Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(118)-594/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Sumqayıt şəhəri İş № 2-1(118)-594/2023 27.02.2023 SUMQAYIT İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Əzizova Vəfa Ehtiram qızının sədrliyi, X2 Ramiz qızının katibliyi, İddiaçı qızının iştirakı ilə, İddiaçı qızının cavabdeh Sumqayıt “ASAN Xidmət” Mərkəzinin qeydiyyat şöbəsinə qarşı doğumun qeyd edilməsi və doğum haqqında şəhadətnamənin verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması tələbinə dair iddianın mümkünlüyünü açıq məhkəmə iclasında yoxlayaraq, MÜƏYYƏN ETDİ : İddiaçı cavabdeh Sumqayıt “ASAN Xidmət” Mərkəzinin qeydiyyat şöbəsinə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.1998-ci il tarixdə doğulmuş oğlunun doğumunun qeyd edilməsi və doğum haqqında şəhadətnamənin verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçının X1 ilə faktiki nikahından xx.xx.1998-ci il tarixdə bir oğlu X4 dünyaya gəlmişdir. Klinika vəkil sorğusuna cavab olaraq bildirmişdir ki, həqiqətən də İddiaçı xx.xx.1998-ci il tarixdə bir oğlan uşağı dünyaya gətirmişdir. Daha sonra o, uşağın atası ilə xx.xx.1998-ci il tarixdə rəsmi nikaha daxil olmuş və xx.xx.2007-ci il tarixdə nikahlarna xitam verilmişdir. Oğlu anadan olarkən iddiaçının rəsmi nikahı olmadığından və bundan sonra maddi mənəvi sıxıntlar keçirdiyindən uşağı ilə bir müddət ayrı yaşamış, uşaq müxtəlif illərdə onun ailə üzvlərinin, ya bibisinin, müəyyən müddətdə isə “Ümid Yeri” sığımacağında yaşamışdır. Bu səbəblərlə əlaqədar uşağa doğum haqqında şəhadətnaməsi alınmamışdr. O, uşağın doğumunun qeydə alınması üçün Sumqasyıt ASAN Xidmət Mərkəzinə çüraciət etmiş, lakin ona imtina cavabı verilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçı iddia tələbini müdafiə etdi və iddia ərizəsinin dəlillərinə uyğun izahat verərək iddianın təmin edilməsi barədə qərar çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə xəbərdar edilmiş, lakin səbəbini bildirmədən məhkəmə iclasında iştirak etməmişlər. Məhkəmə işə Azərbaycan Respublikası İPM-nin 62.3-cü maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq, iddiaçının izahatını dinləyərək hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. Belə ki, iddia ərizəsindən göründüyü kimi iddiaçı xx.xx.1998-ci il təvəllüdlü oğlunun doğumunun qeydə alınması və ona doğum haqqında şəhadətnamənin verilməsini tələb edir. Məhkəmə hesab edir ki, hazırki mübahisə Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsi ilə tənzimləndiyindən və mülki xarakterli olduğundan inzibati məhkəmə icraatında baxılan mübahiəslərə aid edilə bilməz. Belə ki, faktiki olaraq hazırki mübahisə doğum faktının müəyyən edilməsi barədədir və ümumi məhkəmənin səlahiyyətləri çərçivəsində xüsusi iddia icraatında baxılan mübahisələrə aiddir. İddiaçının hüquqi nəticəni əldə etməsi üçün əvvəlcə doğum faktı müəyyən edilməlidir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2.1ci maddəsində inzibati məhkəmə icraatında baxılan iddiaların növləri qeyd edilmişdir. Lakin «doğumun qeyd edilməsi” və ya “doğum faktının müəyyən edilməsi” tələbi həmin iddia növlərinə daxil edilməmişdir. Bu tələb inzibati məhkəmə icraatı qaydasında deyil, ümumi məhkəmə tərəfindən xüsusi icraatı qaydasında baxılmalı olan tələbdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 307.2.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə doğumun, övladlığa götürmənin, nikahın, boşanmanın, ölümün qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsi barədə işlərə baxır. 305.1.1-ci maddəsinə əsasən hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında işlərə məhkəmə xüsusi icraat qaydasında baxır. Həmin Məcəllənin 25.3-cü maddəsinə əsasən ümumi məhkəmələr bu Məcəllənin 305-ci maddəsində göstərilən xüsusi icraat işlərinə baxırlar. Göstərilən Məcəllənin 309.1-ci maddəsinə əsasən hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında ərizələr ərizəçinin yaşadığı yerin məhkəməsinə verilir. «İnzibati məhkəmə itcraatında iddianın mümkünlüyünə dair» Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 5 saylı 10 aprel 2015-ci il tarixli Qərarının 17-ci bəndində göstərilmişdir ki, mülki və ya cinayət məhkəmə icraatı qaydasında, habelə inzibati xətalara dair işlər üzrə icraat qaydasında baxılmalı olan mübahisələrə dair iddialar mümkün sayılmamalı, iddiaçıya aidiyyəti üzrə səlahiyyətli məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 35.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya qəbul edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında, öhdəliklərin icrası haqqında və müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. Bununla bağlı məhkəmə hesab edir ki, İddiaçı cavabdeh Sumqayıt “ASAN Xidmət” Mərkəzinin qeydiyyat şöbəsinə qarşı doğumun qeyd edilməsi və doğum haqqında şəhadətnamənin verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulmasına dair iddiası mümkün sayılmamalı, iddiaçıya xüsusi icraat qaydasında ərizə ilə yaşayış yeri üzrə ümumi məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 35, 80 və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddiaçı qızının cavabdeh Sumqayıt “ASAN Xidmət” Mərkəzinin qeydiyyat şöbəsinə qarşı doğumun qeyd edilməsi və doğum haqqında şəhadətnamənin verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması tələbinə dair iddiası mümkün sayılmasın. Qərardad tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində ondan Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Vəfa Əzizova