Şəki İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(116)-526/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəki şəhəri İş № 2-1(116)-526/2021 15.02.2021 ŞƏKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Şəki İnzibati Məhkəməsinin hakimi Qasımov Vidadi Kamal oğlu, iddiaçılar İddiaçı və Cahangirov Tural Zöhrab oğlunun Cavabdehnə qarşı "Cahangirov Tural Zöhrab oğluna cavabdeh tərəfindən verilmiş xx.xx.2004-cü il tarixli 810 qeydiyyat nömrəsi ilə qeydə alınmış AZ-1530981 nömrəli doğum şəhadətnaməsinin ləğv edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması" barədə iddiasına dair işə baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçılar İddiaçı və Cahangirov Tural Zöhrab oğlu Cavabdehnə qarşı "Cahangirov Tural Zöhrab oğluna cavabdeh tərəfindən verilmiş xx.xx.2004-cü il tarixli 810 qeydiyyat nömrəsi ilə qeydə alınmış AZ-1530981 nömrəli doğum şəhadətnaməsinin ləğv edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması" barədə iddia ərizəsi ilə Şəki İnzibati Məhkəməsinə müraciət etmişlər. Aşağıdakı hallara görə məhkəmə hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 1.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllə inzibati hüquq münasibətləri ilə bağlı mübahisələrin məhkəmə aidiyyətini, həmin mübahisələrə məhkəmədə baxılmasının və həll edilməsinin prosessual prinsiplərini və qaydalarını müəyyən edir. Həmin Məcəllənin 2.1-ci maddəsinə görə, qanunla başqa aidiyyət qaydası müəyyən edilməmişdirsə, inzibati mübahisələrə dair işlər üzrə məhkəmə icraatı inzibati məhkəmələr və inzibati kollegiyalar tərəfindən həyata keçirilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin XXXVİİ fəslində olan 339-cu maddəsində deyilir ki, müvafiq icra hakimiyyəti orqanları hüquq haqqında mübahisə olmadıqda, edilmiş qeydə düzəliş və ya dəyişikliklər etməkdən imtina etdikdə, hakim vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı kitablarında (akt kitablarında) qeydlərin düzgün olmamasının müəyyən edilməsi haqqında işlərə baxır. (339.1-ci maddə) Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı kitabında qeydlərin düzgün olmamasının müəyyən edilməsi haqqında ərizə ərizəçinin yaşadığı yerin məhkəməsinə verilir. (339.2-ci maddə) Həmin Məcəllənin 341-ci maddəsində deyilir ki, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı kitablarında qeydin düzgün olmamasını müəyyən edən məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən qeydin düzəldilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün əsasdır. Həmin Məcəllənin 25.2-ci maddəsinə görə, ümumi məhkəmələr bu Məcəllənin 26.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, bu Məcəllənin 305-ci maddəsində göstərilən xüsusi icraat işlərinə və qanunla onların səlahiyyətlərinə aid edilən digər işlərə də baxırlar. Həmin Məcəllənin 305.1.7-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatının düzgün olmamasının müəyyən edilməsi haqqında işlərə xüsusi icraat qaydasında baxır. Sadalanan normalardan görünür ki, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı kitabında, o cümlədən doğum akt qeydində düzgün olmayan qeyd yazılmışdırsa və qeydiyyat orqanı qeydə düzəliş və ya dəyişiklik etməkdən imtina edirsə, bu halda, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı kitablarında (akt kitablarında) qeydlərin düzgün olmamasının müəyyən edilməsi haqqında işlərə ərizəçinin yaşadığı yerin ümumi məhkəməsində baxılır. Həmin məhkəmə qeydin düzgün olmamasını müəyyən edən qətnamə çıxararsa, bu qətnamə qanuni qüvvəyə mindikdən sonra qeydin qeydiyyat orqanı tərəfindən düzəldilməsi, yaxud da dəyişdirilməsi üçün əsas hesab edilir. Göründüyü kimi, vətəndaşlıq vəziyyəti aktları qeydiyyatının düzgün olmamasının müəyyən edilməsi barədə ərizələrə inzibati məhkəmədə deyil, ümumi məhkəmədə baxılmalıdır. İddiaçılar İddiaçı və Cahangirov Tural Zöhrab oğlu öz tələbini doğum haqqında şəhadətnamənin ləğv edilməsi kimi ifadə etsələr də, əslində həmin doğum haqqında şəhadətnamənin ləğv edilməsi onların hüquqi marağının təmin edilməsi baxımından kifayət etmir. Həmin şəhadətnamə doğum haqqında akt qeydinin əsasında verildiyinə görə ilk növbədə irəli sürülməli olan tələb akt qeydinin düzgün olmamasının müəyyən edilməsi tələbi olmalıdır. Şəhadətnamənin ayrılıqda ləğvini tələb etmək üçün doğum akt qeydi ilə bağlı hər hansı mübahisənin olmaması lazımdır. Hazırkı mübahisə isə məhz doğum akt qeydi ilə bağlıdır. Beləliklə, iddiaçıların nail olmaq istədiyi hüquqi məqsəd Cahangirov Tural Zöhrab oğlunun doğum akt qeydinin düzgün olmamasının müəyyən edilməsindən ibarətdir. Bu məqsədə nail olmaq üçün onlar Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin XXXVİİ fəslində nəzərdə tutulmuş hüquqi müdafiə vasitələrindən istifadə etməli və Cahangirov Tural Zöhrab oğlunun doğum akt qeydinin düzgün olmamasının müəyyən edilməsi barədə ərizə ilə yaşadıqları yer üzrə Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinə müraciət etməlidirlər. Həmin işə baxılması inzibati məhkəmənin səlahiyyətinə aid deyil. "İnzibati və mülki hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyətinə dair" Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2015-ci il tarixli 4 nömrəli Qərarının 9.1-ci bəndində deyilir ki, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatını aparan orqanlar (Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin və Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisində Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin rayon (şəhər) qeydiyyat şöbələri, nikah evləri, Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin xaricdəki konsulluq idarələri, rayon tabeli şəhərlərdə, qəsəbələrdə və kəndlərdə rayon, şəhər, şəhər rayonu icra hakimiyyətlərinin nümayəndəlikləri) tərəfindən vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı kitablarında (akt kitablarında) qeydlərin aparılması, qeydlərin aparılmasından imtina olunması və ya həmin qeydlərdə düzəlişlərin edilməsindən imtina olunması ilə bağlı maraqlı şəxslərlə həmin orqanlar arasındakı mübahisələrə (vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı kitablarında (akt kitablarında) qeydlərin düzgün olmamasının müəyyən edilməsi haqqında ərizələr istisna edilməklə (MPM-in XXXVİİ fəsli), habelə adın, ata adının və soyadın dəyişdirilməsindən imtina olunması ilə bağlı verilən iddialara inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. Göründüyü kimi, həmin Qərarda da Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin XXXVİİ fəslində nəzərdə tutulmuş vətəndaşlıq vəziyyəti aktları qeydiyyatının düzgün olmamasının müəyyən edilməsi barədə işlərə baxılmasının ümumi məhkəmənin səlahiyyətinə aid olması göstərilmişdir. Göstərilən hallar məhkəmənin xx.xx.2021-ci il tarixli məktubu ilə iddiaçıların və vəkilin diqqətinə çatdırılmış və onlardan bununla bağlı fikirlərini 5 gün müddətində məhkəməyə bildirmələri xahiş edilmiş, lakin təyin olunmuş müddətdə iddiaçılar məhkəmənin məktubuna yazılı münasibət bildirməmişlər. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 35.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya qəbul edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında, öhdəliklərin icrası haqqında və müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. Həmin Məcəllənin 35.3-cü maddəsinə əsasən, iddianın mümkün sayılmaması barədə məhkəmə qərardad qəbul edir. Beləliklə, məhkəmə bu qənaətə gəldi ki, sadalanan hallara görə hazırkı iddia mümkün sayıla bilməz. Hazırkı qərardad mübahisəni mahiyyəti üzrə həll etmədiyinə görə, Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 16.3-cü maddəsinə uyğun olaraq, şifahi məhkəmə baxışı keçirilmədən qəbul edildi. Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən, məhkəmə qərara aldı : İddiaçılar İddiaçı və Cahangirov Tural Zöhrab oğlunun Cavabdehnə qarşı "Cahangirov Tural Zöhrab oğluna cavabdeh tərəfindən verilmiş xx.xx.2004-cü il tarixli 810 qeydiyyat nömrəsi ilə qeydə alınmış AZ-1530981 nömrəli doğum şəhadətnaməsinin ləğv edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması" barədə iddiası mümkün sayılmasın. Qərardaddan surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 gün müddətində Şəki İnzibati Məhkəməsi (ünvan: ünvan 2 vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Vidadi Qasımov.