Şəki İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(116)-55/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəki şəhəri İş № 2-1(116)-55/2020 29.01.2020 ŞƏKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Cabbarov İlqar Hidayət oğlunun sədrliyi, məsləhətçi (iclas katibi) X1 iştirakı ilə İddiaçı Cavabdehnə qarşı “1987-ci il tarixdən 1997-ci il tarixədək Zərdab rayonunun sabiq “Zərdabi” və “Musabəyov” adına kolxozlarında işlədiyi müddətin sosial sığorta stajına daxil edilməsi” tələbinə dair işəməhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı Cavabdehnə qarşı “1987-ci il tarixdən 1997-ci il tarixədək Zərdab rayonunun sabiq “Zərdabi” və “Musabəyov” adına kolxozlarında işlədiyi müddətin sosial sığorta stajına daxil edilməsi” barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, o 1987-ci il tarixdən 1997-ci il tarixədək Zərdab rayonunun sabiq “Zərdabi” və “Musabəyov” adına kolxozlarında kolxozçu işləmişdir. İşləməyini təsdiq edən Azərbaycan Respublikası Milli Arxiv İdarəsinin Zərdab Rayon Dövlət Arxivi tərəfindən verilmiş 18.04.2019-cu il tarixli, 122 saylı arxiv arayışında da onun əmək fəaliyyəti göstərilmişdir. Hal hazırda ona əlilliyə görə əmək pensiyası təyin edilməsi üçün cavabdeh təşkilata müraciət etsə də həmin təşkilatın 07.05.2019-cu il tarixli, **********1 saylı məktubundan göründüyü kimi Zərdab rayonunun sabiq “Zərdabi” və “Musabəyov” adına kolxozlarında 1987-ci il tarixdən 1997-ci il tarixədək işləməyi əmək kitabçasında qeyd edilmədiyindən ona müvafiq pensiya təyin edilməmiş və ona bu barədə Şəki İnzibati Məhkəməsinə müraciət etməli olduğu bildirilmişdir. Cavabdeh 04.06.2019-cu il tarixli məktubla iddia tələbinə münasibət olaraq bildirmişdir ki, Vətəndaş İddiaçı 1987-1997-ci illərdə sabiq “Zərdabi” və “Musabəyov” adına kolxozlarda işləməsi barədə əmək kitabçası təqdim edə bilmədiyinə görə pensiya hesablanmasında həmin illəri nəzərə almaq mümkün olmamışdır. İddiaçı və cavabdehin nümayəndəsi məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, iddiaçının hüquqi marağını nəzərə alan məhkəmə hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. Belə ki, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, iddiaçıya 03.04.2019cu il tarixdə üçüncü qrup ümumi xəstəlikdən əlillik təyin olunmuşdur. Ona həmin tarixdən əlilliyə görə sosial müavinət təyin olunmuş və hal-hazırda ödənişi təmin olunur. Vətəndaşa 52 yaşına uyğun 12 il 04 ay sosial sığorta stajı tələb olunmasına baxmayaraq pensiya təyin edilməsi üçün tələb olunan kapitalı yaranmadığı üçün pensiya təyinatından imtina edilmişdir. Belə ki, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olunmuşdur ki, iddiaçının 1987-ci il tarixdən 1997-ci il tarixədək Zərdab rayonunun sabiq “Zərdabi” və “Musabəyov” adına kolxozlarda işlədiyi onun sosial sığorta stajına daxil ediləcəyi təqdirdə onun 23 il 6 ay 22 gün il sosial sığorta stajı və 14863 manat pensiya kapitalı yaranır və bu da ona pensiya təyin edilməsi üçün tələb olunan 17760 manat pensiya kapitalından azdır. Şərh olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi təmin olunaçağı təqdirdə belə iddiaçının pensiya hüququndan istifadəyə imkan verməyəcəkdir. Bu səbəbdən də məhkəmə hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. “İnzibati məhkəmə icraatında iddianın mümkünlüyünə dair” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 10.04.2015-ci il tarixli 5 nömrəli qərarında göstərilmişdir ki, iddianın mümkünlüyü baxımından hüququn pozulması o halda mövcud olur ki, hüquqa müdaxilə aşkar şəkildə baş verir və birmənalı nəzərə çarpır. Bu zaman məhkəmələr müdafiə edilmək istənilən hüququn təbiətini, həmin subyektiv hüququn tanıdığı imkanları, qanunvericilikdə təsbit edilmiş onun qoruma sferası ilə bağlı hədləri nəzərə almalıdırlar. İddia qaldırmış şəxsin hüquqlarının qorunmasının bilavasitə qanundan irəli gəldiyi hallarda, bir qayda olaraq iddia mümkün sayılmalıdır. Bəzi hallarda qanunvericilik konkret məsələlər üzrə məhz hansı şəxslər dairəsinin müdafiə olunduğunu aydın təsbit edir. Belə tənzimləmənin olmadığı hallarda üçüncü şəxslərin hüquqlarının təminat altına alınıbalınmadığının aydınlaşdırılması üçün hər bir konkret halın xüsusiyyətlərindən çıxış etməklə qanunvericinin güddüyü məqsəd, ictimai və fərdi maraqların ədalətli balanslaşdırılması və s. meyarlar nəzərə alına bilər. İddianın mümkünlüyü baxımından hüququn pozulub-pozulmadığının müəyyən olunmasının qiymətləndirilməsi zamanı iddiaçının hüquqi marağı, başqa sözlə konkret halda hüquqi müdafiəyə ehtiyacının olubolmadığı da nəzərə alınmalıdır. Bu zaman iddiaçının arzuladığı məqsədə çatmaq üçün düzgün hüquqi müdafiə vasitələrindən, o cümlədən əlverişli iddia növündən istifadə edibetmədiyi yoxlanılmalıdır. İddiaçının hüquqi marağı yalnız o halda mövcud olacaqdır ki, onun çatmaq istədiyi məqsədə qaldırılmış iddianın uğurlu olması ilə nail olmaq mümkün olsun. İddiaçı öz məqsədinə digər hüquqi müdafiə vasitələrindən, eləcə də başqa predmetli iddia qaldırmaqla, həmçinin başqa cavabdehə qarşı iddia irəli sürməklə daha tez, daha münasib və daha sadə yolla nail ola bilərsə, yardım etmək vəzifəsinə əməl etmək şərtilə məhkəmələr iddianın mümkünlüyü məsələsinə baxa bilərlər (bənd - 5.1, 5.2, 5.3, 5.4, 6.1, 6.2, 7). Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin: 35.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya qəbul edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında, öhdəliklərin icrası haqqında və müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. 35.3-cü maddəsinə əsasən iddianın mümkün sayılmaması barədə məhkəmə qərardad qəbul edir. Yuxarıda göstərilənlər əsasən, Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 1.1, 35 və 80-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: İddiaçı Cavabdehnə qarşı “1987-ci il tarixdən 1997-ci il tarixədək Zərdab rayonunun sabiq “Zərdabi” və “Musabəyov” adına kolxozlarında işlədiyi müddətin sosial sığorta stajına daxil edilməsi” tələbinə dair iddiası mümkün sayılmır. Qərardaddan surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 gün müddətində Şəki İnzibati Məhkəməsi (ünvan: ünvan 2giyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim İlqar Cabbarov