Şirvan İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(120)-11/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şirvan şəhəri İş № 2-1(120)-11/2025 09.02.2026 ŞİRVAN İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynova Amilya Aqil qızının sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi Əlişova Nuridə Əliverdi qızının katibliyi, İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə qarşı “xx.xx.2019-cu il tarixli, **********193822 nömrəli “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında qərarın ləğv edilməsi” tələbinə dair işə Şirvan şəhərində, Şirvan İnzibati Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: Təsviri hissə: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş idarəsinə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2019-cu il tarixli, **********193822 nömrəli “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında qərarın ləğv edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi inzibati mübahisə kimi qeydiyyata alınaraq, məhkəməyə daxil olduğu gündən icraata qəbul edilmiş sayılmışdır. İddia ərizəsi məhkəmənin icraatına qəbul edildikdən sonra İPM-in 47-49-cu maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq işin hazırlıq icraatına başlanılmış və iddiaya qarşı yazılı münasibət (etiraz)bildirilməsi ilə bağlı iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərin surətləri cavabdehə təqdim edilmişdir. Cavabdehin iddiaya qarşı yazılı etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Şirvan İnzibati Məhkəməsinin 2-1(120)-1280/2020 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli qərardadı ilə İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə qarşı “xx.xx.2019-cu il tarixli, **********193822 nömrəli “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında qərarın ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə buraxılmış müddətin bərpasına dair ərizəsi təmin edilməmiş, iddia ərizəsi mümkün sayılmamışdır. İddiaçı tərəfindən qərardaddan apellyasiya şikayəti verilmişdir. Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin 2-1(120)-1280/2020 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli qərardadı ləğv edilmiş, işə yenidən baxılması və sonrakı prosessual hərəkətlərin yerinə yetirilməsi üçün inzibati iş Şirvan İnzibati Məhkəməsinə qaytarılmışdır. Cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi tərəfindən qərardaddan kassasiya şikayəti verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 2-1(102)-516/2021 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli qərardadı ilə cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin 2-1(120)-1280/2020 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli qərardadından verdiyi şikayət üzrə kassasiya mümkün sayılmamış, kassasiya şikayətinin qəbulundan imtina edilmişdir. İddiaçı iddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, AR VN 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin xx.xx.2019-cu il tarixli »**********8663 saylı qərarına əsasən İddiaçı (VÖEN >********) 2017-2018 və 2019-cu ilin 01 avqust dövrünü əhatə edən fəaliyyəti yoxlanılmışdır. Yoxlama xx.xx.2019-cu il tarixdən xx.xx.2019-cu il tarixə qədər davam etmişdir. 08 oktyabr 2019-cu ildə yoxlayıcılar tərəfindən **********190566 nömrəli X51 Aktı tərtib edilmişdir. “X39 dair Akt” 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin xx.xx.2019-cu il tarixli **********193822 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. 21 noyabr 2019-cu ildə 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə müraciət edərək 19.08.19-cu il tarixli qərar əsasında aparılan “X51nın” nəticələri haqqında tərtib edilmiş Akt ilə razılaşmamağınm səbəblərini istəmişdir. 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi müraciətinə heç bir cavab və münasibət bildirmədən xx.xx.2019-cu il tarixdə aşağıdakı məzmunda qərar qəbul etmişdir: Vergi Məcəlləsinin 58.4-cü maddəsinə əsasən ƏDV üzrə qeydiyyatın Vergi Məcəlləsinə əsasən məcburi olduğu halda, bu cür qeydiyyat olmadan fəaliyyət göstərilməsinə görə vergi ödəyicisinə ƏDV qeydiyyatı.olmadan fəaliyyət göstərdiyi bütün dövr ərzində büdcəyə ödənilməli olan ƏDV məbləğinin 50 faizi miqdarında maliyyə sanksiyası tətbiq edilərək, 282.074.03 manat vergi məsuliyyətinə cəlb edilsin. 1.1. Vergi məcəlləsinin 57.1 maddəsinə əsasən vergi hesabatım və ya Vergi Məcəlləsinin 16.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş arayışı əsas olmadan müəyyən edilən müddətdə təqdim etmədiyinə görə vergi ödəyicisinə maliyyə sanksiyası tətbiq edilərək aşağıdakı qaydada 1160 manat vergi məsuliyyətinə cəlb edilsin. Qərardan təqdim olunduğu vaxtdan Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 38-ci maddəsinə əsasən 30 gün müddətində məhkəməyə və ya Vergi Məcəlləsinin 62-ci maddəsinə əsasən 3 ay müddətində birbaşa və ya Qərarı çıxarmış vergi orqanı vasitəsilə yuxarı vergi orqanına şikayət verilə bilər. Ərazi Vergilər Baş İdarəsi müraciətimi cavablandırmamış və sonrakı dövrlərdə “Koronavirus (Covid-19) pandemiyası” ilə əlaqədar karantin elan olunduğu səbəbindən (müraciətimin) şikayətin verilmə müddətini bərpa etməklə, aşağıdakı əsaslara görə “X51 Aktı” və onun əsasında vergi orqanı tərəfindən qəbul edilmiş qərarın ləğv edilməsini AR VN-nin Apellyasiya Şurasından xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx.xx.2016-cı il tarixli 762 nömrəli Fərmanın tələblərinə və Apellyasiya Şuraları haqqında nümunəvi əsasnaməyə uyğun olaraq, AR Vergilər Nazirliyin Apellyasiya Şurasına əsaslandırılmış ərizə təqdim etməklə, 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin qərarının ləğv edilməsini xahiş etmişəm. Apellyasiya Şurasına təqdim etdiyim ərizəyə cavab verilməmişdir. Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinə-Cənab M.Cabbarova müraciət ünvanlayaraq Apellyasiya şikayətinə baxılmasını xahiş etmişdir. Fərdi sahibkar kimi xx.xx.2012-ci ildə Bakı şəhər Vergilər Departamentində ********** saylı VÖEN ilə qeydiyyata alınmışdır. İyun 2018-ci il tarixə qədər ********** nömrəli VÖEN üzrə fəaliyyəti dayandırılmışdır. 6 saylı Ərazi Vergilər İdarəsinin xidməti ərazisində yerləşən Lerik rayonu, Hamarmeşə kəndi ərazisində vergi ödəyicisi kimi fəaliyyətim iyun 2018-ci il tarixindən etibarən həyata keçirilir. Bu tarixə qədər qeyd olunan ünvanda onun nə faktiki, nə də hüquqi olaraq sahibkar kimi heç bir faəliyyəti olmamışdır. Yoxlama aktından göründüyü kimi (Akt № **********190566, səh.3/20) o, mehmanxana adlı obyektə (yoxlama zamanı yoxlayıcılar tərəfindən əsas dövriyyə bu ekt üzrə götürülüb) sahibkarlıq fəaliyyətinə xx.xx.2018-ci il tarixdən başlamışdır. Bu günə qədər ərazidə fəaliyyəti olmayıb. Bu ərazidə 2008-2017-ci ilə kimi "xxxx" 1C (VÖEN № **********), sonra isə 2017-ci ildən 2018-ci ilin iyun ayına kimi fiziki X22 (VÖEN № **********) icarə qaydasında istifadə etmişdir. Bu qeyd olunanlar 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin 10 ildə hər il aparılmış dama aktlarında məlumat uçot bazasında, bank sənədlərində və s. sənədlərdə öz təsdiqini tapmışdır. Belə ki, yoxlayıcılar qeyri-rəsmi məlumatlara istinad edərək, ona 2017-ci ilin 1- ayları üzrə sadələşmiş vergi, 2017-ci ilin iyun ayından başlayaraq ƏDV qeydiyyatının anmasını əsas götürərək, 2017-ci ilin iyun ayından 2019-cu ilin avqust ayına kimi nə ƏDV vergisi və gəlir vergisi hesablamışlar. Halbuki o, fəaliyyət dövründə vergi ödəyicisi olaraq hər rübdə Vergilər İdarəsinə Sadələşdirilmiş Vergi bəyannaməsi təqdim etmişdir. Əgər ƏDV ödəyicisi idi, həmin vergi orqanı dərhal ona Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin 157.5 maddəsini tətbiq edərdi. Yuxanda qeyd etdiyi kimi o, xx.xx.2018-ci ildən etibarən bu ərazidə sahibkarlıq fəaliyyəti göstərmişdir. O, məxsus olan turizm obyektinin təsdiq olunmuş sənədlərinə əsasən, təkcə bina və qurğuların illik aşınma üzrə xərcləri 2 milyon atdan çoxdur. Göründüyü kimi çəkilmiş digər xərclər nəzərə alınmasa belə, təkcə aşınma üzrə xərclər nəzərə alınsa sözügedən turizm obyektinin yaxın vaxtlaradək mənfəətlə işləməsi mümkün deyildir. Digər tərəfdən yoxlama aktında göstərildiyi kimi, (2017-ci ildə fəaliyyətim ryıb) 2018-ci il ilə müqayisədə, 2019-cu ildə dövriyyənin nisbətən çox olmasının onunla əlaqədar olmuşdur ki, fiziki şəxs olaraq şəxsi vəsaitim və kredit (borc) ində götürdüyüm vəsaitlər hesabına, 2019-cu ilin 1-ci rübün axırlarına ərazidə bir sıra obyektlər istismar edilməyə başlanmışdır. 2017-2018-ci illərdə 2019-cu il ilə ayisədə dövriyyənin nisbətən az olmasına səbəb bu ildə yeni istifadəyə verilmiş dktlər, əvvəlki illərdə Bakı-Lerik yolunun təmirlə əlaqədar bərbad olması, birdə k rayonunda baş verən sel-daşqın nəticəsində obyektdə olan kotec, restoran, hovuz, körpü və s. infrastrukturların dağılmasının bərpası və tikintisi ilə əlaqədar həmin vaxtlar dctin müəyyən hissəsinin təmirə dayanması, yaxud bəzi obyektlərin isə həmin il mövcud olmaması faktları ilə əlaqədardır. Nağd əməliyyatların aparılması ilə əlaqədar bütün sənədlər (o cümlədən kassa və mədaxil qəbzləri) mühasibatlıqda mövcud qanunvericiliyə uyğun uçota alınmışdır. Qeyd olunan sənədlərin yoxlayıcılar tərəfindən irülməsinə baxmayaraq heç bir təsdiqedici sənədə əsaslanmadan akta təhrif olunmuş məlumatlar daxil etməklə, özlərindən dövriyyə yazmış və yoxlama illərinə aid düzgün olmayan, təsdiqini tapmayan vergi və cərimələr hesablamışlar. 2019-cu ilin 2-ci rübündən etibarən bu yeni obyektlər faktiki olaraq istismara ıxılmışdır. 2019-cu ildə ərazidə vergi orqanları tərəfindən operativ Vergi Nəzarəti (VM Md.50) qaydasında yoxlama aparılaraq 26 iyul 2019-cu il tarixdə Seriya VN-17 № 011340, Seriya VN-11 № 012025, Seriya VN-11 № 012058, Seriya VN-17 № 002263, Seriya VN-11 № 012059, Seriya VN- 17 № 002307, Seriya VN-11 № 011780, Seriya VN-17 № 002262, Seriya VN-11 № 012057 saylı Aktlar tərtib olunmaqla təqdim olunmuşdur. X33 həyata keçirən yoxlayıcıların göstərişinə uyğun olaraq, yeni (istifadəyə) istismara verilmiş obyektlərin satış nöqtələrində 10 ədəd kassa aparatı qısa müddətdə quraşdırılmışdır. 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi tərəfindən “X51” keçirilərkən və Akt tərtib edilərkən, AR VM-nin 67-83-cü maddələrin tələbləri pozularaq, heç bir hüquqi əsas olmadan 2017-2018-ci illər dövrü üçün əsassız olaraq məni dövlət qarşısında borclu göstərməklə, “gəlir vergisi” və “əlavə dəyər vergisi” ödəyicisi hesab etməklə, üzərimə yüksək məbləğdə əsassız vergi öhdəlikləri qoyulmuşdur. AR VM-nin 67-ci maddəsinin tələbinə görə vergi orqanları tərəfindən vergitutma obyektinin müəyyənləşdirilməsi hər hansı bir səbəbdən mümkün olmadıqda, vergi orqanları VM-nin 67-ci maddəsində göstərilən əlaqəli məlumatlardan, yəni rəsmi məlumatlardan istifadə etməklə hesablamalar aparmalı olduğu halda, bunu etməmişlər. Bununla da Vergi orqanı mənbəyi məlum olmayan məlumatlara əsaslanmışdır. Yoxlayıcılar “X71”nı tərtib edərkən VM-nin 67.2.3 (obyektin yerləşdiyi ərazini və 2019-cu ilə qədər rayona gedən mərkəzi yolun dağılmış vəziyyətdə olması səbəbindən 2017-2018-ci illərdə əraziyə turist axımının minumuma enməsi və s. hallar...) və 67.3, 67.4, 67.12-ci maddələrin tələblərinə əməl etməmişlər. Beləliklə, faktiki və hüquqi olaraq Vergi ödəyicisi kimi xx.xx.2018-ci il tarixə qədər ərazidə fəaliyyət göstərmədiyi halda, habelə 2019-cu ilə qədər mövcud olmamış və 2019-cu ildə istismara verilməklə quraşdırılmış və istifadə olunan 10 ədəd kassa aparatlarından əldə edilmiş məlumatlar əsasında, habelə ona heç bir aidiyyatı olmadığı halda "xxxx" proqramından (bu proqram üzərində fiziki şəxs olaraq adı və VÖEN-nin hər hansı formada öz əksini tapmadığı üçün və bu proqram vasitəsilə, yaxud başqa bir proqramla uçot aparmamışam) əldə edilmiş məlumatların onun adına qeyd edilməklə və həmin proqrama istinad edilməklə yoxlayıcılar tərəfindən adına vergi hesablanması əsassızdır. "xxxx" proqramın ona aidiyyatı olmamaqla yanaşı, MMC tərəfindən proqramist dəvət edilməklə, bu proqram MMC tərəfindən 2019-cu ildə tərtib edilmiş və məşğələlərin keçirilməsi məqsədi ilə proqramçı (işçilər) tərəfindən orada obyektlərin adları və məlumatları şərti qaydada daxil edilməklə, MMC tərəfindən gələcəkdə ərazinin fəaliyyətini proqramlaşdırmaq məqsədini, yəni proqram işini öyrənmək üçün işçilərin məşq (öyrənmək) və vərdişləri xarakteri daşımışdır. MMC-nin əməkdaşları "xxxx" proqramını şərti treninq məqsədilə tərtib etmişlər. Bu proqram heç bir ciddi hesabat xarakteri daşımamış və şərti xarakterli olmuşdur. “X45” yazılan ad ilə proqram tərtib edib, məşğələlərdə işçilər tərəfindən proqramın öyrənilməsi üçün məşqlər keçirmək məqsədilə kompüterə müxtəlif şərti rəqəmlər daxil etmişlər. Bu baxımdan həmin "xxxx" proqramının vergi ödəyicisi olaraq onun fəaliyyəti lə heç bir əlaqəsi olmamışdır, orada qeyd olunan məlumatlar proqramın şərti qaydada, nümunə olaraq tərtib etdiyi rəqəmlər, adlar və sair şərti məlumatlar olduğundan, bu proqram rəsmi sənəd hesab edilmir. Bu proqrama istinad etmək VM- nin 67-ci maddəsinin tələblərinin pozulmasına səbəb olmuşdur. “X51 Aktı”nda (səh. 4/20 və 5/20) qeyd olunur ki, X34 alınmış aylıq “Z” hesabatları istisna olmaqla tələbnamədə göstərilən müddətdə yoxlamaya əlavə heç bir sənəd təqdim olunmadığı üçün, xx.xx.2019-cu il tarixli Akt tərtib edilmiş, “Sənədlərin və nümunə kimi əşyaların götürülməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli **********190076 nömrəli qərar qəbul edilmişdir. Nümayəndə tərəfindən elektron qaimələr, bank sənədləri, müqavilələr və NKAnin Fiskal hesabatları (38 ədəd) təqdim edilmişdir. Təqdim olunmuş sənədlər, “sənədlərin və nümunə kimi əşyaların götürülməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli protokol əsasında götürülmüşdür. Yoxlamanın keçirilməsinə aid sənədlər, o cümlədən xərcləri təsdiq edən sənədlər tam təqdim edilmədiyindən “sənədlərin və nümunə kimi əşyaların verilməsindən imtina” haqqında Akt tərtib edilmişdir. Yoxlama Aktında (səh.5/20) daha sonra qeyd edilir ki, Vergi yoxlaması üçün zəruri olan sənədlərin təqdim olunması haqqında xx.xx.2019-cu il tarixli tələbnaməyə əsasən, yoxlanılan dövrə aid bank sənədləri, kassa, mədaxil-məxaric sənədləri, NKA-nın fıksal hesabatları, müqavilələr (əmək müqaviləsi və s.), qaimə və vergi hesab fakturaları, baş kitab, dövriyyə cədvəlləri, jurnal-orderlər, DSMF-na təqdim olunan hesabatlar, malların alışı və satışı sənədləri yük gömrük bəyannamələri, əmək haqqı ödəniş cədvəlləri və digər sənədlər barədə yoxlama zamanı işlər barədə məlumatlar aktın 1.9-cu bəndində qeyd olunmuşdur. Qeyd olunanlardan aydın şəkildə görünür ki, yoxlayıcılar Aktda ziddiyyətli fikirlər-mülahizələr yazırlar. Bir halda deyilir ki, sənədlər təqdim olunmadı, digər halda nansısa sənədlərin təqdim edildiyini yazırlar. Daha sonra bank sənədləri, əmək ııüqavilələri DSMF-na verilmiş hesabatlar və sair bu tipli sənədlər elektron qaydada verildiyi halda, qeyd olunan orqanlarda həmin rəsmi məlumatlar mövcuddur. Toxlayıcılar rəsmi məlumata deyil, qeyri-rəsmi məlumatlara istinad etmək üçün qeyd clunan formada ziddiyyətli fikirləri Aktda yazmışlar. Beləliklə yoxlayıcılar VM-nin 67-ci maddəsinin pozulması hallarını, yəni qeyri- rəsmi sənədlərə istinad etmələrinə qanuni görüntü yaratmaq məqsədilə mənim vergi bdəyicisi olaraq fəaliyyətimə heç bir aidiyyatı olmayan sənədlərə və "xxxx" proqrammın ona aid olması barədə nümayəndəmə əsassız olaraq sənədlərə imza etdirmişlər. Nümayəndə vergi əməkdaşı tərəfindən aldandığını bildikdən dərhal sonra ləmin sənədlərin vergi ödəyicisi İddiaçı heç bir aidiyyatının olmaması barədə rergi orqanına rəsmi məlumat vermişlər. Yoxlama aktında yoxlayıcılar tərəfindən göstəricilər təhrif olunmuşdur. Yoxlama kktından da göründüyü kimi, mən sözügedən ərazidə fiziki şəxs kimi xx.xx.2018-ci il arixdən Vergi Orqanında qeydiyyata durmaqla fəaliyyətə başlasam da, yoxlayıcılar prəzli olaraq özlərindən mənə heç bir aidiyyatı olmayan "xxxx" proqramında təlim və iyrənmək məqsədilə bu proqramda şərti göstərilən rəqəmlərdən istifadə etmişlər. Bu ıroqramda 2017-ci il üzrə dövriyyə kimi göstərilmiş 1 345 883,49 manat məbləğə Akt ıyğunlaşdırmaqla mənim üçün dövriyyə 948977,11 manat (proqramda, nağd 780 473,52 nanat + Bank hesabları üzrə gəlir 565 445,97 manat), 2018-ci il üzrə şərti satış dövriyyəsi kimi göstərilmiş 1 338 552 manat (şərti proqramda, nağd 1 154 055 manat + Bankdan daxilolma 184 497 manat) məbləğə uyğunlaşdırılmış formada 1.134 366,25 nanat, 2019-cu ilin İ-Vİİ ayları üzrə dövriyyə 1 239 959 manat şərti rəqəmə ıyğunlaşdırılmaqla 1.050 863,54 manat (şərti proqramda, nağd 1 050 545 + Bankdan daxilolma 189 414 manat) dövriyyə yazmışlar. Qeyri-rəsmi məlumatların “havadan olma” olmasına misal olaraq: Həmin məşq xarakterli proqramda Aprel ayında Lerik rayonu dağlıq soyuq iqlimə malik bir yerdə Aqua Parkdan təkcə bir gündə 349000 lat kassaya pul daxil olma göstərilmişdir. Bu onu göstərir ki, məşğələlər zamanı ər "xxxx" proqramını öyrənmək məqsədi ilə, proqrama istənilən rəqəmlər daxil əklə, proqramı (mənimsəməyə) öyrənməyə (tərtib etməyə) çalışmışlar. Nəzərə malıdır ki, “Aqua park”ın əhatə etdiyi yerdə hətta insanlar ayaq üstə qalsalar belə-bir lə qeyd olunan həcmdə müştəri qəbul edilməsi qeyri-mümkündür. Fiziki şəxs olaraq (VÖEN № **********) heç bir "xxxx" proqramı ilə uçot aparmamışdır, "xxxx" proqramı əsasında kompyüterdən götürülmüş rəqəmlərin, yaxud başqa rəsmi ıyan vərəqlərin uçot və yoxlama üçün heç bir hüquqi əsası yoxdur. Dövriyyə bəyi kimi götürülmüş vərəqlərdə onun fiziki şəxs kimi adını və VÖEN-ni təsdiq sənəd yoxdur. Ona münasibətdə hətta bu vərəqlərin heç bir hüquqi əsası olmadığı, aktda bu və vərəqələrə istinad edilir. "xxxx" proqramı şərti qaydada tərtib olmaqla, qeyri-rəsmi, mənbəyi məlum olmayan və ona aid olmayan proqramdır. Yuxarıda qeyd etdiyi kimi, yoxlayıcılara təqdim edilmiş sənədlərə onlar ndən qeyri-ciddi yanaşılmış, həmin sənədlərin çoxu nəzərə alınmamış və nəticədə tərtib edilmiş yoxlama aktına təhrif olunmuş göstəricilər salınmaqla, düzgün yan vergilər hesablanmışdır. Bunu aşağıdakı cədvəllərdən daha aydın görmək olur ıxlama aktında yanlış olaraq bankdan daxil olan dövriyyə, yəni aktda qəsdən Bank əsilə daxil olmuş vəsait kimi göstərilən məbləğlərlə, faktiki olaraq bank əmıa daxil olmuş məbləğlər fərqlidir. Bank hesabına daxil olan məbləğlərlə, göstərilən məbləğlər tam fərqlidir, qayisəli qaydada cədvəli təqdim edir. Nəzərə alınmalıdır ki, yoxlayıcılar tərtib etdikləri yoxlama aktında istinad etdikləri bütün iləri "xxxx" proqrammdakı məlumatlar əsasında hazırlayıblar.) vəl № 1. 2017, 2018, 2019 (1- Vİİ) aylar üzrə faktiki bank sənədləri ilə daxil olan vəsait ilə ayıcı aktında göstərilən daxil olan vəsait arasındakı fərq açıq şəkildə görünür, işçilərin məşq və öyrənmək məqsədilə tərtib etmək istədikləri "xxxx" ramında cəmi dövriyyə 3 924 394,49 manat şərti rəqəmə uyğunlaşdırmaqla, dama Aktında” dövriyyə 3 134 156,9 manat göstərilməklə mənbəyi olmayan rəqəm göstərilmişdir. Yoxlama dövrü üzrə İddiaçı (VÖEN: 502592) Bank Hesabına faktiki aylar üzrə daxil olan manat vəsaiti ilə yıcıların ehtimal əsasında tərtib etdikləri aktda göstərilən Cədvəl 2 üzrə manat vəsaiti arasındakı fərq müəyyən edilir. Cədvəldən göründüyü kimi, o, 2018-ci ilin iyun ayından fəaliyyətə am və bankın təsdiq etdiyi məlumatlara əsasən göstərilən satış dövriyyəsi ilə yoxlayıcıların bank daxilolması kimi göstərdikləri satış dövriyyəsi arasında 707 manat fərq mövcuddur. Bu bir daha sübut edir ki, yoxlayıcılar faktiki Bank sənədlərinə baxmayaraq yoxlamaya qeyri obyektiv yanaşmış və qərəzli surətdə heç əyi olmayan istənilən dövriyyəni yazmışlar. Yəni faktiki olaraq banka daxil litin həcmi ilə yoxlama aktında yanlış olarq göstərilən Bank daxilolması arasındakı fərq 707 707,37 manat təşkil edir. Yoxlayıcılar yalnız bank daxilolması adı hesabıma daxil olmanı 707 707,37 manat artıq göstərməklə qərəzçilik etmişlər. 2017-ci ildə vergi yoxlayıcıları tərəfindən keçirilən xronometraj təricilərinə əsasən və ya 2019-cu il mövsümün pik vaxtı keçirilən xronometraj təricilərindən də görünür ki, yoxlama aktında göstərilən dövriyyə mənbəyi olmuşdur. Belə ki, 2019-cu ilin iyul ayında oteldə əlavə olaraq 20 nömrə, avqust ayının 8-də 18 nömrə istifadəyə verilmişdir. 2019-cu ilin iyul-avqust aylarmda ahət Mərkəzinin yeni yaradılmış satış nöqtələrində əlavə olaraq 10 ədəd kassa atı qurulmuşdur. Yeni istifadəyə verilmiş sahələrlə birlikdə mövsümün pik vaxtı ayıcılar tərəfindən keçirilən xronometraj aktlarına əsasən günlük dövriyyə 9038 manat olmuşdur. Xronometraj göstəriciləri nəzərə alsaq, mövsümün aylıq dövriyyəsi ümum 271140 manat (9 038 manat x 30 gün = 271 140 manat) təşkil edəcəkdir. O, İstirahət Mərkəzində vergi ödəyicisi kimi xx.xx.2018-ci ildən fəaliyyətə başlasa da, “X58, iyul 2017-ci il tarixdən onu əsassız olaraq ƏDV ödəyicisi kimi məcburi qeydə almaqla, ödəyiciyə münasibətdə ƏDV hesabldırılmışdır. Eyni zamanda qərəzli olaraq iyul 2017-ci il üçün ona 668.12 manat sadələşdirilmiş vergidə hesablanmışdır. Başqa sözlə yoxlayıcılar 2017-ci ilin iyul ayı üçün ona həm sadələşdirilmiş vergi məbləğini, həm də ƏDV- iq etməklə eyni məbləğə münasibətdə (ikiqat vergi) iki ayrı-ayrı növlü vergi ınmaqla sanksiyalaşdırılmışdır. Bu hal AR VM-nə ziddir. Yoxlama aktı a vergi ödəyicisinə münasibətdə mənbəyi bəlli olmayan, rəsmi olmayan atlar əsasında 2017-ci ilin (fəaliyyət göstərmədiyim dövr üçün) İ rübündə 1 manat, İİ rübündə 2822,15 manat və İİİ rübdə 668,12 manat olmaqla, cəmi anat sadələşdirilmiş vergi tətbiq edilmişdir. X66nda heç bir rəsmi, yaxud əlaqəli məlumatlara istinad olunan (VM maddə 67.1...) “Gəlir vergisi bəyənnaməsinin” ümumi formasından stməklə 2017-2018-ci illərin gəlir vergisinin müqayisəli cədvəli adı ilə (bax >/20-10/20) cədvəl tərtib edilmişdir. Beləliklə sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi vergi orqanlarına təqdim olunmuş bəyannamələrdə qeyd olunmuş rdən yaranmış fərqin hansı rəsmi və əlaqəli məlumatlar əsasında, necə nası və SVY bəyannamə məlumatlarında 2017-ci il dövrü üçün 31.632,57 3 2018-ci il dövrü üçün 37.812,17 manat, cəmi 69444,74 manat gəlir azaldılması kimi yoxlayıcılar tərəfindən, göstərilməsinin hüququ əsasın nədən ibarət olması məlum deyildir. Yoxlama aktının 10/20-ci səhifəsində qeyd olunur ki, yoxlama zamanı vergi ödəyicisinin 2017-ci il ərzində gəlirinin 948977,11 manat olması müəyyən edilmişdir. Aktın 11/20-ci səhifəsində qeyd olunur ki, yoxlama zamanı vergi ödəyicisinin 2018-ci il ərzində gəlirinin 1 134 365,25 manat olması müəyyən edilmişdir. Yoxlama aktında qeyd olunur ki, yoxlama vergi ödəyicisinin real dövriyyəsini əks etdirən sənədlər və məlumatlar, (yuxarıda qeyd etdiyim kimi yoxlayıcılar, hətta bank vasitəsilə hesabıma daxil olan məbləği şişirdib təhrif etmişlər, çıxarışlara) habelə daxil olmuş ödənişlər əsasında müəyyən edilmişdir, xərcləri təsdiq edən sənədlər tanı təqdim edilmədiyindən gəlir vergisi ARNK-nin 55 nömrəli qərarına və VM-nin 67.14 VD 83.9-cıı maddələrinə əsasən şərti rentabellik tətbiq edilməklə hesablanmışdır. AR NK-nin 55 nömrəli qərarı ilə təsdiq olunmuş qaydaların 6.1 -ci bəndi ilə vergi ödəyicisinin gəlirini birbaşa müəyyən etmək mümkün olmadıqda vergi orqanı şərti rentabellik norması əsasında vergi ödəyicisinin gəlirinin müəyyən edilməsinin iki şərti üsulunu müəyyən etmişdir: yoxlama aktından görünür ki, vergi orqanı qaydaların 6.1.1-ci bəndini tətbiq etmişdir. Bu bəndə əsasən vergi orqanı, vergi ödəyicisinin fəaliyyəti ilə əlaqədar əldə etdiyi gəliri əsasında, akt əsasında vergi məbləğini (gəliri) müəyyən etmişdir. Yoxlayıcının hansı rəsmi məlumat əsasında şərti rentabellik tətbiq edilməsi məlum deyil! Aid olmayan məlumatlar tətbiq olunub! Fəaliyyət göstərmədiyim illər üçün də mənə vergi hesablanmışdır! Vergi yoxlayıcıları VM-nin 67.14 və 83.9-cu maddələrinə istinad edərkən vergi ödəyicisinin öz fəaliyyəti ilə əlaqədar əldə etdiyi gəliri, mənim hansı fəaliyyətim ilə əlaqədar hansı rəsmi hüquqverici sənədlərə əsaslanmaqla hesablamaları qeyri- müəyyəndir. Yoxlayıcılar, mənim həmin ərazidə vergi ödəyicisi kimi 2017-ci ildə rəsmi, yaxud qeyri-rəsmi hər hansı bir fəaliyyətim olmadığı halda, habelə mənə aid olan, mənim fəaliyyətim əsasında daxil olmuş hansı ödənişlər əsasında, yəni gəlirlər əsasında şərti rentabelliyin müəyyən edilməsi məqsədilə tətbiq edilən, şərti üsulun hüquqi əsası nədən ibarətdir? Əgər mənim bu ərazidə 2017-ci ildə fəaliyyətim olmayıbsa, onda əldə olumnuş gəlirin şərti hesablamnası üçün tətbiq edilən gəlir ilə əlaqədar rəqəmlər hardan götürülüb?! Tətbiq edilən şərti üsulda qeyd olunmuş gəlir məbləğlərin mənə hansı aidiyyatı olması məlum deyildir. Yoxlama zamanı vergi ödəyicisinə aid olmayan gəlir rəqəmləri əsasında, yəni rəsmi olmayan məlumatlar əsasında gəlir hesablanırsa, onda vergi orqanı həmin gəlirin əldə edilməsi üçün sərf olunmuş xərcləri də rəsmi olmayan məlumatlar əsasında nəzərə almalıdır. Xidmət nəticəsində gəlir əldə edilirsə mütləqdir ki, həmin gəlirin əldə edilməsi üçün, mütləq zəruri xərclər çəkilir. Beləliklə, rəsmi olmayan və mənə aid olmayan, mənbəyi bəlli olmayan sənədlərə və bank daxilolmaları yanlış göstərilməklə, əsası olmayan qeyri-rəsmi məlumatlara istinad etməklə verginin hesablanması əsassız və qanunsuzdur. Yoxlama zamanı vergi əməkdaşları VM-nin 57.1, habelə 67.2, 67.3 və 67.12-ci maddələrin tələblərini pozmuşlar. Beləliklə “X72” əsasmda onların iştirakı olmadan 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi ərəfindən qəbul edilmiş qərar əsasmda mənim 2017-2018-ci il dövrlərində gəlir /ergisinin 69444,74 manat azalddması kimi qeyd olunmasının hüquqi əsası olmadığı içün bu hissədə qərar ləğv edilməlidir. 2017-ci ildə fiziki şəxs kimi fəaliyyət göstərməsəm də, “Səyyar Vergi foxlaması Aktı”nda vergi yoxlayıcıları mənbəyi məlum olmayan məlumatlar isasında, fəaliyyətim ilə hər hansı bir əlaqəsi olmayan qeyri rəsmi məlumatlar »sasında mənim 2017-ci il dövrü üçün ümumi dövriyyə (mənfəət) 948977,11 manat, ;əliri isə 158162,85 manat akt əsasmda müəyyən edilməklə, gəlir vergisi (158162,85 : 20%) 31.632,57 manat akt əsasmda azalma kimi qeyd edilməklə, həmin məbləğin utulması qərara alınmışdır. Eyni zamanda mənim 2018-ci il dövrü üçün ümumi övriyyəm (mənfəəti) 1134365,25 manat, gəlir isə 189060,87 manat akt əsasında müəyyən edilməklə, gəlir vergisi (189060,87 x 20%) 37812,17 manat yoxlama aktı ısmda azalma kimi qeyd edilmişdir. Vergi orqanı “X51 Aktı”nda gəlir vergisi ilə əlaqədar belə hesablama aparmaqla, mənim aylıq dövriyyəmi 200.000 manat həddindən yuxarı iyyəyə süni əsaslarla çatdırmaqla, ƏDV-nin ödəyicisinə çevirməklə, 2017-ci ilin 1 ayından (xx.xx.2018ci il tarixdən fəaliyyət göstərməyimə baxmayaraq) mən V-nin ödəyicisi kimi məcburi qeydiyyata alınmışam. Beləliklə “Vergi Yoxlama ı” əsasında mənim 2017-ci il üçün dövriyyəm 948977,11 manat müəyyən inəklə, vergi ödəyicisinə iyul ayında 63604,83 manat, avqustda 82393,78 manat, yabrda 17184,36 manat, oktyabrdal337,34 manat, noyabrda 1074,81 manat, ıbrda 5220,76 manat olmaqla, 2017-ci il dövrü üçün cəmi 170815 manat ƏDV- sannksiyalaşdırdmışdır. “X71”nda onun 2018-ci il dövrü üçün dövriyyə aktında 1134356,25 manat müəyyən edilməklə, ona həmin ilin yanvar ayında ,75 manat, fevral ayında 835,93 manat, martda 12438,91 manat, apreldə 1243,22 t, mayda 4145,49 manat, iyunda 20693,90 manat, iyulda 73652,64 manat, ;ta 7174,27 manat, sentyabrda 5896,68 manat, oktyabrda 1499,49 manat, ırda 2243,13 manat, dekabrda 7234,32 manat olmaqla, 2018-ci il dövründə cəmi 15,74 manat ƏDV akt əsasında sanksiyalaşdırılmışdır. Hansı ki, o, iyun 2018- tarixə qədər bu ərazidə hər hansı bir fəaliyyətlə məşğul olmamışdır. Yəni vergi ödəyicisi olmamaşdır. “X51 Aktf’nda 2019-cu ilin 7 (yeddi) ayı dövründə aylar üzrə dövriyyə və ona hesablanmış ƏDV aşağıdakı kimi akt əsasında hesablanmışdır: Yanvar 15292,37 manat ƏDV = 2752,63 manat; Fevral 5483,05 manat ƏDV = 986,95 manat; Mart 43476,27 manat ƏDV = 7825,33 manat; Aprel 5508,47 manat ƏDV = 991,52 manat; day 23699,15 manat ƏDV = 4265,85 manat; yun 300343,30 manat ƏDV = 54061,79 manat; yul 657010,93 manat ƏDV = 118261,97 manat; 2019-cu ilin 7 (yeddi) ayı üçün ƏDV akt əsasında cəmi 189146,44 manat müəyyən olunmuşdur: Beləliklə X71 əsasında 01 yanvar 2017-ci il tarixdən 01 avqust 2019-cu il tarixə qədər “X71” əsasında ondan 564148,05 manat n azalma kimi qeyd edilməklə həmin məbləğin ondan tutulması qərara alınmışdır. “X51 Aktı” əsasında ona münasibətdə, 4527 manat dirilmiş vergi” məbləğin, 564148,05 manat ƏDV məbləğin və 69444,74 gəlir vergisi” məbləği olmaqla cəmi 638.119,79 manat büdcəyə vergilərin az ödənilməsi kimi qeyd olunmuşdur. (Hansı ki,o, iyun 2018-ci il tarixə qədər bu fəaliyyət göstərməmişdir.) Eyni zamanda yoxlama aktında Gəlir vergisi məbləğinin 69444,74 manat və rilmiş vergi məbləğinin 4527 manat cəmi 73971,74 manat məbləğində azaldılmasına görə, VM-nin 58.1 -ci maddəsinə əsasən mənə 36985,87 manat maliyyə csiyası və Məcəllənin 58.4-cü maddəsinə əsasən mənə münasibətdə Akt əsasında ıblanmış 564148,05 manat ƏDV məbləğinin 50 faizi həcmində 282074,03 manat iyyə sanksiyası tətbiq olunmuşdur. “X59”nda (səh. 18/20) sadələşdirilmiş verginin 2966,0 lat artıq ödənildiyi göstərilmiş, lakin bu məbləğ məndən tələb edilən vergi ləğlərində, eyni həcmdə azaldılması hər hansı formadasa nəzərə alınmamışdır, cədə “X51 Aktı” əsasında məndən (638.119,79 + 36985,87 + )74,03) maliyyə sanksiyaları daxil, 957.179,69 manat pulun tutulması vergi orqanı tərəfindən qərara alınmışdır. Yuxarıda qeyd olunanlarla yanaşı nəzərə alınmalıdır ki, o, bu ərazidə vergi icisi kimi xx.xx.2018-ci il tarixdən sonra fəaliyyətə başlamışdır. Bu ərazidə -2017-ci illərdə vergi ödəyicisi kimi "xxxx" MMC fəaliyyət göstərmiş, 2017- -ci ilin iyun ayına kimi bu ərazidə istismarda (tikilməkdə olan obyektlər istisna qla) olan obyektlər fiziki şəxs X52 (VÖEN 2********) tərəfindən icarə qaydasında istifadə edilmişdir. Bununla əlaqədar vergi icisinin bütün məlumatları 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsində vardır, ayıcılar əmlaklara görə mənbəyi məlum olmayan məlumatlar əsasında hesablayarkən, aşınma xərclərini, habelə onlara təqdim olunmuş sənədləri və sair sənədlər nəzərə almadan, bank hesabına daxil olan vəsaitlər ıda, yəni gəlirlər əsasında heç bir hesablama aparılmadan mənə hər hansı bir aidiyyatı olmayan “kompüter proqramı” və sair aid olmayan sənədlərə istinad ıaqla, əsassız və qərəzli olaraq vergi məbləğləri hesablanmaqla yoxlama aktı ilə yerləşdirilmişdir. Yoxlayıcılar 2019-cu ildə istifadəyə verilmiş yeni obyektlərə münasibətdə, 2017-2018-ci illər dövrü üçün vergi hesablamaqla, yanlışlığa yol vermişlər. Bank daxilolmaları təhrif olunmuş və qərəzli formada şişirdilmişdir, tərəfdən Bakı-Lerik yolunun təmiri ilə əlaqədar 2018-ci ildə əraziyə turist axını olmamışdır. İstirahət Mərkəzinin yalnız yay aylarında tam gücü ilə işləyə bilmək imkanı, yəni obyektin fəaliyyət ərazisinin (VM md. 67.2.3) ucqar dağ rayonunda yerləşməsini yoxlayıcılar nəzərə almamışlar. Onun xx.xx.2018-ci il tarixə qədər olunan ərazidə vergi ödəyicisi kimi, faktiki və hüquqi fəaliyyətim olmadığı, vergi orqanı tərəfindən ona münasibətdə, “Yoxlama Aktında” 2017-ci il üçün 4527 manat sadələşdirilmiş vergi məbləğinin, 31.632,57 manat gəlir vergisi və 170.815 manat ƏDV-si olmaqla cəmi (31.632,57+170815,87+4527) 206.975,44 manat əsassız məbləğ və bu məbləğləri qanuna zidd hesablamaqla qeyd edilən məbləğlərin 50 faizi həcmində maliyyə sanksiyaların tətbiqi qanunsuz olmuşdur. Eyni zamanda 2018-ci il üçün dövriyyə 1 134 366,25 manat aktda qeyd etməklə ondan 37 812,17 manat gəli vergisi, 204186,73 manat ƏDV maraq, cəmi 241 998,9 manat və bu məbləğlərə maliyyə sanksiyaları hesablamışdır. Hesablanmış 20 faiz gəlir vergisi məbləği, 18 faiz ƏDV-nin hansı hüquqverici və mənbəyi bəlli olan sənəd əsasında onatətbiq olunmasının hüquqi məlum deyildir. Vergi orqanından aldığım rəsmi arayışdan görünür ki, vergi isi olaraq yoxlama aktının keçirildiyi ərazidə vergi ödəyicisi kimi fəaliyyəti xx.xx.2018ci il tarixdən başlamışdır. Beləliklə “X71” əsasında onun hüquqları pozulmuş, əsassız olaraq üzərimə külli miqdarda vergi öhdəliyi qoyulmuşdur. “Yoxlama Aktında” xx.xx.2019cu il tarixə qədər dövriyyəsi 1 050 813,54 manat hesabı ilə, ona 189146,44 manat ƏDV hesablanmışdır. Yoxlama aktında (səh. 13/20-14/20) ƏDV üzrə ümumi dövriyyə iyul 2017ci il :arixdən xx.xx.2019-cu il tarixə qədər, Cəmi = 3134155,87 manat göstərilmişdir. Beləliklə “Yoxlama Aktı” əsasında xx.xx.2017-ci il tarixdən xx.xx.2019-cu il arxə qədər olan dövr üçün, 69444,74 manat (bax. Akt səh. 11/20) gəlir vergisi, 564148,05 manat (bax. Akt səh. 15/20) ƏDV və 4527 manat sadələşdirilmiş vergi akt səh. 6/20 və 18/20) hesablanmaqla, Cəmi 638119,79 manat vergi hesablanmışdır. “Yoxlama aktında” vergi ödəyicisi tərəfindən artıq hesablanmış (bax. Akt ıh. 18/20) 2966,0 manat sadələşdirilmiş vergi məbləğidə (hesablamalar zamanı) Yoxlama Aktı əsasında” ümumi məbləğdən azaldılmamışdır. Vergi ödəyicisi İddiaçı "xxxx" ASC-nin Nəsimi fılialmdakı Z38MUGA**********06186AZM06 saylı hesabına daxil olan pul vəsaitlərin minimum məbləği bank çıxarışından görünür ki, aşağıdakı qaydada məbləğdədir: 1)xx.xx.2017-ci il tarixdən xx.xx.2017-ci il tarixə qədər bank hesabıma heç bir sait daxil olmamışdır; 2) xx.xx.2018-ci il tarixdən xx.xx.2018-ci il tarixə qədər bank hesabıma 806,00 manat vəsait daxil olmuşdur; 3) xx.xx.2019-cu il tarixdən xx.xx.2019-cu il tarixə bank hesabıma 149843 nat daxil olmuşdur. Beləliklə yoxlama dövrünü əhatə edən xx.xx.2017-ci il tarixdən xx.xx.2019-cu arixə qədər bank hesabına cəmi 231649 manat pul vəsaiti daxil olduğu halda, layıcılar "xxxx" (MMC-nin işçilərinin proqramı öyrənmək üçün şərti olaraq b etdikləri, şərti məşğələlər qaydasında yazdıqları) proqram əsasında hesablamalar ınaqla, 2017-ci il dövrü üçün bank hesabım vasitəsilə 565445,97 manat, 2018-ci İvründə 184497,0 manat və 2019-cu ilin 01 avqust tarixinə hesabıma 189414,0 lat vəsaitin daxil olduğunu qeyd etmişlər. Yoxlayıcılar işçilərin öyrənmək üçün 3 etmək istədikləri "xxxx" proqramda göstərilən rəqəmlərdən istifadə etməklə, qeyd olunan şərti rəqəmləri aktda qeyd ediblər. Beləliklə yoxlayıcılar rma dövründə bank hesabıma daxil olan faktiki məbləğdən 707707,37 manat bank daxil olması kimi yazmışlar. Yoxlama dövründə bank hesabıma Cəmi 49,0 manat vəsait daxil olduğu halda, X58 əsassız olaraq bank uma daxil olmuş məbləği 939356,37 manat (939356,37-231,649 = 707707, 37 t fərq ilə) göstərilmişdir. Bununla da vergi orqanı mənbəyi məlum olmayan natlar əsasında yalnız qeyd olunan 707 707,37 manata görə vergi ödəyicisinə 20 ir (141541 manat) vergisi və 18% ƏDV (127387 manat) hesablanmaqla, vergi cisi tərəfindən əldə olunmamış, bank hesabına daxil olmamış vəsaitə görə 28 manat) əsassız vergi hesablanmışdır. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyi 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin iddia ərizəsinə etirazında qeyd edilmişdir ki, aşağıda qeyd olunan səbəblərdən hesab edir ki, iddia ərizəsi üzrə iddia tələbi tam əsassızdır. İddiaçı tərəfindən təqdim olunmuş iddia ərizəsində qeyd olunan dəlillərə konkret olaraq münasibət bəsləmək üçün aşağıdakıların qeyd olunmasını zəruri hesab edir:

1. Belə ki, iddiaçı iddia ərizəsində qeyd etmişdir ki, “Yoxlayıcılar aktda ziddiyyətli fikirlər-mülahizələr yazırlar. Bir halda deyilir ki, sənədlər təqdim olunmadı, digər halda hansısa sənədlərin təqdim edildiyini yazırlar. Bununla bağlı qeyd edim ki, əgər akt diqqətlə oxunsa həmin aktda heç bir ziddiyyətin olmamasını görmək daha aydın və mümkün olacaqdır. Bu dəlil sadəcə iddia ərizəsini hər hansı bir şəkildə, əsasən də təhrif olunmuş şəkildə əsaslandırmaq üçün istifadə olunan ümumi cümlələrdir.

2. İddiaçı həmçinin iddia ərizəsində qeyd edir ki, “Aktda qəsdən Bank vasitəsilə daxil olmuş vəsait kimi göstərilən məbləğlərlə, faktiki olaraq bank hesabıma daxil olmuş məbləğlər fərqlidir. Bank hesabıma daxil olan məbləğlərlə, aktda göstərilən məbləğlər tam fərqlidir”. İddiaçı diqqəti yalnış istiqamətə yönəltmək üçün bank hesabına daxil olan vəsaitinin müqayisəsini və bank hesabına daxil olan vəsaitin məbləğini diqqətə çəkməyə çalışaraq vergi hesablamalarının qanunsuz olduğunu sübut etməyə çalışmışdır. Halbuki bank ödənişləri dedikdə, həm də iddiaçı tərəfindən təsərrüfat subyeklərində tətbiq olunan "xxxx" proqramında qeyd olunan “bank ödənişləri” nəzərdə tutulur ki, bu da iddiaçının dövriyyəsini müəyyən edən faktordur.

3. Eyni zamanda iddia ərizəsində qeyd edilir ki, “Mən akta imza etməkdən imtina etdiyim üçün, Akt yenidən araşdırılana və Məhkəmə qərarı verilənə qədər, mənim bank hesabıma vergi məbləğinə qədər olan dondurulma tətbiq olunmalı halda, 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi banka bütün vergi məbləğinin mənim hesabımdan silinməsi üçün Sərəncamlar göndərdi”. Qeyd olunan dəlillə bağlı bildirir ki, Vergi Məcəlləsinin 65.2.1.2-ci maddəsinə əsasən vergi orqanının hesabladığı vergilər, faizlər və tətbiq etdiyi maliyyə sanksiyaları üzrə vergi ödəyicisi tərəfindən bu Məcəllənin 65.1-ci maddəsində göstərilən bildirişin alındığı tarixdən 30 təqvim günü müddətində məhkəməyə və ya müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqana (quruma) şikayət verilmədikdə vergi orqanı vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə borcların vergi ödəyicisinin milli və ya xarici valyutada cari və ya digər hesablarından dövlət büdcəsinə alınması haqqında kredit təşkilatına və ya bank əməliyyatları aparan şəxsə icra (ödəniş) sənədi olan sərəncam verir. İddiaçı xx.xx.2020-ci ildə yuxarı vergi orqanına şikayət təqdim etmiş, xx.xx.2020-ci ildə isə Şirvan İnzibati Məhkəməsinə təqdim edilməsi üçün iddia ərizəsi tərtib etmişdir. Eyni zamanda iddianın tam əsassızlığı ilə bağlı aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir: Vergilər Nazirliyinin Vergi Cinayətlərinin İbtidai Araşdırılması Baş İdarəsinin ********* nömrəli cinayət işi üzrə növbədənkənar X51nın keçirilməsi haqqında Qərarına və 6 saylı Ərazi Vergilər Baş idarəsinin “X51nın keçirilməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli 19**********8663 nömrəli qərarına əsasən İddiaçı (VÖEN **********) xx.xx.2017-ci il tarixdən xx.xx.2019-cu il tarixədək olan fəaliyyət dövrü əhatə olunmaqla növbədənkənar X51 təyin edilmişdir. Yoxlama xx.xx.2019-cu il tarixdə başlanılmış, xx.xx.2019-cu il tarixdə başa çatdırılaraq, nəticəsi xx.xx.2019-cu il tarixli **********190566 nömrəli “X51 aktı” ilə rəsmiləşdirilmişdir. Yoxlama fərdi sahibkar İddiaçı xx.xx.2011-ci il tarixli ƏN-İ 283591 və xx.xx.2019-cu il tarixli 7E-465 reyestr nömrəli etibarnamələr üzrə rəsmi nümayəndələri olan X4 və X20 iştirakı ilə və 6 Saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin “X33n həyata keçirilməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli müvafiq qərarları əsasında İddiaçı məxsus, Lerik rayonu, Hamarmeşə kəndi ərazisində yerləşən "xxxx" istirahət mərkəzində xx.xx.2019-cu il tarixdə keçirilmiş operativ vergi nəzarəti tədbiri zamanı “Sənədlərin və Nümunə kimi əşyaların götürülməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli **********6767 nömrəli qərar əsasında istirahət mərkəzinin ofisindən götürülmüş və vergi ödəyicisinin sahibkarlıq fəaliyyətini və real dövriyyəsini özündə əks etdirən mühasibat sənədləri və məlumatları, həmçinin qarşılıqlı əməliyyatlar və vergi ödəyicisinin bank hesabı və əməliyyatları barədə daxil olmuş məlumatlar əsasında aparılmışdır. Götürülmüş sənədlər İddiaçı sahibkarlıq fəaliyyətinə aid olduğu qeyd edilməklə vergi ödəyicisinin səlahiyyətli nümayəndələri tərəfindən təsdiq edilmişdir. X51nın aparılması zamanı “Yoxlamanın keçirilməsi üçün zəruri olan sənədlərin təqdim olunması haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli **********188747 nömrəli tələbnamə vergi ödəyicisinin səlahiyyətli nümayəndəsi X23 təqdim edilmişdir. X34 alınmış aylıq “Z” hesabatları istisna olmaqla, tələbnamədə göstərilən müddətdə yoxlamaya əlavə heç bir sənəd təqdim olunmadığı üçün xx.xx.2019-cu il tarixli akt tərtib edilmiş və daha sonra “Sənədlərin və nümünə kimi əşyaların götürülməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli **********190076 nömrəli qərar çıxarılmış və vergi ödəyicisinin etibarnamə əsasında nümayəndəsi X5 təqdim edilmişdir. Sonuncu tərəfindən elektron qaimələr, bank sənədləri, müqavilələr və NKA-nın fiskal hesabatları (38 ədəd) təqdim edilmişdir. Təqdim edilmiş sənədlər, “Sənədlərin və nümunə kimi əşyaların götürülməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli protokol əsasında götürülmüş, yoxlamanın keçirilməsinə aid sənədlər, o cümlədən xərcləri təsdiq edən sənədlər tam təqdim edilmədiyindən "Sənədlərin və nümunə kimi əşyaların verilməsindən imtina haqqında” Akt tərtib edilmişdir. Eyni zamanda aparılmış qarşııqlı əlaqələr üzrə sənədlərin və məlumatların alınması məqsədi ilə xx.xx.2019-cu il tarixli **********829800 nömrəli məktubla Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasına, xx.xx.2019-cu il tarixli **********815300 nömrəli məktubla Socar Petroleum QSC-nin Həmkarlar İttifaqı Komitəsinə müraciət olunmuş, edilmiş müraciətlər əsasında zəruri olan sənədlər təqdim edilmişdir. Vergi ödəyicisinin sahibkarlıq fəaliyyətinə aid götürülmüş sənəd və məlumatlar üzrə 2017- ci ilin yanvar-iyun ayları ərzində yeməklərin və mehmanxana otaqlarının qiymətləri də daxil olmaqla Mehmanxana, Restoran, Aqua Park və göstərilmiş digər xidmətlərin dəyərinin 226350.0 manat, yəni ardıcıl 12 aylıq dövr ərzində 200000.0 manatdan artıq olması müəyyən edilmişdir. Lakin vergi ödəyicisi tərəfindən vergi orqanına ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyat haqqında ərizə təqdim olunmadığı üçün yoxlama zamanı Vergi Məcəlləsinin 157.3.1 -ci maddəsinə əsasən vergi ödəyicisinin xx.xx.2017-ci il tarixdən məcburi qeydiyyat üzrə ƏDV öhdəliyinin yarandığı nəzərə alınmaqla hesablamalar aparılmış, həmin tarixdən sonrakı dövrlərdə vergi ödəyicisi tərəfindən hesablanmış və təqdim edilmiş bəyənnamələrdə göstərilmiş sadələşdirilmiş vergi məbləği yoxlama ilə azaldılmışdır Aylar üzrə ƏDV-yə cəlb olunan dövriyyələr göstərilmiş xidmətlərin dəyərinə əsasən müəyyənləşdirilmişdir. Yoxlama ilə aylar üzrə hesablanmış ƏDV məbləği aşağıdakı kimi olmuşdur: > 2017-ci il üzrə: V İyul ayı dövriyyə 353360,16 manat, vergi 63604,83 manat V Avqust ayı dövriyyə 457743,22 manat, vergi 82393,78 manat V Sentyabr ayı dövriyyə 95468,64 manat, vergi 17184,36 manat V Oktyabr ayı dövriyyə 7429,66 manat, vergi 1337, 34 manat V Noyabr ayı dövriyyə 5971,18 manat, vergi 1074,81 manat V Dekabr ayı dövriyyə 29004,23 manat, vergi 5220.76 manat > 2018-ci il üzrə: v Yanvar ayı dövriyyə 14115,25 manat, vergi 2540,75 manat v Fevral ayı dövriyyə 4644,06 manat, vergi 835,93 manat V Mart ayı dövriyyə 69105,08 manat, vergi 12438,91 manat V Aprel ayı dövriyyə 6906,77 manat, vergi 1243,22 manat, May ayı dövriyyə 23030,50 manat, vergi 4145,49 manat İyun ayı dövriyyə 114966,10 manat, vergi 20693,90 manat, İyul ayı dövriyyə 409181,35 manat, vergi 73652,64 manat, Avqust ayı dövriyyə 398673,72 manat, vergi 71761,27 manat V Sentyabr ayı dövriyyə 32759,32 manat, vergi 5896,68 manat V Oktyabr ayı dövriyyə 8330,50 manat, vergi 1499,49 manat V Noyabr ayı dövriyyə 12461,86 manat, vergi 2243,13 manat V Dekabr ayı dövriyyə 40190,67 manat, vergi 7234,32 manat > 2019-ci il üzrə: Yanvar ayı dövriyyə 15292,37 manat, vergi 2752,63 manat; Fevral ayı dövriyyə 5483,05 manat, vergi 986,95 manat; Mart ayı dövriyyə 43476,27 manat, vergi 7825,73 manat; Aprel ayı dövriyyə 5508,47 manat, vergi 991,52 manat V May ayı dövriyyə 23699,15 manat, vergi 4265,85 manat V iyun ayı dövriyyə 300343,30 manat, vergi 54061,79 manat V iyul ayı dövriyyə 657010,93 manat, vergi 118261,97 manat Yoxlama ilə X53 ümümilikdə 564148,05 manat azaldıldığı müəyyən olunmuşdur. Vergi ödəyicisinin təqdim etdiyi Sadələşdirilmiş vergi bəyannamələri üzrə vergi məbləği aşağıdakı kimi olmuşdur: > 2017-ci ilin 2-ci rübü üzrə 0 manat > 2017-ci ilin 4-cü rübü üzrə 0 manat > 2018-ci ilin 1-ci rübü üzrə 0 manat > 2018-ci ilin 2-ci rübü üzrə 341,90 manat > 2018-ci ilin 3-cü rübü üzrə 1257,28 manat > 2018-ci ilin 4-cü rübü üzrə 344,50 manat > 2019-cu ilin 1-ci rübü üzrə 0 manat > 2019-cu ilin 2-ci rübü üzrə 0 manat Kameral yoxlama ilə vergi ödəyicisinin Sadələşdirilmiş vergi məbləği aşağıdakı kimi olmuşdur: > 2018-ci ilin 2-ci rübü üzrə 341,90 manat > 2018-ci ilin 3-cü rübü üzrə 2279,60 manat > 2018-ci ilin 4-cü rübü üzrə 344,50 manat > 2019-cu ilin 1-ci rübü üzrə 0 manat Yoxlama ilə Sadələşdirilmiş vergi məbləği aşağıdakı kimi olmuşdur: > 2017-ci ilin 1-ci rübü üzrə 1036,72 manat > 2017-ci ilin 2-ci rübü üzrə 2822,15 manat > 2017-ci ilin 3-cü rübü üzrə 668,12 manat Yoxlama nəticəsində sadələşdirilmiş verginin 4527.0 manat az, 2966.0 manat artıq hesablandığı, o cümlədən: > 2017-ci ilin 1-ci rübü üzrə 1036,72 manat az hesablandıığı, > 2017-ci ilin 2-cü rübü üzrə 2822,15 manat az hesablandığı, > 2017-ci ilin 3-cü rübü üzrə 668,12 manat az hesablandığı müəyyən edilmişdir. Vergi ödəyicisinin sahibkarlıq fəaliyyətinə aid götürülmüş sənəd və məlumatlar üzrə 2017-ci ilin yanvar-iyun ayları ərzində yeməklərin və mehmanxana otaqlarının qiymətləri də daxil olmaqla Mehmanxana, Restoran, Aqua Park və digər xidmətlər üzrə vergi tutulan əməliyyatların həcminin 226350.0 manat, ümümi hasilatın həcminin 192943.8 manat olması müəyyən edilmişdir. ƏDV məqsədləri üçün vergi tutulan dövriyyə ilə hasilatın həcmi arasında yaranan 33406.2 manat (226350.0-192943.8) fərq məbləği 2017-ci ilin iyul ayında daxil olduğu üçün həmin məbləğə ƏDV deyil, 2% dərəcə ilə 668.12 manat sadələşdirilmiş vergi məbləği hesablanmışdır. Qeyd olunanlara və Vergi Məcəlləsinin 157.3.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2017-ci il tarixdən yoxlamanın əhatə etdiyi dövrün sonunadək dövriyyələr X60 cəlb edilərək hesablamalar aparılmışdır. Nəticədə 2018-ci ildə sadələşdirilmiş verginin 2966.0 manat artıq hesablandığı müəyyən edilmişdir. Vergi ödəyicisi Gəlir vergisinin tədiyyəçisi olmadığı üçün gəlir vergisinin bəyannaməsi vergi orqanına təqdim olunmamışdır. Yoxlama vergi ödəyicisindən götürülmüş və onun sahibkarlıq fəaliyyətini və real dövriyyəsini əks etdirən sənədlər və məlumatlar əsasında aparılmış, gəlir vergisi üzrə dövriyyə məbləği görülmüş işlərə və göstərilmiş xidmətlərə görə daxil olmuş ödənişlər əsasında müəyyən edilmişdir. Yoxlama zamanı vergi ödəyicisinin 2017-ci il ərzində gəlirinin 948977,11 manat olması müəyyən edilmişdir. Xərcləri təsdiq edən sənədlər (o cümlədən mal-material xərcləri) tam təqdim edilmədiyi üçün gəlir vergisi Nazirlər Kabinetinin 55 nömrəli qərarına və Vergi Məcəlləsinin 67.14 və 83.9 maddələrinə əsasən şərti rentabellik tətbiq edilməklə hesablanmışdır. Belə ki, həmin qərarın 6.1-ci bəndinə əsasən: Vergi ödəyicisinin əldə etdiyi mənfəəti (gəliri) birbaşa müəyyən etmək mümkün olmadığı üçün yoxlama zamanı şərti rentabellik norması əsasında onun mənfəəti (gəlir) aşağıdakı üsulla müəyyən edilmişdir. Vergi ödəyicisinin fəaliyyəti ilə əlaqədar əldə etdiyi gəliri (ƏDV nəzərə alınmadan) əsasında : M1 =G1 :(100 + R)xR Burada: M1- vergi ödəyicisinin mənfəəti; G1 - vergi ödəyicisinin fəaliyyətindən əldə etdiyi gəlir; R - şərti rentabellik normasıdır. Həmin qərarın 6.1.3-cü bəndinə əsasən vergi ödəyicisinin mənfəəti şərti üsulla müəyyən edilərkən şərti rentabellik norması (R) 20 faiz səviyyəsində götürülür. M1 = 158162,85 manat gəlir (948977,11: (100+20 ) x 20), 790814,26 manat (948977,11- 158162,85) xərc olmaqla, ödənilməli gəlir vergisi məbləği 31632,57 manat (158162,85*20%) müəyyən edilmişdir. Yoxlama zamanı vergi ödəyicisinin 2018-ci il üzrə gəlirinin 1134365,25 manat olması müəyyən edilmişdir. Xərcləri təsdiq edən sənədlər (o cümlədən mal-material xərcləri) tam təqdim edilmədiyindən gəlir vergisi Nazirlər Kabinetinin 55 nömrəli qərarına və Vergi Məcəlləsinin 67.14 və 83.9-cu maddələrinə əsasən şərti rentabellik tətbiq edilməklə hesablanmışdır. Beləliklə, M1 = 189060,87 manat gəlir (1134365,25: (100+20 ) x 20), 945304,38 manat (1134365,25 -189060,87) xərc olmaqla ödənilməli gəlir vergisi məbləği 37812,17 manat (189060,87*20%) müəyyən edilmişdir. Yoxlama ilə ümumilikdə 69444,74 manat gəlir vergisinin yayındırıldığı müəyyən olunmuşdur. Yoxlama ilə büdcəyə çatası vergilərin ümumilikdə 638119.79 manat azaldıldığı; o cümlədən: > 4527 manat Sadələşdirilmiş vergisinin azaldıldığı; > 564148,05 manat X53 azaldıldığı; > 69444,74 manat Gəlir vergisinin azaldıldığı; yoxlama ilə sadələşdirilmiş verginin 2966.0 manat artıq hesablandığı müəyyən olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 58.1-ci maddəsinə əsasən vergilərin hesabatda göstərilmiş məbləğinin vergilərin hesabatda göstərilməli olan məbləğinə nisbətən 73971,74 manat azaldılmasına görə azaldılmış vergi məbləğinə 36985,87 manat maliyyə sanksiyası tətbiq olunması təklif olundu. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 155-ci maddəsinə müvafiq olaraq ƏDV qeydiyyatı məcburi olduğu halda, qeydiyyat olmadan fəaliyyət göstərdiyinə görə VM-nin 58.4- cü maddəsinə əsasən büdcəyə ödənilməli olan 564148,05 manat verginin 50%-i həcmində, yəni 282074,03 manat maliyyə sanksiyası tətbiq olunmuşdur. Vergi hesabatını və ya Vergi Məcəlləsinin 16.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş arayışı əsas olmadan müəyyən edilən müddətdə təqdim etmədiyinə görə Vergi Məcəlləsinin 57.1-ci maddəsinə əsasən vergi ödəyicisinə 1160 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq olunmuşdur. Yoxlama ilə külli miqdarda vergilərin büdcəyə hesablanıldığı və bununla da Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 213-cü maddəsinin tərkib əlamətləri yarandığına görə Vergilər Nazirininin xx.xx.2016-cı il tarixli **********058500 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmiş "Vergi və hüquq-mühafizə orqanları arasında əlaqələndirmə fəaliyyətinin təşkili' Qaydalarına uyğun olaraq yoxlama materialları Verglər Nazirliyinin Vergi Cinayətlərinin İbtidai Araşdırılması Baş İdarəsinə göndərilmişdir. İbtidai istintaq zamanı iddiaçı ərizə ilə müraciət edərək, yayındırdığı 635153,79 manat vergiləri tamamilə dövlət büdcəsinə ödədiyinə görə istintaq olunan ********* nömrəli cinayət işində barəsində aparılan cinayət təqibinə xitam verilməsini xahiş etmişdir. Beləliklə də iş üzrə aparılmış istintaq zamanı iddiaçının əməlində AR Cinayət Məcəlləsinin 213.3-cü maddəsinin tərkibinin olduğu tam olaraq sübuta yetirilmişdir. Həmçinin qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin xx.xx.2019-cu ildə Relax İstirahət və Turizm Mərkəzində (3 sayda təsərrüfat subyekti üzrə) həyata keçirmək istədiyi operativ vergi nəzarəti tədbirləri zamanı həmin obyektin vəzifəli şəxsləri olan X14, X24, X46, X43, X15 və X28 vergi əməkdaşlarının qanuni fəaliyyətinə mane olaraq və onlara qarşı zor tətbiq etməklə müqavimət göstərdiyinə görə onlara Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 309.2 və 315.2-ci maddələri ilə ittiham elan edilmişdir. Lənkəran Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 31.01,2020-ci il tarixli hökmü ilə qeyd olunan şəxslər Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 309.2 və 315.2-ci maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinmiş və qeyd olunan cinayət işi üzrə münaqişənin baş vermə səbəbi kimi göstərilən vergi yoxlaması sonradan baş tutumuş, dövlət büdcəsindən yayındırılmış mübahisə predmeti olan vergi məbləği və tətbiq olunmuş maliyyə sanksiyasının dövlət büdcəsinə tam ödənilməsi faktını hakim təqsirləndirilən şəxslərə cəza təyin edərkən yüngülləşdirici hal kimi nəzərə almışdır. Nəticədə də təqsirləndirilən şəxslərə təyin olunmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzası şərti olaraq tətbiq edilmişdir. Əgər ödənilmiş vergi məbləği və maliyyə sanksiyası bu gün mübahisə predmeti hesab edilirsə, o zaman təqsirləndirilən şəxslər barəsində tətbiq olunan şərti cəza ləğv edilməli, həmin şəxslər azadlıqdan məhrum olunmalıdır. X51 nəticəsində hesablanmış xüsusilə külli miqdar təşkil edən vergilərin dövlət büdcəsinə ödənilməkdən yayındırılması faktı üzrə Vergilər Nazirliyinin Vergi Cinayətlərinin ibtidai Araşdırılması Baş İdarəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 213-cü maddəsi ilə ********* nömrəli cinayət işi üzrə aparılan cinayət təqibinə xx.xx.2020-ci il tarixdə, bu cür əmələ iddiaçı tərəfindən ilk dəfə yol verildiyindən və cinayət nəticəsində vurulmuş ziyan tam ödənildiyindən Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra - CPM) 40.4-cü maddəsinə əsasən xitam verilmişdir. İddia ərizəsinin təmin edilməməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə iddiaçı və cavabdeh lazımi qaydada xəbərdar edilmiş, lakin iddiaçı və cavabdehin nümayəndəsi məhkəməyə gəlməmiş, gəlməmələrinin üzrlü səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 62.3-cü maddəsinə əsasən iddiaçının nümayəndəsinin və cavabdehin iştirakları olmadan işə mahiyyəti üzrə baxılmasını mümkün hesab edir. İcraat materialları məhkəməyə təqdim olunmuşdur. Həmin materialların məzmununa istinad edilir. Onlar məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişlər. İddianın mümkünlüyü : İlk öncə məhkəmə qeyd edir ki, hazırkı iddia mümkün iddiadır. Belə ki, baxılan işdə iddianın ümumi mümkünlük şərtləri mövcuddur. İddia inzibati mübahisədir və ona baxmaq səlahiyyəti inzibati məhkəmələrə aiddir. İddiaçı inzibati orqan tərəfindən qəbul edilmiş və ona münasibətdə əlverişsiz olan inzibati aktın (sərəncamın) ləğv edilməsini tələb edir. İPM-in 2.2.1-ci maddəsinə görə inzibati məhkəmə icraatı qaydasında şəxsin hüquq və vəzifələri ilə bağlı inzibati orqan tərəfindən qəbul edilmiş inzibati aktın mübahisələndirilməsinə (ləğv olunmasına və ya dəyişdirilməsinə) dair iddialara (mübahisələndirmə haqqında iddia) baxılır. İPM-in 32.1-ci maddəsinə görə, mübahisələndirmə haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı inzibati aktın ləğv olunmasını və ya dəyişdirilməsini məhkəmədən tələb edə bilər. Mübahisələndirmə haqqında iddia mübahisə edilən inzibati aktın icra olunması nəticəsində meydana gəlmiş nəticələrin aradan qaldırılması tələbini özündə əks etdirən əlavə ərizə ilə birlikdə də qaldırıla bilər. İPM-in 38.1-ci maddəsinə əsasən mübahisələndirmə haqqında iddia inzibati aktın təqdim (elan) olunduğu vaxtdan, şikayət instansiyasına şikayət verildiyi hallarda isə şikayətə dair qəbul olunan inzibati aktın təqdim olunduğu vaxtdan 30 gün müddətində, elmi dərəcələr və elmi adlar verilməsi, xarici ölkələrdə verilmiş elmi dərəcələr və elmi adlar haqqında sənədlərin nostrifikasiyası (ekvivalentliyinin müəyyən edilməsi və tanınması) və ya təkrar attestasiya əsasında tanınması, elmi dərəcədən və elmi addan məhrumetmə (elmi adın və elmi dərəcənin bərpası) ilə bağlı inzibati aktlara münasibətdə isə bu inzibati aktlar qəbul edildiyi tarixdən 2 ay müddətində qaldırıla bilər. Cavabdeh orqan tərəfindən daxil edilmiş inzibati akt iddiaçı tərəfindən xx.xx.2019-cu il tarixdə oxunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx.xx.2019-cu il tarixli Fərmanı əsasında Vergilər Nazirliyi ləğv edildiyi üçün, iyun 2020-ci il tarixə qədər ləğv edilmiş Vergilər Nazirliyinin Apellyasiya Şurası da fəaliyyətini dayandırmışdır. Eyni zamanda, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 19 mart 2020-ci il tarixli qərarı ilə ölkədə xüsusi karantin rejimi elan edildiyindən, fors-major halı baş vermişdir. 16 oktyabr 2019-cu il və 31 oktyabr 2019-cu il tarixlərdə İddiaçı yoxlama aktı və qərar- ilə əlaqədar Vergilər naziri cənab M.Cabbarova ərizə ilə müraciət etmişdir. 16 oktyabr 2019-cu il tarixdə İddiaçı 6 saylı Ərazi Vergilər İdarəsinə **********072600 nömrəli qeyd ilə elektron qaydada ərizə təqdim etmişdir. 08 may 2020-ci il tarixdə İddiaçı Vergilər Nazirliyinin və İqtisadiyyat Nazirliyinin Apellyasiya Şurasına (xx.xx.2020-ci il) ərizə ilə müraciətlər ünvanlamışdır. İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən İddiaçı çoxsaylı şifahi və yazılı müraciətlərinə 12 iyun 2020-ci il tarixdə **********113100 nömrəli məktub ilə, müraciət edənin (yən İddiaçı) xx.xx.2020-ci il tarixli ərizəsini cavablandırmışdır. İddiaçı 13 dekabr 2019-cu il tarixdə Astara şəhərində keçirilən vətəndaşların qəbulu zamanı Azərbaycan Respublikasının Vergilər nazirinin müavini Sahib Ələkbərov tərəfindən qəbul edilərək, vergi orqanı tərəfindən tərtib edilmiş akt və qərarlarla bağlı şikayətlərini bildirmişdir. Eyni məsələ ilə əlaqədar İddiaçı təkrar olara xx.xx.2020-ci il tarixdə İqtisasiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin inzibati binasında qəbulda olmuşdur. Vergi ödəyicisi olaraq Vergi orqanının yoxlama aktı və bu akt əsasında qəbul edilmiş qərardan şikayətlərini 13 dekabr 2019-cu il tarixdə Nazir müavininin qəbulunda iştirak etməklə nazirlik rəsmisinə bildirmiş və şikayət ərizəsini Nazir müavininə təqdim etmişdir. Həmin görüşə dair fotoşəkillər iş materiallarına əlavə olunmuşdur. Eyni zamanda 6 saylı Ərazi Vergilər İdarəsinin Şirvan İnzibati Məhkəməsinə bildirdiyi etiraf əsasında Məhkəmənin xx.xx.2020-ci il tarixli qərardadında vergi orqanının qəbul etdiyi qərarın vergi ödəyicisinə xx.xx.2019-cu il tarixdə elektron kargüzarlıq vasitəsilə təqdim olunduğu qeyd edilmişdir. Vergi orqanı vergi ödəyicisinin müraciətlərini cavablandırmamış, Apellyasiya Şurası ərizəyə baxmamış, habelə “COVİD-19” pandemiyası ilə əlaqədar məhdudiyyətlərə görə üzürlü səbəbdən müddət buraxılmışdır. Bundan sonra xx.xx.2020-ci il tarixdə (xx.xx.2020ci il tarixli zərflə) iddiaçı tərəfindən Şirvan İnzibati Məhkəməsinə iddia ərizəsi daxil olmuşdur. Məhkəmə hesab edir ki, mübahisələndirmə haqqında iddia bu iddia növü üçün qanunla nəzərdə tutulmuş müddətdə verilmişdir. Əsaslandırma hissəsi:

Məhkəmə, iş materialını araşdıraraq hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin olunmamalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 16.1.1-ci maddəsinə görə qanunla müəyyən edilmiş vergiləri, habelə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada hesablanmış faizləri, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarını və digər məcburi ödənişləri ödəmək vergi ödəyicisinin vəzifələri sırasına daxildir. Həmin Məcəllənin 23.1.1-ci maddəsinə görə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş hallarda və qaydada kameral və səyyar vergi yoxlamalarını, X33 həyata keçirmək vergi orqanlarının hüquqlarına daxildir. Həmin Məcəllənin 39.1-ci maddəsinə görə X51nın nəticələri üzrə vergi orqanlarının səlahiyyətli vəzifəli şəxsləri tərəfindən müəyyən edilmiş formada X66 tərtib edilir və həmin şəxslər və yoxlanılan vergi ödəyicisinin rəhbəri (onu əvəz edən şəxs) və ya fərdi sahibkar tərəfindən imzalanır. Vergi ödəyicisi yoxlama aktında öz qeydlərini edə bilər, aktı imzalamaqdan imtina edə bilər və bu barədə həmin aktda müvafiq qeyd aparılır. Həmin Məcəllənin 39.2-ci maddəsinə görə X66nda yoxlama zamanı aşkar olunmuş və sənədlərlə təsdiq edilmiş vergi qanunvericiliyinin pozulması halları və həmin pozuntulara görə məsuliyyət nəzərdə tutan bu Məcəllənin və digər qanunların konkret maddələri, yaxud vergi qanunvericiliyinin pozulması hallarının olmaması göstərilməlidir. Həmin Məcələnin 44-cü maddəsinə görə zəruri hallarda X39 ekspert cəlb edilə bilər. Ortaya çıxan məsələlərin izah olunması üçün xüsusi biliklər tələb olunduğu hallarda ekspertiza təyin edilir (maddə 44.1). Ekspertiza X51nı bilavasitə həyata keçirən vergi orqanının qərarı ilə təyin edilir (maddə 44.3). Həmin Məcəllənin 45.1-ci maddəsinə görə X51nın keçirilməsi zamanı bilavasitə vergi orqanının fəaliyyət dairəsinə aid olmayan sahələr üzrə xüsusi bilik və təcrübə tələb olunduqda, vergi orqanlarının rəhbərinin (onun müavininin) qərarına əsasən mütəxəssis dəvət olunur. Həmin Məcəllənin 49.1-ci maddəsinə görə X51nın materiallarına baxılmanın nəticələri üzrə vergi orqanının rəhbəri (rəhbərin müavini) 10 gün müddətində aşağıda göstərilən qərarlardan birini çıxarır: - vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi; - vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsindən imtina olunması; - əlavə vergi yoxlaması tədbirlərinin keçirilməsi haqqında. Həmin Məcəllənin 49.2-ci maddəsinə əsasən vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında qərarda vergi yoxlamaları ilə müəyyən olunan vergi qanunvericiliyinin pozulması şəraiti, həmin şəraiti təsdiq edən sənədlər və digər məlumatlar, vergi ödəyicisinin özünün müdafiəsi üçün gətirdiyi dəlillər və bu dəlillərin yoxlanılmasının nəticələri, vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə və tətbiq olunan məsuliyyət tədbirlərini nəzərdə tutan müvafiq qanunların maddələri göstərilməklə vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin konkret hansı tələblərinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb olunması ona izah olunur. Həmin Məcəllənin 49.5-ci maddəsinə əsasən vergi orqanının vəzifəli şəxsləri tərəfindən bu maddənin tələblərinin gözlənilməməsi vergi orqanının qərarının yuxarı vergi orqanı və məhkəmə tərəfindən ləğv edilməsi üçün əsasdır. İş materiallarında olan xx.xx.2017-ci il tarixli, **********101748 saylı X51 aktında göstərilmişdir ki, Relax MMC üzrə Vergi yoxlaması nəticəsində 16057.23 manat vergilərin azaldılması müəyyən edildi: o cümlədən 36,64 manat X53 azaldılması; 2337,23 manat mənfəət vergisinin azaldılması; 13720,0 ödəmə Mənbəyində tutulan verginin azaldılması; Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 58.1 maddəsinə əsasən vergilərin hesabatda göstərilmiş məbləğinin vergilərin hesabatda göstərilməli olan məbləğinə nisbətən 16057,23 manat azaldılmasına görə azaldılmış vergi məbləğinə 8028,62 manat maliyyə sanksiyası tətbiq olunması təklif olundu. 3.2, Vergi və digər hüquq pozuntularına dair müəyyən edilmiş digər faktlar haqqında ümumiləşdirilmiş məlumatlar. Yoxlama ilə müəssisədə vergi cinayəti və cinayət xarakterli digər hüquqpozuntuları aşkar olunmadı. 3.3.Mühasibat uçotunda lazımi dəyişikliklər edilməlidir. Mühasibat mlixabirləşmələri verilməklə aktda qeyd olunan əlavə hesablanmış vergilər mühasibat üzrə bərpa edilməsi təmin edilsin və ödənilmiş maliyyə sanksiyaların müəssisənin sərbəst mənfəəti hesabına aid edilsin. 3.4. Azərbaycan Respublikasının inzibati Xətalar Məcəlləsinə görə protokol tərtib olunmamışdır. 3.5. Aşkar edilmiş vergi və digər hüquq pozuntularının aradan qaldırılmasına dair yoxlayıcıların təklifləri. Aşkar olunmuş qanun pozuntusu faktlarının aradan qaldırılmasının, hesablanmış vergilərin və tətbiq olunmuş maliyyə sanksiyası məbləğlərinin qısa müddət ərzində aidıyyatı üzrə ödənilməsinin təmin edilməsi müəssisənin icraçı direktoruna tapşırıldı. İş materiallarında olan xx.xx.2019-cu il tarixli, **********190566 saylı X51 aktında göstərilmişdir ki, yoxlama ilə büdcəyə çatası vergilərin ümumilikdə 638119.79 manat azaldıldığı; o cümlədən 4527 manat Sadələşdirilmiş vergisinin azaldıldığı; 564148,05 manat X53 azaldıldığı; 69444,74 manat Gəlir vergisinin azaldıldığı; yoxlama ilə sadələşdirilmiş verginin 2966.0 manat artıq hesablandığı müəyyən edilmişdir, Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 58.1 maddəsinə əsasən vergilərin hesabatda göstərilmiş ıin vergilərin hesabatda göstərilməli olan məbləğinə nisbətən 73971,74 manat azaldılmasına görə ış vergi məbləğinə 36985,87 manat maliyyə sanksiyası tətbiq olunması təklif olundu. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 155-ci maddəsinə müvafiq olaraq ƏDV qeydiyyatı məcburi alda, qeydiyyat olmadan fəaliyyət göstərdiyinə görə VM-sinin 58.4 maddəsinə əsasən büdcəyə ödənilməli olan 564148,05 manat verginin 50%-i həcmində yəni 282074,03 manat maliyyə sanksiyası tətbiq nması təklif olundu. Vergi hesabatını və ya bu məcəllənin 16.2 maddəsində nəzərdə tutulmuş arayışı əsas olmadan müəyyən lən müddətdə təqdimetmədiyinə görə Vergi Məcəlləsinin 57.1 maddəsinə əsasən vergi ödəyicisino 1160 nat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq edilməsi təklif olundu. 3.2. Vergi və digər hüquq pozuntularına dair müəyyən edilmiş digər faktlar haqqında ümumiləşdirilmiş məlumatlar yoxlama ilə külli miqdarda vergilərin büdcəyə hesablanıldığı və bununla da Azərbaycan Respublikası Cinayət cəlləsinin 213-cü maddəsinin tərkib əlamətləri yarandığına görə Vergilər Nazirininin xx.xx.2016-cı il tarixli **********500 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmiş "Vergi və hüquq-mühafizə orqanları arasında qələndirmə fəaliyyətinin təşkili" qaydalarına uyğun olaraq yoxlama materiallarının Verglər Nazirliyinin Vergi ıayətlərinin İbtidai Araşdırılması Baş İdarəsinə göndərilməsi məqsədə uyğun hesab edilməlidir. 3.3. Mühasibat uçotunda lazımi dəyişikliklər edilməlidir. Mühasibat müxabirləşmələri verilməklə aktda qeyd olunan əlavə hesablanmış vergilər mühasibat üzrə bərpa edilməsi təmin edilsin və ödənilmiş maliyyə sanksiyaları vergi ödəyicisinin sərbəst gəlir hesabına aid edilsin 3.4. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinə görə protokol tərtib olunmamışdır. 3.5. Aşkar edilmiş vergi və digər hüquq pozuntularının aradan qaldırılmasına dair yoxlayıcılarm təklifləri Aşkar olunmuş qanun pozuntusu faktlarının aradan qaldırılmasının, hesablanmış vergilərin və tətbiq olunmuş maliyyə sanksiyası məbləğlərinin qısa müddət ərzində aidiyyatı üzrə ödənilməsinin təmin edilməsi fiziki şəxs İddiaçı tapşırıldı. İş materiallarında olan xx.xx.2019-cu il tarixli, **********193822 saylı “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında Qərardan görünür ki, İddiaçı Vergi Məcəlləsinin 58.4-cü maddəsinə əsasən, ƏDV üzrə qeydiyyatın Vergi Məcəlləsinə əsasən məcburi olduğu halda, bu cür qeydiyyat olmadan fəaliyyət göstərilməsinə görə vergi ödəyicisinə ƏDV qeydiyyatı olmadan fəaliyyət göstərdiyi bütün dövr ərzində büdcəyə ödənilməli olan ƏDV məbləğinin 50 faizi miqdarında maliyyə sanksiyası tətbiq edilərək, 282.074.03 manat vergi məsuliyyətinə cəlb edilmiş, 1.1. Vergi məcəlləsinin 57.1 maddəsinə əsasən vergi hesabatı və ya Vergi Məcəlləsinin 16.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş arayışı əsas olmadan müəyyən edilən müddətdə təqdim etmədiyinə görə vergi ödəyicisinə maliyyə sanksiyası tətbiq edilərək aşağıdakı qaydada 1160 manat vergi məsuliyyətinə cəlb edilmişdir. İş materiallarında olan “X51nın keçirilməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli, 19**********8663 nömrəli qərardan görünür ki, İddiaçı Vergi Məcəlləsinin 38.3.6-cı maddəsinə əsasən, vergilər və digər icbari ödənişlərə dair qanunvericiliyə əməl edilməsi vəziyyətinin düzgünlüyünün yoxlanılması məqsədi ilə aşağıda göstərilən vergi dövrləri üzrə növbədənkənar X51 təyin edilməsi, yoxlama ilə əhatə olunan vergi dövrü:yanvar 2017-iyul 2019. İş materiallarında olan “Vergi yoxlamasının həyata keçirilməsi üçün zəruri olan sənədlərin təqdim olunması haqqında” **********188747 nömrəli, xx.xx.2019-cu il tarixli tələbnamədən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyi 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 23-cü, 36-cı, 37-ci və 42-ci maddələrini əsas tutaraq “X51nın aparılması üçün zəruri olan sənədlərin təqdim olunması”nı İddiaçı tələb etmişdir. İş materiallarında olan “Vergi borcunun, faizlərin, maliyyə sanskiyalarının məbləğlərinin, inzibati cərimələrin ödənilməsi, habelə aşkar edilmiş pozuntuların aradan qaldırılması barədə **********128800 nömrəli tələbnamədən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 23-cü, 49-cu maddələrini əsas tutaraq, X51nın materiallarına baxılmanın nəticələri üzrə çıxarılmış "Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə nosııliyyətə cəlb edilməsi barədə" 22.112019-ci il tarixli **********193822-saylı qərar əsasında aşağıdakı maliyyə sanksiyaları tətbiq edilmiş, faiz məbləğləri müəyyən edilmişdir: a) Əlavə hesablanmış vergilər: 635153.79 Azərbaycan manatı; b) Vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyaları:320219.91 Azərbaycan manatı; c) Vergilərin vaxtında ödənilməməsinə görə hesablanmış faizlər -0.00 Azərbaycan manatı. Büdcəyə ödənilməli olan cəmi məbləğ 955373.70 Azərbaycan manatı təşkil etmişdir, yd olunanlar nəzərə alınaraq tələb olunur: Büdcəyə ödənilməli olan 955373.70 Azərbaycan manatı vəsait 5 gün müddətində aşağıdakı yerli xəzinə orqanlarının hesablarına ödənilməlidir. İşdə olan cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin xx.xx.2021-ci il tarixli, **********301200 saylı məktubuna əsasən, Vergi ödəyicisinin şəxsi hesab vərəqəsinə əsasən aparılmış araşdırma nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı barədə X51 nəticəsində hesablanmış vergilər və tətbiq olunmuş maliyyə sanksiyaları ödənilmişdir, lakin vergi orqanı tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixdə analoji qaydada 2019-cu ilin avqustsentyabr ayları üzrə hesablama aparılmışdır. Nəticədə X51 üzrə yaranmış borcların ödənilməsi məqsədilə həyata keçirilmiş ödənişlər Vergi Məcəlləsinin 88-ci maddəsinin tələblərinə əsasən yaranma ardıcıllığı ilə daha əvvəl yaranmış vergilər üzrə borcların, faizlərin və sonda maliyyə sanksiyaların ödənilməsinə şamil edilmişdir. Şəxsi hesab bərəqəsinin xx.xx.2021-ci il tarixə olan göstəricilərinə əsasən İddiaçı vergilər üzrə dövlət büdcəsinə 62181,81 manat (o cümlədən əsas vergilər üzrə 10467,73 manat, hesablanmış faizlər üzrə 2455,78 manat, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyaları üzrə 49258,30 manat), müvafiq fonda isə məcburi dövlət sosial sığorta haqqı üzrə 10367,31 manat borcu mövcuddur. Yuxarıcia qeyd olunanlara əsasən bildirilir ki, şəxsi hesab vərəqəsinin xx.xx.2021-ci il tarixə olan göstəricilərinə əsasən vergi ödəyicisinə X51 zamanı tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarından 49118,30 manat borcu qalmışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2019-cu il tarixli “sənədlərin və nümunə kimi əşyaların verilməsindən imtina haqqında” aktdan görünür ki İddiaçı nümayəndəsi X10 xx.xx.2019-cu il tarixdə sənədlərin götrülüməsini əsas götürərək əlavə sənəd olmadığını bildirmişdir. İşdə olan xx.xx.2019-cu il tarixli X51nın keçirilməsi müddətinin artırılması haqqında **********190884 saylı qərara əsasən, İddiaçı üzrə keçirilən X51nın müddəti 30 iş gün artırılmışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2019-cu il tarixli “sənədlərin və nümunə kimi əşyaların götürülməsi haqqında” olan protokoldan görünür ki, İddiaçı NKA-dan alınmış aylar üzrə “Z” hesabatları, müqavilə 4 vərəq, bank çıxarışları, elektron qaimə fakturaları bank 7 vərəq, E.Q 39 vərəq sənədlər götürülmüşdür. İddiaçı nümayəndəsi X10 aktı və protokolu imzalayaraq surətlərini almışdır. İş materiallarında olan KY181257319 nömrəli “Sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamaların vahid məlumat reyestrindən Çıxarışdan görünür ki, növbədənkənar X51nın həyata keçirilməsi barədə məlumat xx.xx.2018-ci il tarixində reyestrdə qeydiyyata alınmışdır, yoxlanılan dövr xx.xx.2015-xx.xx.2018-ci il müəyyən edilmişdir, yoxlamanın müddəti xx.xx.2018-xx.xx.2018-ci il qeyd edilmişdir. İşdə olan Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyi 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli aktdan görünür ki, “Vergi yoxlamasının həyata keçirilməsi üçün zəruri olan sənədlərin təqdim olunması haqqında” **********188747 nömrəli, xx.xx.2019-cu il tarixli tələbnamə xx.xx.2019-cu il tarixdə İddiaçı səlahiyyətli nümayəndəsi Q.Eyvazov tərəfindən imzalanaraq bir nüsxəsi götürülmüş, tələbnamədə göstərilən müddət ərzində nəzarət kassa aparatlarından alınmış aylar üzrə dövriyyə məlumatlarından başqa heç bir sənəd təqdim edilməmişdir. İşdə olan AZE seriyalı 07715460 saylı şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, İddiaçı xx.xx.1969-cu il tarixdə anadan olmuş və ünvan 1 ünvanında qeydiyyatdadır. İş materiallarında olan “Sənədlərin və nümunə kimi əşyaların götürülməsi haqqında” **********190076 nömrəli xx.xx.2019-cu il tarixli qərardan görünür ki, İddiaçı yoxlanılan dövrə aid bank sənədləri, kassa mədaxil-məraxic sənədləri, NKA-nın fiskal hesbaatları, müqavilələr, qaimə və vergi hesab fakturaları, baş kitab, dövriyyə, cədvəlləri, jurnal-orderlər, DSMF-ya təqdim edilmiş hesabatlar, malların alış və satış sənədləri, yük gömrük bəyannamələri, əmək haqqının ödəniş cədvəlləri, elektron və kağız daşıyıcıda tərtib edilmiş bütün mühasibatlıq sənədləri, veriglərin hesablanmasını zəruri edən digər sənədlər, 2017-ci il və 2018-ci il üzrə xərc sənədləri götürülməsi həyata keçirilməsi qərara alınmışdır. İşdə olan Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyi 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli aktdan görünür ki, İddiaçı və ya səlahiyyətli nümayəndəsi xx.xx.2019-cu il tarixli məktubla və xx.xx.2019-cu il tarixdə saat 15.00-da 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə dəvət olunmuşlar, lakin heç bir üzürlü səbəb göstərmədən və məlumat vermədən 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə gəlməmişlər. X66na, vergi qanunvericiliyinin pozulması hallarına, onların aradan qaldırılması və müvafiq sanskiyaların tətbiq edilməsi məsələsinə İddiaçı və nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxıldı. İş materiallarında olan xx.xx.2013-cü il qeydiyyat tarixli, seriya RX ******* nömrəli çıxarışdan görünür ki, Lerik rayonu, Hamarmeşə kəndində yerləşən 3.37 ha torpaq sahəsində yerləşən 3967.0 kv.m əmlak kompleksi kimi müəssisə üzrə İddiaçı xüsusi mülkiyyət hüququ qeydə alınmışdır. İşdə olan xx.xx.2017-ci il tarixli icarə müqaviləsinə əsasən, İddiaçı tərəfindən X16 2 il müddətinə 3.37 ha torpaq sahəsində yerləşən 3967.0 kv.m əmlak kompleksi kimi müəssisə icarəyə verilmişdir. Şirvan İnzibati Məhkəməsinin 2-1(120)-116/2022 nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli qərardadı ilə, İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə qarşı “xx.xx.2019-cu il tarixli, **********193822 nömrəli “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında qərarın ləğv edilməsi” tələbinə dair iş üzrə məhkəməmühasibatlıq ekspertizası təyin edilmişdir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 9/8617 nömrəli ekspert rəyində aşağıdakılar bildirlmişdir: 1-ci, 2-ci, 5-ci, 8-ci, 9-cu, 15-ci və 16-cı suallar üzrə: Rəyin tədqiqi hissəsində göstərilənlərə və iş materiallarından göründüyü kimi vergi orqanı tərəfindən vergi ödəyicisinə vergilər hesablanarkən, mühasibat sənədləri (elektron qaimə faktura, bank hesabından çıxarış) ilə yanaşı “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlarından istifadə edilmişdir. “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlar ciddi uçot sənədi sayılmır və həmin məlumatlara əsasən vergilərin hesablanması vergi qanunverciliyi (yoxlamanın aparıldığı dövrdə qüvvədə olan) və mühasibat uçotunun tələbləri baxımından düzgün deyildir. 3-cü və 4-cü suallar üzrə: Rəyin tədqiqi hissəsində göstərilənlərə və iş materiallarında olan sənədlərə əsasən “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlar ciddi uçot sənədi sayılmır və həmin məlumatlara əsasən vergilərin hesablanması vergi qanunverciliyi (yoxlamanın aparıldığı dövrdə qüvvədə olan) və mühasibat uçotunun tələbləri baxımından düzgün deyildir. Bildirilir ki, Vergi Məcəlləsinin 219.5-ci maddəsinə əsasən sadələşdirilmiş vergini ödəyən hüquqi şəxs ƏDV-nin, mənfəət vergisinin, fiziki şəxs (hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən fiziki şəxs də daxil olmaqla) isə gəlir vergisinin və ƏDV-nin ödəyicisi deyil. Ona görə də X51nın əhatə etdiyi dövrdə nəzarət-kassa aparatının “Z” məlumatlarında və elektron qaimələrdə dövriyyəsi Vergi Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş 200.000,00 manat məbləğdən artıq olmadığı üçün hazırkı tədqiqat zamanı vergi ödəyicisinə Gəlir vergisi və ƏDV hesablanmadı. Hesabat dövrü ərzində vergi ödəyicisi tərəfindən (bu Məcəllənin 218.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş vergi ödəyiciləri istisna olmaqla) təqdim edilmiş mallara (işlərə, xidmətlərə) və əmlaka görə əldə edilmiş ümumi hasilatın, habelə satışdankənar gəlirlərin (ödəmə mənbəyində vergi tutulmuş gəlirlər istisna edilməklə) həcmi vergitutma obyektidir. Təqdim edilmiş iş materiallarında olan ilkin mühasibat sənədlərinə əsasən (elektron qaimə faktura, bank hesabından çıxarış və kassa Z hesabatları) vergi ödəyicisinin təqdim etdiyi bəyannamə məlumatları ilə 2018-ci il üzrə dövlət büdcəsinə hesablanmalı olan vergilər 1943,68 manat məbləğində müəyyən edilir, o cümlədən: Sadələşdirilmiş vergi üzrə: 2018-ci ilin 1-ci rübü üzrə 0 manat 2018-ci ilin 2-ci rübü üzrə 341,90 manat 2018-ci ilin 3-cü rübü üzrə 1257,28 manat, 2018-ci ilin 4-cü rübü üzrə 344,50 manat. İş materiallarında olan iş materiallarında olan ilkin mühasibat sənədlərinə əsasən (elektron qaimə faktura.bank hesabından çıxarış və kassa Z hesabatları) vergi ödəyicisinin təqdim etdiyi bəyannamə məlumatları ilə 2019-cu il üzrə dövlət büdcəsinə hesablanmalı olan vergilər 16,92 manat məbləğində müəyyən edilir. Sadələşdirilmiş vergi üzrə: 2019- cu ilin 1-ci rübü üzrə 16,92 manat 2019-cu ilin 2-ci rübü üzrə 0,00 manat. 6-cı sual üzrə: İddiaçı dair xx.xx.2019-cu il tarixli “X51” aktında və vergi ödəyicisi M.Əsgərova dair xx.xx.2019-cu il tarixdə tərtib edilmiş **********190678 saylı X51 Aktında siyahıda verilən tədiyyə (obyektlər) və vergi yoxlaması dövrlərinin 1-ci rüb 2017-ci il tarixdən 1-ci rüb 2019-cu il tarixədək üst-üstə düşməsi müəyyən edilir. 7-ci sual üzrə: Rəyin tədqiqi hissəsində göstərilənlərə əsasən ödəmə mənbəyi üzrə (icarəyə götürülmüş obyektlərə görə) vergi ödəyən M.Əsgərovun müqavilə qaydasında xidmət göstərdiyi obyektlər və obyektlərin istifadə edildiyi dövr ilə mülkiyyətçi və vergi ödəyicisi İddiaçı xidmət göstərdiyi obyektlər və obyektlərdən istifadə dövrləri hər iki Yoxlama aktlarına əsasən eyni əmlaklar və ünvanlar olması müəyyən edilir. 10-cu sual üzrə: Rəyin tədqiqi hissəsində göstərilənlərə əsasən təqdim edilmiş iş materiallarında olan bank hesabından çıxarışda “Muğan Bank”ın Nəsimi filialındakı AZ38MUGA**********06186AZM06 saylı bank hesabına xx.xx.2017-ci ildən xx.xx.2019-cu il tarixə qədər daxil olmuş məbləğ ümumilikdə 231.649,00 manat (2017- ci il 0,00 manat, 2018-ci il üzrə 81.806,00 manat, 2019-cu il üzrə 149.843,00 manat) məbləğində müəyyən edilir. Təqdim edilmiş iş materiallarında olan Şelter” proqramı məlumatlarında banka daxil olan vəsaitlərin (2017-ci ildə 565445,97 AZN, 2018-ci ildə 184497 AZN, 2019-cu ilin yoxlama dövründə 189414 AZN) ümumi məbləği 939356,97 AZN məbləğində müəyyən edilir. Bildirilir ki, məhkəmə-mühasibat ekspertizası ilkin mühasibat sənədləri əsasında aparılan ekspertizadır. Bildirilir ki,“Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlar ciddi uçot sənədi sayılmır və həmin məlumatlara əsasən vergilərin hesablanması vergi qanunverciliyi (yoxlamanın aparıldığı dövrdə qüvvədə olan) və mühasibat uçotunun tələbləri baxımından düzgün deyildir. 11-ci və 12-ci suallar üzrə: Rəyin tədqiqi hissəsində göstərilənlərə əsasən bildirilir ki, tədqiqat zamanı iş materiallarında olan mövcud sənədlərdən göründüyü kimi İddiaçı yoxlamanın əhatə etdiyi dövrdə sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi olmuşdur. Vergi ödəyicisi yoxlamanın əhatə etdiyi dövr üzrə gəlir vergisi və ƏDV ödəyicisi olmadığından ekspert qarşısında qoyulan suallar üzrə tədqiqat aparılmadı. Hesabat dövrü ərzində vergi ödəyicisi tərəfindən (bu Məcəllənin 218.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş vergi ödəyiciləri istisna olmaqla) təqdim edilmiş mallara (işlərə, xidmətlərə) və əmlaka görə əldə edilmiş ümumi hasilatın, habelə satışdankənar gəlirlərin (ödəmə mənbəyində vergi tutulmuş gəlirlər istisna edilməklə) həcmi vergitutma obyektidir. 13-cü və 14-cü suallar üzrə:Rəyin tədqiqi hissəsində göstərilənlərdən və iş materiallarından da göründüyü kimi, İddiaçı ilə X22 arasında xx.xx.2017-ci il tarixli icarə müqaviləsi bağlanmışdır. İcarə müqaviləsinin müddəti 2 illik müəyyən edilmiş və hər ay 500,00 manat icarə haqqı məbləği müəyyən edilmişdir. Vergi Məcəlləsinin 124.1-ci maddəsinə əsasən, daşınan və daşınmaz əmlak üçün icarə haqqından,həmçinin rezidentin və ya qeyri-rezidentin Azərbaycan Respublikasındakı daimi nümayəndəliyinin ödədiyi və ya onun adından ödənilən royaltidə gəlir bu Məcəllənin 13.2.16-cı maddəsinə uyğun olaraq Azərbaycan mənbəyindən əldə edilmişdirsə, ödəmə mənbəyində 14 faiz dərəcə ilə vergi tutulur. Vergi Məcəlləsinin 124.2-ci maddəsinə əsasən icarə haqqı və royaltidən gəlir əldə edən fiziki şəxslərdən bu Məcəllənin 124.1-ci maddəsinə uyğun olaraq vergi tutulmuşdursa və ya onun tərəfindən ödənilmişdirsə, həmin gəlirlərdən bir daha vergi tutulmur. Yuxarıda göstərilən səbəblərdən ödəmə mənbəyindən vergi ödəmiş M.Əsgərov eyni əmlakı icarə qaydasında istifadə etdiyi halda, həmin dövr üçün və həmin əmlaklara görə əmlak mülkiyyətçisi və vergi ödəyicisi İddiaçı da vergilərin tutulması düzgün deyildir. 17-ci sual üzrə: Məhkəmənin ekspertiza təyini haqqında qərardadında ekspert qarşısında “Yoxlama dövründə eyni ünvanda icarə müqaviləsi əsasında fəaliyyət göstərən fiziki şəxs Əsgərov Miryusif (Relax yeməkxanası, Relax mağaza, Relax mehmanxana) və hüquqi şəxs "xxxx" MMC-nin (Relax yeməkxana) icarəyə götürdükləri obyektlər “Şelter” proqramındakı obyektlərlə eynidirmi” sualı qoyulmuşdur. Bidirilir ki, ekspert qarşısında qoyulan bu sualın cavablandırılması məhkəmə- mühasibat ekspertizasının həll etdiyi suallar əhatəsinə aid olmadığından, bu sual üzrə tədqiqat aparılmadı.18-ci sual üzrə: Rəyin tədqiqi hissəsində göstərilənlərdən və iş materiallarında olan X51 aktından göründüyü kimi yoxlama vergi ödəyicisindən “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlar və mühasibat sənədləri (elektron qaimə faktura, bank hesabından çıxarış, kassa Z məlumatları) əsasında aparılması müəyyən edilir. Yuxarıda da qeyd edildiyi kimi “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlar mühasibat sənədi deyil. Göründüyü kimi, vergi orqanı tərəfindən iddiaçının vergi dövrü üzrə növbədənkənar X51 həmin dövr üzrə iddiaçının fəaliyyətini real əks etdirən mühasibatlıq sənədləri əsasında aparılması üçün sənədlərin nümunələrinin təqdim edilməsi tələb edilmişdir, **********188747 nömrəli, xx.xx.2019-cu il tarixli tələbnamə xx.xx.2019-cu il tarixdə İddiaçı səlahiyyətli nümayəndəsi Q.Eyvazov tərəfindən imzalanaraq bir nüsxəsi götürülmüş, tələbnamədə göstərilən müddət ərzində nəzarət kassa aparatlarından alınmış aylar üzrə dövriyyə məlumatlarından başqa heç bir sənəd təqdim edilməmişdir, belə ki, xx.xx.2019-cu il tarixli “sənədlərin və nümunə kimi əşyaların götürülməsi haqqında” olan protokola əsasən, İddiaçı NKA-dan alınmış aylar üzrə “Z” hesabatları, müqavilə 4 vərəq, bank çıxarışları, elektron qaimə fakturaları bank 7 vərəq, E.Q 39 vərəq sənədlər götürülmüşdür. İddiaçı nümayəndəsi X10 aktı və protokolu imzalayaraq surətlərini almışdır. İlk öncə məhkəmə tərəfindən nəzərə çatdırlır ki, İddiaçı bildirmişdir ki, iyun 2018-ci il tarixə qədər ********** nömrəli VÖEN üzrə fəaliyyəti dayandırılmışdır. 6 saylı Ərazi Vergilər İdarəsinin xidməti ərazisində yerləşən Lerik rayonu, Hamarmeşə kəndi ərazisində vergi ödəyicisi kimi fəaliyyətim iyun 2018-ci il tarixindən etibarən həyata keçirilir. Bu tarixə qədər qeyd olunan ünvanda onun nə faktiki, nə də hüquqi olaraq sahibkar kimi heç bir faəliyyəti olmamışdır. Yoxlama aktından göründüyü kimi (Akt № **********190566, səh.3/20) o, mehmanxana adlı obyektə (yoxlama zamanı yoxlayıcılar tərəfindən əsas dövriyyə bu ekt üzrə götürülüb) sahibkarlıq fəaliyyətinə xx.xx.2018-ci il tarixdən başlamışdır. Bu günə qədər ərazidə fəaliyyəti olmayıb. Bu ərazidə 2008-2017-ci ilə kimi "xxxx" 1C (VÖEN № **********), sonra isə 2017-ci ildən 2018-ci ilin iyun ayına kimi fiziki X22 (VÖEN № **********) icarə qaydasında istifadə etmişdir. Bu qeyd olunanlar 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin 10 ildə hər il aparılmış dama aktlarında məlumat uçot bazasında, bank sənədlərində və s. sənədlərdə öz təsdiqini tapmışdır. Belə ki, yoxlayıcılar qeyri-rəsmi məlumatlara istinad edərək, ona 2017-ci ilin 1- ayları üzrə sadələşmiş vergi, 2017-ci ilin iyun ayından başlayaraq ƏDV qeydiyyatının anmasını əsas götürərək, 2017-ci ilin iyun ayından 2019-cu ilin avqust ayına kimi nə ƏDV vergisi və gəlir vergisi hesablamışlar. Halbuki o, fəaliyyət dövründə vergi ödəyicisi olaraq hər rübdə Vergilər rəsinə Sadələşdirilmiş Vergi bəyannaməsi təqdim etmişdir. Əgər ƏDV ödəyicisi idi, həmin vergi orqanı dərhal ona Azərbaycan Respublikasının Vergi cəlləsinin 157.5 maddəsini tətbiq edərdi. Yuxanda qeyd etdiyi kimi o, xx.xx.2018-ci ildən etibarən bu ərazidə sahibkarlıq fəaliyyəti göstərmişdir. O, məxsus olan turizm obyektinin təsdiq olunmuş sənədlərinə əsasən, təkcə bina və qurğuların illik aşınma üzrə xərcləri 2 milyon atdan çoxdur. Göründüyü kimi çəkilmiş digər xərclər nəzərə alınmasa belə, təkcə aşınma üzrə xərclər nəzərə alınsa sözügedən turizm obyektinin yaxın vaxtlaradək mənfəətlə işləməsi mümkün deyildir. Digər tərəfdən yoxlama aktında göstərildiyi kimi, (2017-ci ildə fəaliyyətim ryıb) 2018-ci il ilə müqayisədə, 2019-cu ildə dövriyyənin nisbətən çox olmasının onunla əlaqədar olmuşdur ki, fiziki şəxs olaraq şəxsi vəsaiti və kredit (borc) ində götürdüyü vəsaitlər hesabına, 2019-cu ilin 1-ci rübün axırlarına ərazidə bir sıra obyektlər istismar edilməyə başlanmışdır. 2017-2018-ci illərdə 2019-cu il ilə müqayisədə dövriyyənin nisbətən az olmasına səbəb bu ildə yeni istifadəyə verilmiş dktlər, əvvəlki illərdə Bakı-Lerik yolunun təmirlə əlaqədar bərbad olması, birdə k rayonunda baş verən sel-daşqın nəticəsində obyektdə olan kotec, restoran, hovuz, körpü və s. infrastrukturların dağılmasının bərpası və tikintisi ilə əlaqədar həmin vaxtlar dctin müəyyən hissəsinin təmirə dayanması, yaxud bəzi obyektlərin isə həmin il mövcud olmaması faktları ilə əlaqədardır. Nağd əməliyyatların aparılması ilə əlaqədar bütün sənədlər (o cümlədən kassa və mədaxil qəbzləri) mühasibatlıqda mövcud qanunvericiliyə uyğun uçota alınmışdır. Lakin cavabdeh orqan tərəfindən iş materiallarına əlavə edilmiş Vergilər Nazirliyinin Vergi Cinayətlərinin ibtidai Araşdırılması Baş İdarəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, Q2000281 saylı cinayət işi üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərarına əsasən, xx.xx.1969-cu il tarixdə Lerik rayonunda anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, azərbaycanlı, evli, ali təhsilli, ünvan 2 ünvanında qeydiyyatda olmaqla, həmin ünvanda yaşayan İddiaçı xüsusilə külli miqdar təşkil edən, 635153,79 manat məbləğində vergiləri dövlət büdcəsinə ödəməkdən yayınması ilə bağlı ********* nömrəli cinayət işində aparılan cinayət təqibinə, bu cür əmələ ilk dəfə yol verdiyindən və cinayət nəticəsində vurulmuş ziyan tamamilə ödədiyindən, Azərbaycan Respublikası CPM-nin 40.4-cü maddəsinə əsasən xitam verilmiş, xx.xx.1997-ci il tarixdə Lerik rayonunda anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, azərbaycanlı, subay, orta təhsilli, Lənkəran şəhəri, Satarxan küçəsi, D2, ev 13də qeydiyyatda olan, ünvan 3 ünvanında yaşayan fiziki şəxs X1 fəaliyyəti ilə vergidən yayınma faktı müəyyən edilmədiyindən, həmin xüsusat üzrə aparılan cinayət ə: ot nə Azərbaycan Respublikası CPM-nin 39.1.1-ci maddəsinə əsasən xitam verilmişdir. "xxxx" MMC-də 12025,09 manat məbləğində vergilərin dövlət büdcəsinə ödənilməkdən yayındırılması faktı üzrə ********* nömrəli cinayət işində aparılan cinayət təqibinə Azərbaycan Respublikası CPM-nin 39.1.2-ci maddəsinə əsasən xitam verilmişdir. Qərarda göstərilmişdir ki, Həmin cinayət işi 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsində vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatda olan X17 (VÖEN: **********) cari bəyannamələrlə hesablanmış, 2018-ci ilin 3cü - 4-cü rübləri üzrə 654,21 manat sadələşdirilmiş vergi, həmin dövr üzrə 420,0 manat ödəmə mənbəyində tutulan vergi, kameral vergi yoxlaması ilə hesablanmış, 2018-ci ilin 3cü rübü üzrə 893,27 manat sadələşdirilmiş vergi və X51 ilə hesablanmış, 2017-ci ilin 3-cü - 2018-ci ilin 1-ci rübləri üzrə 27238,65 manat ödəmə mənbəyində tutulan vergi olmaqla, ümumilikdə, xeyli miqdar təşkil edən, 29206,13 manat məbləğində vergiləri dövlət büdcəsinə ödəməkdən yayınması faktı üzrə 18 mart 2019-cu ii tarixdə Baş İdarənin İstintaq və təhqiqat idarəsinin Təhqiqat şöbəsinin böyük təhqiqatçısı, ədliyyə müşaviri X18 tərəfindən Azərbaycan Respublikası CM-nin 213.1-ci maddəsi ilə başlanmış və araşdırma aparılmışdır. xx.xx.2019-cu il tarixdə cinayət işinin sonrakı istintaqının aparılması ona həvalə edildiyindən, cinayət işi icraatıma qəbd edilməklə, istintaqı davam etdirilmişdir. Azərbaycan Respublikası Baş prokurorunun birinci müavini Rüstəm Usubovun 14 iyun 2019-cu il tarixli qərarı ilə iş üzrə istintaq müddəti 18 avqust 2019-cu il tarixədək uzadılmışdır. İstintaq zamanı fiziki şəxs X22, eləcə də onunla birlikdə eyni obyektdə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxs İddiaçı oğu (VÖEN: **********) və "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində (VÖEN:**********) xx.xx.2017-ci il tarixdən xx.xx.2019cu il tarixədək olan dövr üzrə vergilərin ödənilməsi və digər icbari ödənişlərə dair qanunvericiliyə əməl edilməsi vəziyyətinin düzgünlüyünün yoxlanılması məqsədilə xx.xx.2019-cu və xx.xx.2019-cu il tarixli qərarlarla növbədənkənar səyyar vergi yoxlamaları təyin edilmiş və icrası Vergilər Nazirliyinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə həvalə olunmuşdur. xx.xx.2019-cu il tarixdə cinayət işi üzrə icraat Azərbaycan Respublikası CPMnin 53.1.1-ci maddəsinə əsasən dayandırılmışdır. Fiziki şəxslər X22, İddiaçı və "xxxx" MMC-nin sahibkarlıq fəaliyyəti ilə bağı təyin olunmuş yoxlamaların nəticələrinin rəsmiləşdirildiyi X51 aktları və toplanmış materiallar istintaqa daxil olmuşdur. xx.xx.2020-ci il tarixdə ********* nömrəli cinayət işi üzrə icraat təzələnmiş və ibtidai istintaq davam etdirilmişdir. İstintaq zamanı fiziki şəxs X25 və "xxxx" MMC-nin fəaliyyəti ilə bağı toplanmış materiallar, fiziki şəxs X17 barəsində istintaq olunan ********* nömrəli cinayət işinin materiallarına əlavə edilmişdir. Fiziki şəxs İddiaçı oğunun fəaliyyəti ilə bağı yoxlamanın nəticəsinə dair tərtib edilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli **********190566 nömrəli “X51 aktı" və “Vergi ödəyəcisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli qərarla vergi ödəyicisinə 635153,79 manat məbləğində əlavə vergilər hesablanmış və ona qarşı 320219,91 manat maliyyə sanksiyası tətbiq edilmişdir. Cinayət işinin materiallarına əlavə edilmiş ödəniş tapşırıqları və şəxsi hesab vərəqəsində və edilmiş çıxarışlardan müəyyən edilmişdir ki, fiziki şəxs X25 tərəfindən 635153,79 manat vergi və 304120,15 manat maliyyə sanksiyası dövlət büdcəsinə ödənilmişdir. Hazırda vergi ödəyicisinin əsas vergilər üzrə borcu yoxdur, maliyyə sanksiyası üzrə isə 16099,76 manat vergi borcu qalır.Fiziki şəxs X17 fəaliyyəti ilə bağı yoxlamanın nəticəsinə dair tərtib edilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli 19**********8665 nömrəli “X51 aktı” və “Vergi ödəyəcisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsdiyyətə cəlb edilməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli qərardan görünür ki, vergi ödəyicisinin 27095,17 manat vergisinin artıq hesablanması müəyyən edilmişdir. Cinayət işinin materiallarına əlavə edilmiş fiziki şəxsə məxsus şəxsi hesab vərəqəsindən edilmiş çıxarışlardan müəyyən edilmişdir ki, hazırda vergi ödəyicisi X17 43613,54 manat artıq ödəməsi vardır. "xxxx" MMC-nin fəaliyyəti ilə bağı yoxlamanın nəticəsinə dair tərtib edilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli 19**********8664 nömrəli “X51 aktndan görünür ki, cəmiyyətdə 12025,09 manat məbləğində vergilərin yayındırılması müəyyən edilmiş və bu səbəbdən də 6357,26 manat maliyyə sanksiya tətbiq edilmişdir. X51 haqqında xx.xx.2019-cu il tarixli **********190789 nömrəli aktdan görünür ki, "xxxx" MMC-də 12025,09 manat məbləğində vergilərin 2018-ci ilin 2-ci, 3-cü, 4-cü rübdə, eləcə də 2019-cu ilin 1-ci və 2-ci rübdə yayındırılması hesablanmışdır. İstintaq zamanı fiziki şəxs İddiaçı oğu ərizə ilə müraciət edərək, yayındırdığı 635153,79 manat məbləğində vergiləri tamamilə dövlət büdcəsinə ödədiyinə görə istintaq olunan ********* nömrəli cinayət işində barəsində aparılan cinayət təqibinə xitam verilməsini xahiş etmişdir. Beləliklə də, iş üzrə aparılmış istintaq zamanı İddiaçı oğunun xüsusilə külli miqdar təşkil edən, 635153,79 manat məbləğində vergiləri ödəməkdən yayınması və əməlində Azərbaycan Respublikası CM-nin 213.3-cü maddəsinin tərkibinin olduğu tam olaraq sübuta yetirilmişdir. Azərbaycan Respublikası CM-nin 73-2.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, həmin Məcəllənin 209.1,209.2.2 və 213-cü maddələrində nəzərdə tutdmuş əməli (əməlləri) törətmiş şəxs cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanı tamamilə ödədikdə, cinayət məsuliyyətindən azad edilir. Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyindən alınmış tələbnaməyə əsasən İddiaçı əvvəllər vergiləri ödəməkdən yayınmaya görə məhkum olunmamışdır. Dövlət büdcəsinə ödənilməkdən yayındırılmış 635153,79 manat məbləğində vergilər İddiaçı tərəfindən tamamilə ödənilməsini, onun əvvəllər Azərbaycan Respublikası CM-nin 213-cü maddəsində nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətmədiyini və cinayət işi üzrə icraata xitam verilməsinə dair ərizə ilə müraciət etməsini nəzərə alaraq, barəsində ********* nömrəli cinayət işində aparılan cinayət təqibinə Azərbaycan Respublikası CPM-nin 40.4-cü maddəsinə əsasən xitam verilməlidir. Bundan əlavə toplanmış istintaq sənədləri ilə müəyyən edilmişdir ki, fiziki şəxs X17 fəaliyyəti ilə baçjı növbədənkənar X51 aparılmış, nəticədə ödəyici tərəfindən vergilərin ödənilməkdən yayınması aşkar edilməmişdir. Fiziki şəxs X17 hazırda şəxsi hesab vərəqəsi üzrə 43613,54 manat artıq ödəməsi vardır. Odur ki, fiziki şəxs X11 barəsində başlanmış cinayət təqibinə Azərbaycan Respublikası CPM-nin 39.1.1-ci maddəsinə əsasən xitam verilməlidir. Bundan başqa, "xxxx" MMC-də aparılmış növbədənkənar X51nın keçirilməsi ilə cəmiyyətində cəmi 12025,09 manat vergilərin məbləği ödənilməkdən yayındırılması müəyyən edilmişdir. İddiaçı öz iddia ərizəsində xx.xx.2018-ci ildən etibarən bu ərazidə sahibkarlıq fəaliyyətinə başladığını əsas gətirsə də, Vergilər Nazirliyinin Vergi Cinayətlərinin ibtidai Araşdırılması Baş İdarəsinin xx.xx.2020-ci il tarixli, Q2000281 saylı cinayət işi üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərarında qeyd edilənlər üzrə müəyyən edilir ki, İstintaq zamanı fiziki şəxs X22, eləcə də onunla birlikdə eyni obyektdə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxs İddiaçı oğu (VÖEN: **********) və "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində (VÖEN:**********) xx.xx.2017-ci il tarixdən xx.xx.2019-cu il tarixədək olan dövr üzrə vergilərin ödənilməsi və digər icbari ödənişlərə dair qanunvericiliyə əməl edilməsi vəziyyətinin düzgünlüyünün yoxlanılması məqsədilə xx.xx.2019-cu və xx.xx.2019-cu il tarixli qərarlarla növbədənkənar səyyar vergi yoxlamaları təyin edilmiş və icrası Vergilər Nazirliyinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə həvalə olunmuşdur. xx.xx.2019-cu il tarixdə cinayət işi üzrə icraat Azərbaycan Respublikası CPM-nin 53.1.1-ci maddəsinə əsasən dayandırılmışdır. Fiziki şəxslər X22, İddiaçı və "xxxx" MMC-nin sahibkarlıq fəaliyyəti ilə bağı təyin olunmuş yoxlamaların nəticələrinin rəsmiləşdirildiyi X51 aktları və toplanmış materiallar istintaqa daxil olmuşdur. xx.xx.2020-ci il tarixdə ********* nömrəli cinayət işi üzrə icraat təzələnmiş və ibtidai istintaq davam etdirilmişdir. İstintaq zamanı fiziki şəxs X25 və "xxxx" MMC-nin fəaliyyəti ilə bağı toplanmış materiallar, fiziki şəxs X17 barəsində istintaq olunan ********* nömrəli cinayət işinin materiallarına əlavə edilmişdir. Fiziki şəxs İddiaçı oğunun fəaliyyəti ilə bağı yoxlamanın nəticəsinə dair tərtib edilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli **********190566 nömrəli “X51 aktı" və “Vergi ödəyəcisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli qərarla vergi ödəyicisinə 635153,79 manat məbləğində əlavə vergilər hesablanmış və ona qarşı 320219,91 manat maliyyə sanksiyası tətbiq edilmişdir. Cinayət işinin materiallarına əlavə edilmiş ödəniş tapşırıqları və şəxsi hesab vərəqəsində və edilmiş çıxarışlardan müəyyən edilmişdir ki, fiziki şəxs X25 tərəfindən 635153,79 manat vergi və 304120,15 manat maliyyə sanksiyası dövlət büdcəsinə ödənilmişdir. Bundan başqa, Lənkəran Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 1(099)-69/2020 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli hökmündən görünür ki, X14 16 avqust 2019-cu il tarixdə, saat 13 radələrindən etibarən Lerik rayonunda, Lənkəran-Lerik avtomobil yolunun 34-cü kilometrliyində yerləşən "xxxx" İstirahət və Turizm Mərkəzinin fəaliyyətini yaxın qohumları X24, X46 ilə birlikdə idarə edərək işçilərin müvafiq vəzifələrini yerinə yetirmələrinə nəzarəti həyata keçirərkən Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin qərarları əsasında operativ vergi nəzarəti tədbirlərinin keçirilməsi üçün "xxxx" İstirahət və Turizm Mərkəzinə gəlmiş həmin baş idarənin və Nazirliyin Vergi Cinayətlərinin İbtidai Araşdırılması Baş İdarəsinin Əməliyyat İdarəsinin əməkdaşlarını sonuncuların xidməti vəsiqələrini, yoxlamanın aparılması haqqında qərarların surətini, digər sənədləri müvafiq qaydada təqdim edib yoxlamanın hüquqi əsasları, predmeti, müddəti, tərəflərin hüquq və vəzifələri haqqında məlumat verərək, qanunvericiliyə müvafiq qaydada yoxlamanın keçirilməsinə şərait yaradılması barədə qanuni tələblərini bildirmələrinə rəğmən, obyektin faktiki və hüquqi rəhbərləri ilə əlaqə saxlayaraq onlardan bütün işçiləri səfərbər etməklə vergi əməkdaşlarının yoxlama keçirmələrinə imkan verməməkdə ifadə olunan kommersiya təşkilatlarında təşkilati sərəncamverici və inzibati-təsərrüfat funksiyalarını xüsusi səlahiyyətlə alan vəzifəli şəxs kimi Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin 16.1.5, 16.1.11-5 və 40.4-cü maddələrinə əsasən vergi orqanlarının vəzifəli şəxslərinin qanuni fəaliyyətini icra etməsinə, vergi ödəyicisinin sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirmək üçün istifadə etdiyi ərazisinə və binasına daxil olmasına maneçilik törətməməli olduğu halda, xidməti səlahiyyətlərinin hüdudlarından açıq-aşkar surətdə Kənara çıxan hərəkətlərlə vəzifə səlahiyyətlərini aşıb Mirhəmid Nərimanlı, Orxan Nərimanlı, Pərviz Əsgərov, Mərkəzin mühasibi X43 və digərləri, birlikdə vergi əməkdaşlarına yoxlamanın keçirilməsinə imkan verməyəcəklərini bildirib, M.Nərimanlı mühafizə xidmətinin rəisi X15, mühafizəçi X28 və digər işçilərə birbaşa və əlində tutduğu ratsiya aparatı vasitəsilə vergi əməkdaşlarının inzibati binadan bayıra çıxarılması və obyektin içərisinə buraxılmaması barədə qanunsuz göstəriş verib icrasına şəxsən nəzarət edərək saat 19 radələrinə kimi onların xidməti vəzifələrinin yerinə yetirmələrinə mane olmuş, sonuncular tərəfindən əraziyə çağırılmış Lerik rayon polis şöbəsinin xidməti geyim formasında vəzifə səlahiyyətlərini həyata keçirən əməkdaşlarının qanunsuzluğuıı aradan qaldırılması barədə tələblərinə tabe olmayaraq əraziyə icazəsiz daxil olacaq şəxslərə qarşı fiziki zor tətbiq olunacağını bəyan etmiş, daha sonra isə X42 Nərimanlı, Pərviz Əsgərov, Famil İmanov, Rahim Şahverdiyev və Amir Abbasovla cinayət əlaqəsinə girərək qabaqcadan əlbir olduğu qrupda vergi nəzarəti tədbirlərini yerinə yetirməkdə və ictimai qaydanın qorunmasını təmin etməkdə israrlı olan vergi və polis əməkdaşlarının üzərinə hücum edərək, yumruq və təpiklərlə, eləcə də xüsusi vasitə kimi istifadə etdikləri daş parçaları ilə onların bədənlərinin müxtəlif nahiyələrinə çoxsaylı zərbələr endirib Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyinin Vergi Cinayətlərinin İbtidai Araşdırılması Baş İdarəsinin Əməliyyat İdarəsinin Axtarış, müəyyənetmə və məcburi gətirmə şöbəsinin 1-ci bölməsinin əməliyyat müvəkkili, 2-ci dərəcəli hüquqşünas X37 baş beyin silkələnməsi kimi yüngül dərəcəli, təpə, sol gözaltı, boyun, döş qəfəsi nahiyələrində qançırlar, sol əlin İV barmağı, sol baldır nahiyələrində sıyrıqlar kimi dərəcələri təyin edilməyən, həmin idarənin Axtarış, müəyyənetmə və məcburi gətirmə şöbəsinin 1-ci bölməsinin əməliyyat müvəkkili, 3-cü dərəcəli hüquqşünas X29 başın ənsə nahiyəsində qançır kimi dərəcəsi təyin edilməyən, 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin rəis müavini, kiçik vergi xidməti müşaviri X12 baş beyin silkələnməsi, sol göz qapaqları-gözaltı, sol gicgah nahiyələrində qançırlar, sol almacıq nahiyəsində sıyrıq kimi yüngül dərəcəli xəsarətlər yetirilməsi, həmçinin Vergilər Nazirliyinin Vergi Cinayətlərinin İbtidai Araşdırılması Baş İdarəsinin Əməliyyat İdarəsinin Mütəşəkkil cinayətkarlığa qarşı mübarizə şöbəsinin rəisi, baş ədliyyə müşaviri X65, 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin Vergi öhdəliklərinin icrasına nəzarət idarəsinin rəisi, kiçik vergi xidməti müşaviri X57, həmin Baş idarənin Vergi öhdəliklərinin icrasına nəzarət idarəsinin vergi borclarının alınması şöbəsinin dövlət vergi müfəttişi, 1-ci dərəcəli muləttiş X30, Operativ vergi nəzarəti idarəsinin Vergi nəzarəti tədbirlərinin təşkili və təhlili şöbəsinin baş dövlət vergi müfəttişi, 1-ci dərəcəli müfəttiş X26 və Vergi öhdəliklərinin icrasına nəzarət idarəsinin Təhlil və icra işlərinin təşkili şöbəsinin böyük dövlət vergi müfəttişi, 2-ci dərəcəli müfəttiş X6 bədənlərinin müxtəlif nahiyələrinə çoxsaylı təpik və yumruq zərbələrinin vurulması, X3 cırılması, Lerik rayon polis şöbəsinin İctimai təhlükəsizlik bölməsinin polis sahə rəisi, polis leytenantı X21 alın, sağ çənə bucağı nahiyələrində qançırlar kimi dərəcəsi təyin olunmayan xəsarətlər yetirilməsi, Lerik rayon polis şöbəsinin xidmət üzrə rəis müavini, polis polkovnik-leytenantı X44 və həmin şöbənin cinayət axtarış bölməsinin əməliyyat müvəkkili, polis baş leytenantı X13 bədənlərinin müxtəlif nahiyələrinə çoxsaylı təpik və yumruq zərbələrinin vurulması. X2 cırılması, eləcə də Vergilər Nazirliyinin xidməti stifadəsində olan ** AB *** nömrəli «Fiat Doblo», ** AB *** nömrəli «Fiat Doblo», ** AB *** nömrəli «Fiat Doblo» markalı və 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin əməkdaşları X7 şəxsi istifadəsində olan ** HA *** dövlət qeydiyyat nişanlı «Mitsubişi Outlander», X19 şəxsi istifadəsində olan ** UX *** nömrə nişanlı «Mercedes Benz C 230», Bəyannamələrin təhlili və kameral vergi yoxlamaları şöbəsinin dövlət vergi müfəttişi, 3-cü dərəcəli müfəttiş X31 şəxsi istifadəsində olan ** SL *** dövlət nömrə nişanlı «Kia Ceed», Vergi öhdəliklərinin icrasına nəzarət idarəsinin Təhlil və icra işlərinin təşkili şöbəsinin baş dövlət vergi müfəttişi, 3-cü dərəcəli müfəttiş X8 şəxsi istifadəsində olan ** DS *** nömrəli «Mercedes benz C 200» markalı, cəmi 7 ədəd avtomaşına yumruq, təpik və daş parçaları ilə zədələr yetirilməsində ifadə olunan xidməti vəzifələrini yerinə yetirmələri ilə əlaqədar hakimiyyət nümayəndələrinə qarşı həyat və sağlamlıq üçün təhlükəli olan zor tətbiq etməklə müqavimət göstərib, həmin fiziki şəxslərin hüquqlarına, eləcə də dövlətin və cəmiyyətin vergi sistemi, vergi nəzarətinin təmin olunması sahəsində qanunla qorunan mənafelərinə ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurmuşdur. X14, X24, X46,X43, X15 cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmişlər. Məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir ki, cinayət hadisəsi 16 avqust 2019-cu il tarixdə, saat 13 radələrində, yəni vergi əməkdaşları tərəfindən operativ vergi nəzarəti tədbirləri zamanı aparılan dövrdə baş vermişdir, iddiaçının işlətdiyi "xxxx" MMC-də adları yuxarıda sadalanan işçilər tərəfindən vergi əməkdaşlarına zorakılıq tətbiq edilərək, qanuni fəaliyyətlərini həyata keçirməyə maneəçilik yaratmışlar. 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin xx.xx.2019-cu ildə Relax İstirahət və Turizm Mərkəzində (3 sayda təsərrüfat subyekti üzrə) həyata keçirmək istədiyi operativ vergi nəzarəti tədbirləri zamanı həmin obyektin vəzifəli şəxsləri olan X14, X24, X46, X43, X15 və X28 vergi əməkdaşlarının qanuni fəaliyyətinə mane olaraq və onlara qarşı zor tətbiq etməklə müqavimət göstərdiyinə görə onlara Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 309.2 və 315.2-ci maddələri ilə ittiham elan edilmişdir. Lənkəran Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 31.01,2020-ci il tarixli hökmü ilə qeyd olunan şəxslər Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 309.2 və 315.2-ci maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinmiş və qeyd olunan cinayət işi üzrə münaqişənin baş vermə səbəbi kimi göstərilən vergi yoxlaması sonradan baş tutumuş, dövlət büdcəsindən yayındırılmış mübahisə predmeti olan vergi məbləği və tətbiq olunmuş maliyyə sanksiyasının dövlət büdcəsinə tam ödənilməsi faktını hakim təqsirləndirilən şəxslərə cəza təyin edərkən yüngülləşdirici hal kimi nəzərə almışdır. Nəticədə də təqsirləndirilən şəxslərə təyin olunmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzası şərti olaraq tətbiq edilmişdir. Məhkəmənin ekspertiza təyini haqqında qərardadında ekspert qarşısında “Cavabdeh İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi tərəfindən İddiaçı barəsində qəbul edilmiş «vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında» xx.xx.2019-cu il tarixli, **********193822 nömrəli qərara əsasən hesablanmış vergi məbləği Vergi qanunvericiliyinə və müvafiq qanunvericiliyin tələblərinə uyğun düzgün hesablanmışdırmı, yəni hesablanmış vergi məbləği vergi qanunvericiliyinin və müvafiq qanunvericilik aktlarının tələblərinə uyğundurmu və digər suallar verilmişdir. Cavabdeh orqan iddia ərizəsinə etiraz sənədi üzrə qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 9/8617 nömrəli ekspert rəyində göstərmişdir ki, vergi orqanı tərəfindən vergi ödəyicisinə vergilər hesablanarkən, mühasibat sənədləri (elektron qaimə faktura, bank hesabından çıxarış) ilə yanaşı “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlarından istifadə edilmişdir. “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlar ciddi uçot sənədi sayılmır və həmin məlumatlara əsasən vergilərin hesablanması vergi qanunverciliyi (yoxlamanın aparıldığı dövrdə qüvvədə olan) və mühasibat uçotunun tələbləri baxımından düzgün deyildir. Belə ki, X51 aktından göründüyü kimi yoxlama vergi ödəyicisindən “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlar və mühasibat sənədləri (elektron qaimə faktura, bank hesabından çıxarış, kassa Z məlumatları) əsasında aparılması müəyyən edilir. Yuxarıda da qeyd edildiyi kimi “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlar mühasibat sənədi deyil. İddia iddia ərizəsində göstərmişdir ki, faktiki və hüquqi olaraq Vergi ödəyicisi kimi xx.xx.2018-ci il tarixə qədər ərazidə fəaliyyət göstərmədiyi halda, habelə 2019-cu ilə qədər mövcud olmamış və 2019-cu ildə istismara verilməklə quraşdırılmış və istifadə olunan 10 ədəd kassa aparatlarından əldə edilmiş məlumatlar əsasında, habelə ona heç bir aidiyyatı olmadığı halda "xxxx" proqramından (bu proqram üzərində fiziki şəxs olaraq adıvə VÖENnin hər hansı formada öz əksini tapmadığı üçün və bu proqram vasitəsilə, yaxud başqa bir proqramla uçot aparmamışam) əldə edilmiş məlumatların onun adına qeyd edilməklə və həmin proqrama istinad edilməklə yoxlayıcılar tərəfindən adına vergi hesablanması əsassızdır. "xxxx" proqramın ona aidiyyatı olmamaqla yanaşı, MMC tərəfindən proqramist dəvət edilməklə, bu proqram MMC tərəfindən 2019-cu ildə tərtib edilmiş və məşğələlərin keçirilməsi məqsədi ilə proqramçı (işçilər) tərəfindən orada obyektlərin adları və məlumatları şərti qaydada daxil edilməklə, MMC tərəfindən gələcəkdə ərazinin fəaliyyətini proqramlaşdırmaq məqsədini, yəni proqram işini öyrənmək üçün işçilərin məşq (öyrənmək) və vərdişləri xarakteri daşımışdır. MMC-nin əməkdaşları "xxxx" proqramını şərti treninq məqsədilə tərtib etmişlər. Bu proqram heç bir ciddi hesabat xarakteri daşımamış və şərti xarakterli olmuşdur. “X45” yazılan ad ilə proqram tərtib edib, məşğələlərdə işçilər tərəfindən proqramın öyrənilməsi üçün məşqlər keçirmək məqsədilə kompüterə müxtəlif şərti rəqəmlər daxil etmişlər. Bu baxımdan həmin "xxxx" proqramının vergi ödəyicisi olaraq onun fəaliyyəti lə heç bir əlaqəsi olmamışdır, orada qeyd olunan məlumatlar proqramın şərti qaydada, nümunə olaraq tərtib etdiyi rəqəmlər, adlar və sair şərti məlumatlar olduğundan, bu proqram rəsmi sənəd hesab edilmir. Bu proqrama istinad etmək VM- nin 67-ci maddəsinin tələblərinin pozulmasına səbəb olmuşdur. Cavabdeh tərəfindən verilmiş etiraz ərizəsində qeyd edildiyi və məhkəmə tərəfindən müəyyən edildiyi kimi, İddiaçı (VÖEN **********) xx.xx.2017-ci il tarixdən xx.xx.2019-cu il tarixədək olan fəaliyyət dövrü əhatə olunmaqla növbədənkənar X51 təyin edilmişdir. Yoxlama xx.xx.2019-cu il tarixdə başlanılmış, xx.xx.2019-cu il tarixdə başa çatdırılaraq, nəticəsi xx.xx.2019-cu il tarixli **********190566 nömrəli “X51 aktı” ilə rəsmiləşdirilmişdir, keçirilmiş yoxlama İddiaçı xx.xx.2011-ci il tarixli ƏN-İ 283591 və xx.xx.2019-cu il tarixli 7E- 465 reyestr nömrəli etibarnamələr üzrə rəsmi nümayəndələri olan X4 və X20 iştirakı ilə və 6 Saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin “X33n həyata keçirilməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli müvafiq qərarları əsasında İddiaçı məxsus, Lerik rayonu, Hamarmeşə kəndi ərazisində yerləşən "xxxx" istirahət mərkəzində xx.xx.2019-cu il tarixdə keçirilmiş operativ vergi nəzarəti tədbiri zamanı “Sənədlərin və Nümunə kimi əşyaların götürülməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli **********6767 nömrəli qərar əsasında istirahət mərkəzinin ofisindən götürülmüş və vergi ödəyicisinin sahibkarlıq fəaliyyətini və real dövriyyəsini özündə əks etdirən mühasibat sənədləri və məlumatları, həmçinin qarşılıqlı əməliyyatlar və vergi ödəyicisinin bank hesabı və əməliyyatları barədə daxil olmuş məlumatlar əsasında aparılmışdır. Əldə edilmiş sənədlər İddiaçı sahibkarlıq fəaliyyətinə aid olduğu qeyd edilməklə vergi ödəyicisinin səlahiyyətli nümayəndələri tərəfindən təsdiq edilmişdir. X51nın aparılması zamanı “Yoxlamanın keçirilməsi üçün zəruri olan sənədlərin təqdim olunması haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli **********188747 nömrəli tələbnamə vergi ödəyicisinin səlahiyyətli nümayəndəsi X23 təqdim edilmişdir. X34 alınmış aylıq “Z” hesabatları istisna olmaqla, tələbnamədə göstərilən müddətdə yoxlamaya əlavə heç bir sənəd təqdim olunmadığı üçün xx.xx.2019-cu il tarixli akt tərtib edilmiş və daha sonra “Sənədlərin və nümünə kimi əşyaların götürülməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli **********190076 nömrəli qərar çıxarılmış və vergi ödəyicisinin etibarnamə əsasında nümayəndəsi X5 təqdim edilmişdir. Sonuncu tərəfindən elektron qaimələr, bank sənədləri, müqavilələr və NKA-nın fiskal hesabatları (38 ədəd) təqdim edilmişdir. Təqdim edilmiş sənədlər, “Sənədlərin və nümunə kimi əşyaların götürülməsi haqqında” xx.xx.2019-cu il tarixli protokol əsasında götürülmüş, yoxlamanın keçirilməsinə aid sənədlər, o cümlədən xərcləri təsdiq edən sənədlər tam təqdim edilmədiyindən "Sənədlərin və nümunə kimi əşyaların verilməsindən imtina haqqında” Akt tərtib edilmişdir. Qarşılıqlı əlaqələr üzrə sənədlərin və məlumatların alınması məqsədi ilə xx.xx.2019-cu il tarixli **********829800 nömrəli məktubla Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasına, xx.xx.2019-cu il tarixli **********815300 nömrəli məktubla Socar Petroleum QSC-nin Həmkarlar İttifaqı Komitəsinə müraciət olunmuş, edilmiş müraciətlər əsasında zəruri olan sənədlər təqdim edilmişdir. Vergi ödəyicisinin sahibkarlıq fəaliyyətinə aid götürülmüş sənəd və məlumatlar üzrə 2017ci ilin yanvar-iyun ayları ərzində yeməklərin və mehmanxana otaqlarının qiymətləri də daxil olmaqla Mehmanxana, Restoran, Aqua Park və göstərilmiş digər xidmətlərin dəyərinin 226350.0 manat, yəni ardıcıl 12 aylıq dövr ərzində 200000.0 manatdan artıq olması müəyyən edilmişdir. Lakin vergi ödəyicisi tərəfindən vergi orqanına ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyat haqqında ərizə təqdim olunmadığı üçün yoxlama zamanı Vergi Məcəlləsinin 157.3.1 -ci maddəsinə əsasən vergi ödəyicisinin xx.xx.2017-ci il tarixdən məcburi qeydiyyat üzrə ƏDV öhdəliyinin yarandığı nəzərə alınmaqla hesablamalar aparılmış, həmin tarixdən sonrakı dövrlərdə vergi ödəyicisi tərəfindən hesablanmış və təqdim edilmiş bəyənnamələrdə göstərilmiş sadələşdirilmiş vergi məbləği yoxlama ilə azaldılmışdır Aylar üzrə ƏDV-yə cəlb olunan dövriyyələr göstərilmiş xidmətlərin dəyərinə əsasən müəyyənləşdirilmişdir. Bundan başqa Vergi ödəyicisinin sahibkarlıq fəaliyyətinə aid götürülmüş sənəd və məlumatlar üzrə 2017-ci ilin yanvar-iyun ayları ərzində yeməklərin və mehmanxana otaqlarının qiymətləri də daxil olmaqla Mehmanxana, Restoran, Aqua Park və digər xidmətlər üzrə vergi tutulan əməliyyatların həcminin 226350.0 manat, ümümi hasilatın həcminin 192943.8 manat olması müəyyən edilmişdir. ƏDV məqsədləri üçün vergi tutulan dövriyyə ilə hasilatın həcmi arasında yaranan 33406.2 manat (226350.0- 192943.8) fərq məbləği 2017-ci ilin iyul ayında daxil olduğu üçün həmin məbləğə ƏDV deyil, 2% dərəcə ilə 668.12 manat sadələşdirilmiş vergi məbləği hesablanmışdır. Qeyd olunanlara və Vergi Məcəlləsinin 157.3.1-ci maddəsinə əsasən xx.xx.2017-ci il tarixdən yoxlamanın əhatə etdiyi dövrün sonunadək dövriyyələr X60 cəlb edilərək hesablamalar aparılmışdır. Nəticədə 2018-ci ildə sadələşdirilmiş verginin 2966.0 manat artıq hesablandığı müəyyən edilmişdir. Vergi ödəyicisi Gəlir vergisinin tədiyyəçisi olmadığı üçün gəlir vergisinin bəyannaməsi vergi orqanına təqdim olunmamışdır. Yoxlama vergi ödəyicisindən götürülmüş və onun sahibkarlıq fəaliyyətini və real dövriyyəsini əks etdirən sənədlər və məlumatlar əsasında aparılmış, gəlir vergisi üzrə dövriyyə məbləği görülmüş işlərə və göstərilmiş xidmətlərə görə daxil olmuş ödənişlər əsasında müəyyən edilmişdir. Yoxlama zamanı vergi ödəyicisinin 2017-ci il ərzində gəlirinin 948977,11 manat olması müəyyən edilmişdir. Xərcləri təsdiq edən sənədlər (o cümlədən mal-material xərcləri) tam təqdim edilmədiyi üçün gəlir vergisi Nazirlər Kabinetinin 55 nömrəli qərarına və Vergi Məcəlləsinin 67.14 və 83.9 maddələrinə əsasən şərti rentabellik tətbiq edilməklə hesablanmışdır. Belə ki, həmin qərarın 6.1-ci bəndinə əsasən: Vergi ödəyicisinin əldə etdiyi mənfəəti (gəliri) birbaşa müəyyən etmək mümkün olmadığı üçün yoxlama zamanı şərti rentabellik norması əsasında onun mənfəəti (gəlir) aşağıdakı üsulla müəyyən edilmişdir. Xərcləri təsdiq edən sənədlər (o cümlədən mal-material xərcləri) tam təqdim edilmədiyindən gəlir vergisi Nazirlər Kabinetinin 55 nömrəli qərarına və Vergi Məcəlləsinin 67.14 və 83.9-cu maddələrinə əsasən şərti rentabellik tətbiq edilməklə hesablanmışdır. Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin “xx.xx.2019-cu il tarixli, **********193822 nömrəli “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi” haqqında Qərarına məhkəmə tərəfindən nəzər yetirildikdə Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 23-cü, 49-cu maddələrini əsas tutaraq, X51nın materiallarına baxılmanın nəticələri üzrə çıxarılmış "Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi barədə" 22.112019-ci il tarixli **********193822-saylı qərar əsasında aşağıdakı maliyyə sanksiyaları tətbiq edilmiş, faiz məbləğləri müəyyən edilmişdir: a) Əlavə hesablanmış vergilər: 635153.79 Azərbaycan manatı; b) Vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyaları:320219.91 Azərbaycan manatı; c) Vergilərin vaxtında ödənilməməsinə görə hesablanmış faizlər -0.00 Azərbaycan manatı. Büdcəyə ödənilməli olan cəmi məbləğ 955373.70 Azərbaycan manatı təşkil etmişdir, qeyd olunanlar nəzərə alınaraq tələb olunur: Büdcəyə ödənilməli olan 955373.70 Azərbaycan manatı vəsait 5 gün müddətində aşağıdakı yerli xəzinə orqanlarının hesablarına ödənilməli olması müəyyən edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 9/8617 nömrəli ekspert rəyində “vergi orqanı tərəfindən vergi ödəyicisinə vergilər hesablanarkən, mühasibat sənədləri (elektron qaimə faktura, bank hesabından çıxarış) ilə yanaşı “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlarından istifadə edilmişdir. “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlar ciddi uçot sənədi sayılmır və həmin məlumatlara əsasən vergilərin hesablanması vergi qanunverciliyi (yoxlamanın aparıldığı dövrdə qüvvədə olan) və mühasibat uçotunun tələbləri baxımından düzgün deyildir” rəyi bildirilsə də, həmin rəydə "Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi barədə" 22.112019-ci il tarixli **********193822-saylı qərar əsasında iddiaçıya 635153.79 manat məbləğində hesablanmış əlavə vergilərin və 320219.91 manat məbləğində tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının, ümumilikdə isə büdcəyə ödənilməli olan 955373.70 manat məbləğində hesablanmış vergilərin mövcudluğunu istisna edən və ya yuxarıda sadalanan sənədlər, hətta ciddi uçot sənədi sayılmasa belə “Şelterr” proqramından çıxarılmış günlük dövriyyələr barədə məlumatlar əsasında vergilərin düzgün hesablanmadığını təsdiq edən hər hansı qeyd aparılmamışdır. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsi İddiaçı barəsində "Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi barədə" 22.112019-ci il tarixli **********193822-saylı qərar qəbul etməkdə haqlıdır. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 36.2-ci maddəsinə əsasən vergi yoxlamaları keçirildikdə, vergi orqanları və onların vəzifəli şəxsləri düzgün qərar qəbul edilməsi üçün əhəmiyyətli olan bütün halları, o cümlədən vergi ödəyicisi üçün əlverişli olan halları aydınlaşdırmalıdırlar. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 12.2-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə müstəqil şəkildə öz təşəbbüsü ilə və ya proses iştirakçılarının vəsatətinə əsasən digər zəruri sübutları toplamağa borcludur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 1.2-ci maddəsinə görə bu Məcəllə ilə başqa qayda müəyyən edilmədiyi və bu məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş prosessual prinsiplərə zidd olmadığı hallarda, inzibati məhkəmə icraatında Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin müddəaları tətbiq oluna bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 97.1-ci maddəsinə əsasən, işə baxarkən xüsusi bilik tələb olunan sualları izah etmək üçün məhkəmə işdə iştirak edən şəxslərin vəsatəti və ya öz təşəbbüsü ilə ekspertiza təyin edə bilər. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin İİ hissəsinə görə hər kəs dövlət orqanlarının, siyasi partiyaların, həmkarlar ittifaqının və digər ictimai birliklərin, vəzifəli şəxslərin qərar və hərəkətlərindən (yaxud hərəkətsizliyindən) məhkəməyə şikayət verə bilər. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 73-cü maddəsinə görə heç kəs qanunla nəzərdə tutulmuş əsaslar olmadan və qanunda göstərilmiş həcmdən əlavə vergilər və başqa dövlət ödənişləri ödəməyə məcbur edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 3.8-ci maddəsinə əsasən heç kəsin üzərinə bu Məcəllə ilə müəyyən edilən vergilərin xüsusiyyətlərinə malik olan və bu Məcəllə ilə müəyyən edilməyən, yaxud bu Məcəllə ilə müəyyən edilən qaydalardan fərqli olaraq müəyyən edilən vergiləri ödəmək vəzifəsi qoyula bilməz. «İnzibati icraat haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 2.0.2-ci maddəsinə görə inzibati akt – inzibati orqan tərəfindən ümumi (publik) hüquq sahəsinə aid olan müəyyən (konkret) məsələləri nizama salmaq və ya həll etmək məqsədi ilə qəbul edilmiş və ünvanlandığı hüquqi və fiziki şəxs (şəxslər) üçün müəyyən hüquqi nəticələr yaradan qərar, sərəncam və ya digər növ hakimiyyət tədbiridir. Həmin Qanunun 2.0.6-cı maddəsinə görə inzibati icraat – fiziki və ya hüquqi şəxslərin müraciəti əsasında və ya inzibati orqanların öz təşəbbüsü ilə inzibati aktın qəbul edilməsi, icra olunması, dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi, habelə inzibati şikayətlərə baxılması üzrə müvafiq inzibati orqanlar tərəfindən bu qanunla müəyyən olunmuş prosedur qaydalar daxilində həyata keçirilən fəaliyyətdir. Həmin Qanunun 2.0.11-ci maddəsinə görə əlverişsiz (yükləyici) inzibati akt – maraqlı şəxsi hüququndan məhrum edən və ya onun hüququnu məhdudlaşdıran, yaxud onun üzərinə müəyyən vəzifə (vəzifələr) qoyan aktdır. Həmin Qanunun 24.1-ci maddəsinə görə inzibati orqan inzibati icraat zamanı işin düzgün həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halları hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırmağa borcludur. Həmin Qanunun 24.2-ci maddəsinə görə inzibati orqan maraqlı şəxslərin xeyrinə olan halların araşdırılmasından və nəzərə alınmasından imtina edə bilməz. Həmin Qanunun 45.1-ci maddəsinə görə inzibati orqan işin faktiki hallarının müəyyən olunması üçün yararlı və zəruri hesab etdiyi sübutları müstəqil şəkildə toplayır və nəzərə alır. Həmin Qanunun 45.3-cü maddəsinə görə qanunu pozmaqla əldə edilmiş sübutlardan istifadə olunmasına yol verilmir. Həmin Qanunun 58.1-ci maddəsinə görə inzibati akt Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına, bu Qanuna və digər əlaqədar hüquq normalarına uyğun qəbul edilməlidir. Həmin Qanunun 67.1-ci maddəsinə görə inzibati orqan tərəfindən inzibati icraat haqqında hüquq normalarının və ya maddi hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi nəticəsində qəbul edilmiş inzibati akt qanunsuz sayılır. Həmin Qanunun 67.3-cü maddəsinə görə qanunsuz əlverişsiz inzibati akt hər bir halda ləğv olunmalıdır. Azərbaycan Respublikasının müvafiq qanunları ilə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, qanunsuz əlverişsiz inzibati aktın ləğv olunması, həmin aktın qüvvəyə mindiyi andan yaranmış hüquqi nəticələri aradan qaldırır. İPM-in 1.2-ci maddəsinə görə bu Məcəllə ilə başqa qayda müəyyən edilmədiyi və bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş prosessual prinsiplərə zidd olmadığı hallarda, inzibati mübahisələrə dair işlər üzrə məhkəmə icraatında Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – MPM) müddəaları tətbiq oluna bilər. İPM-in 2.2.1-ci maddəsinə görə şəxsin hüquq və vəzifələri ilə bağlı inzibati orqan tərəfindən qəbul edilmiş inzibati aktın mübahisələndirilməsinə (ləğv olunmasına və ya dəyişdirilməsinə) dair iddialara (mübahisələndirmə haqqında iddia) inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. İPM-in 12.1-ci maddəsinə görə məhkəmə proses iştirakçılarının izahatları, ərizə və təklifləri ilə, onların təqdim etdikləri sübutlarla və işdə olan digər materiallarla kifayətlənməyərək, mübahisənin düzgün həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halları xidməti vəzifəsinə görə araşdırmağa borcludur. İPM-in 12.2-ci maddəsinə görə Məhkəmə müstəqil şəkildə öz təşəbbüsü ilə və ya proses iştirakçılarının vəsatətinə əsasən digər zəruri sübutları toplamağa borcludur. Məhkəmə tərəflərdən əlavə məlumat və sübutlar tələb edə bilər. İPM-in 14.1-ci maddəsinə görə mübahisələndirilən inzibati aktı qəbul etmiş inzibati orqan həmin inzibati aktın qəbul edilməsini zəruri edən faktiki şərtlərin mövcudluğunu sübut etməyə haqlıdır. İPM-in 32.1-ci maddəsinə görə mübahisələndirmə haqqında iddia vasitəsi ilə iddiaçı inzibati aktın ləğv olunmasını və ya dəyişdirilməsini məhkəmədən tələb edə bilər. Mübahisələndirmə haqqında iddia mübahisə edilən inzibati aktın icra olunması nəticəsində meydana gəlmiş nəticələrin aradan qaldırılması tələbini özündə əks etdirən əlavə ərizə ilə birlikdə də qaldırıla bilər. Nəzərə alınmalıdır ki, Vergi Məcəlləsinin 53.3-cü maddəsinə görə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada və ya məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı ilə təqsiri təsdiq edilməyənədək hər bir vergi ödəyicisi vergi qanunvericiliyin pozulmasında təqsirsiz hesab edilir. Vergi ödəyicisi vergi qanunvericiliyinin pozulmasında özünün təqsirsiz olmasını sübut etməyə borclu deyildir. Vergi qanunvericiliyinin pozulması faktını təsdiq edən halların və vergi ödəyicisinin təqsirinin sübut edilməsi vergi orqanının üzərinə qoyulur. Vergi qanunvericiliyinin pozulmasında vergi ödəyicisinin təqsirinin olmasına aradan qaldırılmaz şübhələr olduqda, onlar vergi ödəyicisinin xeyrinə şərh olunur. İPM-in 52-ci maddəsinə görə məhkəmə iddia ərizəsinin ifadə tərzi ilə bağlı olmasa da, iddia tələbindən kənara çıxmağa haqlı deyildir. Həmin Məcəllənin 68.1-ci maddəsinə görə məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə inzibati məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında qərar qəbul edir. Qərarda məhkəmənin mövqeyi üçün əsas olmuş səbəblər göstərilməlidir. Sözügedən Məcəllənin 68.2-ci maddəsinə görə məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır. İPM-in 70.1-ci maddəsinə görə inzibati aktın qanuna zidd olduğu və bunun nəticəsində iddiaçının hüquqlarını pozduğu hallarda, məhkəmə həmin inzibati aktın (şikayət instansiyasına inzibati şikayət verildiyi hallarda isə, habelə şikayət instansiyasının müvafiq qərarının) ləğv edilməsi barədə qərar qəbul edir. İnzibati akt qəbul edilərkən inzibati icraatın inzibati orqanın qərarına təsir edən şəkildə pozulduğu hallarda da bu qayda tətbiq olunur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 4.1-ci maddəsinə görə inzibati mübahisəyə baxılması və onun həll edilməsi ilə bağlı məhkəmə qərar qəbul edir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 101.7-ci maddəsinə görə, ekspertin rəyi məhkəmədə tədqiq olunur və digər sübutlarla yanaşı qiymətləndirilir. Həmin Məcəllənin 103.1-ci maddəsinə görə, ekspertin rəyi məhkəmə üçün məcburi deyildir və bu Məcəllənin 88-ci maddəsində müəyyən edilmiş qaydalar üzrə məhkəmələr tərəfindən qiymətləndirilir. Məhkəmə, həmçinin, prosessual xərclərə münasibət bildirərək aşağıdakıları qeyd edir. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 110.1-ci maddəsinə əsasən prosessual xərclər ödənilmiş tələblərə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Qeyd olunanlara məcmu halında qiymət verərək məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə qarşı “xx.xx.2019-cu il tarixli, **********193822 nömrəli “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında qərarın ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi təmin edilməməli, iş üzrə təyin edilmiş məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının keçirilməsinə görə 100 (bir yüz) manat ekspertiza tədqiqatının dəyəri İddiaçı tutularaq Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına (VÖEN **********, X9, KOD 210005 VÖEN ********** Müxbir hesab AZ41NABZ******************** SWİFT BİK CTREAZ 22. Hesab № AZ34CTRE********************) köçürülməlidir. Göstərilənlərə əsasən və İPM-in 2.2.1-ci, 4.1-ci, 14.1-ci, 23.1-ci, 58.7-ci. 68-69-cu, 70-ci, 75-ci, 81-ci və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə

QƏRARAALDİ: İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə qarşı “xx.xx.2019-cu il tarixli, **********193822 nömrəli “Vergi ödəyicisinin vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb edilməsi haqqında qərarın ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi təmin edilməsin. İş üzrə təyin edilmiş məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının keçirilməsinə görə 100 (bir yüz) manat ekspertiza tədqiqatının dəyəri İddiaçı tutularaq Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına (VÖEN **********, X9, KOD 210005 VÖEN ********** Müxbir hesab AZ41NABZ******************** SWİFT BİK CTREAZ 22. Hesab № AZ34CTRE********************) köçürülsün. Qərardan təqdim olunduğu gündən 30 gün müddətində Şirvan İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apelyasiya Məhkəməsinə (Şirvan şəhəri, Naxçıvan küçəsi, 3) şikayət verilə bilər. Hakim Amilya Hüseynova