Şəki İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(116)-1745/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəki şəhəri İş № 2-1(116)-1745/2023 07.06.2023 ŞƏKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim İsmayılzadə Fərid Sabir oğlunun sədrliyi, Aslanova Sədaqət Bəlyar qızının katibliyi, iddiaçının nümayəndəsi X1 iştirakı ilə İddiaçı tikinti, turizm və ticarət Ko.LTD şirkəti MMC-nin cavabdeh Qəbələ rayon Soltan-Nuxa bələdiyyəsinə qarşı “iddia üzrə məhkəmə-tikinti-texniki ekspertizasının təyin edilməsi, Qəbələ rayonu “Durça” yaşayış massivində istirahət zonası tikmək məqsədilə 21,83 ha torpaq sahəsinin əvəzi ödənilməklə (alqı-satqı yolu ilə) sənədləşdirilərək, "xxxx" MMC-nin direktoru X3 mülkiyyətinə verilməsinə dair Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin xx.xx.2006-cı il tarixli, 07 nömrəli torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair qərarın və xx.xx.2006-cı il tarixli, 432 nömrəli ilə qeydiyyata alınmış Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan torpaqların alqı-satqısına dair aktın qismən, İddiaçı tikinti, turizm və ticarət Ko.LTD şirkəti MMC-yə məxsus 7,0 ha sahəsinin 21,83 ha torpaq sahəsinin daxilində əvəzi ödənilməklə (alqı-satqı yolu ilə) "xxxx" MMC-nin mülkiyyətinə verilməsi hissəsinin ləğv edilməsi, Qəbələ rayonu, “Durça” yaşayış massivində istirahət zonası tikmək məqsədilə 21,83 ha torpaq sahəsinin əvəzi ödənilməklə (alqı-satqı yolu ilə) sənədləşdirilərək, "xxxx" MMC-nin direktoru X3 mülkiyyətinə verilməsinə dair Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin xx.xx.2006-cı il tarixli, 07 nömrəli torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair qərarın və xx.xx.2006-cı il tarixli, 432 nömrəli ilə qeydiyyata alınmış Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan torpaqların alqı-satqısına dair aktına əsasən Azərbaycan Respublikası Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin Qəbələ rayon şöbəsi tərəfindən "xxxx" MMC-yə, şirkətə məxsus 7,0 ha torpaq sahəsi də daxil edilməklə satılmış 21,83 ha torpaq sahəsinə xx.xx.2007-ci il tarixli, **********00001 nömrəli torpaq sahəsinin kadastr planı, DƏDRX Qəbələ 9 saylı ərazi idarəsi tərəfindən 21,83 ha torpaq sahəsinə ayrı-ayrılıqda mülkiyyət hüququnun dövlət qeydiyyatına dair "xxxx" MMC-yə verilmiş mülkiyyət çıxarışlarının qismən, İddiaçı tikinti, turizm və ticarət Ko.LTD şirkəti MMC-yə məxsus 7,0 ha torpaq sahəsinin 21,83 ha torpaq sahəsinin daxilində "xxxx" MMC-ynin mülkiyyət hüquqlarının daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmış hissəsinin etibarsız hesab edilməsi” tələbinə dair işə Şəki İnzibati Məhkəməsinin binasında, açıq və şifahi məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçının nümayəndəsi cavabdehə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, iddia üzrə məhkəmə-tikinti-texniki ekspertizasının təyin edilməsi, Qəbələ rayonu “Durça” yaşayış massivində istirahət zonası tikmək məqsədilə 21,83 ha torpaq sahəsinin əvəzi ödənilməklə (alqı-satqı yolu ilə) sənədləşdirilərək, "xxxx" MMC-nin direktoru X3 mülkiyyətinə verilməsinə dair Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin xx.xx.2006-cı il tarixli, 07 nömrəli torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair qərarın və xx.xx.2006-cı il tarixli, 432 nömrəli ilə qeydiyyata alınmış Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan torpaqların alqısatqısına dair aktın qismən, İddiaçı tikinti, turizm və ticarət Ko.LTD şirkəti MMC-yə məxsus 7,0 ha sahəsinin 21,83 ha torpaq sahəsinin daxilində əvəzi ödənilməklə (alqı-satqı yolu ilə) "xxxx" MMC-nin mülkiyyətinə verilməsi hissəsinin ləğv edilməsi, Qəbələ rayonu, “Durça” yaşayış massivində istirahət zonası tikmək məqsədilə 21,83 ha torpaq sahəsinin əvəzi ödənilməklə (alqı-satqı yolu ilə) sənədləşdirilərək, "xxxx" MMC-nin direktoru X3 mülkiyyətinə verilməsinə dair Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin xx.xx.2006-cı il tarixli, 07 nömrəli torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair qərarın və xx.xx.2006-cı il tarixli, 432 nömrəli ilə qeydiyyata alınmış Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan torpaqların alqısatqısına dair aktına əsasən Azərbaycan Respublikası Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin Qəbələ rayon şöbəsi tərəfindən "xxxx" MMC-yə, şirkətə məxsus 7,0 ha torpaq sahəsi də daxil edilməklə satılmış 21,83 ha torpaq sahəsinə xx.xx.2007-ci il tarixli, **********00001 nömrəli torpaq sahəsinin kadastr planı, DƏDRX Qəbələ 9 saylı ərazi idarəsi tərəfindən 21,83 ha torpaq sahəsinə ayrı-ayrılıqda mülkiyyət hüququnun dövlət qeydiyyatına dair "xxxx" MMC-yə verilmiş mülkiyyət çıxarışlarının qismən, İddiaçı tikinti, turizm və ticarət Ko.LTD şirkəti MMC-yə məxsus 7,0 ha torpaq sahəsinin 21,83 ha torpaq sahəsinin daxilində "xxxx" MMC-ynin mülkiyyət hüquqlarının daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmış hissəsinin etibarsız hesab edilməsi barədə qərar qəbul olunmasını xahiş etmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2-1(116)-1745/2023 nömrəli qərardadı ilə "xxxx" MMC hazırkı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatına üçüncü şəxs qismində zəruri cəlb edilmişdir. Tərəflərə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq cavabdehin nümayəndəsi və üçüncü şəxsin nümayəndəsi məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. Cavabdehin nümayəndəsi X2 xx.xx.2023-cü il tarixdə məhkəməyə teleqram ünvanlayaraq, səhhətində yaranmış problemlərlə əlaqədar məhkəmə iclasında iştirak edə bilməyəcəyini bildirmiş və iclasın təxirə salınmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra - “İPM”) 62.3-cü maddəsinə əsasən hazırkı işə cavabdehin nümayəndəsinin və üçüncü şəxsin nümayəndəsinin iştirakı olmadan, tam, obyektiv və hərtərəfli baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, təqdim edilmiş məhkəmə bildirişlərində tərəflər məhkəmə baxışı iclasına gəlmədikləri halda da onların iştirakı olmadan işə baxılmasının və iş üzrə qərar qəbul edilməsinin mümkünlüyü barədə xəbərdar edilmişlər. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi ərizə təqdim edərək, iddiasını geri götürdüyünü bildirmiş, iddia ərizəsi və ona əlavə olunmuş sənədlərin geri qaytarılmasını və iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin ərizəsini iş materialları ilə birlikdə araşdıraraq hesab edir ki, o, müraciəti ilə faktiki olaraq iddianı geri götürmək niyyətini ifadə etmişdir. İddianın geri götürülməsi qanuna zidd olmadığı, digər şəxslərin hüquqlarını və qanunla qorunan mənafelərini pozmadığı üçün qəbul edilməli, iddia geri götürülmüş sayılmalı və iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Belə ki, məhkəməyə təqdim edilmiş ərizədən görünür ki, iddia tərəfi iddia tələbinə baxılmasını arzu etmir. Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçı öz iradəsinə uyğun olaraq məhkəməyə iddianın geri götürülmüş sayılması barədə ərizə verdikdə də, öz aktiv hərəkəti ilə iddia ərizəsinin məhkəmədə baxılmasını və iş üzrə qərarın qəbul edilməsini istəmədiyini ifadə etmiş olur. Belə olan halda, məhkəmə iddiaçının iradəsinə uyğun olaraq iddianın geri qaytarılması barədə qərardad qəbul etməlidir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin: 55.3-cü maddəsinə əsasən, məhkəmənin tələbinə baxmayaraq, iddiaçı 30 gündən çox müddət ərzində ardıcıl olaraq iş üzrə məhkəmə icraatından yayındıqda, iddia geri götürülmüş sayılır. Belə hallarda məhkəmə iddianın geri götürülmüş sayılması barədə qərardad qəbul edir; 55.5-ci maddəsinə görə, iddiaçı iddiadan imtina etdikdə və ya iddia məhkəmə tərəfindən geri götürülmüş sayıldıqda, məhkəmə icraata xitam verilməsi barədə qərardad qəbul edir. Həmin qərardadda iddiadan imtina edilməsinin və ya iddianın geri götürülmüş sayılmasının bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hüquqi nəticələri göstərilməlidir. Məhkəmənin həmin qərardadından şikayət verilə bilməz. İPM-də iddianın bilavasitə iddiaçının özü tərəfindən geri götürülməsi nəzərdə tutulmasa da, iddianın geri götürülməsinin bu formada həyata keçirilməsi iddiaçının maraqlarının müdafiəsi baxımından normativ tənzimetmənin hüquqi məzmununa zidd deyildir. Belə ki, hər iki hal son nəticədə iddiaçının ərizəsinə məhkəmədə baxılmasını və iş üzrə qərarın qəbul edilməsini istəmədiyini, işin nəticəsində hüquqi marağının olmadığını ifadə edir. Eyni mövqedən yanaşan Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyası 2-1(102)-21/2021 nömrəli inzibati iş üzrə xx.xx.2021-ci il tarixli qərardadında göstərmişdir ki, “...Məhkəmə kollegiyası nəzərə alır ki, iddianın geri götürülmüş hesab edilməsindən fərqli olaraq, iddianın bilavasitə iddiaçının özü tərəfindən geri götürülməsi İPM-də aşkar tənzimlənməsə də, “iddianın geri götürülməsi”nin yolverilənliyi İPM-in 55.3cü və 55.5-ci maddələrinin təyinatına və məqsədinə uyğundur. Belə ki, bir halda, iddiaçının icraatın davam etdirilməsinə marağının olmamasına dair qənaət iddiaçının icraatdan yayınmasında ifadə olunan passiv davranışından irəli gəlirsə, hazırkı halda, bu qənaət (icraatın davam etdirilməsinə marağın olmaması) iddiaçının bilavasitə özünün aktiv davranışından – onun iddianı geri götürmə barədə ərizə verməsindən irəli gəlir. Göründüyü kimi, hər iki (passiv və aktiv) davranış eyni nəticəyə yönəlməklə İPM-in 55.3-cü və 55.5-ci maddələrinin məqsədlərini – iddiaçının icraatın davam etdirilməsinə marağının olmamasının müəyyən edilməsini və bu səbəblə iddia üzrə icraata xitam verilməsini təmin edir...”. Həmçinin məhkəmə bildirir ki, M.Məmmədovun şikayəti əsasında Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 55-ci maddəsinin bəzi müddəalarının Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin İ hissəsinə uyğunluğunun yoxlanılmasına dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2014-cü il tarixli qərarına əsasən, “...İddianın geri götürülmüş sayılması iddiadan imtina olunmasının passiv növüdür və hüquq nəzəriyyəsində iddiadan imtina edilməsinin fiksiyası adlandırılır. Belə növ iddiadan imtina edilməsi üçün iddiaçının aktiv hərəkət etməsi vacib deyil. (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “X4 şikayətinə dair” 8 iyul 2013cü il tarixli Qərardadı). İddianın geri götürülmüş sayılması mübahisənin mahiyyəti üzrə həlli ilə nəticələnmədiyindən məhkəməyə müraciət etmək hüququnu məhdudlaşdırır. Burada nəzərə almaq lazımdır ki, məhkəməyə müraciət etmək hüququ yalnız icraatın başlanmasını əhatə etmir, o həmçinin mübahisənin məhkəmə vasitəsilə həllini də nəzərdə tutur. Fərdlərə məhkəmədə iddia qaldırmaq hüququ verməklə həmin iş üzrə yekun qərarın qəbul olunmasının təmin edilməməsi məhkəməyə müraciət etmək hüququnu qeyri-real edərdi. (Avropa Məhkəməsinin Kutic Xorvatiyaya qarşı iş üzrə 1 mart 2002-ci il tarixli Qərarı, § 25). Həmin məhdudlaşdırmanın Konstitusiyaya uyğun olub-olmamasını isə qeyd edildiyi kimi, legitim məqsədlərə nail olmağın və məhdudiyyətin mütənasibliyinin təhlilindən sonra müəyyən etmək mümkündür. İPM-in 55.3-cü maddəsinin mənasına görə, iddiaçının məhkəmə icraatından yayınması faktiki olaraq onun prosessual marağının itməsi səbəbindən müvafiq qərardadın verilməsi ilə nəticələnə bilər. Burada ədalət mühakiməsinin lazımınca həyata keçirilməsi məqsədi əsas götürülür. Bu məqsəd konstitusiya əhəmiyyətli olduğundan legitim sayılmalıdır... İPM-in 81.1-ci maddəsində müəyyən edilmiş əsas qaydaya müvafiq olaraq qanunla ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, qərardadlardan şikayət verilməsi mümkündür. Qanunverici icraata xitam verilməsi barədə qərardaddan fərqli olaraq, İPM-in 55.3-cü maddəsi əsasında qəbul edilən qərardadın mübahisələndirilməsinin qeyri-mümkünlüyünü müəyyən etməmişdir. Digər tərəfdən, İPM-in 83.3-cü maddəsində mübahisələndirilməyən qərardadların siyahısında İPM-in 55.3-cü maddəsi göstərilməmişdir...”. Sözügedən qərarın apellyasiya şikayətinə münasibətdə mövqeyinin ifadə olunduğu nəticə hissəsinə görə, İPM-in 55.3-cü maddəsinə uyğun olaraq iddianın geri götürülmüş sayılması barədə qəbul edilmiş qərardaddan həmin Məcəllənin 81.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq apellyasiya şikayətinin verilməsi hüququ təmin olunmalıdır. İddiaçının nümayəndəsinə izah edilir ki, iddianın geri götürülmüş hesab edilməsi eyni tərəflər arasında, eyni predmet barəsində və eyni əsaslar üzrə yenidən iddia qaldırmaq imkanını istisna etmir. Göstərilənlərə əsasən və İPM-in 55, 80 və 85.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: İddiaçı tikinti, turizm və ticarət Ko.LTD şirkəti MMC-nin nümayəndəsi X1 iddianın geri götürülməsi barədə ərizəsi təmin edilsin. İddiaçı tikinti, turizm və ticarət Ko.LTD şirkəti MMC-nin cavabdeh Qəbələ rayon Soltan-Nuxa bələdiyyəsinə qarşı “iddia üzrə məhkəmə-tikinti-texniki ekspertizasının təyin edilməsi, Qəbələ rayonu “Durça” yaşayış massivində istirahət zonası tikmək məqsədilə 21,83 ha torpaq sahəsinin əvəzi ödənilməklə (alqı-satqı yolu ilə) sənədləşdirilərək, "xxxx" MMC-nin direktoru X3 mülkiyyətinə verilməsinə dair Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin xx.xx.2006-cı il tarixli, 07 nömrəli torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair qərarın və xx.xx.2006-cı il tarixli, 432 nömrəli ilə qeydiyyata alınmış Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan torpaqların alqı-satqısına dair aktın qismən, İddiaçı tikinti, turizm və ticarət Ko.LTD şirkəti MMC-yə məxsus 7,0 ha sahəsinin 21,83 ha torpaq sahəsinin daxilində əvəzi ödənilməklə (alqı-satqı yolu ilə) "xxxx" MMC-nin mülkiyyətinə verilməsi hissəsinin ləğv edilməsi, Qəbələ rayonu, “Durça” yaşayış massivində istirahət zonası tikmək məqsədilə 21,83 ha torpaq sahəsinin əvəzi ödənilməklə (alqı-satqı yolu ilə) sənədləşdirilərək, "xxxx" MMC-nin direktoru X3 mülkiyyətinə verilməsinə dair Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin xx.xx.2006-cı il tarixli, 07 nömrəli torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair qərarın və xx.xx.2006-cı il tarixli, 432 nömrəli ilə qeydiyyata alınmış Soltan-Nuxa bələdiyyəsinin mülkiyyətində olan torpaqların alqı-satqısına dair aktına əsasən Azərbaycan Respublikası Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin Qəbələ rayon şöbəsi tərəfindən "xxxx" MMC-yə, şirkətə məxsus 7,0 ha torpaq sahəsi də daxil edilməklə satılmış 21,83 ha torpaq sahəsinə xx.xx.2007-ci il tarixli, **********00001 nömrəli torpaq sahəsinin kadastr planı, DƏDRX Qəbələ 9 saylı ərazi idarəsi tərəfindən 21,83 ha torpaq sahəsinə ayrı-ayrılıqda mülkiyyət hüququnun dövlət qeydiyyatına dair "xxxx" MMC-yə verilmiş mülkiyyət çıxarışlarının qismən, İddiaçı tikinti, turizm və ticarət Ko.LTD şirkəti MMC-yə məxsus 7,0 ha torpaq sahəsinin 21,83 ha torpaq sahəsinin daxilində "xxxx" MMC-ynin mülkiyyət hüquqlarının daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmış hissəsinin etibarsız hesab edilməsi” tələbinə dair iddiası geri götürülmüş sayılsın və iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərardaddan surəti təqdim olunduğu vaxtdan 10 gün müddətində Şəki İnzibati Məhkəməsi (Şəki şəhəri S.Mümtaz küçəsi 318) vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Fərid İsmayılzadə.