Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şirvan Şəhəri İş № 2-1(120)-1114/2020 29.07.2020 ŞİRVAN İNZİABTİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Allahyarov Zaur Mirzağa oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi Nəcəfova Aidə Əlinizam qızının katibliyi, İddiaçı (ünvan 1 mənzil 3 ünvanda yaşayan) və Cavabdeh Dövlət X4 Şirvan şəhər şöbəsinin nümayəndəsi X2 (Dövlət X4 ünvan 3 ünvanda yaşayan) iştirakları ilə, İddiaçı cavabdeh Dövlət X4 Şirvan şəhər şöbəsinə qarşı «sosial sığorta stajı nəzərə alınaraq yaşa görə əmək pensiyası təyin olunması öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması barədə» iddia tələbi üzrə inzibati işə məhkəmənin binasında açıq şifahi məhkəmə baxışı iclasında baxaraq aşağıdakı qərarı qəbul etdi. Тəsviri hissə: İddiaçı xx.xx.1955-ci il tarixdə Ağsu rayonu, Musabəyli kəndində doğulmuşdur. ünvan 1 mənzil 3 ünvanda qeydiyyatdadır. İddiaçı xx.xx.1974-xx.xx.2001-ci illərdə fasilələrlə əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. İddiaçı yaşa görə əmək pensiyası təyin edilməsi üçün cavabdeh Dövlət X4 Şirvan şəhər şöbəsinə müraciət etmişdir. Lakin cavabdeh xx xxxx 2020-ci il tarixli **********2 saylı məktubunda iddiaçının əmək kitabçası ilə işlədiyi müəssisənin əmrlər kitabında xx.xx.2001-ci il tarixli işdən çıxma barədə əmrdə uyğunsuzluq olduğunu qeyd edərək, ona yaşa görə əmək pensiyası təyin edilməsindən imtina etmişdir. İddiaçı cavabdehə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, onun xx.xx.1988-xx.xx.2001-ci illərdə «xxxxxxxxxxxxxxxx» ASC-də işlədiyi illərin sığorta stajı kimi hesab olunaraq ona yaşa görə əmək pensiyasının təyin olunması öhdəliyinin cavabdeh Əmək və X3 Nazirliyi yanında Dövlət X4 Şirvan şəhər şöbəsinin üzərinə qoyulması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi inzibati mübahisə kimi qeydiyyata alınaraq, məhkəməyə daxil olduğu gündən icraata qəbul edilmiş sayılmışdır. İddiaçı iddiа ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, o, 1974-cü ildən əmək fəaliyyətinə başlamışdır. İşlədiyi bütün dövrlər əmək kitabçasında qeyd olunmuşdur. O, ərizə ilə Dövlət X4 Şirvan şəhər şöbəsinə yaşa görə əmək pensiyasının təyin olunması barədə müraciət etmişdir. Həmin şöbənin xx.xx.2020-ci il tarixli cavab məktubunda «Əmək pensiyaları haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 7-ci maddəsinə əsasən əmək kitabçasında işlədiyi müəssisənin əmrlər kitabında xx.xx.2001-ci il tarixli işdən çıxma barədə əmrdə uyğunsuzluq olmasına görə ona yaşa görə əmək pensiyasının təyin olunmasından imtina edilmişdir. O, «xxxxxxxxxxxxxxxx» ASC-də işləməyi barədə arxiv arayışı almış və həmin arxiv arayışında adıçəkilən müəssisədə işə qəbul və işdən azad olmağı barədə məlumat vardır. Qeyd edilmiş faktiki və hüquqi əsaslara görə o, məhkəməyə müraciət etməli olmuşdur. İddiaçı şifahi məhkəmə baxışı iclasında iddia ərizəsini müdafiə edərək, iddianın təmin olunması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Cavabdehin nümayəndəsi şifahi məhkəmə baxışı iclasında iddianı qəbul etməyərək bildirdi ki, iddiaçının xx.xx.1974-xx.xx.2001-ci illərdə fasilələrlə əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmasına dair əmək kitabçasında aparılmış qeydlərin qarşılıqlı yoxlanılması zamanı xx.xx.2001-ci il tarixdə işdən azad olunması barədə əmr Dövlət Arxivinin Şirvan filialında aşkar olunmamışdır. Həmçinin arxivdə saxlanılan əmək haqqı cədvəllərində iddiaçının 1997-2001-ci illərdə əmək haqqı alan şəxslər arasında adına rast gəlinməmişdir. Odur ki, qeyd olunanları nəzərə alaraq, iddianın rədd edilməsini xahiş etdi. İddiaçı iddia ərizəsinə şəxsiyyət vəsiqəsinin, hərbi biletinin və əmək kitabçasının təsdiq olunmuş surətlərini, «xxxxxxxxxxxxxxxx» ASC-nin arayışının, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Arxivinin Şirvan filialının arxiv arayışının surətlərini və cavabdehin imtina məktubunu əlavə etmişdir. Həmçinin iş materiallarına «xxxxxxxxxxxxxxxx» ASC-nin məktubu, Azərbaycan Respublikası Dövlət Arxivinin Şirvan filialının məktubu əlavə olunmuşdur. Həmin materialların məzmununa istinad edilir və onlar məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişlər. Əsaslandırma hissəsi: Məhkəmə mübahisə ilə bağlı iş üzrə məhkəmə icraatı nəticəsində onda yaranmış daxili inam əsasında (İnzibati Prosessual Məcəllənin 68.1-ci maddəsi) hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iddia mümkün iddia olmaqla yanaşı, həm də əsaslıdır. İddia mümkün iddiadır. Belə ki, iddia inzibati mübahisədir və ona baxmaq səlahiyyəti inzibati məhkəmələrə aiddir (İnzibati Prosessual Məcəllənin 1.1, 2.1, 3.1 və 8.1.4-cü maddələri). X1 Məcəllənin 2.2.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş iddianı qaldırmışdır. Çünki iddiaçı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2007-ci il 28 avqust tarixli 136 nömrəli qərarı ilə inzibati orqan kimi təsnif olunmuş cavabdehin üzərinə inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsi öhdəliyinin qoyulmasını xahiş edir. Azərbaycan Respublikası Məhkəmə-Hüquq Şurasının 2019-cu il 14 noyabr tarixli 4 nömrəli Qərarına əsasən Şirvan şəhər ərazi vahidi Şirvan İnzibati Məhkəməsinin yurisdiksiyasına aid edildiyindən və cavabdeh Şirvan şəhərində yerləşdiyindən, iddiaçı doğru olaraq Şirvan İnzibati Məhkəməsində iddia qaldırmışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xx xxxx 2016-cı il tarixli fərmanına əsasən Azərbaycan Respublikasının Dövlət X5 Azərbaycan Respublikasının Əmək və X3 Nazirliyinin strukturuna daxil edilərək Azərbaycan Respublikasının Əmək və X3 Nazirliyi yanında Dövlət X5 adlandırılmışdır. İddia mahiyyəti üzrə də uğurludur, yəni əsaslıdır. İddiaçı yaşa görə əmək pensiyası almaq hüququna malikdir. Belə ki, iddiaçı xx.xx.1955-ci il tarixdə doğulmuşdur. xx.xx.2020ci il tarixdə 64 yaş 6 ayı tamam olmuşdur. İddiaçının 1974-1976-cı illərdə hərbi xidmətdə olduğu müddət və əmək kitabçasında qeyd edilən digər iş illəri nəzərə alınmaqla yaşa görə əmək pensiyası təyin olunması üçün qanunla tələb olunan sosial sığorta stajı vardır. İddiaçının xx.xx.1988-xx.xx.2001-ci illərdə «xxxxxxxxxxxxxxxx» ASC-də işləməsi ona məxsus xx xxxx 1974-cü il tarixli əmək kitabçası ilə təsdiq olunur. Həmçinin iddiaçının xx.xx.1988-ci il tarixindən 186 л/с nömrəli əmrlə 2710 №-li Avtokalonda sürücü işinə qəbul edilməsi «xxxxxxxxxxxxxxxx» ASC-nin xx.xx.2020-ci il tarixli 01/03 nömrəli arayışında və xx.xx.2001-ci il tarixdə «Əli-Bayramlı-Nəqliyyat» X7 Cəmiyyətinin 109 ş/h nömrəli əmri ilə işdən azad olunması Azərbaycan Respublikasının Dövlət Arxivinin Şirvan filialının xx.xx.2020-ci il tarixli 101 nömrəli arxiv arayışında öz əksini tapmışdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 38-ci maddəsinin İİİ hissəsinin tələbinə görə hər kəs qanunla müəyyən edilmiş yaş həddinə çatdıqda, xəstəliyinə, əlilliyinə, ailə başçısını itirdiyinə, əmək qabiliyyətini itirdiyinə, işsizliyə görə və qanunla nəzərdə tutulmuş digər hallarda sosial təminat almaq hüququna malikdir. «Əmək pensiyaları haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 3.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları bu Qanunda göstərilən hallarda əmək pensiyası hüququna malikdirlər. «Əmək pensiyaları haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 7-ci maddəsinə görə 63 yaşına çatmış kişilərin və 60 yaşına çatmış qadınların fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalı əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verdikdə sığorta stajından asılı olmayaraq, bu pensiya təminatına imkan vermədikdə isə azı 25 il sığorta stajı olduqda (2017-ci il iyulun 1-dək yaşa görə əmək pensiyası təyin edilmiş şəxslər istisna olmaqla) yaşa görə əmək pensiyası hüququ vardır. Qeyd: Bu Qanunun 7-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş kişilərin yaş həddi 2017-ci il iyulun 1-dən başlayaraq 2021-ci il iyulun 1-dək, qadınların yaş həddi 2017-ci il iyulun 1-dən başlayaraq 2027-ci il iyulun 1-dək hər il 6 ay artırılır. «Əmək pensiyaları haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 21.1-ci maddəsinə görə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının ödənilməsi şərtilə mülkiyyət formasından, əmək fəaliyyətinin xarakterindən və müddətindən asılı olmayaraq müəssisə, idarə və təşkilatlarda əmək müqaviləsi (kontraktı) əsasında işləyənlərin, hərbi qulluqçuların, eləcə də hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslərin, vəzifəyə seçilmiş və ya təyin edilmiş şəxslərin iş, hərbi xidmət və ya digər fəaliyyət müddətləri sığorta stajına daxil edilir. «Əmək pensiyaları haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 21.2.3-cü maddəsinə əsasən müddətli həqiqi hərbi (alternativ) xidmət (1992-ci il yanvarın 1-dək keçmiş SSRİ-nin ərazisində müddətli həqiqi hərbi xidmət dövrü daxil olmaqla) və müvafiq icra hakimiyyəti orqanında qeydiyyatdan keçmiş özünümüdafiə dəstələrində və birləşmələrində olduğu müddət, müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarında xidmət müddəti sığorta stajına daxil edilir. Məhkəmə qeyd edir ki, «Əmək pensiyaları haqqında» Qanunun qüvvəyə mindiyi günədək iş stajı əmək kitabçasına əsasən müəyyən edilir. Belə ki, «Əmək pensiyaları haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən əmək pensiyalarının təyin edilməsi, yenidən hesablanması, bir növündən başqa növünə keçirilməsi və ödənilməsi qaydalarının 3.2 və 3.2.1-ci bəndlərinə əsasən 2006-cı il 1 yanvar tarixinədək sığortaolunanların qazanılmış əmək pensiyası hüquqlarının nəzərə alınması üçün iş stajı əmək kitabçasına əsasən müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 87-ci maddəsinin 1-ci hissəsinə əsasən işçinin əmək fəaliyyəti haqqında sənəd əmək kitabçası hesab edilir. İşçinin əmək fəaliyyəti haqqında sənəddə onun əmək stajı haqqında - işə girdiyi gün, ay, il, işlədiyi peşəsi (vəzifəsi), işdən çıxarılmanın əsası, günü, ayı və ili barədə qeydlər göstərilir. Bundan başqa «İnzibati icraat haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 19.1-ci maddəsinə əsasən inzibati icraat zamanı işin faktiki halları ilə əlaqədar fiziki və ya hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim olunan sənədlər və dəlillər, onların həqiqətə uyğun olmadığı sübuta yetirilməyibsə, mötəbər hesab olunur. Fiziki və ya hüquqi şəxslərdən həmin sənədlərin və dəlillərin mötəbərliyini təsdiq edən əlavə sənədlərin və ya məlumatların tələb olunması qadağandır. Həmin Qanunun 19.2-ci maddəsinə əsasən təqdim olunmuş sənədlərin və dəlillərin mötəbərliyinə əsaslı şübhələr olduğu hallarda, inzibati orqan müstəqil şəkildə və öz hesabına onların mötəbərliyinin müəyyən edilməsi üçün tədbirlər görür. Göründüyü kimi «İnzibati icraat haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun yuxarıda qeyd olunan müddəalarına əsasən cavabdeh tərəfin iddiaçıya məxsus əmək kitabçasının mötəbərliliyinə dair şübhələri varsa, əmək kitabçasının qeyri-mötöbərliliyini sübutetmə vəzifəsi cavabdehin üzərindədir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 149-cu maddəsinin Vİ hissəsinə əsasən mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının aktları Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasına, qanunlarına, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanlarına və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərarlarına zidd olmamalıdır. Мəhkəmə xx xxxx 1974-cü il tarixli əmək kitabçasını iddiaçının sosial sığorta stajının müəyyən olunmasında mötəbər sübut kimi qəbul edir. Qeyd olunanlardan göründüyü kimi, iddiaçının 1997-2001-ci illərdə əmək haqqı almasına dair sənədlərin aşkar olunmaması iddiaçının təqsiri kimi qəbul oluna bilməz və iddiaçıya əmək pensiyası təyin edilməsindən imtina üçün əsas deyildir. İddiaçı xx.xx.1988xx.xx.2001-ci illərdə «xxxxxxxxxxxxxxxx» ASC-də işləməsi ilə bağlı əmək stajı nəzərə alınmaqla yaşa görə əmək pensiyası təyin edilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulmasını tələb etməkdə haqlıdır. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 52-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iddia ərizəsinin ifadə tərzi ilə bağlı olmasa da, iddia tələbindən kənara çıxmağa haqlı deyildir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməli, İddiaçı xx.xx.1988xx.xx.2001-ci illərdə «xxxxxxxxxxxxxxxx» ASC-də işləməsi barədə xx xxxx 1974-cü il tarixli əmək kitabçasında qeyd edilən iş illəri sosial sığorta stajı kimi nəzərə alınaraq, ona yaşa görə əmək pensiyası təyin edilməsi öhdəliyi cavabdeh Dövlət X4 Şirvan şəhər şöbəsinin üzərinə qoyulmalıdır. İş üzrə prosessual xərclər yoxdur. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 4.1-ci maddəsinə görə inzibati mübahisəyə baxılması və onun həll edilməsi ilə bağlı məhkəmə qərar qəbul edir. Nəticəvi hissə: Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 4, 68-69, 75, 81 və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı:
1. İddia təmin edilsin. İddiaçı xx.xx.1988-xx.xx.2001-ci illərdə «xxxxxxxxxxxxxxxx» ASC-də işləməsi barədə xx xxxx 1974-cü il tarixli əmək kitabçasında qeyd edilən iş illəri sosial sığorta stajı kimi nəzərə alınaraq, ona yaşa görə əmək pensiyası təyin edilməsi öhdəliyi cavabdeh Dövlət X4 Şirvan şəhər şöbəsinin üzərinə qoyulsun.
2. Qərardan, onun tam formada təqdim olunduğu gündən 30 (otuz) gün müddətində Şirvan İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apelyasiya Məhkəməsinə (Şirvan şəhəri, Naxçıvan küçəsi 3) şikayət verilə bilər.
3. Qərardan şikayət verilmədiyi və ya proses iştirakçıları tərəfindən şikayətin geri götürüldüyü halda, qərar onun təqdim olunduğu gündən 30 gün keçdikdən sonra qüvvəyə minir.
Hakim Zaur Allahyarov