Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(118)-1031/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Sumqayıt şəhəri İş № 2-1(118)-1031/2021 07.06.2021 SUMQAYIT İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Əzizova Vəfa Ehtiram qızının sədrliyi, X9 Ramiz qızının katibliyi, İddiaçı (işləməyən, ünvan 1 ünvanında yaşayan) iştirakı ilə, Üçüncü şəxs Hüseynzadə Fərid Rövşən oğlunun (işləməyən, ünvan 2 ünvanında yaşayan) iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə qarşı X1, X2 və onların övladları X4 və Hüseynzadə Fərid Rövşən oğlunun iddiaçının mülkiyyətində olan ünvan 1 ünvanından qeydiyyatdan çıxarılmaları vəzifəsinin cavabdehin üzərinə qoyulması tələbinə dair iddiası üzrə işə Sumqayıt şəhəri, Azərbaycan prospekti, 22 ünvanda yerləşən məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qərarı qəbul etdi: TƏSVİRİ HİSSƏ İddiaçı cavabdeh Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək X1, X2 və onların övladları X4, Hüseynzadə Fərid Rövşən oğlunun iddiaçının mülkiyyətində olan ünvan 1 ünvanından qeydiyyatdan çıxarılmaları vəzifəsinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmənin 19.05.2021-ci il tarixli qərardadı ilə X6, X7 və onun övladları X10, Hüseynzadə Fərid Rövşən oğlu üçüncü şəxs qismində məhkəmə icraatına cəlb edilmişlər. Şifahi məhkəmə baxışında iştirak edən İddiaçı izahat verərək bildirdi ki, onun 85 yaşı vardır, ünvan 1-da yaşayır və həmin mənzil onun şəxsi mülkiyyətindədir. Belə ki, o, mənzili 1993-cü ildə özəlləşdirilmişdir. Həmin mənzilə tanışları olan, lakin onunla heç bir qohumluq əlaqəsi olmayan X3, X5 müvəqqəti qeydiyyata götürmüş, sonradan onların övladları X8 və Hüseynzadə Fərid Rövşən oğlu da qeyd edilən mənzilə qeydiyyat düşmüşlər. Lakin onlar bu mənzildə bir gün belə olsun yaşamayıblar. Onların onun mənzilinə heç bir hüququ yoxdur və bu şəxslərin onun mənzilində qeydiyyatda qalmaları bir mülkiyyətçi kimi onun hüquqlarını pozur. O, öz mənzili üzərində faktiki sərəncam vermək hüququndan məhrum olur. O, ərizə ilə cavabdeh Sumqayıt Şəhər Polis İdarəsinə müracit etmiş, lakin ona ünvanlanan 04.03.2021-ci il tarixli cavab məktubunda bu məsələnin inzibati məhkəmə yolu ilə həll olunması qaydası izah edilmişdir. Şifahi məhkəmə baxışında iştirak edən üçüncü şəxs Hüseynzadə Fərid Rövşən oğlu iddianı qəbul edərək izah etdi ki, İddiaçı onun babası ilə faktiki nikahda yaşamışdır. 2011-ci ildə öz evlərini satmışlar və qeydiyyata düşməyə başqa yerləri olmadığı üçün iddiaçının mənzilinə qeydiyyata düşmüşlər. Qeyd olunan ünvanda faktiki yaşaşmışlar və həmin mənzilə heç bir iddiaları yoxdur. Cavabdeh və üçüncü şəxslər A.Hüseynov, S.Hüseynova və Ş.Hüseynova şifahi məhkəmə baxışının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasında iştirak etməmişlər. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası İPM-nin 62.3-cü maddəsinə əsasən cavabdehin nümayəndəsinin və üçüncü şəxslərin iştirakı olmadan işə baxılmasını və iş üzrə qərar qəbul edilməsini mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan: - Sumqayıt şəhər Texniki İnventarlaşdırma Bürosu tərəfindən verilmiş, 14 saylı reyestr kitabında 9824 sıra nömrəsi ilə qeydə alınmış qeydiyyat vəsiqəsindən görünür ki, 21.10.1993cü il tarixli bağışlama müqaviləsinə əsasən Sumqayıt şəhəri, 9-cu mikrorayon, ev 9D, 10 saylı mənzil İddiaçı adına qeydə alınmışdır. - Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən verilmiş 02.02.2021-ci il tarixli, ******* yaşayış yeri üzrə qeydiyyat haqqında arayışlardan görünür ki, X6, X7 , X10 və Hüseynzadə Fərid Rövşən oğlu ünvan 1 ünvanında qeydiyyatdadır. - Sumqayıt şəhər Polis İdarəsi tərəfindən verilmiş 05.05.2021-ci il tarixli, 123-17514- 1221 saylı məktubundan görünür ki, İddiaçı iddiasına dair qərar qəbul olunarsa, icra olunacağı bildirilmişdir. - 9 saylı MKS tərəfindən verilmiş 16.04.2021-ci il tarixli 490 saylı ailə tərkibi arayışından görünür ki, X6, X7 və onun övladları X10, Hüseynzadə Fərid Rövşən oğlu ünvan 1 ünvanında qeydiyyatdadırlar. - Sumqayıt şəhər Polis İdarəsi tərəfindən verilmiş 04.03.2021-ci il tarixli, 123-8001P- 3221 saylı imtina məktubundan görünür ki, “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında ” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-cu maddəsi ilə müəyyən edilmiş şəxsin yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılmasına əsas olan hallar, eləcə də qeyd edilən məsələnin yaşayış sahəsinə münasibətdə hüquqi nəticəyə səbəb ola biləcəyi nəzərə alınaraq X1, X2 və onların övladları X4, Hüseynzadə Fərid Rövşən oğlunun yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılması məsələsinə inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılması məqsədə uyğundur, iddiaçıya aidiyyəti üzrə məhkəməyə müraciət etməsi tövsiyə olunmuşdur. ƏSASLANDİRMA HİSSƏSİ Məhkəmə iddiaçının və üçüncü şəxs F.Hüseynzadənin izahatlını dinləyərək, iş üzrə toplanmış materialları tədqiq edərək və araşdırılan sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsinə görə mülkiyyət hüququ - subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur. Həmin Məcəllənin 157.4-cü maddəsinin tələblərinə görə əgər mülkiyyətə qəsd və ya başqa maneələr əşyanı götürmədən və ya ondan məhrum etmədən törədilirsə, mülkiyyətçi qəsd edəndən bu hərəkətlərə son qoymağı tələb edə bilər. Bu cür hərəkətlər davam etdirildikdə mülkiyyətçi həmin hərəkətlərə son qoyulmasını məhkəmə vasitəsilə tələb edə bilər. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının mülkiyyətində olan mənzildə qeydiyyatda olan şəxslərin qeydyiyatdan çıxarılması üçün tələb hüququnun mövcudluğu müəyyən olunur. Cavabdeh inzibati orqan imtinanın əsası kimi, məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsinin olmamasını göstərmişdir. Məhkəmə imtina cavabının dəlilləri ilə razılaşmayaraq qeyd edir ki, «Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 1-ci maddəsinin 1-ci hissəsinə görə Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları, əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər Azərbaycan Respublikasında yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyata alınmalıdırlar. Yaşayış yeri və olduğu üzrə qeydiyyatın məqsədi Azərbaycan Respublikasında yaşayan şəxslərin uçota alınması, onların başqa şəxslər, dövlət və cəmiyyət qarşısında vəzifələrinin icra edilməsi, insan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının həyata keçirilməsi (sosial müdafiə, pensiya təminatı, hərbi xidmətə çağırış, məhkəmə qərarlarının icrası və s.) üçün zəruri şərait yaratmaqdır. Göründüyü kimi, qanun yaşayış yeri üzrə qeydiyyatın məqsədini müəyyən etmişdir və bu məqsəd üçün hər bir şəxs yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyata alınmalıdır. Şəxsin uzun müddət (hazırki vəziyyətdə iki ildən çox) qeydiyyatda olduğu ünvanda yaşamaması qeyd edilən qanunun məqsədlərinə ziddir. İş materiallarından göründüyü kimi qeyd olunan mənzil iddiaçının mülkiyyətindədir. Üçüncü şəxslərin formal qeydiyyatı üzündən iddiaçı mülkiyyətində olan mənzil üzərində sərəncam vermək hüququnu həyata keçirə bilmir. “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-cu maddəsinin birinci hissəsinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 24 sentyabr 2020-ci il tarixli Qərarının 3cü bəndində göstərilmişdir ki, yaşayış sahəsinə əmlak hüquqları mövcud olmayan şəxslərin mülkiyyətçinin tələbi əsasında qeydiyyatdan çıxarılmasından inzibati orqan tərəfindən imtina edildikdə, məhkəmələr bununla bağlı mübahisələrə inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxaraq şəxsin yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyini həmin orqanın üzərinə qoya bilər. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 14.1-ci maddəsinə əsasən mübahisələndirilən inzibati aktı qəbul etmiş inzibati orqan həmin aktın qəbul edilməsini zəruri edən faktiki şərtlərin mövcudluğunu sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 58.7-ci maddəsinə əsasən sübutlar məhkəmə tərəfindən tam və hərtərəfli araşdırıldıqdan sonra qiymətləndirilir. “İnzibati icraat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 17-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya hüquqi şəxslərin hüquqi statusuna (prinsipial hərəkət azadlığına) hər hansı müdaxiləni nəzərdə tutan tədbirlər inzibati orqanın güddüyü qanuni məqsədə mütənasib olmalı, həmin məqsədə çatmaq üçün öz məzmunu, yeri, vaxtı və əhatə etdiyi şəxslərin dairəsi baxımından zəruri və yararlı olmalıdır. Bununla bağlı məhkəmə hesab edir ki, üçüncü şəxsin iddiaçıya məxsus mənzildə pasport qeydiyyatında olması iddiaçının konstitusiyon hüququ olan xüsusi mülkiyyət hüququnu pozur. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi təmin olunmalı, X1, X2 və onların övladları X4, Hüseynzadə Fərid Rövşən oğlunun ünvan 1 ünvanından yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılması vəzifəsi cavabdehin üzərinə qoyulmalıdır. NƏTİCƏVİ HİSSƏ Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 69, 75, 81 və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddia təmin edilsin. X1, X2 və onların övladları X4, Hüseynzadə Fərid Rövşən oğlunun ünvan 1 ünvanından yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyi cavabdeh Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin üzərinə qoyulsun. Şikayət məhkəmə qərarının tam formada təqdim olunduğu gündən 30 (otuz) gün müddətində ünvan 7 ünvanında yerləşən Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə verilə bilər. Hakim Vəfa Əzizova