Şəki İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(116)-1522/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəki şəhəri İş № 2-1(116)-1522/2020 14.10.2020 ŞƏKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Cabbarov İlqar Hidayət oğlu İddiaçı cavabdehlər Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 17 saylı X17 və X4 qarşı (üçüncü şəxs: X12) “cavabdeh Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 17 saylı X17 tərəfindən Mingəçevir şəhəri, Naxçıvan küçəsi 40 saylı binanın 32 saylı mənzilinə digər cavabdeh X3 adına xx.xx.2010-cu il tarixdə verilmiş ********** saylı çıxarışın və mənzilin özəlləşdirilməsi ilə bağlı verdiyi ərizənin ləğv edilməsi” barədə iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərə baxaraq müəyyən etdi: İddiaçı cavabdehlər Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 17 saylı X17 və X4 qarşı (üçüncü şəxs: X12) qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, “cavabdeh Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 17 saylı X17 tərəfindən Mingəçevir şəhəri, Naxçıvan küçəsi 40 saylı binanın 32 saylı mənzilinə digər cavabdeh X3 adına xx.xx.2010-cu il tarixdə verilmiş ********** saylı çıxarışın və mənzilin özəlləşdirilməsi ilə bağlı verdiyi ərizənin ləğv edilməsi”barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi belə əsaslandırılmışdır ki, iddiaçının doğulduğu və hal-hazırda yaşadığı Mingəçevir şəhəri, Naxçıvan küçəsi 40 saylı binanın 32 saylı mənzili digər ailə üzvləri kimi onun ərizəsi əsasında cavabdeh X3 adına özəlləşdirilmişdir. Digər cavabdeh DƏDRX-nin 17 saylı X17 tərəfindən xx.xx.2010-cu il tarixdə ********** qeydiyyat nömrəsi ilə cavabdeh X3 adına mülkiyyəti təsdiq edən çıxarış verilmişdir. İddiaçı 3-cü şəxs X12 ilə 2016-cı ildə ailə həyatı qurmuşdur. Birgə nikah dövründə iki övladları olmuşdur. 2017-ci ildə 3-cü şəxs rəsmi olaraq mülkiyyətçi olan cavabdeh X3 razılığı əsasında ünvan 1 mənzil 32 ünvanına qeydiyyata düşmüşdür. Lakin son vaxtlar cavabdeh tərəfindən heç bir səbəb olmadan onlara qarşı olan münasibət pisləşmişdir. Bunun nəticəsi olaraq mübahisələr zamanı mülkiyyətçi bildirmişdir ki, ilk növbədə iddiaçının həyat yoldaşı X9 azyaşlı övladı ilə birlikdə, sonra da iddiaçını mənzildən çıxaracaqdır. Mülkiyyətçi olan cavabdeh X6 mülkiyyət hüquqlarından istifadə edərək iddiaçının ailəsini küçəyə atmaq niyyətindədir. Mülkiyyətçinin iddiaçının ailəsini küçəyə atmaq niyyəti iddiaçıya onun tərəfindən Mingəçevir şəhər Məhkəməsinə rəsmi iddia ilə müraciət etdikdən sonra məlum olmuşdur. Məhkəmənin qətnaməsi ilə cavabdeh X3 iddiası təmin olunmuşdur. Mənzil Fondunun Özəlləşdirilməsi haqqında Qanunun 12-ci maddəsinə əsasən “Mənzilə mülkiyyət hüququnun həyata keçirilməsi başqa şəxslərin hüquqlarına və qanuni mənafeyinə xələl gətirməməlidir”. İddiaçı cavabdeh DƏDRX-nin 17 saylı X16 mənzilin özəlləşməsi ilə bağlı verdiyi ərizənin ləğv edilməsi üçün müraciət etmiş, lakin cavabdeh orqan ərizənin ləğvindən imtina etmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədləri araşdırıb hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. İş materiallarında olan iddiaçının cavabdeh orqana təqdim etdiyi xx.xx.2010-cu il tarixli ərizənin surətindən müəyyən edilir ki, Hüseynov X1 şəhəri, Naxçıvan küçəsi 40, mənzil 32 ünvanında yerləşən mənzilin atası X3 adına özəlləşdirilməklə mülkiyyət hüququnun verilməsinə razılıq vermişdir. İş materiallarında olan 135093 nömrəli “Nikah haqqında şəhadətnamə”nin və “Doğum haqqında şəhadətnamə”lərin təsdiq edilmiş surətlərindən müəyyən edilir ki, İddiaçı iş üzrə üçüncü şəxs X14 ilə xx.xx.2016-cı il tarixdə nikah bağlamışdır. Onların birgə nikahından xx.xx.2017-ci il tarixdə X2 və xx.xx.2019-cu il tarixdə X5 doğulmuşdur. İş materiallarında olan Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 17 saylı X15 xx.xx.2019-cu il tarixli məktubunun surətindən görünür ki, Mingəçevir şəhəri, Naxçıvan küçəsi 40 saylı binanın 32 saylı mənzili xx.xx.2010-cu il tarixində ********** qeydiyyat nömrəsi ilə X3 adına qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarında olan Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2020-ci il tarixli 2(051)-168/2020 saylı qətnaməsindən görünür ki, X6 iddia ərizəsi ilə Mingəçevir şəhər məhkəməsinə müraciət edərək, mülkiyyətində olan, Mingəçevir şəhərinin Naxçıvan küçəsindəki 40 saylı evin 32 saylı mənzilindən X8 çıxarılması haqqında qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs İddiaçı iddia ərizəsi ilə Mingəçevir şəhər məhkəməsinə müraciət edərək, yaşadığı və qeydiyyatda olduğu Mingəçevir şəhərinin Naxçıvan küçəsindəki 40 saylı evin 32 saylı mənzilinin özəlləşməsi ilə bağlı verdiyi ərizənin etibarsız sayılması və mənzilin özəlləşməsinin ləğv edilməsi haqqında qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Mingəçevir şəhər Məhkəməsinin xx xxxx 2020-ci il tarixli 2(051)-168/2020 saylı qərardadına əsasən mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürən üçüncüşəxs İddiaçı iddia ərizəsi baxılmamış saxlanılmışdır. X3 X10 qarşı mənzildən çıxarılma tələbinə dair iddiası təmin edilmiş, X8 X3 mülkiyyətində olan, Mingəçevir şəhərinin Naxçıvan küçəsində yerləşən 40 saylı evin 32 saylı mənzilindən çıxarılması qət edilmişdir. Həmin qətnamədən müəyyən olunur ki, Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət Reyestrindən MA seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən Mingəçevir şəhərinin Naxçıvan küçəsindəki 40 saylı evin 32 saylı mənzili xx xxxx 2010-cu il tarixdə X3 adına qeydiyyata alınmışdır. Məhkəmə iddiaçının “X3 adına xx.xx.2010-cu il tarixdə verilmiş ********** saylı çıxarışın” ləğv edilməsi tələbinə münasibətdə qeyd edir ki, həmin çıxarış onun xx.xx.2010cu il tarixli ünvan 1 mənzil 32 ünvanında yerləşən mənzilin atası X3 adına özəlləşdirilməklə mülkiyyət hüququnun verilməsinə razılıq verilməsi barədə ərizəsinə əsasən verilmişdir. Yəni iddiaçının atasının həmin mənzilə mülkiyyət hüququ iddiaçının ərizəsi əsasında qeydiyyta alınmışdır. Qeyd olunan ərizə isə inzibati akt olmadığı üçün inzibati məhkəmə icraatı qaydasında mübahisələndirilə və inzibati məhkəmə baxışının predmeti ola bilməz. “İnzibati icraat haqqında” Qanunun 2.0.1-ci maddəsinə əsasən, inzibati orqan - Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanları, onların yerli (struktur) və digər qurumları, bələdiyyələr, habelə qanuna əsasən inzibati akt qəbul etmək səlahiyyəti verilmiş hər hansı fiziki və ya hüquqi şəxsdir. Həmin Qanunun 2.0.2-ci maddəsinə əsasən, inzibati akt - inzibati orqan tərəfindən ümumi (publik) hüquq sahəsinə aid olan müəyyən (konkret) məsələni nizama salmaq və ya həll etmək məqsədilə qəbul edilmiş və ünvanlandığı hüquqi və ya fiziki şəxs (şəxslər) üçün müəyyən hüquqi nəticələr yaradan qərar, sərəncam və ya digər növ hakimiyyət tədbiridir. Məhkəmə qeyd olunanlara əsasən hesab edir ki, hazırkı məzmunda iddianın mümkünlüyü üçün iddiaçının ləğvini tələb etdiyi “ərizə” müvafiq icra hakimiyyəti orqanları, onların yerli (struktur) və digər qurumları, bələdiyyələr, habelə inzibati akt qəbul etmək səlahiyyəti verilmiş hər hansı fiziki və ya hüquqi şəxs tərəfindən qəbul edilmiş olmalı və həmin “ərizə” “İnzibati icraat haqqında” Qanunun 2.0.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati akt keyfiyyətinə malik olmalıdır. Hazırkı halda, “ərizə” isə həmin Qanunun 2.0.2-ci maddəsində təsbit edilmiş inzibati akta dair şərtləri ödəmir. “İnzibati və mülki hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyətinə dair” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 2015-ci il 10 aprel tarixli, 04 nömrəli Qərarına əlavə və dəyişikliklər edilməklə 17-ci bənd aşağıdakı redaksiyada verilmişdir: “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində aparılmış qeydiyyatla bağlı münasibətlərdən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyəti müəyyən edilərkən ilk növbədə nəzərə alınmalıdır ki, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış reyestrdəki qeydiyyatı əks etdirən sənəddir və inzibati akt kimi qiymətləndirilə bilməz. Bu qəbildən olan mübahisələrin məhkəmə aidiyyəti məsələsinin həlli qaldırılmış iddianın hüquqi təbiətindən, onun mülkiyyət hüququ və ya inzibati hüquqi tələb olmasından asılıdır. İddia tələblərinin hüquqi təbiətini müəyyənləşdirərkən isə mübahisənin mahiyyəti təhlil edilərək daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyatın aparılmasına əsas təşkil etmiş hüquq müəyyənedici sənədlərə və (və ya) inzibati orqanın hərəkətlərinə qiymət verilməlidir. Əgər qeydiyyat mülki-hüquqi əqdlərin (alqı-satqı, bağışlama, vərəsəlik şəhadətnaməsi və s.) əsasında aparılmışdırsa, bu halda, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindəki qeydiyyat onun aparılmasına əsas təşkil etmiş hüquq müəyyənedici sənədlər mübahisələndirilməklə həyata keçirilməli və belə işlərə mülki məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxxx 2015-ci il tarixli 4 nömrəli qərarının 2-ci bəndinə əsasən, nəzərə alınmalıdır ki, mübahisənin məhkəmə aidiyyətinin müəyyən edilməsi üçün ilk növbədə mübahisənin tərəflərinin hüquqi vəziyyəti və onların arasındakı münasibətlərin ümumi (publik), yaxud xüsusi hüququn nizamasalma predmetinə aid olduğu müəyyən edilməlidir. Qərarın 3.1-ci bəndinə əsasən xüsusi hüquq, onun subyektləri olan fiziki və hüquqi şəxslər arasında yaranan hüquq münasibətlərini tənzimləyir; xüsusi hüquq münasibətlərinin tərəfləri bərabər mövqedədir, onlar öz iradələrini ifadə etməkdə sərbəstdirlər və heç biri digərinə münasibətdə hakimiyyət səlahiyyətlərini tətbiq etmir. Ümumi (publik) hüquq isə, publik hakimiyyət daşıyıcıları (Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanları, onların yerli (struktur) və digər qurumları, bələdiyyələr, habelə qanuna əsasən inzibati akt qəbul etmək səlahiyyəti verilmiş hər hansı fiziki və ya hüquqi şəxs) ilə fiziki və ya hüquqi şəxslər arasında olan münasibətləri tənzimləyir. Bu münasibətlərdə inzibati orqan qanunla ona həvalə edilmiş inzibati funksiyanı yerinə yetirir və digər tərəfə münasibətdə hakimiyyət səlahiyyətlərini tətbiq edir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxxx 2015-ci il tarixli 5 nömrəli qərarının 17-ci bəndinə əsasən mülki və ya cinayət məhkəmə icraatı qaydasında, habelə inzibati xətalara dair işlər üzrə icraat qaydasında baxılmalı olan mübahisələrə dair iddialar mümkün sayılmamalı, iddiaçıya aidiyyəti üzrə səlahiyyətli məhkəməyə (yaxud, inzibati xətalara dair işlər üzrə icraat qaydasında işlərə baxmaq səlahiyyəti olan orqana) müraciət etmək hüququ izah olunmalıdır. Ona görə də iddiaçının diqqətinə çatdırılır ki, hazırki tələblə bağlı aidiyyəti üzrə səlahiyyətli olan rayon (şəhər) məhkəməsinə müraciət edə bilər. Bundan başqa, məhkəmə qeyd edir ki, hazırki iddiaya inzibati məhkəmə icraatı qaydasında İnzibati Məhkəmələr tərəfindən baxılmalı olmadığından iddiaçı tərəfin dinlənilməsinə zərurət olmamışdır. Belə ki, onun dinlənilməsinin təmin edilməsi iddianın mümkün sayılması ilə nəticələnməyəcək, əksinə vaxt itkisinə, əlavə yazışmalara səbəb olacaqdır. Bu səbəbdən də icraata qənaət prinsipi rəhbər tutularaq iddiaçının dinlənilməsinə lüzum görülməmiş, hazırki qərardadla hüquqları izah edilmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin: 16.3-cü maddəsinə əsasən mübahisəni mahiyyəti üzrə həll etməyən məhkəmə qərardadları şifahi məhkəmə baxışı keçirilmədən də qəbul edilə bilər. 35.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya qəbul edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında, öhdəliklərin icrası haqqında və müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. 35.3-cü maddəsinə əsasən, iddianın mümkün sayılmaması barədə məhkəmə qərardad qəbul edir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 16.3, 35 və 80-ci maddələrini rəhbər tutaraq qərara aldı: İddiaçı cavabdehlər Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 17 saylı X17 və X4 qarşı (üçüncü şəxs: X12) “cavabdeh Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 17 saylı X17 tərəfindən Mingəçevir şəhəri, Naxçıvan küçəsi 40 saylı binanın 32 saylı mənzilinə digər cavabdeh X3 adına xx.xx.2010-cu il tarixdə verilmiş ********** saylı çıxarışın və mənzilin özəlləşdirilməsi ilə bağlı verdiyi ərizənin ləğv edilməsi” tələbinə dair iddiası mümkün sayılmır. Qərardaddan surəti təqdim olunduğu vaxtdan 10 gün müddətində Şəki İnzibati Məhkəməsi (Şəki şəhəri, S.Mümtaz küçəsi, 318) vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim İlqar Cabbarov