Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(118)-775/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Sumqayıt şəhəri İş № 2-1(118)-775/2022 28.02.2022 SUMQAYIT İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Giriş hissə: Hakim Məmmədov Ceyhun Bəşir oğlunun sədrliyi, Davudova Nigar Şaban qızının katibliyi, İddiaçı, Cavabdehin nümayəndəsi X1 iştirakları ilə, İddiaçı Cavabdehnə qarşı “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş 04 may 2010-cu il tarixli **********99 reyestr nömrəli çıxarışın etibarsız hesab edilməsi və əvvəlki ünvanı ünvan 1an şəhəri Q.Aslanov küçəsi, ev 88 ünvanda yerləşən fərdi yaşayış evin yerləşdiyi həyətyanı torpaq sahəsinə dair hüquqi sənədin verilməsi öhdəliyini cavabdehin üzərinə qoyulması” tələbinə dair iddiasına məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq aşağıdakı qərarı qəbul etdi: Təsviri hissə: İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Abşeron rayon XDS İcraiyyə Komitəsinin 23 avqust 1991-ci il tarixli 176 nömrəli qərarı ilə, Xırdalan qəsəbəsində yerləşən 0.06 ha torpaq sahəsi fərdi yaşayış evi tikintisi üçün X4 ayrılmış və X7 həmin 0.06 ha torpaq sahəsində fərdi yaşayış evi tikmişdir. Abşeron rayon XDS İcraiyyə Komitəsinin 23 avqust 1991-ci il tarixli 176 nömrəli qərarına əsasən, Abşeron rayonu, Xırdalan qəsəbəsi. M.Ə.Rəsulzadə küçəsində yerləşən 1 (bir) yaşayış otaqlı, yaşayış sahəsi -28.9 kv.m, köməkçi sahəsi -53 kv.m olan yaşayış evi üzərində X3 mülkiyyət hüququ qeydiyyata alınmış və ona Qeydiyyat vəsiqəsi və Texniki pasport verilmişdir.Həmin fərdi yaşayış evin həyətyanı torpaq sahəsinin 610.2 kv.metr (0.06102 ha) olması fərdi yaşayış evinin texniki pasportunda qeyd olunmuşdur. Abşeron rayonu, Xırdalan qəsəbəsi, M.Ə.Rəsulzadə küçəsində yerləşən 1(bir) yaşayış otaqlı, yaşayış sahəsi -28,9 kv.m, köməkçi sahəsi-53 kv.m olan fərdi yaşayış evini X7 20 sentyabr 1999-cu il tarixdə X6 alqı-satqı müqaviləsi ilə satmışdır. Bundan sonra. Abşeron rayonu, Xırdalan qəsəbəsi, M.Ə.Rəsulzadə küçəsində verləşən 1(bir) yaşavış otaqlı, yaşayış sahəsi -28,9 kv.m, köməkçi sahəsi -53 kv.m olan yaşayış evi üzərində X5 mülkiyyət hüququ qeydiyyata alınmış və ona Qeydiyyat vəsiqəsi və Texniki pasport verilmişdir. Yenə də, fərdi yaşayış evin həyətyanı torpaq sahəsinin 610,2 kv.ınetr (0.06102 ha) olması fərdi yaşayış evinin texniki pasportunda qeyd olunmuşdur. Qeyd etdi ki, Abşeron rayonu, Xırdalan qəsəbəsi, M.Ə.Rəsulzadə küçəsində yerləşən 1 (bir) yaşayış otaqlı, yaşayış sahəsi -28,9 kv.m, köməkçi sahəsi -53 kv.m olan fərdi yaşayış evini X8 18 iyun 2021-ci il tarixdə iddiaçıya alqı-satqı müqaviləsi ilə satmış, həmin fərdi yaşayış evi üzərində mülkiyyət hüququ qeydiyyata alınmış və iddiaçıya çıxarış və texniki pasport verilmişdir. Dövlət reyestrindən verilmiş həmin çıxarışda ünvan dəyişilərək Rəsulzadə küçəsi - Q. Aslanov küçəsi kimi qeyd olunmuşdur. Əvvəlki ünvanı ünvan 3u. Xırdalan şəhəri, Q. Aslanov küçəsi, ev 88 ünvanda yerləşən fərdi yaşayış evin yerləşdiyi həyətyanı torpaq sahəsinə dair hüquqi sənəd almaq üçün cavabdehə müraciət etmişdir. Cavabdeh 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsi 11.08.2021-ci il tarixli, **********81 nömrəli bildiriş ilə ərizənin icrasından imtina etmişdir. Cavabdeh orqan imtina bildirişin də qeyd edib ki, “aparılan araşdırma zamanı ünvan 5 ünvanında 88 say 11 fərdi yaşayış evinin yerləşdiyi torpaq sahəsinə dair Abşeron rayon XDS İK-nin 28 avqust 1991-ci il tarixli, 176 say 11 qərarı əsasında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində mülkiyyət hüququnuzun artıq bir dələ rəsmiləşdirildiyi aşkar edilmişdir”. Halbuki, onun adına heç bir sənədləşmə olmamışdır. Bu uyğunsuzluğu aradan qaldırmaq üçün əlavə araşdırma aparmış və məlum olmuş ki, adıkeçən fərdi yaşayış evin həyətyanı torpaq sahəsini sənədləşdirmək üçün əvvəlki mülkiyyətçi X8 17 may 2021-ci il tarixdə cavabdeh orqana müraciət etmiş və ona da, 14.06.2021-ci il tarixdə imtina bildirişi verilmişdir. Həmin bildirişdə qeyd olunub ki, X4 ayrılmış torpaq sahəsi üzərində 04 may 2010-cu il tarixli **********99 reyestr nömrəli çıxarışla mülkiyyət hüququnun artıq bır dəfə rəsmiləşdirildiyi aşkar edilmişdir". Halbuki, Abşeron rayon XDS İcraiyyə Komitəsinin 176 nömrəli, 28 avqust 1991-ci il tarixli qərarı ilə, ayrılmış torpaq sahəsi üzərində inşa edilmiş fərdi yaşayış evinə mülkiyyət hüququ cavabdeh tərəfindən 1999-cu il tarixdə artıq bir dəfə tanınmış və mülkiyyət hüququ qeydiyyata alınaraq alqı-satqı predmeti olmuşdur. Cavabdeh tərəfindən verilmiş 04 may 2010-cu il tarixli **********99 reyestr nömrəli çıxarış qanunsuzdur və etibarsız hesab olunmalıdır. Cavabdehin imtinası qanunsuz olduğundan məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır.Qeyd edilənlərə əsasən iddiaçı iddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Daha sonra iddiaçı iddia tələbinin həcmini azaldaraq, Cavabdeh tərəfindən X3 adına verilmiş 04 may 2010-cu il tarixli, **********99 reyestr nömrəli çıxarışın ləğv edilməsi öhdəliyini cavabdehin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə prosesində iştirak edən iddiaçı eyniməzmunlu izahat verərək, iddia tələbinin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdeh inzibati orqan iddia tələbinə etiraz edərək bildirmişdir ki, aparılan araşdırma zamanı müəyyən olunmuşdur ki, ünvan 6 ünvanında 88 saylı fərdi yaşayış evinin yerləşdiyi torpaq sahəsinə dair Abşeron rayon XDS İK-nin 28 avqust 1991-ci il tarixli, 176 saylı qərarı əsasında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində iddiaçının mülkiyyət hüququnun artıq bir dəfə rəsmiləşdirildiyi aşkar edilmişdir. Belə ki, sözügedən qərar əsasında X3 0,06 ha torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququ qeydiyyata alınmışdır. Ona görə də müraciətin təmin edilməsi mümkün deyildir. Qeyd olunanlara əsasən cavabdeh iddia tələbinin təmin olunmaması barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə prosesində iştirak edən cavabdehin nümayəndəsi eyniməzmunlu izahat verərək, iddia tələbinin təmin edilməməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmış üçüncü şəxs X7 məhkəmə iclasına gəlməmişdir.Qanunvericiliyin tələbləri baxımından məhkəmə iddia tələbinə 3-cü şəxsin iştrakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İcraat materialları məhkəməyə təqdim olunmuşdur. Həmin materiallara: Cavabdehin **********81 nömrəli, 11.08.2021-ci il tarixli imtina məktubu, etirazı, Abşeron rayon XDS İcraiyyə Komitəsinin 23 avqust 1991-ci il tarixli 176 nömrəli qərarın təsdiqlənmiş surəti, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş 04 may 2010-cu il tarixli **********99 reyestr nömrəli çıxarışın surəti, Fərdi yaşayış evinə dair **********16-10301 reyestr nömrəli çıxarışın və texniki pasportun surəti, və digər sənədlər daxildir. Həmin sənədlərin məzmununa istinad edilir. Onlar məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişlər. Əsaslandırma hissəsi: Məhkəmə iddianın mümkünlük şərtləri ilə bağlı aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri bilir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun İnzibati Məhkəmə icraatında iddianın mümkünlüyünə dair 10 aprel 2015-ci il tarixli, 5 nömrəli Qərarında göstərilir ki, "Məhkəmələr nəzərə almalıdırlar ki, inzibati mübahisələrə dair iddianın əsaslılığının yoxlanılması üçün zəruri ilkin şərt onun mümkün olmasıdır. Mümkünlük şərtləri iddiaya mahiyyəti üzrə baxmağa imkan verən şərtlərin mövcudluğunun yoxlanılmasını nəzərdə tutur. Ona görə də, iddianın mümkünlüyü həmişə onun əsaslığının yoxlanılmasından əvvəl aparılan hüquqi dəyərləndirmədir. Həmin Qərarın 2.3-cü bəndində göstərilmişdir ki, məhkəmələr ilk növbədə iddiaçının həmin iddia tələbi üzrə: 1) subyektiv hüququnun olub-olmamasını, 2) cavabdehin həmin iddiaya cavab verməli olub-olmamasını, 3) qanunvercilikdə nəzərdə tutulduğu hallarda cavabdehin imtinasının olubolmamasını, 4)İnzibati Prosessual Məcəllədə nəzərdə tutulmuş iddia müddətlərinə riayət edilibedilmədiyini yoxlamalıdırlar. Qeyd olunanlardan başqa İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 8-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş məhkəmə aidiyyətinin müəyyən edilməsi də vacib meyyarlardan biridir. İddiaçının hazırkı iddia tələbi üzrə iddia qaldırmağa subyektiv hüququ onun mübahisə predmeti olan torpaq sahəsinə istifadə hüququnun yaranması haqqında Fərdi yaşayış evinə dair **********16-10301 reyestr nömrəli çıxarışın və texniki pasportun verildiyi vaxtdan yaranmış olur. Cavabdeh iddia tələbi üzrə həmin iddiaya cavab verib-verməməsi ilə bağlı məhkəmə tərəfindən araşdırma aparılaraq DƏDRX-in 4 saylı Ərazi İdarəsi hazırkı iddiaya cavab verməli orqan olması müəyyənləşdirilmişdir. Belə ki, iddiaçının istifadəsində olan torpaq sahəsi DƏDRX-in 4 saylı Ərazi İdarəsinin xidmət göstərdiyi ərazidə yerləşir və qeyd olunan ərazi üzrə daşınmaz əmlakın qeydə alınması səlahiyyəti DƏDRX-in 4 saylı Ərazi İdarəsinə aiddir. Belə olduğu tədqirdə DƏDRX-in 4 saylı Ərazi İdarəsinin hazırkı iddia tələbi üzrə cavab verməli orqan olduğu müəyyənləşdirilmişdir. İddia tələbinin mümkünlük şərtlərindən biri də cavadeh təşkilatın imtinasının olubolmaması ilə bağlıdır. Bununla bağlı məhkəmə qeyd etməyi zəruri bilir ki, İddiaçı DƏDRXin 4 saylı Ərazi İdarəsinə müraciət etmiş və inzibati orqanın **********81 nömrəli, 11.08.2021-ci il tarixli məktubu ilə imtina cavabını almışdır. Məhkəmə digər mümkünlük şərtlərindən olan prosessual müddətlərə iddiaçı tərəfindən riayət olunub-olunmamasına dair qeyd etməyi zəruri bilir ki, hazırkı iddia öhdəliyin icrası ilə bağlı olduğuna və öhdəliyin icrası tələblərində iddia müddətinin Qanunda nəzərdə tutulmadığına görə bu hissədə də iddia tələbi mümkün hesab edilməlidir. İddia tələbinin məhkəmə aidiyyətinin müəyyən edilməsi ilə bağlı məhkəmə qeyd etməyi zəruri bilir ki, İnzibati Prosessual Məcəllənin 8.1.4-cü maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddialara cavabdehin yerləşdiyi yerin, yaşayış yerinin, yaşayış yerinin olmadığı hallarda olduğu yerin və ya axırıncı yaşayış yaxud olduğu yerin məhkəməsi tərəfindən baxılır. Cavabdehin rəsmi ünvanının Abşeron rayonu ərazisi olduğuna görə məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə aidiyyatı baxımından da iddia tələbinə Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi tərəfindən baxılmalıdır. Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, mümkünlük şərtlərindən irəli gələn bütün tələblərə cavab verən hazırkı iddia tələbinə Sumqayıt İnzibati Məhkəməsində baxılması mümkündür. İddia tələbinə mahiyyəti üzrə baxan məhkəmə aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri bilir. Məhkəmə iş materiallarını tədqiq edib, təqdim edilmiş sübutları araşdıraraq, hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 13-cü maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən qorunur. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyanın 29-cu maddəsinə əsasən hər kəsin mülkiyyət hüququ vardır. Mülkiyyət hüququ, o cümlədən xüsusi mülkiyyət hüququ qanunla qorunur. Mülkiyyət hüququ mülkiyyətçinin təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə əmlaka sahib olmaq, əmlakdan istifadə etmək və onun barəsində sərəncam vermək hüquqlarından ibarətdir. Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı “İnsan hüquqları və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının 1 saylı protokolun 1-ci maddəsinə əsasən hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən maneəsiz istifadə hüququna malikdir. Heç kəs cəmiyyətin maraqları və qanunda, beynəlxalq hüququn ümumi prinsiplərində nəzərdə tutulan hallardan başqa əmlakından məhrum edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 139.1-ci maddəsinə əsasən mülkiyyət hüququ və daşınmaz əmlaka hüquqlar dövlət qeydiyyatına alınmalıdırlar. Həmin Məcəllənin 139.3-cü maddəsinə əsasən daşınmaz əmlaka hüquqların dövlət qeydiyyatı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada tərtib edilən və aparılan daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində həyata keçirilir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, Abşeron rayon XDS İcraiyyə Komitəsinin 23 avqust 1991-ci il tarixli 176 nömrəli qərarı ilə, Xırdalan qəsəbəsində yerləşən 0.06 ha torpaq sahəsi fərdi yaşayış evi tikintisi üçün X4 ayrılmış və X7 həmin 0.06 ha torpaq sahəsi üzərində fərdi yaşayış evi inşa etdirmişdir. Həmin qərara əsasən, Abşeron rayonu, Xırdalan qəsəbəsi, M.Ə.Rəsulzadə küçəsində yerləşən fərdi yaşayış evi üzərində X3 mülkiyyət hüququ qeydiyyata alınmış və yaşayış evin həyətyanı torpaq sahəsinin 610.2 kv.metr (0.06102 ha) olması fərdi yaşayış evinin texniki pasportunda qeyd olunmuşdur. X7 fərdi yaşayış evini X6 alqı-satqı müqaviləsi əsasında satmışdır. Bundan sonra fərdi yaşayış evini X8 18 iyun 2021-ci il tarixdə İddiaçı alqı-satqı müqaviləsi ilə satmışdır. İddiaçı Rövşə Zəkizadə müvafiq fərdi yaşayış evin altındakı torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüquqlarını rəsmiləşdirmək üçün DƏDRX-in 4 saylı Ərazi İdarəsinə müraciət etmiş, lakin cavabdeh təşkilat həmin torpaq sahəsini Abşeron rayon XDS İcraiyyə Komitəsinin 23 avqust 1991-ci il tarixli 176 nömrəli qərarı əsasında X3 adına rəsmiləşdirildiyinə görə, iddiaçının xahişinin yerinə yetirməsindən imtina etmişdir. Qeyd olunan məsələnin araşdırılması ilə bağlı məhkəmə tərəfindən iddia tələbinə mahiyyəti üzrə baxılması qərara alınmışdır. Məhkəmə iş materaillarını araşdırıb hesab edir ki, iddiaçının tələbinin təmin edilməsi üçün hər hansı bir məhdudiyyət yoxdur. Cavabdeh təşkilatın imtinasında və etirazında gətirdiyi yeganə arqument Abşeron rayon XDS İK-nin 28 avqust 1991-ci il tarixli, 176 saylı qərarı əsasında X3 adına verilmiş 04 may 2010-cu il tarixli, **********99 reyestr nömrəli çıxarışın qüvvədə olmasıdır. Məhkəmə cavabdeh təşkilat tərəfindən gətirilən arqumenti araşdıraraq hesab edir ki, çıxarışın ləğv edilməsindən imtinaya dair cavabdeh təşkilat tərəfindən gətirilən arqument əsassız olduğundan iddia tələbi təmin edilməlidir. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıdakılarla əsaslandrır. Belə ki, “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 2.1-ci maddəsində göstərilir ki, daşınmaz əmlaka mülkiyyət və digər əşya hüquqlarının dövlət qeydiyyatı Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq daşınmaz əmlaka hüquqların əmələ gəlməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün), başqasına keçməsinin və bu hüquqlara xitam verilməsinin dövlət tərəfindən tanınması və təsdiq edilməsi barədə hüquqi aktdır. Həmin Qanunun 2.2-ci maddəsində göstərilir ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi ilə və bu qanunla müəyyən edilmiş qaydada daşınmaz əmlak üzərində hüquqların qeydiyyatı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində aparılır. Həmin qanunun 8-ci maddəsinə əsasən, Daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün əsaslar bunlardır: .....8.0.8. bu Qanun qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak obyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilən sənədlər. Həmin Qanunun 23.1-ci maddəsinə əsasən qeydiyyat orqanının vəzifəli şəxsləri bu qanuna uyğun olaraq dövlət reyestrində daşınmaz əmlaka hüquqların qeydiyyatının dəqiqliyinə və vaxtında aparılmasına, dövlət reyestrindən verilən məlumatın tam və düzgün olmasına cavabdehdirlər. Həmin Qanunun 23.2-ci maddəsinə əsasən daşınmaz əmlak barədə texniki məlumatın dəqiqliyinə və vaxtında təqdim edilməsinə həmin daşınmaz əmlakın dövlət uçotunu aparan müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının vəzifəli şəxsləri cavabdehdirlər. Torpaq islahatı haqqında Azərbaycan Respublikası Qanunun 9-cu maddəsinə əsasən vətəndaşların qanuni istifadəsindəki fərdi yaşayış evlərinin, həyətyanı sahələrin, fərdi, kollektiv və kooperativ bağların, dövlət bağçılıq təsərrüfatının idarəçiliyindəki bağların altında olan torpaqlar qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada əvəzsiz olaraq onların mülkiyyətinə verilir. Həmin Qanunun 4-cü maddəsinə əsasən torpaq xüsusi mülkiyyətə Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlarına və hüquqi şəxslərinə verilir. Həmin Qanunun 10-cu maddəsinə əsasən həyətyanı sahələr və bağlar altında olan torpaqlar vətəndaşların mülkiyyətinə onların qanuni istifadəyə və ya icarəyə götürdükləri ölçüdə verilir. Göründüyü kimi cavabdeh təşkilat tərəfindən bir neçə dəfə Abşeron rayonu, Xırdalan qəsəbəsi, M.Ə.Rəsulzadə küçəsində yerləşən 88 nömrəli fərdi yaşayış evinə mülkiyyət hüququ haqqında çıxarışın və texniki pasportun verilməsinə baxmayaraq, həmin fərdi yaşayış evinin altında olan torpaq sahəsinə dair X3 adına mülkiyyət hüququ qeydə alınaraq müvafiq çıxarış verilmişdir. Halbuki, Abşeron rayonu, Xırdalan qəsəbəsi, M.Ə.Rəsulzadə küçəsində yerləşən 88 nömrəli fərdi yaşayış evinə dair İddiaçı adına verilmiş mülkiyyət hüququ haqqında çıxarışda 0.01012 ha torpaq sahəsinin bələdiyyənin yaşayış məntəqələri torpaqlarına aid olması və İddiaçı istifadəsində olması göstərilmişdir. Nəzərə alınmalıdır ki, İddiaçı öz mülkiyyətində olan 88 nömrəli fərdi yaşayış evinin altında və ətrafında olan 0.10012 ha torpaq sahəsinin Torpaq islahatı haqqında Azərbaycan Respublikası Qanunun 9-cu maddəsinə əsasən əvəzsiz olaraq öz mülkiyyətinə rəsmiləşdirməsi hüququ var. Lakin cavabdeh təşkilat “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 23.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən dövlət reyestrində daşınmaz əmlaka hüquqların qeydiyyatının dəqiqliyinə və vaxtında aparılmasına, dövlət reyestrindən verilən məlumatın tam və düzgün olmasına cavabdeh olmasına baxmayaraq X3 adına həmin torpaq sahəsinin üzərində mülkiyyət hüququnu qeydə almışdır. Bu isə bir daha ona dəlalət edir ki, cavabdeh təşkilatın əməlləri qanunsuz olmuşdur. Nəzərə alınmalıdır ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2.2.3-cü maddəsinə əsasən inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia) inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən inzibati orqanın inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan və bilavasitə şəxsin hüquq və azadlıqlarını pozan qanunsuz müdaxiləsindən müdafiəyə dair iddialar üzrə belə müdaxiləni zəruri edən faktiki şərtlərin mövcudluğunu sübut etmək vəzifəsi müvafiq inzibati orqanın üzərinə düşür. X2 iddia tələbi öhdəliyin icrası haqqındadır və İnzibati Prosessual Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əssasən müdaxilədən müdafiə dair iddialar üzrə müdaxilənin zəruri edən faktiki şərtlərinin mövcudluğunu sübut etmək yükü DƏDRX-in 4 saylı Ərazi İdarəsi üzərinə düşür. Cavabdeh təşkilat qeydiyyat orqanı kimi üzərinə düşən əsas vəzifələri yerinə yetirmək əvəzinə qanunun normasınıı düzgün tətbiq etməmişdir. Halbuki, “İnzibati icraat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 11.1-ci maddəsinə əsasən inzibati orqanlar qanunun tələblərinə riayət etməyə borcludurlar. “İnzibati İcraat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun 67.1-ci maddəsinə əsasən inzibati orqan tərəfindən inzibati icraat haqqında hüquq normalarının və ya maddi hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi nəticəsində qəbul edilmiş inzibati akt qanunsuz sayılır. Həmin Qanunun 67.2-ci maddəsinə əsasən qanunsuz inzibati akt həmin aktı qəbul etmiş inzibati orqan və ya subordinasiya baxımından yuxarı inzibati orqan tərəfindən və yaxud məhkəmə qaydasında ləğv oluna bilər. Həmin Qanunun 67.3cü maddəsinə əsasən qanunsuz əlverişsiz inzibati akt hər bir halda ləğv olunmalıdır. Azərbaycan Respublikasının müvafiq qanunları ilə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, qanunsuz əlverişsiz inzibati aktın ləğv olunması həmin aktın qüvvəyə mindiyi andan yaranmış hüquqi nəticələri aradan qaldırır.Həmin Məcəllənin 67.6.2-ci maddəsinə əsasən səhv və ya təhrif olunmuş məlumatları əks etdirən sənədlər təqdim etməklə inzibati aktın qəbul edilməsinə nail olduqda maraqlı şəxs etimadın qorunması hüququna istinad edə bilməz. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2.2.3-cü maddəsinə görə inzibati məhkəmə icraatı qaydasında inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia) baxılır. Həmin Məcəllənin 34.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icrası haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı cavabdehdən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı olmayan (inzibati aktın qəbul edilməsinə yönəlməyən) müəyyən hərəkətlərin edilməsini tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 68.1-ci maddəsinə görə məhkəmə mübahisə ilə baglı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nətıcəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Həmin Məcəllənin 68.2-ci maddəsinə görə məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. Şərh olunan xüsusatlara və istinad olunan hüquq normalarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Nəticəvi hissə: Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 68, 69, 73, 75 və 85.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: İddia tələbi təmin edilsin. X3 adına verilmiş 04 may 2010-cu il tarixli, **********99 reyestr nömrəli çıxarışın ləğv edilməsi öhdəliyi Cavabdehnə həvalə olunsun. Qərar tam formada təqdim olunduğu gündən 30 gün müddətində Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə ondan, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qərar, surəti rəsmi təqdim edildiyi vaxtdan 30 (otuz) gün müddətində apellyasiya şikayəti verilmədiyi və ya proses iştirakçıları tərəfindən şikayətin geri götürüldüyü hallarda təqdim olunduğu gündən 30 (otuz) gün keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Ceyhun Məmmədov