Şəki İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(116)-803/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəki şəhəri İş № 2-1(116)-803/2021 17.05.2021 ŞƏKİ İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim İsmayılzadə Fərid Sabir oğlu, İddiaçı cavabdehlər Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinə və Cavabdeh2nə qarşı “yeni diplom sənədinin verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair inzibati iş üzrə iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərə Şəki İnzibati Məhkəməsinin binasında baxaraq müəyyən etdi: İddiaçı cavabdehlər Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinə və Cavabdeh2nə qarşı məhkəməyə müraciət edərək yeni diplom sənədinin verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul olunmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsinin əsaslarına görə, iddiaçı Balakən rayonu Talalar kəndində yaşayır. 2011-ci ildən hal-hazıradək Balakən rayonu Talalar kənd tam orta məktəbində ibtidai sinif müəlliməsi işləyir. 2004-cü ildə Cavabdeh2nə daxil olmuş və 17.06.2008-ci ildə "ibtidai təhsil” ixtisası üzrə tam kursu bitirmişdir. Dövlət İxtisas Komissiyasının 17.06.2008-ci il tarixli qərarı ilə ona ibtidai sinif müəllimi ixtisası verilmiş, 30.07.2008-ci ildə 29376 nömrə ilə qeydiyyata alınmaqla, BB-İİ N 080222 nömrəli diplom verilmişdir. Eyni zamanda Cavabdeh2 direktoru Xəlil Orucovun 30.11.2006-cı il tarixli 321 nömrəli arayışına əsasən İddiaçı Kollecin “ibtidai təhsil” ixtisası kursunun M-011601-4qa qrupunun qiyabi şöbəsində ödənişli əsaslarla oxuduğu qeyd edilmişdir. 2020-ci ildə müəllimlərin diaqnostik qiymətləndirilməsində iştirak etmək üçün sənədlərini Balakən rayon Təhsil Şöbəsinə təqdim etdikdə, məlum olmuşdur ki, iddiaçıya təqdim olunan “ibtidai təhsil” ixtisası üzrə BB-İİ N080222 nömrəli diplomun Cavabdeh2 tərəfindən verilmədiyi qeyd edilmişdir. Bundan sonra Cavabdeh2nə müraciət etmişdir. Cavabdeh2 20.05.2020-ci il tarixli 1/1785 saylı məktubunda qeyd edilmişdir ki, İddiaçı Cavabdeh2ndə təhsil almamış və ona “ibtidai təhsil” ixtisasını bitirməsi haqqında qeyd olunan diplom blankı (BB-İİ N080222, N29376) verilməmişdir. Bundan sonra sənədin alınması ilə bağlı Təhsil Nazirliyinə müraciət etmişdir. Təhsil Nazirliyi araşdırma aparmış və ona 02.03.2021-ci il tarixli H-1604/31-24 saylı məktub göndərərək adına yazılmış BB-İİ N080222 nömrəli diplom blankının hüquqi əsasının olmadığı qeyd edilmişdir. Həmin imtina məktubunu 12.03.2021-ci il tarixdə almışdır. Diplomun dövlət qeydiyyatına alınmaması iddiaçının təqsiri üzündən olmamış və onun da belə səlahiyyəti olmamışdır. Həmin səlahiyyətlər cavabdehə məxsusdur. 2004-cü ildə Cavabdeh2nə daxil olduğundan və 17.06.2008-ci ildə “ibtidai təhsil” ixtisası üzrə tam kursu bitirdiyindən onun təhsili qanunidir. Lakin cavabdehin imtinası qanunsuz və əsassızdır və iddiaçının hüquqlarının pozulmasına səbəb olmuşdur. Məhkəmə tərəfindən iddiaçıya 16.04.2021-ci il tarixli yardım məktubu ünvanlanaraq, Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosesual Məcəllənin (bundan sonra “İPM”) 13-cü maddəsinə müvafiq olaraq, bildirilmişdir ki, həmin Məcəllənin 8.1.4-cü maddəsinə əsasən iddiaya cavabdehin yerləşdiyi yerin məhkəməsi tərəfindən baxılmalı olduğundan, iddia ərazi aidiyyəti üzrə cavabdeh Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin yerşəşdiyi yer - Bakı şəhəri Xətai Prospekti 49 ünvanı nəzərə alınmaqla, baxılması üçün Bakı İnzibati Məhkəməsinə göndərilməlidir. İPM-in 8.2-ci maddəsinə görə predmet və ya ərazi aidiyyəti üzrə mübahisəyə baxılması onun səlahiyyətinə aid olmadığı hallarda, məhkəmə tərəfləri dinlədikdən sonra xidməti vəzifəsinə görə mübahisənin aidiyyətini müəyyənləşdirir və həmin mübahisə ilə bağlı işi aidiyyəti üzrə müvafiq səlahiyyətli məhkəməyə göndərir. İddiaçı məhkəmənin yardım məktubunu 22.04.2021-ci il tarixdə almış, 06.05.2021ci il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş ərizəsi ilə bildirmişdir ki, hazırkı işdə ərazi aidiyyəti İPM-in 8.1.2-ci və 8.3-cü maddələrinin tələbləri baxımından həll edilməlidir. Belə ki, 2004cü ildə Cavabdeh2nə daxil olmuş və 17.06.2008-ci ildə “ibtidai təhsil” ixtisası üzrə tam kursu bitirmişdir. Dövlət İxtisas Komissiyasının 17.06.2008-ci il tarixli qərarı ilə ona ibtidai sinif müəllimi ixtisası verilmiş, 30.07.2008-ci ildə Cavabdeh2 tərəfindən 29376 nömrə ilə qeydiyyata alınmaqla BB-İİ N080222 nömrəli diplom verilmişdir. İddiası ilə yeni diplom sənədinin verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması xahiş etmişdir. Hazırkı iş üzrə qaldırdığı iddianın növü mübahisələndirmə və öhdəliyin icrası haqqında iddiadır. Yeni diplom sənədinin verilməsi öhdəliyinin icrası həm Cavabdeh2nə, həm də Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinə həvalə olunduğunu və həmin müəssisələrin hüquqi ünvanlarının başqa yerlər olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, hazırkı işə ərazi aidiyyəti üzrə iddiaçı tərəfindən seçilən məhkəmə tərəfindən baxılmalıdır. Ona görə də, qeyd edilənləri və müvafiq qanunvericilik aktlarını nəzərə alaraq işə Şəki İnzibati Məhkəməsində baxılmasına dair qərar çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iddiaçının ərizəsini iş materialları ilə birlikdə araşdıraraq hesab edir ki, iş aidiyyəti üzrə baxılması üçün Bakı İnzibati Məhkəməsinə göndərilməlidir. Belə ki, hazırkı iddia tələbi İPM-in 2.2.2-ci maddəsinə əsasən inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılan iddia növlərindən biri olan inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara, yəni öhdəliyin icrası haqqında iddialara aiddir. İnzibati mübahisələrin ərazi aidiyyəti müəyyən edilərkən İPM-in 8-ci maddəsində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq olunur ki, həmin Məcəllənin: 8.1.1-ci maddəsinə əsasən daşınmaz əmlakla, yaxud müəyyən ərazi ilə bağlı hüquq və ya hüquq münasibəti ilə əlaqədar inzibati mübahisələrə həmin əmlakın və ya ərazinin aid olduğu yerin məhkəməsi tərəfindən baxılır; 8.1.2-ci maddəsinə görə mübahisələndirmə haqqında iddialara mübahisə edilən inzibati aktı qəbul etmiş inzibati orqanın yerləşdiyi yerin məhkəməsi tərəfindən baxılır. İnzibati akt səlahiyyəti birdən çox məhkəmənin yurisdiksiyasına aid olan ərazini əhatə edən inzibati orqan tərəfindən qəbul edildiyi hallarda, belə inzibati aktlara qarşı iddialara hüquqlarına (qanunla qorunan maraqlarına) müdaxilə edilən şəxsin yaşayış yerinin və ya olduğu yerin məhkəməsi tərəfindən baxılır. Azərbaycan Respublikasının xaricdə yerləşən diplomatik nümayəndəlikləri və konsulluqlarının səlahiyyətinə aid olan ərazilərdə Azərbaycan Respublikasına qarşı iddialara müvafiq icra hakimiyyəti orqanının yerləşdiyi yerin məhkəməsi tərəfindən baxılır; 8.1.3-cü maddəsinə əsasən inzibati orqanla hakim, dövlət qulluqçusu və ya hərbi qulluqçu arasında mövcud olan və ya əvvəllər mövcud olmuş xidməti hüquq münasibətləri ilə bağlı həmin orqana qarşı iddialara, habelə belə hüquq münasibətlərinin yaranması ilə əlaqədar mübahisələrə iddiaçının xidməti yaşayış sahəsinin olduğu yerin, belə yaşayış sahəsinin olmadığı hallarda yaşayış yerinin, bu halların heç birinin olmadığı təqdirdə isə ilkin inzibati aktı qəbul etmiş inzibati orqanın (cavabdehin) yerləşdiyi yerin məhkəməsi tərəfindən baxılır; 8.1.3-1-ci maddəsinə görə Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağı altında üzən dəniz gəmisinin və ya daxili səfər gəmisinin kapitanının vəsiyyətnamənin təsdiqi ilə əlaqədar hərəkəti və ya hərəkətsizliyi, yaxud onu təsdiq etməkdən imtina etməsi ilə bağlı iddialara həmin gəminin qeydiyyat limanının yerləşdiyi yerin məhkəməsi tərəfindən baxılır; 8.1.4-ci maddəsinin tələbinə əsasən isə digər hallarda iddialara cavabdehin yerləşdiyi yerin, yaşayış yerinin, yaşayış yerinin olmadığı hallarda olduğu yerin və ya axırıncı yaşayış yaxud olduğu yerin məhkəməsi tərəfindən baxılır. Normanın tələbindən də göründüyü kimi, öhdəliyin icrası haqqında iddialara, əgər həmin iddialar daşınmaz əmlakla, yaxud müəyyən ərazi ilə bağlı deyildirsə, inzibati orqanla hakim, dövlət qulluqçusu və ya hərbi qulluqçu arasında mövcud olan və ya əvvəllər mövcud olmuş xidməti hüquq münasibəti ilə bağlı deyildirsə, Azərbaycan Respublikası Dövlət bayrağı altında üzən dəniz gəmisinin və ya daxili səfər gəmisinin kapitanının vəsiyyətnamənin təsdiqi ilə əlaqədar hərəkəti və ya hərəkətsizliyi, yaxud onu təsdiq etməkdən imtina etməsi ilə bağlı deyildirsə, cavabdehin yerləşdiyi yerin, yaşayış yerinin, yaşayış yeri olmadığı hallarda olduğu yerin və ya axrıncı yaşayış, yaxud olduğu yerin məhkəməsi tərəfindən baxılır. Hazırkı iddia öhdəliyin icrası haqqında iddiadır və aidiyyətlə bağlı sadalanan istisnalar iş üzrə müəyyən olunmur. Həmçinin iddia ərizəsində də göstərildiyi kimi, iddiaçıya ünvanlanmış 02.03.2021-ci il tarixli H-1604/31-24 nömrəli imtina məktubu Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən verilmişdir. İddia ərizəsi və məhkəmənin yardım məktubuna iddiaçının cavabının məzmunundan da görünür ki, iddiaçının Cavabdeh2 də cavabdeh qismində qoymaqda əsl məqsədi iddiasına ərazi aidiyyəti üzrə Şəki İnzibati Məhkəməsində baxılması niyyətinin həyata keçirilməsindən ibarət olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 62-ci maddəsinə əsasən hər kəsin onun işinə qanunla müəyyən edilmiş məhkəmədə baxılması hüququ vardır. «İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında» Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsinin birinci bəndinə əsasən hər kəs onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən və ya ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsilə, ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. «Məhkəmələr və hakimlər haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun 15ci maddəsinin tələbinə əsasən işlərin Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş məhkəmə aidiyyətinin dəyişdirilməsi qadağandır. Həmin qanunun 43-cü maddəsinə görə inzibati məhkəmənin təşkili və olduğu yer Məhkəmə-Hüquq Şurasının təklifi nəzərə alınmaqla Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndinə uyğun olaraq müəyyən olunur, ərazi yurisdiksiyası isə Məhkəmə-Hüquq Şurası tərəfindən müəyyən olunur. Beləliklə, məhkəmə iş materiallarını nəzərdən keçirərək hesab edir ki, hazırkı iddiaya ərazi aidiyyatı üzrə cavabdeh Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin yerşəşdiyi yerin məhkəməsində, yəni hüquqi ünvanı Bakı şəhəri Nərimanov rayonu Ş.İ.Xətai prospekti 49 olduğundan, Bakı İnzibati Məhkəməsində baxılmalıdır. Belə ki, “Azərbaycan Respublikası apelyasiya, ağır cinayətlər, hərbi, inzibati və kommersiya məhkəmələrinin ərazi yurisdiksiyası”nın təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Məhkəmə Hüquq Şurasının 14.11.2019-cu il tarixli 4 nömrəli qərarının 15.5-ci bəndinə əsasən Bakı şəhərinin Nərimanov rayonu Bakı İnzibati Məhkəməsinin yurisdiksiyasına aid olan ərazi vahididir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 8.2-ci maddəsinə əsasən predmet və ya ərazi aidiyyəti üzrə mübahisəyə baxılması onun səlahiyyətinə aid olmadığı hallarda, məhkəmə tərəfləri dinlədikdən sonra xidməti vəzifəsinə görə mübahisənin aidiyyətini müəyyənləşdirir və həmin mübahisə ilə bağlı işi aidiyyəti üzrə müvafiq səlahiyyətli məhkəməyə göndərir. Qeyd olunanlara nəzərən iddiaçının işin baxılması üçün ərazi aidiyyəti üzrə Bakı İnzibati Məhkəməsinə göndərilməsinə etirazı əsassızdır. Həmin Məcəllənin 8.5-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 8.2-8.4-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda məhkəmə əsaslandırılmış qərardad qəbul edir. Məhkəmənin aidiyyətlə bağlı qərardadından, həmin qərardadın təqdim olunduğu vaxtdan 10 gün müddətində yuxarı məhkəməyə şikayət verilə bilər. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İPM-nin 8, 16.3, 80, 81.1 və 85.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: İddiaçı cavabdehlər Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinə və Cavabdeh2nə qarşı yeni diplom sənədinin verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması tələbinə dair inzibati iş ərazi aidiyyəti üzrə baxılması üçün Bakı İnzibati Məhkəməsinə göndərilsin. Qərardaddan surəti təqdim olunduğu vaxtdan 10 gün müddətində Şəki İnzibati Məhkəməsi (Şəki şəhəri S.Mümtaz küçəsi 318) vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Fərid İsmayılzadə