Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(118)-846/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Sumqayıt şəhəri İş № 2-1(118)-846/2022 25.01.2022 SUMQAYIT İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi Sumqayıt İnzibati Məhkəməsinin hakimi Quliyev İsmayıl Rza oğlunun sədirliyi ilə, X3 oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Sumqayıt şəhəri 3 saylı Notariat Ofisinə qarşı "İddiaçı adına Sumqayıt ŞPİ QŞVŞ tərəfindən 26.10.2010-cu ildə verilmiş AZESeriyalı 0******* saylı şəxsiyyət vəsiqəsinin “Atasının adı” kimi qeyd edilmiş Ağarza oğlu, 15 iyul 1957-ci ildə verilmiş ИЖ 345387 №li ‘'Doğum haqqında şəhadətnamə”nin ata qrafasında qeyd edilmiş X2 ilə, mərhum atası Seidrazi Seyfulla oğlunun adına 02 avqust 1997-ci ildə verilmiş V-ЖГ № ******* saylı “Ölüm haqqında şəhadətnamə"də və Xİİ-ЖГ 464600 saylı “Doğum haqqında şəhadətnamə”də qeyd edilmiş Seidrazi Seyfulla oğlu ilə X1 eyni şəxs olması öhdəliyinin cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Sumqayıt şəhəri 3 saylı Notariat Ofisinin üzərinə qoyulması” barədə iddiasına dair işə inzibati məhkəmə icraatı qaydasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Sumqayıt şəhəri 3 saylı Notariat Ofisinə qarşı iddia qaldıraraq "İddiaçı adına Sumqayıt ŞPİ QŞVŞ tərəfindən 26.10.2010-cu ildə verilmiş AZESeriyalı 0******* saylı şəxsiyyət vəsiqəsinin “Atasının adı” kimi qeyd edilmiş Ağarza oğlu, 15 iyul 1957-ci ildə verilmiş ИЖ 345387 №li ‘'Doğum haqqında şəhadətnamə”nin ata qrafasında qeyd edilmiş X2 ilə, mərhum atası Seidrazi Seyfulla oğlunun adına 02 avqust 1997-ci ildə verilmiş V-ЖГ № ******* saylı “Ölüm haqqında şəhadətnamə"də və Xİİ-ЖГ 464600 saylı “Doğum haqqında şəhadətnamə”də qeyd edilmiş Seidrazi Seyfulla oğlu ilə X1 eyni şəxs olması öhdəliyinin cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Sumqayıt şəhəri 3 saylı Notariat Ofisinin üzərinə qoyulması”-na dair qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı xx xxx 1957-ci ildə anadan olmuşdur. X2 onun atasıdır. Bunu ona məxsus olan Sumqayıt ŞPİ QŞVŞ tərəfindən 26.10.2010-cu ildə verilmiş AZE Seriyalı 0******* saylı şəxsiyyət vəsiqəsi və 15 iyul 1957-ci ildə verilmiş ИЖ 345387 №-li “Doğum haqqında şəhadətnamə” təsdiq edir. Mərhum atası 02 avqust 1997-ci ildə vəfat etmişdir. Bunu 02 avqust 1997-ci ildə verilmiş V-ЖГ № ******* saylı “Ölüm haqqında şəhadətnamə" təsdiq edir. iddiaçıya məxsus olan Sumqayıt ŞPİ QŞVŞ tərəfindən 26.10.2010-cu ildə verilmiş AZE Seriyalı 0******* saylı şəxsiyyət vəsiqəsinin “Atasının adı” qrafasında atasının adı Ağarza oğlu, iddiaçıya məxsus olan 15 iyul 1957-ci ildə verilmiş ИЖ 345387 №-li “Doğum haqqında şəhadətnamə”nin ata qrafasında isə X2 qeyd kimi edilmişdir. Mərhum atasının adına 02 avqust 1997-ci ildə verilmiş V-ЖГ № ******* saylı “Ölüm haqqında şəhadətnamə”də və ХП-ЖГ № 464600 saylı “Doğum haqqında şəhadətnamə”də atasının adı Seidrazi, atasının adı isə Seyfulla oğlu kimi qeyd edilmişdir. Mərhum atasının X1 mülkiyyətində olan daşınmaz əmlakı vərəsəlik qaydasında qəbul etmək istəyir. Lakin ona və mərhum atasına məxsus olan hüquqmüəyyənedici sənədlərdə müxtəliflik olduğundan vərəsəlik haqqında şəhadətnaməni ala bilmir. Bildirir ki, ona məxsus sənədlərdə göstərilən X2 ilə mərhum atasına məxsus sənədlərdə qeyd olunan Seidrazi Seyfulla eyni şəxsdir. Qeyd edilənlərə əsasın iddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçıya hüquqi yardım edilmiş, iddiaçı iddianın təmin edilməsini məhkəmədn xahiş etmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə olunmuş sənədləri araşdıraraq, iddiaçını dinləyərək belə nəticəyə gəlir ki, iddiaya Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin müddəalarına uyğun olaraq inzibati icraat qaydasında baxılması mümkün sayılmamalıdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 35-ci maddəsinə əsasən bu məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya qəbul edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. İddiaçı məhkəmədən İddiaçı adına Sumqayıt ŞPİ QŞVŞ tərəfindən 26.10.2010-cu ildə verilmiş AZESeriyalı 0******* saylı şəxsiyyət vəsiqəsinin “Atasının adı” kimi qeyd edilmiş Ağarza oğlu, 15 iyul 1957-ci ildə verilmiş ИЖ 345387 №li ‘'Doğum haqqında şəhadətnamə”nin ata qrafasında qeyd edilmiş X2 ilə, mərhum atası Seidrazi Seyfulla oğlunun adına 02 avqust 1997-ci ildə verilmiş V-ЖГ № ******* saylı “Ölüm haqqında şəhadətnamə"də və Xİİ-ЖГ 464600 saylı “Doğum haqqında şəhadətnamə”də qeyd edilmiş Seidrazi Seyfulla oğlu ilə X1 eyni şəxs olması öhdəliyinin cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Sumqayıt şəhəri 3 saylı Notariat Ofisinin üzərinə qoyulmasını xahiş edir. Göründüyü kimi mübahisənin yaranma əsasını notariat hərəkətləri təşkil edir. İnzibati və mülki hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyətinə dair Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 10 aprel 2015-ci il, tarixli 04 saylı qərarının 8-ci bəndində qeyd olunmuşdur ki, notariat hərəkətlərindən və ya həmin hərəkətlərin aparılmasından imtinaya dair şikayətlərin məhkəmə aidiyyəti müəyyən edilərkən məhkəmələr nəzərə almalıdırlar ki, «Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında» Azərbaycan Respublikasının 10 iyun 2011-ci il tarixli 143-İVQD №-li Qanunu ilə MPM-in XXXVİİİ fəsli («Notariat hərəkətlərindən və ya həmin hərəkətlərinin aparılmasından imtinaya dair şikayətlər») həmin Məcəllədən çıxarılsa da, «notariat hərəkətlərindən və ya həmin hərəkətlərin aparılmasından imtinaya dair şikayətlərə» xüsusi icraat qaydasında baxılması MPM-in 305.1, 305.1.8-ci maddələrində təsbit olunmuşdur. Buna görə də «notariat hərəkətlərindən və ya həmin hərəkətlərin aparılmasından imtinaya dair şikayətlərə» xüsusi icraat qaydasında (maraqlı şəxslər arasında hüquqa dair mübahisə olduqda isə iddia icraatı qaydasında) ümumi məhkəmələr tərəfindən baxılır. “Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun bəzi qərarlarında dəyişikliklər edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 24 dekabr 2021-ci il tarixli, 12 №li Qərarına əsasən “İnzibati və mülki hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyətinə dair” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 2015-ci il 10 aprel tarixli 04 nömrəli qərarında aşağıdakı dəyişikliklər edilmişdir: 6.1. 8-ci bənd aşağıdakı redaksiyada verilsin: “8. Aparılmış notariat hərəkətlərindən və ya notariat hərəkətlərini aparmaqdan imtina edilməsindən şikayət verilməsi zamanı mübahisəyə mülki, yoxsa inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılması ilə bağlı məsələ qanunvericilikdə dəqiq tənzimlənməmişdir. Əksinə, bu məsələ ilə bağlı qanunvericilikdə bir-biri ilə uyğunsuzluq halı yaradan bir sıra normalar vardır və onların məcmusunun qiymətləndirilməsi əsasında hazırkı vəziyyətdə qanunvericinin iradəsini dəqiq aydınlaşdırmaq mümkün olmur. Mülki Prosessual Məcəllənin 445.0.6-cı, İnzibati Prosessual Məcəllənin 8.1.3-1-ci, “Notariat haqqında” Qanunun 41-ci maddəsində və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2007-ci il 28 avqust tarixli 136 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “İnzibati orqanların Təsnifatı”nda mövcud olan müddəalar aparılmış notariat hərəkətlərindən və ya notariat hərəkətlərini aparmaqdan imtina edilməsindən verilmiş şikayətlərin məhkəmə aidiyyətinin dəqiq müəyyənləşdirilməsinə imkan vermir. Odur ki, müvafiq təkmilləşdirilmələr aparılmaqla mümkün olan qısa müddət ərzində aidiyyətlə bağlı məsələnin qanunvericilik səviyyəsində həll olunması üçün qanunvericilik təşəbbüsü hüququndan istifadə olunmalı, eyni zamanda, məhkəmə müdafiəsi hüququnun həyata keçirilməsini təmin etmək üçün mövcud mübahisələrə müvəqqəti baxılması qaydası ilə bağlı məhkəmələrə izah verilməlidir. Bu baxımdan, qanunvericilikdə müvafiq tənzimləmələr edilənədək notariat hərəkətlərindən və ya notariat hərəkətlərini aparmaqdan imtinaya dair şikayətlərə mülki məhkəmə icraatı qaydasında ümumi məhkəmələrdə baxılması davam etdirilsin.”; Ali Məhkəmənin Plenumunun yuxarıda qeyd olunan qərarlarından göründüyü kimi formalaşmış məhkəmə praktikasında notariat hərəkətlərindən və ya həmin hərəkətlərin aparılmasından imtinaya dair şikayətlərə ümumi məhkəmələrdə baxılır. Yuxarıda qeyd edilənləri nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, hazırkı mübahisənin yaranma əsasını müvafiq natoriat hərəkətləri təşkil etdiyindən notariusun hərəkətləri və onun əsasında dövlət qeydiyyatına alınmış hüquqlar mülki məhkəmə icraatında yol verilən hüquqi müdafiyə vasitələrindən istifadə edilərək həll edilməli və iddiaya inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılması mümkün hesab edilməməlidir. Həmçinin məhkəmə onu da qeyd edir ki, iddiaçının cavabdeh orqana qarşı yönəldiyi tələb Notariat orqanının səlahiyyətlərinə aid olmamaqla mülki məhkəmə icraatı qaydasında mövcud olan hüquq müdafiə vasitələri ilə təmin edilə bilər. Göründüyü kimi iddiaçı düzgün hüquqmüdafiə vasitəsi seçməmişdir. İddiaçıya izah edilsin ki, müvafiq umumi məhkəməyə müraciət edərək, mülki məhkəmə icraatı qaydasında nəzərdə tutulmuş hüquqi müdafiyə vasitələrindən istifadə edə bilər. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 16.3, 35, 80, və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddia mümkün sayılmasın. Qərardaddan 10 gün müddətində Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt şəhəri, Sülh prospekti 70 ünvanında yerləşən Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: İsmayıl Quliyev