Şəki İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(116)-1258/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəki şəhəri İş № 2-1(116)-1258/2020 11.08.2020 ŞƏKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Cabbarov İlqar Hidayət oğlu İddiaçı cavabdeh Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 17 saylı Yevlax Ərazi İdarəsinə qarşı “Ağdaş Rayon İcra Hakimiyyət Başçısının Aparatının Şəmsabad kənd inzibati ərazi nümayəndəliyi tərəfindən nümayəndəliyin onun ayrı təsərrüfatı olmasını əks etdirən 1996-2000-ci illəri əhatə edən təsərrüfatbaşına kitabına əsasən təsərrüfatının hansı ölçüdə olmasının müəyyən olunması, həmin həyətyanı torpaq sahəsinin döngə nöqtələri müəyyən edilməklə yerində (naturada) ona tanıdılması və ərazi idarəsində elektron adlı siyahıda (DBF) İddiaçı adına Ağdaş rayonu, Şəmsabad kəndində JN-283 nömrəli mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin onun adına olmasına dair qətnamə qəbul edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərə baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı cavabdeh Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 17 saylı Yevlax Ərazi İdarəsinə qarşı “Ağdaş Rayon İcra Hakimiyyət Başçısının Aparatının Şəmsabad kənd inzibati ərazi nümayəndəliyi tərəfindən nümayəndəliyin onun ayrı təsərrüfatı olmasını əks etdirən 1996-2000-ci illəri əhatə edən təsərrüfatbaşına kitabına əsasən təsərrüfatının hansı ölçüdə olmasının müəyyən olunması, həmin həyətyanı torpaq sahəsinin döngə nöqtələri müəyyən edilməklə yerində (naturada) ona tanıdılması və ərazi idarəsində elektron adlı siyahıda (DBF) İddiaçı adına Ağdaş rayonu, Şəmsabad kəndində JN-283 nömrəli mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin onun adına olmasına dair qətnamə qəbul edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddiaçı ərizəsini onunla əsaslandırılmışdır ki, o xx xxxxx 1969-cu il tarixdə Ağdaş rayonun Şəmsabad kəndində anadan olmuşdur. X1, anası X11 olmuşdur. Onlar ailədə 8 bacı-qardaş olmuşdur. İddiaçı anadan olandan bu günədək mərhum valideynlərinə məxsus təsərrüfatda qeydiyyatda olmaqla 2008-ci il tarixədək həmin evdə yaşamışdır. 2008-ci ildə ailə qurmağı ilə əlaqədar müvəqqəti olaraq Bakı şəhərinə köçərək orada yaşamış və 2012-ci ilin dekabr ayında yenidən Şəmsabad kəndinə qayıtmışdır. Bu gün də həmin kənddə həmin təsərrüfatda qeydiyyatdadır. Ağdaş rayon Dövlət Arxivindən əldə etdiyi sənədlərdən məlum olur ki, Ağdaş RİHBnın Şəmsabad kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyinin 1996-2000-ci illərin təsərrüfatbaşına kitabında iddiaçının adının üstündən xətt çəkilmiş və təsərrüfatı ayrı göstərilmişdir. Lakin təsərrüfatı barədə səhifə açılsa da, təsərrüfatının həyətyanı torpaq sahəsinin ölçüsü göstərilməmişdir. Bütün bunlar barədə iddiaçının məlumatı və xəbəri olmamışdır. Ona ayrı təsərrüfat verilməsi ilə əlaqədar heç bir quruma müraciət etməmişdir. Kənd icra nümayəndəliyindən verilən məlumata görə ona torpaq sahəsi mərhum valideynlərindən qalmış 0.24 hektar torpaq sahəsinin yerləşdiyi ərazidən ayrılmışdır. Kənd icra nümayəndəsinin göstərişi və razılığı ilə, o 2018-ci ildə mərhum valideynlərinə məxsus olmuş həmin həyətyanı torpaq sahəsində yaşayış evi tikdirmişdir. İslahat zamanı Ağdaş rayonun Şəmsabad kəndində ailəsinə məxsus olan 0.24 hektar həyətyanı torpaq sahəsinə dair Ağdaş rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 24 noyabr 1998-ci il tarixli 20 saylı qərarına əsasən 24 aprel 2010-cu ildə Ağdaş rayonun Şəmsabad kəndində vəfat etmiş mərhum qardaşı X2 adına 2/4420 sayı ilə kitabda qeydə alınmış JN-071A (kod ********) saylı torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamə verilmişdir. Təsərrüfatı ayrı göstərildiyindən adı həmin şəhadətnamənin adlılar siyahısına salınmamışdır. Adına ayrıca təsərrüfata dair sənədləri əldə etmək məqsədi ilə cavabdeh DƏDRXnin 17 saylı Ərazi İdarəsinə edilmiş müraciətin cavab məktubundan məlum olmuşdur ki, ərazi idarəsində elektron adlı siyahıda (DBF) X6 adına Ağdaş rayonu, Şəmsabad kəndində JN-283 nömrəli torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin olması qeyd edilmiş, lakin torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamə barədə qeydiyyat kitabında hər hansı qeydin və arxivdə ikinci nüsxəsinin olması barədə heç bir məlumat mövcud deyildir. Elektron məlumat bazasına əsasən JN-0050 nömrəli torpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktda Ağdaş rayonu, Şəmsabad kəndində X3 mülkiyyətində 0.23 hektar kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin olması, JN-071A saylı torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnaməyə əsasən mərhum qardaşı X4 mülkiyyətində 0.24 hektar həyətyanı torpaq sahəsinin olması qeyd edilmişdir. Ona görə də cavabdeh orqana müraciət edərək onlar tərəfindən təsərrüfatı ayrı göstərildiyindən onun təsərrüfatının harada yerləşməsini və ölçülərini ona göstərilməsini xahiş etsə də cavabdeh orqan bunu etməkdən imtina etmişdir. Ona görə də cavabdeh orqana qarşı hazırki iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Məhkəmə aşağıdakı hallara görə hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. Belə ki, hazırkıiddianın xüsusi mümkünlük şərtlərindən biri ondan ibarətdir ki, iddiaçı əvvəlcədən eyni məzmunlu tələblə inzibati orqana müraciət etsin, inzibati orqan onun müraciətinin təmin edilməsindən imtina etsin və ya qanunvericiliklə müəyyən edilmiş müddət ərzində onun müraciətini cavablandırmasın. İş üzrə iddiaçının hazırki tələblə cavabdeh inzibati orqana müraciət etməsi və sonuncunun bundan imtina etməsi barədə sübutlar iş materiallarına əlavə edilməmiş və iddia ərizəsinin məzmunundan da iddiaçının birbaşa məhkəməyə müraciət etdiyi müəyyən olunmuşdur. Bu səbəblərdən də məhkəmə hesab edir ki, hazırkı vəziyyətdə iddianın mümkünlüyünə dair şərtlərə iddiaçı tərəfindən riayət edilmədiyindən, bununla da tərəflər arasında iddia predmeti barədə mübahisə hazırda mövcud olmadığından iddia mümkün sayıla bilməz. Məhkəmə qeyd edir ki, inzibati mübahisələrə dair iddianın əsaslılığının yoxlanılması üçün zəruri ilkin şərt onun mümkün olmasıdır. Mümkünlük şərtləri iddiaya mahiyyəti üzrə baxmağa imkan verən şərtlərin mövcudluğunun yoxlanılmasını nəzərdə tutur. Ona görə də, iddianın mümkünlüyü həmişə onun əsaslılığının yoxlanılmasından əvvəl aparılan hüquqi dəyərləndirmədir. İlk növbədə iddiaçının həmin iddia tələbi üzrə subyektiv hüququnun olub-olmamasını, cavabdehin həmin iddiaya cavab verməli olub-olmamasını, qanunvericilikdə nəzərdə tutulduğu hallarda cavabdehin imtinasının olub-olmamasını, İPM-də nəzərdə tutulmuş iddia müddətlərinə riayət edilib-edilmədiyini, prosessual həmiştirakçılığın yol verilənliyini, tələblərin bir iddiada birləşdirilməsinin mümkünlüyünü İPM-in 37-ci maddəsinə uyğun yoxlanılmalıdır (İnzibati məhkəmə icraatında iddianın mümkünlüyünə dair Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 10 aprel 2015ci il tarixli 05 nömrəli Qərarı). İşdən görünür ki, iddiaçı hazırkı tələblə bağlı cavabdeh orqana müraciət etməmiş və cavabdeh orqan rəsmi olaraq imtina etməmişdir. İddiaçı hazırkı tələblə cavabdehə müraciət etmədən birbaşa məhkəməyə müraciət etdiyindən, habelə cavabdeh tərəfindən hüquq və qanunla qorunan maraqlarının pozulması hallarını əsaslandırmadığından məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. Həmçinin məhkəmə iddiaçının diqqətinə çatdırır ki, iddiaçının cavabdeh kimi qeyd etdiyi inzibati orqana təsərrüfatbaşına kitabına əsasən təsərrüfatının hansı ölçüdə olmasının müəyyən olunması, həmin həyətyanı torpaq sahəsinin döngə nöqtələri müəyyən edilməklə yerində (naturada) ona tanıdılması və ərazi idarəsində elektron adlı siyahıda (DBF) İddiaçı adına Ağdaş rayonu, Şəmsabad kəndində JN-283 nömrəli mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin onun adına olması səlahiyyəti verilməmişdir. Bununla bağlı onun nəzərinə çatdırılır ki, “Torpaq islahatı haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 20-ci maddəsinə əsasən, torpaq islahatını Azərbaycan Respublikası Dövlət Aqrar İslahat Komissiyası, Naxçıvan Muxtar Respublikası Aqrar İslahat Komissiyası, rayon və yerli aqrar islahat komissiyaları aparır. Həmin Qanunun 22-ci maddəsində deyilir ki, fiziki və hüquqi şəxslər torpaq islahatı barədə yerli aqrar islahat komissiyasının qərarı ilə razılaşmadıqda həmin qərarı aldıqdan sonra 10 gün müddətində rayon aqrar islahat komissiyasına şikayət edə bilərlər. Rayon aqrar islahat komissiyaları daxil olan şikayətə 30 gün müddətində baxaraq qərar qəbul edirlər. Fiziki və hüquqi şəxslər rayon X7 qərarı ilə razılaşmadıqda 10 gün müddətində Azərbaycan Respublikası Dövlət Aqrar İslahat Komissiyasına şikayət edə bilərlər. Azərbaycan Respublikası Dövlət Aqrar İslahat Komissiyası daxil olan şikayətə 30 gün müddətində baxaraq qərar qəbul edir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Aqrar İslahat Komissiyasının qərarından Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada məhkəməyə şikayət verilə bilər. Digər hallarda torpaq mübahisələri Azərbaycan Respublikasının müvafiq qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulan qaydada həll edilir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 aprel 2005-ci il il tarixli 226 nömrəli fərmanına əsasən, "X15 Komissiyasının yaradılması haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1995-ci il 2 mart tarixli 290 nömrəli Fərmanı qüvvədən düşmüş hesab edilmiş, bununla da ölkədə aparılan islahat başa çatmış və X7 həmin fərmanla hüquqi varisi müəyyən edilməmişdir. İddiaçının diqqətinə çatdırılır ki, iddianın mümkün sayılmaması yenidən mümkünlük şərtlərinə əməl etməklə eyni cavabdehə qarşı iddia qaldırmaq imkanını istisna etmir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 35.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya qəbul edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında, öhdəliklərin icrası haqqında və müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin: 16.3-cü maddəsinə əsasən mübahisəni mahiyyəti üzrə həll etməyən məhkəmə qərardadları şifahi məhkəmə baxışı keçirilmədən də qəbul edilə bilər. 35.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya qəbul edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında, öhdəliklərin icrası haqqında və müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. 35.3-cü maddəsinə əsasən, iddianın mümkün sayılmaması barədə məhkəmə qərardad qəbul edir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 16.3, 35.1 və 35.3-cü maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qərara aldı : İddiaçı cavabdeh Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 17 saylı Yevlax Ərazi İdarəsinə qarşı “Ağdaş Rayon İcra Hakimiyyət Başçısının Aparatının Şəmsabad kənd inzibati ərazi nümayəndəliyi tərəfindən nümayəndəliyin onun ayrı təsərrüfatı olmasını əks etdirən 1996-2000-ci illəri əhatə edən təsərrüfatbaşına kitabına əsasən təsərrüfatının hansı ölçüdə olmasının müəyyən olunması, həmin həyətyanı torpaq sahəsinin döngə nöqtələri müəyyən edilməklə yerində (naturada) ona tanıdılması və ərazi idarəsində elektron adlı siyahıda (DBF) İddiaçı adına Ağdaş rayonu, Şəmsabad kəndində JN-283 nömrəli mülkiyyətə verilməsinə dair şəhadətnamənin onun adına olmasına dair qətnamə qəbul edilməsi” tələbinə dair iddiası mümkün sayılmır. Qərardaddan surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətində Şəki İnzibati Məhkəməsi (ünvan: ünvan 2giyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim İlqar Cabbarov