Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şirvan şəhəri İş № 2-1(120)-2075/2025 17.04.2025 ŞİRVAN İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynova Amilya Aqil qızının sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi Əlişova Nuridə Əliverdi qızının katibliyi ilə, İddiaçı Cavabdehnə qarşı “X5 adına xx.xx.1992-ci ildə tərtb edilmiş 02 saylı ölüm haqqında akt qeydinin ölüm haqqında məlumat bəndində ata adın «Mürsəl» dən «Rüstəm» düzəliş edilərək qeyd edilməsi və buna uyğun yeni ölüm haqqında şəhadətnamənin verilməsi” tələbinə dair inzibati işə Şirvanşəhərində, məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı Cavabdehnə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, X5 adına xx.xx.1992-ci ildə tərtb edilmiş 02 saylı ölüm haqqında akt qeydinin ölüm haqqında məlumat bəndində ata adın «Mürsəl» dən «Rüstəm» düzəliş edilərək qeyd edilməsi və buna uyğun yeni ölüm haqqında şəhadətnamənin verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 45.4-cü maddəsinə görə iddia ərizəsi məhkəməyə daxil olduğu gündən icraata qəbul edilmiş sayılır. İddia ərizəsi məhkəmənin icraatına qəbul olunduqdan sonra İPM-in 47-ci və 49-cu maddələrinə uyğun olaraq işin hazırlıq icraatına başlanılmış və məhkəmənin sərəncamı ilə iddiaya qarşı yazılı münasibət bildirilməsi məqsədilə iddia ərizəsi və ona əlavə olunmuş sənədlərin surətləri cavabdehə təqdim edilmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı Rəhimov X7 rayonu, Həşimxanlı kəndində yaşayır. X3 onun anasıdır. Bəzi sənədləşdirmə işlərinin aparılması ilə bağlı təqdim olunmuş sənədlərdə müəyyən uyğunsuzluq olduğu müəyyən edilmişdir. X1 xx.xx.1992-cü il tarixli 02 saylı ölüm haqqında aktlından görünür ki, X5 atasının adı səhvən Mürsəl olaraq qeyd edilmişdir. Səhvin düzəldilməsi üçün rəsmi formada cavabdehə müraciət edilsə də, cavabdeh xx.xx.2024-ci il tarixində 3-16-05/17-xx-xx/2024 nömrəli rəylə imtina etmişdir. Rəydə Sabirabad RİHB-nin Həşimxalı KİN-nin tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.1992-ci il tarixində 02 saylı ölüm haqqında akt qeyd edilən ölən şəxs haqqında məlumatdan bəndində ölən şəxsin soyadının //Rəhimova adının Sura" ata adının "Mürsəl" olması müəyyən edilməsi, mövcüd məsələ ilə bağlı inzibati icraat qaydasında Mürsəl və Rüstəm adlı şəxslərin eyniləşdirilməsi mümkünsüz olduğu üçün Ölüm haqqında aktda düzəlişlə bağlı ərizəyə baxılmasından imtina edilməsi qeyd olunmuşdur. Mərhum anası X5 XİV-JQ 594116 nömrəli Pasportundan görünür ki, adı Sura, soyadı Rəhimov, ata adı isə Rüstəm kimi qeyd olunmuşdur. Hesab edir ki, cavabdehin imtinası qanunsuz və əsassızdır. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq iddiaçı və Cavabdeh nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmişdir və gəlməmələrinin səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 62.3-cü maddəsinə əsasən işə iddiaçı və Cavabdeh nümayəndələrinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə iddia tələbi ilə bağlı ilk növbədə qeyd edir ki, iddia ərizəsi onun mümkünlüyünü şərtləndirilən tələblərə cavab verməklə təqdim olunmuş və bu səbəbdən mümkün hesab edilir. Belə ki, irəli sürülmüş iddia inzibati prosessual qanunvericiliklə müəyyən edilmiş ümumi və xüsusi mümkünlük şərtlərinə riayət edilməklə təqdim edilmişdir. Əlavə olaraq bildirilir ki, hazırki işin məhkəmə aidiyyəti müəyyən edilərkən 2 ərizə növü fərqləndirilməlidir. Birincisi, qeydlərin düzgün olmamasının müəyyən edilməsi haqqında ərizə; ikincisi, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatını aparan orqan tərəfindən qeydə düzəliş edilməsindən imtina olması ilə bağlı maraqlı şəxslə həmin orqan arasında olan mübahisə üzrə ərizə. birinci, ərizəyə ümumi məhkəmədə, ikinci ərizəyə isə inzibati məhkəmədə baxılmalıdır. Bu barədə izah “İnzibati və mülki hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyətinə dair” Ali Məhkəmənin Plenumunun 10 aprel 2015-ci il tarixli qərarının 9.1-ci bəndində də verilib. Hazırki ərizə 2ci növ ərizəyə aiddir, çünki iddiaçı ilə qeydiyyat orqanı arasında mübahisə yaranmışdır. 1ci növə aid olan ərizə o zaman verilir ki, belə mübahisə olmasın. İddia ərizəsindən də görünür ki, iddiaçı qeydin düzgün olmamasının müəyyən edilməsini deyil, qeydə düzəliş edilməsi öhdəliyinin qeydiyyat orqanının üzərinə qoyulmasını tələb edib. Bu baxımdan, hazırkı mübahisə inzibati mübahisə hesab edilir. Bundan başqa nəzərə alınmalıdır ki, oxşar işlər üzrə formalaşmış məhkəmə təcrübəsi də bu növ iddialara baxılmasının inzibati məhkəmələr tərəfindən həyata keçirildiyini nəzərdə tutur. (Bax: Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin 2(102)- 360/2022 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli) İddia tələbinin mahiyyəti ilə bağlı isə məhkəmə işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia tələbi təmin olunmalıdır. İşdə olan iddiaçının şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən və iş materiallarından görünür ki, İddiaçı xx.xx.1964-cü il tarixdə anadan olmuş, Sabirabad rayonu, Həşimxanlı kəndində qeydiyyatdadır. İşdə olan Cavabdeh tərəfindən verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli 3-16-5/4-2401-24 nömrəli arayışda göstərilmişdir ki, X10 xx.xx.1992-ci ildə Sabirabad rayonu, Həşimxanlı kəndində ölmüşdür. Ölüm haqqında xx.xx.1992-ci il tarixli 02№-li akt qeydi tərtib olunmuşdur. İşdə olan Cavabdeh İddiaçı verdiyi xx.xx.2024-cü il tarixli 3-16-05/17-xx-xx/2024 nömrəli RƏY-də göstərilmişdir ki, İddiaçı Cavabdehnə ərizə ilə müraciət edərək anası Sura Rəhimovaya aid ölüm haqqında akt qeydinin ölən şəxs haqqında məlumat bəndində ölən şəxsin ata adının “Mürsəl"-dən “Rüstəm"-ə, öldüyü vaxt bəndində ölüm tarixinin “10” yanvar 1992-ci ildən “19" noyabr 1991-ci il tarixinə, doğulduğu vaxt və yer bəndində doğum tarixinin “01" iyul 1924-cü ildən “01" iyul 1926-cı ilə, doğum yerinin isə Sabirabad rayonu Həşimxanlı kəndindən Ermənistanın Vedi rayonunun Böyük Vedi kəndinə düzəliş edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı vəsatətində anası X5 01 iyul 1926-cı ildə Ermənistanın Vedi rayonunun Böyük Vedi kəndinə anadan olduğunu və ona Sovet Sosialist Respublikaları vətəndaşlarına verilən XİV-JQ seriyalı 594116 saylı pasportunun verildiyini və anasının xx.xx.1991-ci ildə Sabirabad rayonunun Həşimxanlı kəndində vəfat edərək həmin kənd qəbiristanlığında dəfn edildiyini əsas gətirmişdir.Təqdim edilmiş sənədlər əsasında araşdırma aparılmış, bu məqsədlə də, Sabirabad RİHB-nm Həşimxanlı KİN-yi üzrə 1991 -1992-ci ildə tərtib edilmiş ölüm haqqında akt qeydlərinə baxış keçirilərkən Həşimanlı KİN-yi tərəfindən 12 yanvar 1992-ci ildə tərtib edilmiş 02 saylı ölüm haqqında akt qeydinin ölən şəxs haqqında məlumat bəndində ölən şəxsin soyadının “Rəhimova", adının “Sura”, ata adının “Mürsəl”, ölüm tarixi bəndində ölüm tarixinin “10" yanvar 1992-ci il. öldüyü yer bəndində öldüyü yerin Sabirabad rayonu Həşimxanlı kəndi, ölüm səbəbinin qara ciyər koması, doğulduğu vaxt və yerin “01" iyul 1924-cü ildə Azərbaycan Respublikası Sabirabad rayonu Həşimxanlı kəndi, yaşayış yerinin Sabirabad rayonu Həşimxanlı kəndi, ölüm faktını təsdiq edən sənədlər bəndində Həşimxanlı həkim məntəqəsinin 12 yanvar 1992-ci il tarixli ölüm arayışı, xəbər verənin soyadı, adı. atasını adı bəndində İddiaçı və şəhadətnamə verilmişdir bəndində İİİ-JQ seriyalı ******* nömrəli şəhadətnamənin verilməsi müəyyən edilmişdir.Göründüyü kimi aşkar edilmiş ölüm haqqında akt qeydi ilə İddiaçı vəsatətinə əlavə etdiyi Sovet Sosialist Respublikaları vətəndaşlarına verilən XİV- JQ seriyalı 594116 saylı pasport arasında olan ata adında, doğum tarixində və doğum yerində olan ziddiyətli məqamlara, eyni zamanda Sura Rəhimovanın ata adının “Rüstəm", doğum tarixinin “01" iyul 1926-cı il, doğum yerinin Ermənistanın Vedi rayonunun Böyük Vedi kəndi olması ilə yanaşı ölüm tarixinin “19" noyabr 1991-ci il olmasına aydınlıq gətirilməsi məqsədi ilə, X13 (Rüstəm) qızının doğum, nikah və ölüm haqqında şəhadətnamələrinin, həmçinin ölüm haqqında akt qeydində qeyd edilərək 12 yanvar 1992-ci ildə 02 saylı ölüm haqqında akt qeydinin tərtib edilməsinə əsas vermiş Həşimxanlı həkim məntəqəsi tərəfindən verilən 12 yanvar 1992-ci il tarixli ölüm arayışının arxiv jurnalının təqdim edilməsi bildirilsə də, İddiaçı Rüstəm oğlu tərəfindən həmin sənədlərin təqdim edilməsi təmin edilməmişdir.Belə olan halda ölüm haqqında akt qeydindəki məlumatlarla İddiaçı vəsatətindəki məlumatlardakı ziddiyətləri məqamlara aydınlıq gətirilməsinə kifayət qədər sübutlar təqdim edilməməsi səbəbindən ölüm haqqında akt qeydinə düzəliş edilməsi mümkün olmamışdır. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 161.1-ci maddəsinə əsasən Vətəndaşlıq vəziyyəti akt qeydində ərizə əsasında dəyişiklik edilməsi, kifayət qədər əsaslar olduqda və aidiyyəti şəxslər arasında mübahisə olmadıqda, ərizə verən şəxsin seçdiyi, məhkəmə qətnaməsi əsasında isə bu barədə qətnamənin çıxarıldığı yer üzrə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən həyata keçirilir.Həmin Məcəllənin 161.2-ci maddəsinə, əsasən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) akt qeydində dəyişiklik etməkdən imtinasından inzibati qaydada və (və ya) məhkəməyə şikayət edilə bilər. Həmin Məcəllənin 161.3-cü maddəsinə əsasən aidiyyəti şəxslər arasında mübahisə olduqda akt qeydində dəyişiklik məhkəmənin qətnaməsi əsasında aparılır.Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsini və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 1 mart tarixli 52 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vətəndaşlıq vəziyyəti akt qeydlərində dəyişiklik, bərpa və ləğv qaydalarını müəyyən edən əsas müddəaları əsas tutaraq, X6 barəsində Sabirabad RİHB-nın Həşimxanlı KİN-yi tərəfindən 12 yanvar 1992-ci ildə tərtib edilmiş 02 saylı ölüm haqqında akt qeydinin ölən şəxs haqqında məlumat bəndində ölən şəxsin ata adının “MiirsəP-dən “Rüstənr’-ə, öldüyü vaxt bəndində ölüm tarixinin “10” yanvar 1992-ci ildən “19” noyabr 1991 -ci il tarixə, doğulduğu vaxt və yer bəndində doğum tarixinin “01” iyul 1924-cü ildən “01” iyul 1926-cı ilə, doğum yerinin isə Sabirabad rayonu Həşimxanlı kəndindən Ermənistanın Vedi rayonunun Böyük Vedi kəndinə düzəliş edilməsi barədə İddiaçı vəsatətinin təminindən imtina etmişdir. İşdə olan Cavabdeh məhkəməyə ünvanladığı xx.xx.2025-ci il tarixli 3-16-05/6- 24/2025 nömrəli məktubda göstərilmişdir ki, Cavabdehnə 14 yanvar 2025-ci ildə daxil olmuş İddiaçı Cavabdehnə qarşı “X5 adına xx.xx.1992-ci ildə tərtib edilmiş 02 saylı ölüm haqqında akt qeydinin ölüm haqqında məlumat bəndində ata adın "Mürsəl-dən “Rüstəm”-ə düzəliş edilərək yeni ölüm haqqında şəhadətnamə verilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması" tələbi barədə 2-1(120)-5155/2024 saylı 19 noyabr 2024- cü il tarixli sorğu və sərəncamla ilə bağlı 01 iyul 1924-cü il təvəllüdlü X10 barəsində Sabirabad RİHBnın Həşimanlı KİN-yi tərəfindən 12 yanvar 1992-ci ildə tərtib edilmiş 02 saylı ölüm haqqında akt qeydi göndərilir. Eyni zamanda 11 fevral 2025-ci il tarixə saat 14:20-yə təyin olunmuş məhkəmə iclasında üzrlü səbəblərə görə (iş yükünün çoxluğu ilə əlaqədar) nümayəndəmizin iştirakını təmin edə bilməyəcək. İddia tələbi üzrə qəbul ediləcək qərarı məhkəmənin mülahizəsinə buraxır və tələb təmin ediləcəyi təqdirdə Cavabdeh üzərinə düşən öhdəlik icra ediləcəkdir. İşdə olan Azərbaycan Respublikası Sabirabad rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının Həşimxanlı kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyinin xx.xx.2025-ci il tarixli 5-70- 20/2-02/2025 nömrəli məktubunda göstərilmişdir ki, 01 iyul 1926-ci il təvəllüdlü X9 Ermənistan SSR Vedi rayonunun Vedi kəndində anadan olmuşdur. 1952-ci idə Sabirabad rayonunun Həşimxanlı kəndində məskunlaşmışdır. Mərhum vəfat etdiyi günə kimi Sabirabad rayonunun Həşimxanlı kəndində yaşamış və X4 tanmmışdır. Əlavə olaraq mərhumun şəxsiyyət vəsiqəsindən bəzi vərəqlərinin surəti göndərilmişdir. İşdə olan xx.xx.1992-cı il tarixli 02 nömrəli ölüm haqqında akt qeydindən görünür ki, X10 xx.xx.1992-ci ildə Sabirabad rayonu, Həşimxanlı kəndində ölmüşdür. Məhkəmə tərəfindən iş materialları araşdırılaraq müəyyən edilmişdir ki, X2 ölüm haqqında akt qeydində ata adı qrafasında «Abdulhəsən» əvəzinə “Cahangir” qeydi aparılmışdır. Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçının hazırki iddia tələbini irəli sürməkdə əsas məqsədi ölüm haqqında akt qeydində düzəlişlərin edilməsidir ki, bu zaman məhkəmə, ölüm haqqında akt qeydində səhvələrə yol verilib-verilməməsini müəyyən etməli və bu istiqamətdə qiymətləndirməni aşağıdaki qanunvericiliyin müddəaları əsasında həyata keçirməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 24-cü maddəsinə əsasən hər kəsin doğulduğu andan toxunulmaz, pozulmaz və ayrılmaz hüquqları və azadlıqları vardır. Hüquqlar və azadlıqlar hər kəsin cəmiyyət və başqa şəxslər qarşısında məsuliyyətini və vəzifələrini də əhatə edir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 26-cı maddəsinin İİ hissəsinə əsasən dövlət hər kəsin hüquqlarının və azadlıqlarının müdafiəsinə təminat verir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin İİ hissəsinə görə hər kəs dövlət orqanlarının, siyasi partiyaların, hüquqi şəxslərin, bələdiyyələrin və vəzifəli hərəkətlərindən və hərəkətsizliyindən inzibati qaydada və məhkəməyə şikayət edə bilər. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 71-ci maddəsinin İ hissəsinə əsasən Konstitusiyada təsbit edilmiş insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını gözləmək və qorumaq qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyəti orqanlarının borcudur. «İnzibati icraat haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun preambulasında göstərilmişdir ki, bu qanunun məqsədi inzibati orqanlar tərəfindən insan hüquq və azadlıqlarına əməl olunmasını təmin etməkdən və qanunun aliliyinə nail olmaqdan ibarətdir. Məhkəmə tərəfindən iddiaçının mərhum anasına məxsus XİV-JQ 594116 saylı pasportun surətindən görünür ki, X9 xx.xx.1926-cı il tarixdə Ermənistan SSR, Vedi rayonu, Vedi kəndində anadan olmuşdur. Təqdim edilmiş sənəddə iddiaçının mərhum anasının ata adı “Rüstəm” kimi qeyd edilmişdir. Mərhum İddiaçı həqiqətən Ermənistan SSR, Vedi rayonu, Vedi kəndində qeydiyyatda olmaqla yaşamış, xx.xx.1992-ci il tarixdə Sabirabad rayonu, Həşimxalı kəndində vəfat etmiş və kənd qəbirstanlığında dəfn olunmuşdur. Məhkəmə qeyd edir ki, qanunvericilikdə ölüm haqqında akt qeydlərində düzəlişlərin edilməsi və yeni ölüm haqqında şəhadətnamə verilməsi barədə qadağanedici norma mövcud deyildir. “İnzibati icraat haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən fiziki və ya hüquqi şəxslərin hüquqi statusuna (prinsipial hərəkət azadlığına) hər hansı müdaxiləni nəzərdə tutan tədbirlər inzibati orqanın güddüyü qanuni məqsədə mütənasib olmalı, həmin məqsədə çatmaq üçün öz məzmunu, yeri, vaxtı və əhatə etdiyi şəxslərin dairəsi baxımından zəruri və yararlı olmalıdır (maddə 17). İnzibati icraat zamanı işin faktiki halları ilə əlaqədar fiziki və ya hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim olunan sənədlər və dəlillər, onların həqiqətə uyğun olmadığı sübuta yetirilməyibsə, mötəbər hesab olunur. Fiziki və ya hüquqi şəxslərdən həmin sənədlərin və dəlillərin mötəbərliyini təsdiq edən əlavə sənədlərin və ya məlumatların tələb olunması qadağandır (maddə 19.1). Təqdim olunmuş sənədlərin və dəlillərin mötəbərliyinə əsaslı şübhələr olduğu hallarda, inzibati orqan müstəqil şəkildə və öz hesabına onların mötəbərliyinin müəyyən edilməsi üçün tədbirlər görür (maddə 19.2). Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinə əsasən sübutlar məhkəmə tərəfindən tam və hərtərəfli araşdırıldıqdan sonra qiymətləndirilir (maddə 58.7). Məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır (maddə 68.2). Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 26.5.Fiziki şəxsin doğularkən aldığı ad, habelə adını dəyişdirməsi vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı üçün müəyyənləşdirilmiş qaydada qeydə alınmalıdır. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin: 159.2.Müvafiq icra hakimiyyəti orqanları öz səlahiyyətləri daxilində doğumun, nikahın bağlanmasının, nikahın pozulmasının, övladlığa götürmənin, atalığın müəyyən edilməsinin, adın, ata adının və soyadının dəyişdirilməsinin, ölümün qeydiyyatını aparır, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatını dəyişir, tamamlayır, düzəldir və ləğv edir, itmiş qeydləri bərpa edir, akt kitablarını saxlayır və vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamələr verirlər. 160.1.Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydində dəyişiklik, bərpa və ləğv qaydalarını müəyyən edən əsas müddəalar, habelə vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyat kitablarının formaları və bu kitablardakı qeydlər əsasında verilən şəhadətnamələrin formaları, akt kitablarının saxlanması qaydası və müddətləri müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilir. 166.1.Doğum bu barədə məlumat verən şəxsin seçdiyi, doğum faktı məhkəmə qaydasında müəyyən edildikdə isə məhkəmə qətnaməsinin çıxarıldığı yer üzrə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda) dövlət qeydiyyatına alınır. 166.3.Doğum haqqında məlumat tibb müəssisəsi tərəfindən dərhal müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqana (quruma), müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən isə məlumat informasiya sistemi vasitəsilə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) informasiya sisteminə ötürülür. 168.1.Doğum haqqında qeydiyyatda uşağın adı, atasının adı və soyadı, habelə onun valideynləri haqqında məlumat bu Məcəllənin 46 və 53-cü maddələrinə uyğun yazılır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2003-cü il tarixli 145 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş «Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı Qaydası»nın: 1.1.Bu Qayda Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinə uyğun olaraq hazırlanmışdır və dövlət mənafeyi, ictimai mənafe üçün, vətəndaşların şəxsi, habelə əmlak hüquqlarının qorunması məqsədilə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin və Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisində Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin rayon (şəhər) qeydiyyat şöbələri, nikah evləri, Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin xaricdəki konsulluq idarələri, rayon tabeli şəhərlərdə, qəsəbələrdə və kəndlərdə rayon, şəhər, şəhər rayonu icra hakimiyyətlərinin nümayəndəlikləri (bundan sonra – müvafiq olaraq "Qeydiyyat şöbəsi", "konsulluq idarəsi, "icra hakimiyyətinin nümayəndəliyi") tərəfindən vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı qaydasını müəyyən edir. 1.4. Qeydiyyat şöbəsi və konsulluq idarəsi öz səlahiyyətləri daxilində doğumun, nigahın bağlanmasının, nigahın pozulmasının, övladlığa götürmənin, atalığın müəyyən edilməsinin, adın, ata adının və soyadının dəyişdirilməsinin, ölümün dövlət qeydiyyatını aparır, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatını dəyişir, tamamlayır, düzəldir və ləğv edir, itmiş qeydləri bərpa edir, akt kitablarını saxlayır və vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamələr verirlər. 2.1.Doğumun dövlət qeydiyyatı uşağın doğulduğu yerdə və ya valideynlərin, yaxud onlardan birinin yaşadığı yerdə Qeydiyyat şöbəsi, konsulluq idarəsi və icra hakimiyyətinin nümayəndəliyi tərəfindən aparılır. Uşağın doğulmasının qeydə alındığı yerdən asılı olmayaraq doğum haqqında akt qeydində və doğum haqqında şəhadətnamədə uşağın doğulduğu yer kimi onun doğum yeri göstərilir. 2.2. Doğumun qeydə alınması üçün uşağın valideyni, qəyyumu, himayəçisi və ya onların notariat qaydasında təsdiq edilmiş etibarnaməsi əsasında təyin olunmuş şəxs qeydiyyat şöbəsinə, konsulluq idarəsinə, icra hakimiyyətinin nümayəndəliyinə müraciət edirlər.Doğum haqqında məlumat (uşağın doğum tarixi və cinsi, ananın soyadı, adı, atasının adı, yaşayış yeri, şəxsiyyət vəsiqəsinin nömrəsi və verilmə tarixi) Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin tabeliyindəki tibb müəssisəsi tərəfindən dərhal İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinə, digər tibb müəssisəsi tərəfindən isə Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinə ötürülür. Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyi və İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi tərəfindən həmin məlumat informasiya sistemi vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin informasiya sisteminə və oradan da avtomatlaşdırılmış rejimdə ananın yaşayış yeri üzrə qeydiyyat şöbəsinə ötürülür. 8.1. Ölüm bu barədə məlumat verən şəxsin seçdiyi, ölüm faktı məhkəmə tərəfindən müəyyən edildikdə və ya şəxs ölmüş elan edildikdə məhkəmə qətnaməsinin çıxarıldığı yer üzrə qeydiyyat şöbəsi, konsulluq idarəsi və icra hakimiyyəti nümayəndəliyində dövlət qeydiyyatına alınır. 8.2. Ölüm haqqında məlumat tibb müəssisəsi tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinə, Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən isə həmin gün EHİS vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin informasiya sisteminə və oradan da avtomatlaşdırılmış rejimdə ölümün baş verdiyi yer üzrə qeydiyyat şöbəsinə ötürülür. 8.3. Ölüm haqqında məlumatın Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinə dərhal ötürülməməsinə və ya düzgün olmayan məlumatın ötürülməsinə görə tibb müəssisəsi, həmin məlumatın EHİS vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin informasiya sisteminə ötürülməməsinə və ya düzgün olmayan məlumatın ötürülməsinə görə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin vəzifəli şəxsləri qanunla müəyyən olunmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar. 8.14. Ölüm qeydə alındıqdan sonra ölüm haqqında şəhadətnamə ölən şəxsin müraciət etmiş yaxın qohumlarına təqdim olunur. Ölüm haqqında şəhadətnamənin tarixi və nömrəsi barədə məlumatlar ölüm haqqında akt qeydinin 16-cı qrafasına əlavə edilir. 11.1. İcra hakimiyyətinin nümayəndəliyi hər ayın 2-dən gec olmayaraq hesabatla birlikdə doğum, nikah və ölüm haqında akt qeydlərinin birinci və ikinci nüsxələrini, tibb müəssisəsinin sənədini, həkim və feldşer arayışlarını əlavə etməklə, müvafiq rayonun Qeydiyyat şöbəsinə təqdim edir. 12.7. Uçot kitabları dəqiq və aydın doldurulur, buraxılmış səhvlər müvafiq qeydlərdə düzəldilir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 1 mart tarixli 52 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydində dəyişiklik, bərpa və ləğv qaydalarını müəyyən edən Əsas Müddəalar”ın: 1.Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydindəki səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsi, kifayət qədər əsaslar olduqda və aidiyyəti şəxslər arasında mübahisə olmadıqda ərizə verən şəxslərin daimi yaşayış yerində qeydiyyat şöbələri və konsulluq idarələri tərəfindən həyata keçirilir.
2. Aidiyyəti şəxslər arasında mübahisə olduqda qeydiyyatda düzəliş məhkəmənin qətnaməsi əsasında aparılır.
3. Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydində dəyişikliklər aşağıdakı hallarda edilir: -vətəndaşlıq vəziyyəti aktının qeydində qeyri-düzgün məlumatlar göstərilmişsə;
5. Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydindəki səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsi haqqında ərizələr ərizə verən şəxsin daimi yaşayış yerində qeydiyyat şöbələrinə və konsulluq idarələrinə verilir.
8. Ərizə verən şəxsin daimi yaşayış yerində qeydiyyat şöbələri və konsulluq idarələri təqdim olunmuş sənədlərə və yoxlamanın nəticələrinə əsasən vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydindəki səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsi haqqında rəy qəbul edir və ya vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydindəki səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsindən imtina edir. İmtinanın səbəbləri əsaslandırılmaqla ərizə verən şəxsə yazılı məlumat verilir.
9. Bu əsas müddəaların 4-cü bəndində sadalanan sənədlər və vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydindəki səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsi haqqında qeydiyyat şöbələrinin və konsulluq idarələrinin rəyi toplanmış bütün materiallarla birlikdə icra üçün müvafiq qeydin olduğu yerdəki qeydiyyat şöbələrinə və ya konsulluq idarələrinə 3 gün müddətində göndərilir. Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydindəki səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsi məhkəmənin qərarı əsasında aparıldıqda, qeydiyyat şöbələrinin və konsulluq idarələrinin rəyi tələb olunmur.
10. Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydindəki səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsi qeydin olduğu yerdə qeydiyyat şöbələri və konsulluq idarələri tərəfindən icra edilir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 195.1-ci maddəsinə əsasən, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) Azərbaycan Respublikasının ərazisində ölmüş şəxsin ölümünü informasiya sisteminə ötürülmüş məlumat əsasında həmin məlumatın ötürüldüyü iş günü ərzində dövlət qeydiyyatına alır. Şərh olunan qanunvericiliyin və normativ hüquqi aktların müddəalarından görünür ki şəxsin ölümü müvafiq olaraq qeydə alınır və ölüm haqqında akt qeydi ilə rəsmiləşdirilir. Qeyd olunmalıdır ki, əgər ölüm haqqında akt qeydində səhvə yol verilərsə bu səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsi haqqında ərizələr ərizə verən şəxsin daimi yaşayış yerində qeydiyyat şöbələrinə və konsulluq idarələrinə verilir. Ərizə verən şəxsin daimi yaşayış yerində qeydiyyat şöbələri və konsulluq idarələri təqdim olunmuş sənədlərə və yoxlamanın nəticələrinə əsasən vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydindəki səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsi haqqında rəy qəbul edir və ya vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydindəki səhvlərin düzəldilməsi və ona dəyişikliklər edilməsindən imtina edir. İmtinanın səbəbləri əsaslandırılmaqla ərizə verən şəxsə yazılı məlumat verilir. Yuxarıda göstərilənləri hazırki iddiaya tətbiq etdikdə görünür ki, iddiaçının mərhum anasının ölüm haqqında akt qeydində həqiqətən də səhvlərə yol verildiyi müəyyən olunur. Belə ki, məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq iddiaçının anasının ölümü barədə tərtib olunmuş akt qeydinin təsdiq edilmiş surəti məhkəməyə təqdim olunmuşdur. Həmin akt qeydinin təhlili zamanı müəyyən olunmuşdur ki, iddiaçının mərhum anasının ata qrafasında “Mürsəl” kimi qeyd aparılmışdır. Beləliklə məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının mərhum anasının ölüm haqqında akt qeydində iddiaçının mərhum anasının ata adının səhv yazıldığı müəyyən olunduğundan və bu halı təsdiq edən kifayət qədər dəlillər olduğundan iddiaçının mərhum anasının ölüm haqqında akt qeydində düzəlişlərin edilməsindən imtina edilməsi ilə bağlı cavabdehin imtinası əsassızdır. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 68-ci , 69-cu , 75-ci və 85-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: İddia tələbi təmin edilsin. X9 barəsində xx.xx.1992-ci il tarixdə Cavabdehndə tərtib edilmiş 02 nömrəli ölüm haqqında akt qeydində düzəliş edilsin, cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Cavabdeh üzərinə ata adı “Mürsəl” kimi göstərilmiş X5 ata adı qrafasına düzəliş edilərək “Rüstəm” kimi qeyd edilməklə, yeni ölüm haqqında şəhadətnamə verilməsi öhdəliyi qoyulsun. Şikayət məhkəmə qərarının tam formada təqdim olunduğu gündən 30 gün müddətində Şirvan İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə (Şirvan şəhəri, Naxçıvan küçəsi 3) verilə bilər.
Hakim: Amilya Hüseynova.