Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Sumqayıt şəhəri İş № 2-1(118)-4046/2024 21.10.2024 SUMQAYIT İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ GİRİŞ HİSSƏSİ: Hakim Mirzəyeva Leyla Eytibar qızının sədrliyi, Əhmədli Əhməd Dünyamin oğlunun katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə qarşı “xx.xx.1991- ci il təvəllüdlü X10, xx.xx.1958- ci il təvəllüdlü X3, xx.xx.1961- ci il təvəllüdlü X4, xx.xx.2015- ci il təvəllüdlü X6, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X7, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.1984- cü il təvəllüdlü X1, xx.xx.1979- cu il təvəllüdlü X11, xx.xx.1981- ci il təvəllüdlü X9, xx.xx.2010- cu il təvəllüdlü X8 ünvan 1 ünvanından qeydiyyatdan çıxarılmaları öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair işə Sumqayıt Məhkəmə Kompleksinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq aşağıdakı qərarı qəbul etdi: TƏSVİRİ HİSSƏ: 1.İşin halları: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə qarşı “xx.xx.1991- ci il təvəllüdlü X10, xx.xx.1958- ci il təvəllüdlü X3, xx.xx.1961- ci il təvəllüdlü X4, xx.xx.2015- ci il təvəllüdlü X6, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X7, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.1984- cü il təvəllüdlü X1, xx.xx.1979- cü il təvəllüdlü X11, xx.xx.1981- ci il təvəllüdlü X9, xx.xx.2010- cu il təvəllüdlü X8 ünvan 1 ünvanında yerləşən mənzildə yaşayış hüquqlarını itirilmiş hesab edilməsi vəzifəsini cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Daha sonra iddiaçı məhkəməyə iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə təqdim edərək, “xx.xx.1991- ci il təvəllüdlü X10, xx.xx.1958- ci il təvəllüdlü X3, xx.xx.1961- ci il təvəllüdlü X4, xx.xx.2015- ci il təvəllüdlü X6, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X7, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.1984- cü il təvəllüdlü X1, xx.xx.1979- cü il təvəllüdlü X11, xx.xx.1981- ci il təvəllüdlü X9, xx.xx.2010- cu il təvəllüdlü X8 ünvan 1 ünvanından qeydiyyatından çıxarılması öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Sumqayıt İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2-1(118)-4046/2024 saylı Qərardadı ilə X10, X3, X4, X5, X9, X1, X1, zəruri qaydada inzibati məhkəmə icraatına üçüncü şəxs qismində cəlb edilmişdirlər. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı ünvan 1 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 52, 50 kv.m. olan mənzili əvvəlki sahibi X2 alqı - satqı yolu ilə almışdır və Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən qeydiyyatdan keçməklə onun adına ********** nömrəli xx.xx.2024-cü il tarixli çıxarış verilmişdir. Hal-hazırda da mənzil ona məxsusdur. Lakin mənzilin əvvəlki sahibi X11 həmin mənzili satan zaman söz vermişdir ki, qeydiyyatda olan ailə üzvlərin hamısı qeydiyyatdan çıxarılacaqlar. Buna baxmayaraq şərtlərə əməl eləmirlər və qeydiyyatdan çıxmalarını müxtəlif bəhanələrlə uzadırlar. Bununla əlaqədar iddiaçı onları xəbərdar etsə də, buna məhəl qoymurlar, bu isə bir mülkiyyətçi kimi iddiaçının mənzil üzərində sahiblik istifadə və sərəncam vermək hüquqlarına maneə olur. Nəticədə iddiaçının Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 13 və 29- cu maddələrində nəzərdə tutulan mülkiyyət hüquqları kobud şəkildə pozulur. Bununla əlaqədar üçüncü şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılması ilə əlaqədar prosessual qaydaların tələbinə riayət edərək Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə müraciət etmişdir və oradan imtina cavabı aldıqdan sonra yuxanda göstərilən şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılması barədə məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin tələblərinə əsasən qanuna müvafiq prosessual hərəkətlər edilərək işin şifahi məhkəmə baxışı iclası xx.xx.2024-cü il tarixə təyin edilmiş və bu barədə tərəflərə iclasın vaxtı və yeri barədə məlumat verilmişdir. 2.Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları və etirazının dəlilləri: Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək iddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdehin iddiaya qarşı yazılı münasibətində qeyd olunmuşdur ki, Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin Qeydiyyat Məsələləri Bölməsinin iddiaya qarşı heç bir etirazı yoxdur. İddiaçının iddiası ilə əlaqədar qərar qəbul olunarsa, tərəflərindən icra olunacaqdır. Cavabdehin nümayəndəsi və üçüncü şəxslər məhkəmə iclasında iştirak etməmişlər, məhkəmə Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 62.3cü maddəsinin tələblərini rəhbər tutaraq, işə cavabdehin nümayəndəsinin və üçüncü şəxslərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün saydı.
3. Mübahisənin həlli ilə bağlı məhkəmə araşdırmasının əsasını təşkil edən sənədlər:
İş materialları məhkəməyə təqdim edilmişdir. Həmin sənədlər məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişlər. Qeyd olunan sənədlərə: ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2024-ci il qeydiyyat tarixli çıxarış; “Yaşayış yeri üzrə qeydiyyat haqqında” ******* saylı, xx.xx.2024-cü il tarixli arayış; Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin iddiaçıya ünvanladığı xx.xx.2024-cü il tarixli məktub və digər sənədlər daxildirlər.
4. İddianın növü və mümkünlüyü:
Məhkəmə ilk növbədə qeyd edir ki, hazırki iddia inzibati iddia olmaqla inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı olduğundan məhkəmə aidiyyəti baxımından düzgün verilmiş və inzibati-prosessual qanunverciliyə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddiadır. İddianı mümkünsüz edən hər hansı hal müəyyən edilməmişdir.
5.Tətbiq edilən hüquq və məhkəmənin mövqeyi:
Məhkəmə iddiaçını dinləyib, sübutları obyektiv, hərtərəfli və tam tədqiq edərək, inzibti iş materiallarını araşdırıb hüquqi qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia əsaslı iddia olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materialları ilə müəyyən olunur ki, Sumqayıt şəhəri 9- cu mikrorayon, ev 76 ünvanında yerləşən mülkiyyətində olan 11 saylı mənzil xüsusi mülkiyyət hüququ ilə iddiaçıya məxsusdur. Həmin mənzildə xx.xx.1991- ci il təvəllüdlü X10, xx.xx.1958- ci il təvəllüdlü X3, xx.xx.1961- ci il təvəllüdlü X4, xx.xx.2015- ci il təvəllüdlü X6, xx.xx.2018ci il təvəllüdlü X7, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.1984- cü il təvəllüdlü X1, xx.xx.1979-cu il təvəllüdlü X11, xx.xx.1981- ci il təvəllüdlü X9, xx.xx.2010- cu il təvəllüdlü X13 qeydiyyatdadırlar. Hazırki iş üzrə iddiaçı həmin şəxslərin ona məxsus mənzildən qeydiyyatdan çıxarılması ilə bağlı Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə müraciət etmiş, lakin həmin orqan iddiaçının müraciətinin təmin edilməsindən imtina edilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin iddiaçının müraciətinin təmin edilməsindən imtinası əsassız olmuşdur. Belə ki, yuxarıda da qeyd olunduğu kimi sözügedən mənzil iddiaçıya məxsusdur. Həmin mənzildə qeydiyyatda olan üçüncü şəxslər xx.xx.1991- ci il təvəllüdlü X10, xx.xx.1958- ci il təvəllüdlü X3, xx.xx.1961- ci il təvəllüdlü X4, xx.xx.2015- ci il təvəllüdlü X6, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X7, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.1984- cü il təvəllüdlü X1, xx.xx.1979- cü il təvəllüdlü X11, xx.xx.1981- ci il təvəllüdlü X9, xx.xx.2010cu il təvəllüdlü X8 mənzildə qeydiyyatı formal xarakter daşıyır və o faktiki olaraq həmin mənzildə yaşamır. Üçüncü şəxslər məhkəmə iclasına dəvət olunmasına baxmayaraq, məhkəməyə gəlməmiş, qeyd edilən halları təkzib edəcək hər hansı bir sübutu məhkəməyə təqdim etməmişlər. Qeyd olunan hala, yəni mənzildə qeydiyyatda olan, lakin həmin mənzilə əmlak hüquqları olmayan şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılması məsələsinə “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-cu maddəsinin birinci hissəsinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 24 sentyabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə münasibət bildirilmişdir. Həmin qərarda qeyd olunan məsələ ilə bağlı Konstitusiya Məhkəməsinin mövqeyi ondan ibarət olmuşdur ki, mülkiyyətçiyə məxsus yaşayış sahəsinə qeydiyata alınmış, lakin həmin yaşayış sahəsindən istifadə hüququ olmayan və orada faktiki yaşamayan şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılması məsələsi ilə əlaqədar Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, bu hallarda qeydiyyatda olan şəxslərin mülkiyyətçinin ərizəsi əsasında inzibati orqan tərəfindən qeydiyyatdan çıxarılması məsələsi qanunvericilikdə birmənalı qaydada tənzimlənməsədə, “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Qanunun 9-cu maddəsinin birinci hissəsinin1-ci bəndinin mənasına görə bu mümkün hesab edilməlidir. Belə ki, qeyd edilən norma məhz şəxsin yaşayış yerini dəyişdiyi halda müvafiq icra hakimiyyəti orqanının məlumatı əsasında onun əvvəlki yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılmasını müəyyən edir. Qanunun bu normasında nəzərdə tutulmuş “şəxsin yaşayış yerini dəyişməsi” ifadəsi “şəxsin həmin yaşayış sahəsində yaşamaması” mənasını da ehtiva edir. Konstitusiya Məhkəməsinin sözügedən qərarı ilə o nəticəyə gəlinmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 228-ci, Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 30-cu və “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1-ci maddəsinin mənası baxımından şəxsin yaşayış yeri üzrə qeydiyyatı onun yaşadığı yerin dövlət tərəfindən rəsmi qaydada qeydə alınmasını təmin edən vasitə olmaqla məhdud əşya hüququ mənasında istifadə hüququnu ehtiva etmir. Yaşayış sahəsinə əmlak hüquqları mövcud olmayan şəxslərin mülkiyyətçinin tələbi əsasında qeydiyyatdan çıxarılmasından inzibati orqan tərəfindən imtina edildikdə, məhkəmələr bununla bağlı mübahisələrə inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxaraq şəxsin yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyini həmin orqanın üzərinə qoya bilər. Konstitusiya Məhkəməsinin qeyd olunan qərarındakı mövqeyindən göründüyü kimi şəxsin yaşayış sahəsinə əmlak hüququ mövcud olmadıqda, faktiki olaraq həmin yaşayış sahəsində yaşamadıqda həmin şəxsin qeydiyyatdan çıxarılması üçün onun yaşayış sahəsindən çıxarılmasına dair və ya yaşayış sahəsindən istifadə hüququna xitam verilməsinə dair məhkəmə qətnaməsinin olması tələb olunmur. Bu halda şəxs mülkiyyətçinin ərizəsi əsasında inzibati orqan tərəfindən qeydiyyatdan çıxarıla bilər. Məhkəmə eyni zamanda qeyd edir ki, üçüncü şəxslər iddiaçıya məxsus mənzildə qeydiyyatda qalmaqla onun mülkiyyət hüququnun tam həyata keçirilməsinə maneələr yaradır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 13-cü maddəsinə görə mülkiyyət hüququ toxunulmazdır və dövlət tərəfindən qorunur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsinə görə mülkiyyət hüququ - subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur. Mülki Məcəllənin 157-ci maddəsinə əsasən, mülkiyyətçi öz əmlakını istənilən qanunsuz müdaxilədən və qəsdlərdən qorumağa haqlıdır. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməli, xx.xx.1991ci il təvəllüdlü X10, xx.xx.1958- ci il təvəllüdlü X3, xx.xx.1961- ci il təvəllüdlü X4, xx.xx.2015- ci il təvəllüdlü X6, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X7, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.1984- cü il təvəllüdlü X1, xx.xx.1979- cu il təvəllüdlü X11, xx.xx.1981- ci il təvəllüdlü X9, xx.xx.2010- cu il təvəllüdlü X8 ünvan 1 ünvanından qeydiyyatdan çıxarılmaları öhdəliyi Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin üzərinə vəzifə olaraq qoyulmalıdır.
Nəticəvi hissə:
Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəllənin 68, 69, 73, 75, 85.1 və 110-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
QƏRARA ALDİ:
İddia təmin edilsin. xx.xx.1991- ci il təvəllüdlü X10, xx.xx.1958- ci il təvəllüdlü X3, xx.xx.1961- ci il təvəllüdlü X4, xx.xx.2015- ci il təvəllüdlü X6, xx.xx.2018- ci il təvəllüdlü X7, xx.xx.2018ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.1984- cü il təvəllüdlü X1, xx.xx.1979- cü il təvəllüdlü X11, xx.xx.1981- ci il təvəllüdlü X9, xx.xx.2010- cu il təvəllüdlü X8 ünvan 3 ünvanından qeydiyyatdan çıxarılmaları öhdəliyi Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin üzərinə vəzifə olaraq qoyulsun. Qərardan, tam formada təqdim edildiyi gündən 30 (otuz) gün müddətində ünvan 4 ünvanında yerləşən Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər.
Hakim Leyla Mirzəyeva