Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(118)-940/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Sumqayıt şəhəri İş № 2-1(118)-940/2022 01.03.2022 SUMQAYIT İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Mirzəyeva Leyla Eytibar qızının sədrliyi, Mustafayeva Aygün Ələmdar qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Xızı rayon Polis İdarəsinə qarşı “Xızı rayon Məhkəməsinin 2(068)- 23/2016 saylı, 28 mart 2016-cı il tarixli qətnaməsinin icrasını təmin etmək məqsədilə məhkəmə tərəfindən borclu X2 barəsində qəbul edilmiş məcburi gətirmə və axtarış barədə qərarın təmin edilməsi vəzifəsinin Xızı rayon polis şöbəsinin üzərinə qoyulması” tələbinə dair iddiasının mümkünlüyünü inzibati məhkəmə icraatı qaydasında yoxlayaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cavabdeh Xızı rayon Polis İdarəsinə qarşı iddia qaldıraraq “Xızı rayon Məhkəməsinin 2(068)-23/2016 saylı, 28 mart 2016-cı il tarixli qətnaməsinin icrasını təmin etmək məqsədilə məhkəmə tərəfindən borclu X2 barəsində qəbul edilmiş məcburi gətirmə və axtarış barədə qərarın təmin edilməsi vəzifəsinin Xızı rayon polis şöbəsinin üzərinə qoyulması” tələbinə dair qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 13-cü maddəsinə uyğun olaraq ona hüquqi yardım olunması üçün məhkəməyə dəvət olunmuş və onun tələbi aydınlaşdırılmışdır. İddiaçı iddiasına mahiyyəti üzrə baxılması və qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə aşağıda qeyd edilənlərə əsasən belə nəticəyə gəlir ki, iddiaya Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin müddəalarına uyğun olaraq inzibati icraat qaydasında baxılması mümkün sayılmamalıdır. Belə ki, iş materialları ilə müəyyən olunur ki, Xızı rayon Məhkəməsinin 28 mart 2016cı il tarixli qətnaməsi ilə cavabdeh X1 3382 manat məbləğində icarə haqqından əmələ gələn borc və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu, cəmi 3862 manat məbləğində borcun alınaraq İddiaçı ödənilməsi, cavabdeh X1 1 ədəd böyük qaşıq, 5 ədəd kül qabı, 2 ədəd çaynik altı, 3 ədəd dəm çayniki (böyük), 2 ədəd plastmas padnos, 2 ədəd tava (kiçik), 1 ədəd stəkan (böyük), 4 ədəd stəkan (türk), 7 ədəd rumka (türk), 5 ədəd acika qabı, 1 ədəd boşqab (xörək üçün), 19 ədəd kasa (böyük), 3 ədəd bulud (böyük), 1 ədəd bulud (kiçik), 1 ədəd tava altı (nikel), 5 ədəd nəlbəki, 26 ədəd armudu stəkanın alınaraq İddiaçı verilməsi qət edilmişdir. Həmin qətnamə icra olunması üçün Xızı rayon icra və probasiya şöbəsinə göndərilmişdir. Xızı rayon icra və probasiya şöbəsinin təqdimatı əsasında Xızı rayon Məhkəməsinin 20.02.2020-ci il tarixli qərardadı ilə Xızı rayonu, Baxışlı kəndində yaşayan borclu X2 Xızı rayon Məhkəməsinin 28 mart 2016-cı il tarixli, 2(068)-23/2016 saylı icra sənədinin icrası ilə əlaqədar Xızı rayon icra və probasiya şöbəsinə məcburi qaydada gətirilməsi, qərardadın icrasının Xızı rayon İcra və probasiya şöbəsinə və borclunun olduğu yer üzrə polis şöbəsinə həvalə edilməsi qərara alınmışdır. İddiaçı hazırda Xızı rayon Məhkəməsinin 28 mart 2016-cı il tarixli qətnaməsinin icrasının təmin edilməsi üçün məhkəmə tərəfindən borclu X2 barəsində qəbul edilmiş məcburi gətirmə və axtarış barədə qərarın təmin edilməsi vəzifəsinin Xızı rayon polis şöbəsinin üzərinə qoyulmasını məhkəmədən xahiş edir. Məhkəmə qeyd edir ki, borclu şəxsin məcburi gətirilməsi ilə bağlı iddiaçının tələbi Xızı rayon Məhkəməsinin 28 mart 2016-cı il tarixli qətnaməsinin icrasını təmin etmək məqsədi daşıyır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun 20-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair 10 oktyabr 2017-ci il tarixli qərarında isə göstərilmişdir ki, “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 20.5-ci maddəsinə görə, tərəflər icra məmurunun icra sənədi üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərarından icra sənədini vermiş məhkəməyə şikayət verə bilərlər. İcra sənədi digər orqanlar tərəfindən verildikdə, icra məmurunun icraata xitam verilməsi barədə qərarından icra məmurunun olduğu yer üzrə məhkəməyə şikayət verilə bilər. Həmin qərarında Konstitusiya Məhkəməsi özünün aşağıdakı hüquqi mövqeyini ifadə etmişdir: “...Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – Mülki Prosessual Məcəllə) bir sıra normalarına əsaslanaraq hesab edir ki, qətnamə çıxarıldıqdan sonra həmin qətnaməni çıxaran hakimin üzərinə qoyulan bir sıra vəzifələr (məsələn, qətnamədəki yanlışlıqların və ya açıq hesab səhvlərinin düzəldilməsi (maddə 228), əlavə qətnamənin çıxarılması (maddə 229), qətnamənin izah edilməsi (maddə 230), qətnamənin icrasına möhlət verilməsi və ya onun hissə-hissə icra edilməsi, qətnamənin icra üsulunun və qaydasının dəyişdirilməsi (maddə 231.1, 231.2), ödənilməli pul məbləğlərinin indeksasiyası (maddə 232) məhz qətnamənin səmərəli icrasını təmin etmək məqsədini daşıyır. Qeyd olunanlar eyni zamanda məhkəmənin qəbul etdiyi qətnamənin icrasına nəzarət funksiyasının həyata keçirilməsinə də xidmət edir”. Sözügedən fəaliyyət zahirən inzibati hüquq sahəsinə aid fəaliyyət kimi görünsə də, belə deyildir. İcra sənədinin icra olunması ilə bağlı həyata keçirilən fəaliyyətə və bu zaman qəbul edilən qərarlara məhkəmə müdafiəsi hüququnun reallaşdırılmasının tərkib hissəsi və davamı kimi yanaşılmalıdır. Çünki məhkəmə qərarının icrası məhkəmə müdafiəsi hüququnun ayrılmaz tərkib hissəsidir. Qanunvericilik isə icra icraatının gedişində icra sənədinin icrası ilə bağlı yaranan mübahisələrə baxılmasının xüsusi qaydasını müəyyən etmişdir. MPM-in 228-232-ci maddələrindəki tənzimləmələr də bunu təsdiq edir. Beləliklə, icra sənədinin icra olunması ilə bağlı qəbul edilən qərarlar və hərəkətlər (o cümlədən hərəkətsizliklər) inzibati hüquq sahəsinə aid məsələlərin tənzimlənməsinə yönəlmədiyindən onların inzibati iddia qaydasında ayrıca iddia verməklə inzibati məhkəmə icraatında mübahisələndirilməsi mümkün deyildir. Bununla yanaşı, icra məmurunun icra sənədinin icrasının təmin edilməsindən kənara çıxan qanunsuz qərarları, eləcə də hərəkət və ya hərəkətsizliyi nəticəsində hər hansı bir tərəfə (borclu və ya tələbkara, eləcə də üçüncü şəxslərə) ziyan vurulduğu iddia edilirsə, həmin mübahisələrə İPM-ə müvafiq olaraq inzibati məhkəmədə baxıla bilər. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. İPM-in 35.3-cü maddəsinə görə iddianın mümkün sayılmaması barədə məhkəmə qərardad qəbul edir. Həmin qərardaddan yuxarı məhkəməyə şikayət verilə bilər. İddiaçıya izah edilsin ki, hazırkı iddia ilə bağlı məhkəmə qərarının icrasına nəzarət edən məhkəməyə müraciət edə bilər. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 16.3, 35, 80, və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə Qərara aldı: İddiaçı cavabdeh Xızı rayon Polis İdarəsinə qarşı “Xızı rayon Məhkəməsinin 2(068)- 23/2016 saylı, 28 mart 2016-cı il tarixli qətnaməsinin icrasını təmin etmək məqsədilə məhkəmə tərəfindən borclu X2 barəsində qəbul edilmiş məcburi gətirmə və axtarış barədə qərarın təmin edilməsi vəzifəsinin Xızı rayon polis şöbəsinin üzərinə qoyulması” tələbinə dair iddiası mümkün sayılmasın. Qərardaddan 10 gün müddətində Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt şəhəri, Sülh prospekti 70 ünvanında yerləşən Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Leyla Mirzəyeva