Gəncə İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(114)-853/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Gəncə şəhəri İş № 2-1(114)-853/2023 27.02.2023 GƏNCƏ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Gəncə İnzibati Məhkəməsinin hakimi Hüseynov Fikrət Cilingir oğlunun sədrliyi, Kərimov Elvin Cəfər oğlunun katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsin 3 saylı Gəncə Ərazi İdarəsinə qarşı mülkiyyət hüquqlarının daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınması tələbinə dair inzibati işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M üə y y ə n e t d i: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinə qarşı iddia ərizəsi ilə xx.xx.2022-ci il tarixdə Gəncə İnzibati Məhkəməsinə müraciət edərək, Əhmədbəyli kənd bələdiyyəsinin xx.xx.2006-cı il tarixli 26 saylı protokol qərarı ilə verilmiş 0.08 ha torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüquqlarının daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınması öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar çıxarılmasını xahiş etmişdir. Tələb onunla əsaslandırılmışdır ki, Samux rayon Əhmədbəyli kənd bələdiyyəsinin 26 dekabr 2006-cı il tarixli 26 saylı protokol qərarı ilə iddiaçıya 0,08 ha həyətyanı torpaq sahəsi ayrılmışdır. DT və XK -nın Samux rayon şöbəsinin 0025 saylı rəyinə əsasən bu torpaq bələdiyyə mülkiyyətindədir.İddiaçı həmin torpaq sahəsinin dövlət qeydiyyatına alınması məqsədilə cavabdehə müraciət etsə də, cavabdeh orqan bundan imtina etmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2022-ci il tarixli qərardadı ilə iş üzrə cavabdeh Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti əsl cavabdeh Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsin 3 saylı Gəncə Ərazi İdarəsi ilə əvəz edilmişdir. İddiaçı məhkəmə iclasında iddianı müdafiə etmiş, əlavə olaraq bildirmişdir ki, sözügedən torpaq sahəsini 2009-cu ildə etibarnamə ilə satmışdır, həmin torpaq sahəsindən nə satılanadək, nə də ondan sonra istifadə etməmişdir. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə iş üzrə cavabdehə məlumat verilməsinə baxmayaraq, cavabdeh məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş, səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. Məhkəmə AR İPM-in 62.3-cü maddəsinə əsasən işə cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş üzrə təqdim olunmuş sənədləri hərtərəfli araşdıraraq, mübahisə ilə bağlı inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. Cavabdeh tərəfindən məhkəməyə göndərilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli, **********70 nömrəli iddia ərizəsinə etirazda qeyd olunmuşdur ki, aparılan araşdırma zamanı məlum olmuşdur ki, təqdim edilmiş torpaqların alqı-satqısına dair aktın qeydiyyata alınmadığı və Samux rayonu, Əhmədbəyli bələdiyyəsinin 26 dekabr 2006-cı il tarixli 26 saylı qərarında torpaq sahəsinin həyətyanı məqsədilə verildiyinin qeyd olunmasına baxmayaraq ərizəyə əlavə edilmiş rəydə torpaq sahəsinin kənd təsərrrüfatına yararlı olmaqla həmin məqsəd üçün ayrıldığı qeyd olunmuşdur. Həmçinin, torpaq sahəsinin ölçüsünün və sərhədlərinin naturada müəyyən edilməsinə imkan verən yerquruluşu sxeminin təqdim olunmadığı müəyyən edilmişdir. Bu səbəbdən də iddiaçının ərizəsinin icrası mümkün olmamışdır. Məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişdir: -Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin Samux rayon şöbəsinin rəyindən görünür ki, İddiaçı satılması nəzərdə tutulan torpaq sahəsi 0.08 ha olmaqla Əhmədbəyli bələdiyyəsinin mülkiyyətinə aiddir və həmin torpaq sahəsi kənd təsərrüfatına yararlı olmaqla həmin məqsəd üçün ayrılır. -Samux rayon Əhmədbəyli bələdiyyəsinin xx.xx.2006-cı il tarixli, 26 nömrəli iclas protokolundan çıxarışdan görünür ki, Həyətyanı torpaq sahəsi almaq istəyən 6 nəfər Əhmədbəyli kənd sakinlərinin (siyahı prtokola əlavə edilir) hər birinə 0,08 (səkkiz sot) hektar həyətyanı torpaq sahəsi verilməsi üçün qabaqcadan hər bir 0,08 hektar üçün 140- 00 (bir yüz qırx) manat bələdiyyənin bankdakı hesabına pul ödəndikdən sonra Samux DT və XK-nin torpaq cizgiləri və rəyi əsasında vətəndaşlara ölçülüb verilməsi qərara alınmışdır. -“Torpaqların alqı-satqısına dair” aktdan görünür ki, Əhmədbəyli bələdiyyəsinin xx.xx.2006-cı il tarixli, 26 nömrəli qərarı ilə bələdiyyə ərazisindən 0.08 ha torpaq sahəsinin satılması müqabilində İddiaçı tərəfindən 140 (iki yüz iyirmi) manat pul ödənilmişdir. -Samux rayon Əhmədbəyli bələdiyyəsinin xx.xx.2022-ci il tarixli, 06 nömrəli arayışından görünür ki, Samux rayon Əhmədbəyli bələdiyyəsinin xx.xx.2006-cı il tarixli, 26 nömrəli iclas protokolunun qərarı ilə İddiaçı 0.08 ha torpaq sahəsi verilmişdir, torpaq sahəsilə bağlı mübahisə yoxdur, çıxarış verilməsinə etiraz edilmir. -Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsin 3 saylı Gəncə Ərazi İdarəsinin xx.xx.2022-ci il tarixli, **********12 nömrəli məktubundan görünür ki, iddiaçının müvafiq ərizəsinin icrasından imtina edilmişdir. Məhkəmə iddia ilə bağlı aşağıdakıların qeyd edilməsini zəruri hesab edir. Qeyd edilməlidir ki, daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququ və digər əşya hüquqlarının, bu hüquqların əmələ gəlməsi, məhdudlaşdırılması (yüklənməsi) və başqasına keçməsinin, onlara xitam verilməsinin dövlət qeydiyyatı, habelə Azərbaycan Respublikası ərazisi üzrə vahid olan daşınmaz əmlakın dövlət reyestrinin aparılması qaydaları “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunu ilə müəyyən edilmişdir. “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun:- -10.1-ci maddəsinə əsasən hüquqların dövlət qeydiyyatı bu qanunla müəyyən olunmuş qaydada hüquq əldə edənin, onun tərəfindən vəkil edilmiş şəxsin bilavasitə təqdim edilən və ya notarius, yaxud qanunla müəyyən edilmiş hallarda bu cür notarial hərəkəti etməyə hüququ çatan digər vəzifəli şəxslər vasitəsilə göndərilən ərizəsi əsasında aparılır. -10.2-ci maddəsinə əsasən qeydiyyat orqanına verilən ərizəyə hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün bu qanunun 8-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslardan biri, torpaq sahəsinin planı və ölçüsü, torpaq sahəsində yerləşən bina, qurğu, tikililərin və digər daşınmaz əmlakının (onların tərkib hissələrinin) texniki pasportu, plan-cizgisi, dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə sənəd əlavə olunur. -11-ci maddəsinə əsasən hüquqların mövcudluğunu, əldə edilməsini, başqasına keçməsini, məhdudlaşdırılmasını (yüklənməsini), onlara xitam verilməsini təsdiq edən sənədlər hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün qanunla müəyyən edilmiş tələblərə uyğun olmalıdır. İddia ərizəsinin məzmunu ilə müəyyən olunur ki, hazırki tələblə iddiaçı Samux rayon Əhmədbəyli bələdiyyəsinin xx.xx.2006-cı il tarixli, 26 nömrəli qərarı ilə ona satılmış 0.08 ha torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüquqlarının daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmasını tələb edir. Lakin iş materialları ilə müəyyən olunur ki, torpaq sahəsinin ölçüsünün və sərhədlərinin naturada müəyyən edilməsinə imkan verən yerquruluşu sxemi mövcud deyil. Halbuki, torpaq sahəsinin mövcudluğunu müəyyən edə bilmək üçün təkcə həmin torpaq sahəsinin alınmasını təsdiq edən sənədlər kifayət etmir, həmin torpaq sahəsinin sərhədləri, ölçüləri, coğrafi mövqeyi və.s əks olunmalıdır. Əks halda iddiaçının təqdim etdiyi sənədlər əsasında Samux rayonu, Əhmədbəyli kəndi ərazisində istənilən torpaq sahəsinə iddia etmək hüququ tanınmalı olardı. Bundan əlavə, iddiaçı ümumiyyətlə həmin torpaq sahəsindən istifadə etmədiyinə görə faktiki yerləşmə yerinin mütəxəssis vasitəsilə də dəqiqləşdirilməsi mümkün olmamışdır. İnzibati prosessual qanunvericiliyin prinsiplərinə görə istənilən növ inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı olan iddianın yalnız onun mümkünlüyü haqqında şərt yerinə yetirildiyi halda yolveriləndir, iddianın əsaslı hesab edilərək, məhkəmə tərəfindən mümkün sayılması üçün əsas şərtləri – iddia tələbinin iddia müddətinə dair normalara riayət etməklə, iddiaya cavab verilməli olan inzibati orqana qarşı yönəlməsi, iddiaçının pozulması ehtimal olunan subyektiv hüququnun mövcudluğunun Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasından, ümumi (publik) hüquq sahəsində qüvvədə olan qanunlardan və digər normativ hüquqi aktlardan irəli gəlməsi, inzibati məhkəmə icraatı qaydasında iddia inzibati orqanın hərəkəti və hərəkətsizliyi nəticəsində şəxsin hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının güman və ehtimal edilən pozulması zamanı deyil, konkret hüquqlarının pozulmasının əsaslandırdığı hallarda mümkün hesab edilir. “İnzibati məhkəmə icraatında iddianın mümkünlüyünə dair” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 10 aprel 2015-ci il tarixli, 05 nömrəli Qərarının 1.1, 1.3, 1.4 və 2.1-ci bəndlərində göstərilmişdir ki:- -Məhkəmələr nəzərə almalıdırlar ki, inzibati mübahisələrə dair iddianın əsaslılığının yoxlanılması üçün zəruri ilkin şərt onun mümkün olmasıdır. -Mümkünlük şərtləri iddiaya mahiyyəti üzrə baxmağa imkan verən şərtlərin mövcudluğunun yoxlanılmasını nəzərdə tutur. -İddianın mümkünlüyü həmişə onun əsaslılığının yoxlanılmasından əvvəl aparılan hüquqi dəyərləndirmədir. -Mümkünlük şərtlərinin mövcudluğunu məhkəmə tərəflərin bildirməsindən asılı olmayaraq özünün xidməti vəzifəsinə görə yoxlamalıdır. -Məhkəmələr ilk növbədə iddiaçının həmin iddia tələbi üzrə subyektiv hüququnun olub-olmamasını, cavabdehin həmin iddiaya cavab verməli olub-olmamasını, qanunvericilikdə nəzərdə tutulduğu hallarda cavabdehin imtinasının olub-olmamasını, İPM-də nəzərdə tutulmuş iddia müddətlərinə riayət edilib-edilmədiyini, prosessual həmiştirakçılığın yol verilənliyini, tələblərin bir iddiada birləşdirilməsinin mümkünlüyünü İPM-in 37-ci maddəsinə uyğun yoxlamalıdırlar. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin:- -35.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya qəbul edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının vəqanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında, öhdəliklərin icrası haqqında və müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. -35.3-cü maddəsinə əsasən iddianın mümkün sayılmaması barədə məhkəmə qərardad qəbul edir. Yuxarıda göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 35, 80, 81, 85-ci maddələrinin tələblərinə əsasən, məhkəmə Qəraraaldı: İddiaçı cavabdeh Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsin 3 saylı Gəncə Ərazi İdarəsinə qarşı mülkiyyət hüquqlarının daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınması tələbinə dair iddia mümkün sayılmasın. Qərardaddan 10 (on) gün müddətində Gəncə İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən: Fikrət Hüseynov