Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(118)-3544/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Sumqayıt şəhəri İş № 2-1(118)-3544/2022 11.11.2022 SUMQAYIT İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi, Sumqayıt İnzibati Məhkəməsinin hakimi Quliyev İsmayıl Rza oğlunun sədrliyi ilə, X3 Mövlətxan oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı iştirakı ilə İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinə qarşı “40000 manat maddi və mənəvi ziyanın cavabdehdən alınıb ona verilməsi”nə dair iddiasının mümkünlüyünü inzibati məhkəmə icraatı qaydasında yoxlayaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinə qarşı “40000 manat maddi və mənəvi ziyanın cavabdehdən alınıb ona verilməsi”nə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, xx.xx.2001-ci il tarixdə Siyəzən rayonunda anadan olmuşdur. 2018-ci ildə orta məktəbi bitirərək Bakı Dövlət Universitetinin tətbiqi riyaziyyat və kibernetika fakültəsini 2022-ci ildə müvəffəqiyyətlə bitirərək məzun olmuşdur. 05 iyul 2022-ci il tarixdə cavabdeh tərəfindən hərbi xidmətə çağrılmışdır, bu məqsədlə hərbi həkim komissiyasından keçirilməklə hərbi xidmətə yararlı hesab olunmaqla hərbi xidmətə göndərilmişdir. Keçdiyi hərbi həkim komissiyasında və həmçinin Siyəzən rayon Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış Üzrə Bölməsində anadangəlmə sol gözündə problem olduğunu, ümumiyyətlə sol gözünün görmədiyini dəfələrlə bildirmiş , lakin cavabdeh bu problemin hərbi xidmət keçmək üçün maneə olmadığını bildirərək onu hərbi xidmət keçmək üçün göndərmişdir. Onun hərbi xidmət keçdiyi hərbi hissə mühəndis qurğularının istehkamı, mina təmizləmə üzrə xidmət aparır, yəni onun hər hansı cüzi diqqətsizliyi insan tələfatına səbəb ola bilər. Hərbi xidmətdə olduğu hərbi hissədə bölük komandiri onun səhhətində olan narahatçılığı hiss edib yoxlanmaq üçün hərbi hissənin tibb məntəqəsinə göndərmişdir. Lakin hərbi hissənin tibb məntəqəsində lazımı texniki vasitələr olmadığından tibbi müayinədən keçmək üçün Bakı şəhərində yerləşən hərbi qospitala göndərmişdirlər. 2022-ci ilin iyul ayının 22-dən ona xəstəlik tarixçəsi açılmış və qospitalda yatızdırmışdırlar, avqust ayının 26-na kimi qospitalda qalmışdır. Həkim komissiyası 25 avqust 2022-ci il tarixdə onun sol gözünün anadangəlmə görmədiyini müəyyən edib, hərbi xidmətə yararsız olmağı barədə qərar qəbul etmişdir və 2N avqustda xidmət etdiyi hərbi hissəyə qaytarılmışdır. Məhkəmə iclasında iddiaçıya hüquqi yardım edilmiş, iddiaçı hazırda ona dəyən ziyanın ödənilməsini istəyir. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə olunmuş sənədləri araşdıraraq, iddiaçını dinləyərək belə nəticəyə gəlir ki, iddiaya Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin müddəalarına uyğun olaraq inzibati icraat qaydasında baxılması mümkün sayılmamalıdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 35-ci maddəsinə əsasən bu məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya qəbul edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. Məhkəmə qeyd edir ki, qanunvericilikdə inzibati məhkəmə icraatı qaydasında müəyyən növ iddialara baxılması üçün mümkünlük şərtləri nəzərdə tutulmuşdur ki, bu şərtlərə əməl olunmadan məhkəmədə iddia qaldırılması həmin iddiaya baxılmasının mümkünsüzlüyünə səbəb olur. Hazırki iddia da İPM-nin 2.2.7 –ci maddəsinə uyğun olaraq inzibati orqanların qanunsuz qərarları (inzibati aktları) və ya hərəkətləri (hərəkətsizliyi) nəticəsində vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsindən ibarətdir ki, həmin növ iddiaya mahiyəti üzrə baxılması üçün də müəyyən şərt nəzərdə tutulmuşdur. Bu şərt isə ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi üçün müvafiq ərizə ilə əvvəlcə inzibati orqana müraciət edilməsi, inzibati orqanın imtina etməsi və ya hərəkətsizlik etməsindən ibarətdir. X1rılmış iddia növünə münasibətdə ümumi mümkünlük şərtləri ilə yanaşı xüsusi mümkünlük şərtləri də nəzərdə tutulmuşdur. “İnzibati məhkəmə icraatında iddianın mümkünlüyünə dair” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəmə Plenumunun xx.xx.2015-ci il tarixli 5 saylı Qərarın 9-cu bəndində məhkəmələrə izah edilmişdir ki, İPM-də nəzərdə tutulmuş mümkünlük şərtləri ilə yanaşı ayrı-ayrı iddia növləri üzrə tələb olunan mümkünlük şərtlərinin (məsələn, məcburetmə, öhdəliyin icrası və vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi haqqında iddialarda iddiaçının müvafiq ərizə ilə əvvəlcə inzibati orqana müraciət etməsi, iddianın verilməsi müddətinə əməl olunması və s.) də mövcudluğu yoxlanılmalıdır. Hazırkı işdə iddiaçının 40000 manat maddi və mənəvi ziyanın ilkin olaraq cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətindən tələb etməsi müəyyən olunmur. Halbuki, İnzibati icraat haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun 89.2-ci maddəsinə əsasən maraqlı şəxs kompensasiyanın ödənilməsindən imtina olunması haqqında inzibati orqanın qərarından müvafiq məhkəməyə şikayət verə bilər. İddiaçıya izah edilsin ki, məhkəmədə inzibati orqandan hansı məbləğdə ziyanla bağlı kompensasiya tələb edilərsə, əsaslandırılmış formada eyni məbləği ilkin olaraq həmin inzibati orqandan tələb edilməlidir. İnzibati orqan bununla bağlı müvafiq qərar qəbul edərsə, imtina edərsə və ya hərəkətsizlik edərsə, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müddətdə məhkəməyə müraciət edə bilər. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 16.3, 35, 80 və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddia mümkün sayılmasın. Qərardad tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində ondan Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt şəhəri, Sülh prospekti 70 ünvanında yerləşən Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim İsmayıl Quliyev