Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Sumqayıt şəhəri İş № 2-1(118)-5639/2024 10.12.2024 SUMQAYIT İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ GİRİŞ HİSSƏSİ: Hakim Mirzəyeva Leyla Eytibar qızının sədrliyi, Əhmədli Əhməd Dünyamin oğlunun katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə qarşı “xx.xx.1973-cü il təvəllüdlü X3; xx.xx.1967-ci il təvəllüdlü X18; xx.xx.1960-ci il təvəllüdlü X1; xx.xx.1962-ci il təvəllüdlü X14; xx.xx.1991-ci il təvəllüdlü X21; xx.xx.1981-ci il təvəllüdlü X19; xx.xx.1996-cı il təvəllüdlü X6; xx.xx.2006-cı il təvəllüdlü X29; xx.xx.2012 təvəlüllüdlü X15; xx.xx.1971 təvəllüdlü X7; xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü X16; xx.xx.1963 -cü il təvəllüdlü X9; xx.xx.2013-cü il təvəllüdlü X22; xx.xx.1992-ci il təvəllüdlü X10; xx.xx.1985 təvəllüdlü X8; xx.xx.2020-ci il təvəllüdlü X5; xx.xx.1968-ci il təvəllüdlü X4 iddiaçının mülkiyyətində olan ünvan 2, mənzil 16- dan yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılmaları öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair işə Sumqayıt Məhkəmə Kompleksinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq aşağıdakı qərarı qəbul etdi: TƏSVİRİ HİSSƏ: 1.İşin halları: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə qarşı “xx.xx.1967 təvəllüdlü X18; xx.xx.1960 təvəllüdlü X1; xx.xx.1962 təvəllüdlü X14; xx.xx.1991 təvəllüdlü X21; xx.xx.1981 təvəllüdlü X19; xx.xx.1996 təvəllüdlü X6; xx.xx.2006 təvəllüdlü X29; xx.xx.2012 təvəlüllüdlü X15; xx.xx.1971 təvəllüdlü X7; xx.xx.1973 təvəllüdlü X11; xx.xx.2014 təvəllüdlü X16; xx.xx.1963 təvəllüdlü X9; xx.xx.2013 təvəllüdlü X22; xx.xx.1992 təvəllüdlü X10; xx.xx.1985 təvəllüdlü X8 iddiaçının mülkiyyətində olan ünvan 2, mənzil 16- dan yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılmaları öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Daha sonra iddiaçı məhkəməyə ərizə təqdim edərək, “xx.xx.1967 təvəllüdlü X18; xx.xx.1960 təvəllüdlü X1; xx.xx.1962 təvəllüdlü X14; xx.xx.1991 təvəllüdlü X21; xx.xx.1981 təvəllüdlü X19; xx.xx.1996 təvəllüdlü X6; xx.xx.2006 təvəllüdlü X29; xx.xx.2012 təvəlüllüdlü X15; xx.xx.1971 təvəllüdlü X7; xx.xx.1973 təvəllüdlü X11; xx.xx.2014 təvəllüdlü X16; xx.xx.1963 təvəllüdlü X9; xx.xx.2013 təvəllüdlü X22; xx.xx.1992 təvəllüdlü X10; xx.xx.1985 təvəllüdlü X8 iddiaçının mülkiyyətində olan ünvan 2, mənzil 16- dan yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılmaları öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması” na dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Sumqayıt İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2-1(118)-5639/2024 saylı qərardadı ilə X18, X1, X14, X21, X19, X6, X7, X11, X9, X10, X20 zəruri qaydada inzibati məhkəmə icraatına üçüncü şəxs qismində cəlb edilmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, ünvan 2, mənzil 16, xx.xx.2023-cü il tarixindən iddiaçının xüsusi mülkiyyətindədir. Həmin mənzili xx.xx.2023-cü il tarixdən alqı-satqı yolu ilə X2 60000 (altmış min) manata almışdır. Üçüncü şəxslər mənzili satdıqdan sonra söz verdilər ki, 1 (bir) ay ərzində qeydiyyatdan çıxacaqlar. Hal-hazırda keçmiş ev sahibləri həmin ünvanda qeydiyyatdadırlar. Lakin, qeydiyyatda olmaqlarına baxmayaraq həmin ünvanda yaşamırlar. Onlar iddiaçının mənzilində formal olaraq qeydiyyatda qalmışdırlar. Onların mənzil üzərində heç bir hüquqları yoxdur. Onların iddiaçının mənzilində qeydiyyatda qalmaqları iddiaçıya mənzili üzərində mülkiyyət hüquqlarını həyata keçirməkdə çətinlik yaradır, rəsmiləşdirmə işlərinin aparılmasına maneələr törədir və əlavə xərc çəkməsinə səbəb olur. Ona görə də məhkəməyə müraciət etməyə məcbur olmuşdur. Üçüncü şəxsləri qeydiyyatdan çıxarmaq üçün cavabdeh polis idarəsinə müraciət etmişdir. Müraciətinə xx.xx.2024-cü il tarixli məktubla cavab verən cavabdeh polis idarəsi müraciətini təmin etməmiş və inzibati məhkəməyə müraciət etməsini məsləhət bilmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin tələblərinə əsasən qanuna müvafiq prosessual hərəkətlər edilərək işin şifahi məhkəmə baxışı iclası xx.xx.2024-cü il tarixə təyin edilmiş və bu barədə tərəflərə iclasın vaxtı və yeri barədə məlumat verilmişdir. 2.Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları və etirazının dəlilləri: Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək iddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdehin iddiaya qarşı yazılı münasibətində qeyd olunmuşdur ki, Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin Qeydiyyat Məsələləri Bölməsinin iddiaya qarşı heç bir etirazı yoxdur. İddiaçının iddiası ilə əlaqədar qərar qəbul olunarsa, tərəflərindən icra olunacaqdır. Cavabdehin nümayəndəsi və üçüncü şəxslər məhkəmə iclasında iştirak etməmişlər, məhkəmə Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 62.3cü maddəsinin tələblərini rəhbər tutaraq, işə cavabdehin nümayəndəsinin və üçüncü şəxsin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün saydı.
3. Mübahisənin həlli ilə bağlı məhkəmə araşdırmasının əsasını təşkil edən sənədlər:
İş materialları məhkəməyə təqdim edilmişdir. Həmin sənədlər məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişlər. Qeyd olunan sənədlərə: ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2023-cü il qeydiyyat tarixli çıxarış; “Yaşayış yeri üzrə qeydiyyat haqqında” ******* saylı, xx.xx.2024-cü il tarixli arayış; Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin iddiaçıya ünvanladığı xx.xx.2024-cü il tarixli məktub və digər sənədlər daxildirlər.
4. İddianın növü və mümkünlüyü:
Məhkəmə ilk növbədə qeyd edir ki, hazırki iddia inzibati iddia olmaqla inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı olduğundan məhkəmə aidiyyəti baxımından düzgün verilmiş və inzibati-prosessual qanunverciliyə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddiadır. İddianı mümkünsüz edən hər hansı hal müəyyən edilməmişdir.
5.Tətbiq edilən hüquq və məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə iddiaçını dinləyib, sübutları obyektiv, hərtərəfli və tam tədqiq edərək, inzibti iş materiallarını araşdırıb hüquqi qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia əsaslı iddia olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materialları ilə müəyyən olunur ki, ünvan 2 ünvanında yerləşən mənzil 16 xüsusi mülkiyyət hüququ ilə iddiaçıya məxsusdur. Həmin mənzildə xx.xx.1967 təvəllüdlü X18, xx.xx.1960 təvəllüdlü X1, xx.xx.1962 təvəllüdlü X14, xx.xx.1991 təvəllüdlü X21, xx.xx.1981 təvəllüdlü X19, xx.xx.1996 təvəllüdlü X6, xx.xx.2006 təvəllüdlü X29, xx.xx.2012 təvəlüllüdlü X15, xx.xx.1971 təvəllüdlü X7, xx.xx.1973 təvəllüdlü X11, xx.xx.2014 təvəllüdlü X16, xx.xx.1963 təvəllüdlü X9, xx.xx.2013 təvəllüdlü X22, xx.xx.1992 təvəllüdlü X10, xx.xx.1985 təvəllüdlü X20, xx.xx.2020-ci il təvəllüdlü X17, xx.xx.1968-ci il təvəllüdlü X12 qeydiyyatdadır. Hazırki iş üzrə iddiaçı həmin şəxslərin ona məxsus mənzildən qeydiyyatdan çıxarılmaları ilə bağlı Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə müraciət etmiş, lakin həmin orqan iddiaçının müraciətinin təmin edilməsindən imtina edilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin iddiaçının müraciətinin təmin edilməsindən imtinası əsassız olmuşdur. Belə ki, yuxarıda da qeyd olunduğu kimi sözügedən mənzil iddiaçıya məxsusdur. Həmin mənzildə qeydiyyatda olan üçüncü şəxslər xx.xx.1967 təvəllüdlü X18, xx.xx.1960 təvəllüdlü X1, xx.xx.1962 təvəllüdlü X14, xx.xx.1991 təvəllüdlü X21, xx.xx.1981 təvəllüdlü X19, xx.xx.1996 təvəllüdlü X6, xx.xx.2006 təvəllüdlü X29, xx.xx.2012 təvəlüllüdlü X15, xx.xx.1971 təvəllüdlü X7, xx.xx.1973 təvəllüdlü X11, xx.xx.2014 təvəllüdlü X16, xx.xx.1963 təvəllüdlü X9, xx.xx.2013 təvəllüdlü X22, xx.xx.1992 təvəllüdlü X10, xx.xx.1985 təvəllüdlü X20, xx.xx.2020-ci il təvəllüdlü X17, xx.xx.1968-ci il təvəllüdlü X4 mənzildə qeydiyyatı formal xarakter daşıyır və onlar faktiki olaraq həmin mənzildə yaşamırlar. Üçüncü şəxslər məhkəmə iclasına dəvət olunmasına baxmayaraq, məhkəməyə gəlməmiş, qeyd edilən halları təkzib edəcək hər hansı bir sübutu məhkəməyə təqdim etməmişdir. Qeyd olunan hala, yəni mənzildə qeydiyyatda olan, lakin həmin mənzilə əmlak hüquqları olmayan şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılması məsələsinə “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-cu maddəsinin birinci hissəsinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 24 sentyabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə münasibət bildirilmişdir. Həmin qərarda qeyd olunan məsələ ilə bağlı Konstitusiya Məhkəməsinin mövqeyi ondan ibarət olmuşdur ki, mülkiyyətçiyə məxsus yaşayış sahəsinə qeydiyata alınmış, lakin həmin yaşayış sahəsindən istifadə hüququ olmayan və orada faktiki yaşamayan şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılması məsələsi ilə əlaqədar Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, bu hallarda qeydiyyatda olan şəxslərin mülkiyyətçinin ərizəsi əsasında inzibati orqan tərəfindən qeydiyyatdan çıxarılması məsələsi qanunvericilikdə birmənalı qaydada tənzimlənməsədə, “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Qanunun 9-cu maddəsinin birinci hissəsinin1-ci bəndinin mənasına görə bu mümkün hesab edilməlidir. Belə ki, qeyd edilən norma məhz şəxsin yaşayış yerini dəyişdiyi halda müvafiq icra hakimiyyəti orqanının məlumatı əsasında onun əvvəlki yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılmasını müəyyən edir. Qanunun bu normasında nəzərdə tutulmuş “şəxsin yaşayış yerini dəyişməsi” ifadəsi “şəxsin həmin yaşayış sahəsində yaşamaması” mənasını da ehtiva edir. Konstitusiya Məhkəməsinin sözügedən qərarı ilə o nəticəyə gəlinmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 228-ci, Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 30-cu və “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1-ci maddəsinin mənası baxımından şəxsin yaşayış yeri üzrə qeydiyyatı onun yaşadığı yerin dövlət tərəfindən rəsmi qaydada qeydə alınmasını təmin edən vasitə olmaqla məhdud əşya hüququ mənasında istifadə hüququnu ehtiva etmir. Yaşayış sahəsinə əmlak hüquqları mövcud olmayan şəxslərin mülkiyyətçinin tələbi əsasında qeydiyyatdan çıxarılmasından inzibati orqan tərəfindən imtina edildikdə, məhkəmələr bununla bağlı mübahisələrə inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxaraq şəxsin yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyini həmin orqanın üzərinə qoya bilər. Konstitusiya Məhkəməsinin qeyd olunan qərarındakı mövqeyindən göründüyü kimi şəxsin yaşayış sahəsinə əmlak hüququ mövcud olmadıqda, faktiki olaraq həmin yaşayış sahəsində yaşamadıqda həmin şəxsin qeydiyyatdan çıxarılması üçün onun yaşayış sahəsindən çıxarılmasına dair və ya yaşayış sahəsindən istifadə hüququna xitam verilməsinə dair məhkəmə qətnaməsinin olması tələb olunmur. Bu halda şəxs mülkiyyətçinin ərizəsi əsasında inzibati orqan tərəfindən qeydiyyatdan çıxarıla bilər. Məhkəmə eyni zamanda qeyd edir ki, üçüncü şəxslər iddiaçıya məxsus mənzildə qeydiyyatda qalmaqla onun mülkiyyət hüququnun tam həyata keçirilməsinə maneələr yaradır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 13-cü maddəsinə görə mülkiyyət hüququ toxunulmazdır və dövlət tərəfindən qorunur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsinə görə mülkiyyət hüququ - subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur. Mülki Məcəllənin 157-ci maddəsinə əsasən, mülkiyyətçi öz əmlakını istənilən qanunsuz müdaxilədən və qəsdlərdən qorumağa haqlıdır. Nəzərə alınmalıdır ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 27.2-ci maddəsinə əsasən on dörd yaşına çatmamış şəxslərin yaşayış yeri valideyinlik hüquqlarını itirməmiş valideyinlərinin yaşayış yeri sayılır, qəyyumluq altında olan şəxsin yaşayış yeri isə qəyyumun yaşayış yeri sayılır. “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 2-ci maddəsinə əsasən on dörd yaşı olmayan yetkinlik yaşına çatmayanların və ya qəyyumluq altında olan şəxslərin yaşayış yeri onların qanuni nümayəndələrinin — müvafiq olaraq valideynlərinin, övladlığa götürənlərin və ya qəyyumların yaşayış yeri sayılır. On dörd yaşından on səkkiz yaşınadək olan yetkinlik yaşına çatmayanların (tam həcmdə fəaliyyət qabiliyyəti əldə edənlər istisna olmaqla) yaşayış yeri onların qanuni nümayəndələrinin — müvafiq olaraq valideynlərinin, övladlığa götürənlərin, yaxud qəyyumların və ya himayəçilərin razılığı ilə müəyyən edilir. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməli, xx.xx.1973cü il təvəllüdlü X3; xx.xx.1967-ci il təvəllüdlü X18; xx.xx.1960-ci il təvəllüdlü X1; xx.xx.1962-ci il təvəllüdlü X14; xx.xx.1991-ci il təvəllüdlü X21; xx.xx.1981-ci il təvəllüdlü X19; xx.xx.1996-cı il təvəllüdlü X6; xx.xx.2006-cı il təvəllüdlü X29; xx.xx.2012 təvəlüllüdlü X15; xx.xx.1971 təvəllüdlü X7; xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü X16; xx.xx.1963 cü il təvəllüdlü X9; xx.xx.2013-cü il təvəllüdlü X22; xx.xx.1992-ci il təvəllüdlü X10; xx.xx.1985 təvəllüdlü X8; xx.xx.2020-ci il təvəllüdlü X5; xx.xx.1968-ci il təvəllüdlü X4 iddiaçının mülkiyyətində olan ünvan 2, mənzil 16- dan yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılmaları öhdəliyi Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin üzərinə vəzifə olaraq qoyulmalıdır.
Nəticəvi hissə:
Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəllənin 68, 69, 73, 75, 85.1 və 110-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
QƏRARA ALDİ:
İddia təmin edilsin. xx.xx.1973-cü il təvəllüdlü X3; xx.xx.1967-ci il təvəllüdlü X18; xx.xx.1960-ci il təvəllüdlü X1; xx.xx.1962-ci il təvəllüdlü X14; xx.xx.1991-ci il təvəllüdlü X21; xx.xx.1981ci il təvəllüdlü X19; xx.xx.1996-cı il təvəllüdlü X6; xx.xx.2006-cı il təvəllüdlü X29; xx.xx.2012 təvəlüllüdlü X15; xx.xx.1971 təvəllüdlü X7; xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü X16; xx.xx.1963 -cü il təvəllüdlü X9; xx.xx.2013-cü il təvəllüdlü X22; xx.xx.1992-ci il təvəllüdlü X10; xx.xx.1985 təvəllüdlü X8; xx.xx.2020-ci il təvəllüdlü X5; xx.xx.1968-ci il təvəllüdlü X4 iddiaçının mülkiyyətində olan ünvan 2, mənzil 16- dan yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılmaları öhdəliyi Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin üzərinə vəzifə olaraq qoyulsun. Qərardan, tam formada təqdim edildiyi gündən 30 (otuz) gün müddətində ünvan 3 ünvanında yerləşən Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər.
Hakim Leyla Mirzəyeva