş hallarda bu cür notarial hərəkəti etməyə hüququ çatan digər vəzifəli şəxslər vasitəsilə göndərilən ərizəsi əsasında aparılır. -10.2-ci maddəsinə əsasən qeydiyyat orqanına verilən ərizəyə hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün bu qanunun 8-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslardan biri, torpaq sahəsinin planı və ölçüsü, torpaq sahəsində yerləşən bina, qurğu, tikililərin və digər daşınmaz əmlakının (onların tərkib hissələrinin) texniki pasportu, plan-cizgisi, dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə sənəd əlavə olunur. -11.1-ci maddəsinə əsasən hüquqların mövcudluğunu, əldə edilməsini, başqasına keçməsini, məhdudlaşdırılmasını (yüklənməsini), onlara xitam verilməsini təsdiq edən sənədlər hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün qanunla müəyyən edilmiş tələblərə uyğun olmalıdır. -11.2-ci maddəsinə əsasən təqdim olunmuş sənədlərdə mətnlər aydın yazılmalı, hüquqi və fiziki şəxslərin adları tam şəkildə göstərilməlidir. Pozulmuş, sonradan əlavə edilmiş, silinmiş sözlər və həqiqiliyi təsdiqlənməmiş digər düzəlişlər olan, habelə məzmununu birmənalı başa düşmək imkanı verməyən dərəcədə zədələnmiş sənədlər hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün qəbul edilmir. İş materiallarında olan sənədlərdən, eləcə də məhkəmə tərəfindən verilmiş sorğuya cavabdan görünür ki, JN-1007 kod 50401004 saylı “Torpağa mülkiyyət hüququna dair” dövlət aktında, eləcə də N.Nərimanov adına X9 balansında olan torpaqlardan pay alacaq subyektlərin siyahısında adlarıı qeyd olunan şəxslərin hazırki iş üzrə iddiaçılar olması hər hansı sübutla öz təsdiqini tapmır. Digər tərəfdən həmin şəxslərin iddia olunan şəxslər olması öz təsdiqini tapdığı halda belə Dövlət aktında qeyd edilmiş ad, soyad və ata adları ilkin sənəd hesab olunan “adlı siyahı” ilə eynilik təşkil etdiyindən cavabdeh orqan Dövlət aktında düzəliş etmək öhdəliyi daşımır. Beləliklə işin faktiki hallarına və qeyd olunan maddi hüquq normalarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh orqanın imtinası əsaslı olmuşdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin:- -2.2.3-cü maddəsinə əsasən inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia) inzibati məhkəmə icraatı qaydasında inzibati məhkəmələr tərəfindən baxılır. -34.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı cavabdehdən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı olmayan (inzibati aktın qəbul edilməsinə yönəlməyən) müəyyən hərəkətlərin edilməsini tələb edə bilər. -68.1-ci maddəsinə görə məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçun əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. N ə t i c ə v i h i s s ə: Qeyd olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 2, 34, 68, 69, 73, 75, 78, 81 və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qərar aldı: İddiaçılar İddiaçı1 və qeyrilərinin cavabdeh “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri” publik hüquqi şəxsin 11 saylı Şəmkir Ərazi İdarəsinə qarşı dövlət aktında düzəliş edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə iddia təmin edilməsin. Qərardan, onun tam formada təqdim olduğu gündən 30 (otuz) gün müddətində Gəncə İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qərardan şikayət verilmədiyi və ya proses iştirakçıları tərəfindən şikayətin geri götürüldüyü hallarda məhkəmə qərarı onun təqdim olunduğu gündən 30 (otuz) gün keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Fikrət Hüseynov