Şəki İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(116)-306/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şəki şəhəri İş № 2-1(116)-306/2022 04.05.2022 ŞƏKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Vüqar Musayev Ələkbər oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Məmmədova Aynur Əhəd qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh1nə qarşı “Azərbaycan Respublikası İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin Dövlət Əmlakının İdarə olunması və Özəlləşdirilməsi Departamenti tərəfindən verilən Qeydiyyat №001527, 02.02.2004-cü il tarixli şəhadətnaməsinə əsasən mülkiyyətində olan Qəbələ rayon, Nic qəsəbəsindəki ümumi sahəsi 80 kv.m. (əsas hissə 50 kv.m. yardımçı hissə 30 kv.m.) olan “Çayxana”nın qanunsuz sökülməsi ilə əlqədar, əmlaka görə 20000 (iyirmi min) manat, 15 il ərzində götürə biləcəyi qazanca görə isə 20000 (iyirmi min) manat məbləğində əldən çıxmış fayda olmaqla, cəmi 40000 (qırx min) manat məbləğində dəymiş ziyanın ödənilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair inzibati işə məhkəmənin binasında, açıq şifahi məhkəmə iclasında baxaraq aşağıdakı qərarı qəbul etdi: Təsviri hissə: İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1 və Qəbələ Rayon Nic Bələdiyyəsinə qarşı məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək “Azərbaycan Respublikası İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin Dövlət Əmlakının İdarə olunması və Özəlləşdirilməsi Departamenti tərəfindən verilən Qeydiyyat №001527, 02.02.2004-cü il tarixli şəhadətnaməsinə əsasən mülkiyyətində olan Qəbələ rayon, Nic qəsəbəsindəki ümumi sahəsi 80 kv.m. (əsas hissə 50 kv.m. yardımçı hissə 30 kv.m.) olan “Çayxana”nın qanunsuz sökülməsi ilə əlqədar, əmlaka görə 20000 (iyirmi min) manat, 15 il ərzində götürə biləcəyi qazanca görə isə 20000 (iyirmi min) manat məbləğində əldən çıxmış fayda olmaqla, cəmi 40000 (qırx min) manat məbləğində dəymiş ziyanın ödənilməsi öhdəliyinin cavabdehlərin üzərinə qoyulması” tələbi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı 22.04.2022-ci il tarixdə məhkəməyə ərizə təqdim edərək ttələbinin Cavabdeh1nə qarşı yönəldilməsini və Cavabdeh2 cavabdehlər siyahısından çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmənin 22.04.2022-ci il tarixli iclas protokolunun qərardadı ilə ərizə icraata qəbul edilmişdir. İşin qısa mahiyyəti ondan ibarətdir ki, iddiaçı Qəbələ rayonu Nic kəndində yerləşən Çayxananı 001527 №-li “Dövlət Əmlakının hüquqi və fiziki şəxslərə satılması haqqında” Şəhadətnaməyə əsasən satın almışdır. Bundan sonra həmin çayxana binasını çiy kərpicdən tikildiyinə, köhnə olduğuna, çay axarında yerləşdiyinə və çay suları ilə yuyulduğuna görə sökmüşdür. Çayxana binasını sökdükdən sonra iddiaçı, müvafiq sənədləşmə işləri aparmadan özbaşına olaraq sökdüyü çayxana binasının yerində yenisini inşa etməyə başlamışdır. İddiaçı, sökdüyü binanın yerində özbaşına olaraq tikdiyi və tikintisini başa çatdıra bilmədiyi həmin tikilinin, çayxananın yerləşdiyi ərazidə park salınması məqsədilə Qəbələ rayonu İcra hakimiyyəti tərəfindən sökülməsini bildirərək kompensasiyanın verilməsi tələbi ilə cavabdeh orqana müraciət etmiş, cavabdeh orqan müraciətin təmin edilməsindən imtina etmişdir. Odur ki, hazırkı inzibati mübahisə yaranmışdır. İddiaçı, məhkəmə iclasında izahat verərək göstərdi ki, 1998-ci ildə Dövlət Əmlak Komitəsinin təklifi ilə auksion formasında keçirilən açıq hərracda qalibi hesab olunduğu Qəbələ rayonu Nic qəsəbəsində yerləşən çayxana adlı ictimai iaşə obyekti əvvəllər Məişət binası olmuşdur. Həmin binanı əvvəllər mağaza kimi icarəyə götürmüş və sonra bina Əmlak Komitəsinə verildikdən sonra tərəfindən özəlləşdirilmiş və 2004-cü ildə ona satılmışdır. Bina köhnə olduğu üçün yəni tarixi bəlli olmadığı üçün həmçinin, bina çiy kərpicdən tikildiyinə və çay axarında yerləşdiyindən çay suları tərəfindən yuyulmaya məruz qaldığına görə binanı dağıdıb yerində kubikdən istifadə etməklə tikili inşa etməyə başlamışdır. 2005-ci ildə köhnə binanı sökdükdən sonra yerində tikməyə başladığı və 2000-dən artıq kubik sərf elədiyi bina İcra Hakimiyyəti tərəfindən sökülmüş və ona torpaq sahəsi və ya təzminat verilməmişdir. 2004-cü ildə özəlləşdirdiyi çayxana binasını yuxarıda qeyd olunan səbəblərə görə özü sökmüşdür. Yerində inşa etdiyi tikili isə İcra Hakimiyyəti tərəfindən sökülmüşdür. Cavabdeh iddia tələbinə etirazda qeyd etmişdir ki, Qəbələ rayonu Nic qəsəbə sakini Mehdiyev fərhad Aydın oğlunun iddia ərizəsində qeyd etdiyi çayxana binasının sökülməsi və parkın salınması barədə rayon icra hakimiyyətinin sərəncamı verilməmiş, vətəndaşa məxsus çayxana binası rayon icra hakimiyyəti tərəfindən sökülməmişdir. Həmin çayxana binasının sökülməsi və ərazidə parkın salınması barədə rayon icra hakimiyyətində heç bir məlumat yoxdur. İnzibati işə dair məzmunu aşağıda qeyd edilmiş sənədlər məhkəməyə təqdim olunmuşdur. Həmin sənədlərin məzmununa istinad olunur. Onlar məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişlər: - Azərbaycan respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 24.05.2021-ci il tarixli 2(102)-2361/2021 nömrəli qərarından görünür ki, hazırkı iddia tələbi ilə iddiaçı ilkin olaraq Qəbələ rayon Məhkəməsinə müraciət etmiş, Qəbələ rayon Məhkəməsinin 14.08.2020-ci il tarixli, 2(025)-767/2020 saylı qətnaməsi ilə iddia təmin edilməmiş, həmin qətnamədən verilmiş apellyasiya şikayəti Şəki Apellyasiya Məhkəməsi mülki Kollegiyasının 17.11.2020ci il tarixli 2(107)-20382020 nömrəli qətnaməsi ilə təmin edilməmiş, həmin qətnamədən verilmiş kassasiya şikayəti qismən təmin edilərək Şəki Apellyasiya Məhkəməsi mülki Kollegiyasının 17.11.2020-ci il tarixli 2(107)-20382020 nömrəli qətnaməsi ləğv olunmuş, mülki iş üzrə icraata xitam verilmişdir. - Şəki Regional Ədliyyə şöbəsinin 10.06.2010-cu il tarixli 1/M-43 nömrəli, iddiaçıya ünvanlanmış məktubunda qeyd edilmişdir ki, Qəbələ rayonu Nic kəndində çayxananı özəlləşdirmisiniz, lakin çayxananın altındakı torpaq sahəsini satın almamısınız. Müvafiq icazə almadan xüsusi mülkiyyətinizdə olan çayxananı sökərək yerində özbaşına tikinti işi aparmağa başlamısınız. Cavabdeh1 tərəfindən apardığınız qanunsuz tikinti işləri dayandırılmış, özbaşına yarımçıq tikili sökülmüşdür. Hazırda həmin ərazidən park kimi istifadə olunur. - 001527 №-li “Dövlət Əmlakının hüquqi və fiziki şəxslərə satılması haqqında” Şəhadətnamədən görünür ki, iddiaçı Qəbələ rayonu Nic kəndində yerləşən Çayxananı satın almışdır. Bu barədə 02.02.2004-cü il tarixdə 3 №-li reyestr kitabının 25-ci səhifəsində qeydiyyat aparılmışdır. - cavabdehin 28.06.2019-cu il tarixli imtina məktubundan görünür ki, iddiaçının kompensasiyanın ödənilməsi ilə bağlı ilkin müraciətinin təmin edilməsindən imtina edilmişdir. - cavabdehin 02.06.2005-ci il tarixli iddiaçıya ünvanlanmış məktubunda qeyd edilmişdir ki, Azərbaycan respublikası Prezidentinin regionların sosial-iqtisadi inkişafının (2004-2008-ci illər) Dövlət Proqramına uyğun olaraq yeni iş yerlərinin açılması, əhalinin məşğulluğunun artırılması, sakinlərin maddi rifahının yüksəldilməsi və istirahətlərinin yaxşı təşkil olunması məqsədilə Nic kəndində tikinti və abadlıq işlərinə başlanmışdır. Tərəfinizdən özəlləşdiridiyiniz çayxana binasının yerində icazəsiz tikintisinə başladığınız tikinti abadlaşdırılacaq sahəyə düşdüyünə, tikinti norma və qaydalarına uyğun gəlmədiyinə görə həmin tikintini aidiyyəti sənədlərini əldə etdikdən sonra yeni müəyyənləşdirilmiş cərgədə tikməyiniz tövsiyə olunur. Fərdi özəl tikintilərin tikintisinə dövlət tərəfindən vəsait ayrılmır. - cavabdehin 20.01.2013-cü il tarixdə iddiaçıya ünvanladığı 156/08 nömrəli məktubunda qeyd edilmişdir ki, Nic qəsəbəsinin mərkəzində istirahət parkı 2012-ci ildə inşa edilmişdir. Həmin parkın tikintisi zamanı hər hansı daşınmaz əmlakın sökülməsi baş verməmişdir. Qeyd olunan daşınmaz əmlakın sökülməsi barədə Cavabdeh1 sərəncamı olmamışdır. Əsaslandırma hissəsi : Tərəflər məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq, cavabdeh məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş, məhkəmə iclasının nümayəndəsinin iştirakı olmadan keçirilməsini xahiş etmişdir. Tərəflərə təqdim edilmiş məhkəmə bildirişində şifahi məhkəmə baxışı iclasına gəlmədikləri halda işə baxılmasının və iş üzrə qərar qəbul edilməsinin mümkünlüyü barədə (Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 62.3-cü maddəsi) xəbərdar edildiyindən, məhkəmə hazırki işə cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılaraq qərar qəbul edilməsini mümkün hesab edir. İPM-in 2.2, 2.2.7-ci maddələrinə əsasən, inzibati mübahisələrin həlli ilə bağlı əmlak tələbinə, habelə inzibati orqanların qanunsuz qərarları (inzibati aktları) və ya hərəkətləri (hərəkətsizliyi) nəticəsində vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi tələbinə dair iddialara inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. Həmin Məcəllənin 34.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı cavabdehdən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı olmayan (inzibati aktın qəbul edilməsinə yönəlməyən) müəyyən hərəkətlərin edilməsini tələb edə bilər. Öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə həmçinin inzibati orqanlar tərəfindən ümumi hüquqi öhdəliklərin pozulması nəticəsində vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi də tələb edilə bilər. İddiaçının iddiası mümkün iddiadır. Belə ki, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırmamışdan əvvəl müvafiq qaydada cavabdehə müraciət etmiş və yazılı qaydada imtina cavabı aldıqdan sonra məhkəməyə iddia vermişdir. Lakin, iddia əsassızdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi Maddə 21. Zərərin əvəzinin ödənilməsi 21.1. Zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. 21.2. Zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. Maddə 139.1. Mülkiyyət hüququ və daşınmaz əmlaka digər hüquqlar, bu hüquqların məhdudlaşdırılması, əmələ gəlməsi, başqasına keçməsi və xitamı dövlət qeydiyyatına alınmalıdır. Mülkiyyət hüququ, istifadə hüququ, ipoteka, servitutlar, habelə daşınmaz əmlaka digər hüquqlar bu Məcəllədə və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hallarda qeydə alınmalıdır. Maddə 139.3. Daşınmaz əmlaka hüquqların dövlət qeydiyyatı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada tərtib edilən və aparılan daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində həyata keçirilir. Maddə 157.9. Dövlət ehtiyacları tələb etdikdə, dövlət tərəfindən mülkiyyət yalnız “Torpaqların dövlət ehtiyacları üçün alınması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə nəzərdə tutulmuş hallarda dövlət əhəmiyyətli yolların və digər kommunikasiya xətlərinin çəkilməsi və quraşdırılması, sərhədboyu zolaqda dövlət sərhədinin etibarlı mühafizəsinin təmin edilməsi, müdafiə və təhlükəsizlik əhəmiyyətli obyektlərin tikilməsi, dövlət əhəmiyyətli dağ-mədən sənayesi obyektlərinin tikilməsi məqsədi ilə alınır. Maddə 246.1. Bu Məcəllənin 157.9-cu maddəsinə uyğun olaraq, torpaqların dövlət ehtiyacları üçün alınması haqqında qərar müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən “Torpaqların dövlət ehtiyacları üçün alınması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada qəbul edilir. 246.3. torpağın alınması haqqında qərar qəbul etmiş müvafiq icra hakimiyyəti orqanı bu barədə torpaq sahəsinin mülkiyyətçisinə yazılı bildiriş göndərməlidir. 246.5. bu Məcəllənin 246-249-cu maddələrinin müddəaları dövlət ehtiyacları üçün alınan torpaqla yanaşı, həmin torpaqda yerləşən və ya yerləşməyən, eyni məqsədlərlə alınan torpaqla bağlı daşınmaz əmlaka (sututarlar, meşələr, çoxillik əkmələr, tikililər, qurğular və bu kimi digər obyektlər) da daxildir. 246.7. torpaqların dövlət ehtiyacları üçün alınması, bununla bağlı kompensasiya məbləğinin hesablanması və ödənilməsi qaydaları, habelə bu sahədə tərəflər arasında yaranan digər münasibətlər “Torpaqların dövlət ehtiyacları üçün alınması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə tənzimlənir. “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinə dəyişikliklər və əlavələr edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2007-ci il 7 dekabr tarixli 506 İİİ QD nömrəli Qanununun tətbiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2007-ci il tarixli, 689 №li Fərmanının 2.3-cü bəndində göstərilir ki, dövlət ehtiyacları üçün alınan daşınmaz əmlakın mülkiyyətçisinə həmin daşınmaz əmlakın qanunvericiliyə uyğun olaraq hesablanmış bazar qiymətinin 20 faizi miqdarında satınalma qiymətinə əlavə haqq ödənilir. 203.1. Daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyat yazısı ləğv edildikdə, habelə daşınmaz əmlak tamamilə məhv olduqda, daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququ itirilir. «Torpaqların dövlət ehtiyacları üçün alınması haqqında» Qanun : Maddə 3.1.1. Dövlət əhəmiyyətli yolların və digər kommunikasiya xətlərinin (magistral neft və qaz boru kəmərlərinin, kanalizasiya, yüksək gərginlikli elektrik xətlərinin, hidrotexniki qurğuların) çəkilməsi və quraşdırılması torpağın alınmasına əsas verən dövlət ehtiyaclarıdır. Maddə 4.1. Bu Qanunun 3-cü maddəsinə uyğun olaraq dövlət ehtiyacları üçün tələb olunan hər hansı torpaq və ya paylı mülkiyyətdə olan torpaqda müvafiq pay (paylar) mülkiyyətçi (mülkiyyətçilər) ilə razılaşma əsasında, belə razılıq əldə edilmədikdə isə, məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı əsasında məcburi qaydada dövlət tərəfindən kompensasiya ödənilməklə bu Qanuna uyğun olaraq alına bilər. Maddə 5.1. İstifadədə, icarədə olmasından və torpaq sahəsindən istifadəyə dair müəyyən edilmiş yüklülüklərdən (məhdudiyyətlərdən) asılı olmayaraq xüsusi mülkiyyətdə olan torpaqlar və bələdiyyə mülkiyyətində olan torpaqlar bu Qanuna uyğun olaraq dövlət ehtiyacları üçün alına bilər. Maddə 6.1. Torpaqları dövlət ehtiyacları üçün alan orqan (bundan sonra - alan orqan) bu Qanunun 9.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada qəbul edilən, torpağın alınmasını zəruri edən dövlət ehtiyacının mövcudluğu barədə qərarla müəyyən olunur və torpaqların dövlət ehtiyacları üçün alınmasını konkret halda dövlətin adından icra edir Maddə 7.1 torpağın və ya onun müəyyən hissəsinin alınması nəticəsində öz torpağından köçürülən və həmin torpaqda yaşamaq və ondan istifadə hüququnu itirən, torpağının və digər əmlakının miqdarının, dəyərinin və ya faydalılığının azalmasına məruz qalan, sahibkarlıq fəaliyyətini tam və ya qismən davam etdirmək iqtidarında olmayan, iş yerini itirən, ümumi istifadə imkanlarını əldə etməkdən məhrum olan, əmlakının, yaxud da yaşamaq üçün vasitələrinin hər hansı digər itkisi və azalmasına məruz qalan şəxs alınmanın təsirinə məruz qalan şəxs hesab edilir. Maddə 7.2. Alınmanın təsirinə məruz qalan şəxs bu Qanunla müəyyən olunmuş qaydada bu Qanunun 7.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş itki və məhrumiyyətlər nəzərə alınmaqla kompensasiya almaq hüququna malikdir. Maddə 7.3. Bu Qanunun 7.1-ci maddəsi nəzərə alınmaqla, həmçinin bu Qanunun 11- ci maddəsinin müddəalarına əməl etmək şərti ilə aşağıdakılar da alınmanın təsirinə məruz qalan şəxslər hesab edilirlər: -7.3.1. torpaqla bağlı dövlət qeydiyyatına alınmış mülkiyyət, istifadə və ya icarə hüquqları olan, habelə qanunvericiliklə dövlət qeydiyyatı tələb olunmayan qanunauyğun istifadə və ya icarə hüquqları olan şəxslər; -7.3.2. siyahıya alma dövründə yazılı sənədlərlə təsdiq edilən torpaqla bağlı qanuni, lakin dövlət qeydiyyatına alınmamış mülkiyyət, istifadə və ya icarə hüquqları olan şəxslər (Bu Qanun qüvvəyə minənədək torpaq üzərində mülkiyyət, icarə və ya istifadə hüquqlarının əmələ gəlməsi üçün əsas olan dövlət orqanının və bələdiyyənin aktlarının və müqavilənin qanunvericiliyin tələblərinə riayət etməməklə qəbul edilməsi və ya bağlanması şəxsin torpaqla bağlı hüquqlarının qanunsuz hesab edilməsi üçün əsas ola bilməz); Maddə 7.4. Bu Qanunun 7.3.1-7.3.4-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş kateqoriyalara aid olan şəxslər bu Qanunun müddəalarına əsasən itirdikləri torpaqla bağlı kompensasiya və digər yardımlarla təmin edilirlər. Daşınmaz Əmlakın dövlət reyestri haqqında Qanunun 18.2-ci maddəsinə əsasən daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət hüququ yüklü deyildirsə və bu cür əmlak mülkiyyətçinin iradəsi ilə sökülüb tam məhv edilmişdirsə, onun ərizəsi əsasında qeydiyyat orqanı mülkiyyət hüququnun qeydiyyatını ləğv edir. Ərizənin forması müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilir. İş materiallarından və iddia ərizəsinin məzmunundan görünür ki, iddiaçının cavabdeh orqana qarşı olan tələbi - mülkiyyətində olmuş binanın sökülməsi ilə bağlı ona dəymiş zərərin ödənilməsi ilə bağlıdır. İddiaçı, məhkəmə iclasında verdiyi izahatında bildirir ki, 001527 №-li “Dövlət Əmlakının hüquqi və fiziki şəxslərə satılması haqqında” Şəhadətnamə əsasında satın aldığı Qəbələ rayonu Nic kəndində yerləşən Çayxananı o, özü sökmüşdür. Həmin çayxana binasını sökməsinə səbəb isə çayxana binasının çiy kərpicdən tikilmiş olması, köhnə olması və çay axarında yerləşdiyinə görə çay suları ilə yuyulmaya məruz qalması olmuşdur. Yəni, iddiaçının mülkiyyətində olan qeyri-yaşayış binası hər hansı kənar subyekt tərəfindən yox, məhz iddiaçının özü tərəfindən sökülmüşdür. Mülki Məcəllənin 203.1-ci maddəsinə əsasən daşınmaz əmlakın tamamilə məhv olması həmin əmlak üzərində mülkiyyət hüququnun itirilməsinə səbəb olur. İddiaçının sonradan sökülən binanın yerində inşa etdiyi tikili isə özbaşına tikili olmuş və Mülki Məcəllənin 180.2-ci maddəsinə əsasən özbaşına tikinti aparmış şəxs ona mülkiyyət hüququ əldə etmir. Odur ki, iddiaçı, mülkiyyət hüququnu itirdiyi ilkin Şəhadətnaməyə istinad etməklə sonradan özbaşına inşa etdiyi tikilinin də mülkiyyətində olması faktına istinad edə bilməz. İddiaçının qanunsuz inşa etdiyi tikiliyə görə cavabdehdən tələb etdiyi kompensasiya tələbi əsassız olmaqla yanaşı qeyd edilməlidir ki, ümumiyyətlə iddiaçıya məxsus (mülkiyyətində və ya istifadəsində olan) tikilinin cavabdeh tərəfindən sökülməsinə dair hər hansı sübut işdə mövcud deyil. İddiaçının təqdim etdiyi 2005-ci ildən indiyədək cavabdeh orqanla aralarında olan yazışmalardan görünür ki, cavabdeh orqan müvafiq park ərazisində hər hansı daşınmaz əmlakın sökülməsi ilə bağlı sərəncam vermədiyini bildirir. 02.06.2005-ci il tarixli cavabdeh orqanın məktubundan isə görünür ki, iddiaçının icazəsiz tikintisinə başladığı tikinti abadlaşdırılacaq sahəyə düşdüyünə, tikinti norma və qaydalarına uyğun gəlmədiyinə görə həmin tikintini aidiyyəti sənədlərini əldə etdikdən sonra yeni müəyyənləşdirilmiş cərgədə tikməsi tövsiyə edilmişdir. Bu isə cavabdeh orqan tərəfindən tikilinin (özbaşına olsa belə) sökülməsi kimi qiymətləndirilə və cavabdeh orqanın qanunsuz hərəkətləri kimi nəzərdən keçirilə bilməz. Odur ki, iddiaçının mülkiyyətində olan daşınmaz əmlakın məhv olması cavabdehin qanunsuz qərarları (inzibati aktları) və ya hərəkətləri (hərəkətsizliyi) nəticəsində olmadığından, iddiaçı, cavabdeh orqandan ona vurulmuş ziyanla bağlı kompensasiyanı tələb etməkdə haqlı olmamışdır. “İnzibati İcraat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunununa əsasən fiziki və ya hüquqi şəxslərin hüquqi statusuna (prinsipial hərəkət azadlığına) hər hansı müdaxiləni nəzərdə tutan tədbirlər inzibati orqanın güddüyü qanuni məqsədə mütənasib olmalı, həmin məqsədə çatmaq üçün öz məzmunu, yeri, vaxtı və əhatə etdiyi şəxslərin dairəsi baxımından zəruri və yararlı olmalıdır (maddə 17). Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinə əsasən sübutlar məhkəmə tərəfindən tam və hərtərəfli araşdırıldıqdan sonra qiymətləndirilir (maddə 58.7). Məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır (maddə 68.2). Həmin Məcəllənin 52-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iddia ərizəsinin ifadə tərzi ilə bağlı olmasa da, iddia tələbindən kənara çıxmağa haqlı deyildir. Həmin Məcəllənin 68.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. Həmin Məcəllənin 68.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. Həmin Məcəllənin 69.5-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə qərarının nəticəvi hissəsində, məhkəmənin gəldiyi nəticə, prosessual xərclər və həmin qərara qarşı hüquqi müdafiə vasitələrindən istifadə qaydası və müddəti göstərilməlidir. Nəticəvi hissə: Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 68, 69, 73, 75, 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq qərara aldı: İddiaçı Cavabdeh1nə qarşı “Azərbaycan Respublikası İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin Dövlət Əmlakının İdarə olunması və Özəlləşdirilməsi Departamenti tərəfindən verilən Qeydiyyat №001527, 02.02.2004-cü il tarixli şəhadətnaməsinə əsasən mülkiyyətində olan Qəbələ rayon, Nic qəsəbəsindəki ümumi sahəsi 80 kv.m. (əsas hissə 50 kv.m. yardımçı hissə 30 kv.m.) olan “Çayxana”nın qanunsuz sökülməsi ilə əlqədar, əmlaka görə 20000 (iyirmi min) manat, 15 il ərzində götürə biləcəyi qazanca görə isə 20000 (iyirmi min) manat məbləğində əldən çıxmış fayda olmaqla, cəmi 40000 (qırx min) manat məbləğində dəymiş ziyanın ödənilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair iddiası təmin edilmir. Qərardan onun rəsmi təqdim edildiyi vaxtdan tərəflər 30 (otuz) gün müddətində Şəki İnzibati Məhkəməsi (Şəki şəhəri, Salman Mümtaz küçəsi 318) vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verə bilərlər. Qərar onun rəsmi təqdim edildiyi vaxtdan 30 (otuz) gün müddətində apellyasiya şikayəti verilmədiyi və ya proses iştirakçıları tərəfindən şikayətin geri götürüldüyü hallarda məhkəmə qərarı onun təqdim olunduğu gündən 30 gün keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Vüqar Musayev