Şirvan İnzibati Məhkəməsi Qərardad — İş №2-1(120)-2169/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD İş № 2-1(120)-2169/2023 05.04.2023 ŞİRVAN İNZİBATİ MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynova Amilya Aqil qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Rzayev Rüfət İlham oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı, onun nümayəndəsi X2 iştirakları ilə, İddiaçı cavabdeh Masallı rayon Mərkəzi X1rşı X3 vurulmuş 2340 manat maddi ziyanın və 30 manat dövlət rüsumunun ödənilməsi tələbinə dair inzibati işə Masallı şəhərində, Masallı Məhkəmə Kompleksinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cavabdeh Masallı rayon Mərkəzi X1rşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, X3 vurulmuş 2340 manat maddi ziyanın və 30 manat dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə qərar qəbul edilməsi xahiş edilmişdir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – İPM) 45.4-cü maddəsinə görə iddia ərizəsi məhkəməyə daxil olduğu gündən icraata qəbul edilmiş sayılır. İddiaçı və onun nümayəndəsi X5 məhkəmə iclasında iddia ərizəsini müdafiə edərək, iddia ərizəsinin təmin edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı barədə tərəflərə bildiriş göndərilmiş, lakin cavabdehin nümayəndəsinin məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsi barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə İnzibati Prosessual Məcəlləsinin tələblərini rəhbər tutaraq, işə cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb aşağdakı əsaslara görə hesab edir ki, iddia mümkün sayılmamalıdır. Məhkəmə ilk növbədə qeyd edir ki, inzibati mübahisələrə baxılması ilə əlaqədar iddianın əsaslılığının yoxlanılması üçün zəruri ilkin şərt onun mümkün hesab edilməsidir. İddianın əsaslılığının yoxlanılmasına yönəlmiş fəaliyyəti zamanı məhkəmə cavabdehə qarşı irəli sürülmüş maddi-hüquqi tələbin mövcud olub-olmamasını araşdırmaqla mahiyyəti üzrə qərar qəbul edir. Mümkünlük şərtləri isə iddiaya mahiyyəti üzrə baxmağa imkan verən şərtlərin mövcudluğunun yoxlanılmasını nəzərdə tutur. İddianın mümkünlüyü həmişə onun əsaslılığının yoxlanılmasından əvvəl aparılan hüquqi dəyərləndirmədir. Ona görə də, işə baxan məhkəmə öncə mümkünlük şərtlərinin mövcudluğunu yoxlamalı və yalnız həmin şərtlərinin mövcudluğunun müəyyən olunmasından sonra iddianın mahiyyəti üzrə araşdırılmasını aparmalıdır. Eyni zamanda, nəzərə almaq lazımdır ki, mümkünlük şərtlərinin mövcudluğunu məhkəmə tərəflərin bunu tələb edib-etməmələrindən asılı olmayaraq xidməti vəzifəsinə görə yoxlamalıdır. Tərəflər iddianı mümkün hesab etsələr belə, məhkəmə xidməti vəzifəsinə görə aparmalı olduğu yoxlama nəticəsində tərəflərin mövqelərinin əksinə olaraq iddianın mümkünsüzlüyü nəticəsinə gələ bilər. Belə ki, İPM-in 12.1-ci maddəsinə görə məhkəmə proses iştirakçılarının izahatları, ərizə və təklifləri ilə, onların təqdim etdikləri sübutlarla və işdə olan digər materiallarla kifayətlənməyərək, mübahisənin düzgün həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün faktiki halları xidməti vəzifəsinə görə araşdırmağa borcludur. Qanunun mənasından göründüyü kimi, inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı olan iddialar yalnız onların mümkünlüyü haqqında şərtlər yerinə yetirildiyi halda yolveriləndir. İddianın əsaslı hesab edilərək məhkəmə tərəfindən mümkün sayılması üçün əsas şərtlərdən biri də fiziki və ya hüquqi şəxslə inzibati orqan arasında inzibati mübahisənin yaranmasıdır. Məhkəmə araşdırması nəticəsində müəyyən olunmuşdur ki, İddiaçı eyni tələblə Şirvan İnzibati Məhkəməsinə əvvəllər müraciət etmiş, Şirvan İnzibati Məhkəməsinin hakimi X4 icraatına qəbul edilmiş və xx.xx.2022-ci il tarixli, 2-1(120)-2118/2022 nömrəli qərardadla iddia tələbi mümkün sayılmamışdır. İş materiallarında olan Şirvan İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli məktubuna əsasən, Şirvan İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli, 2-1(120)- 2118/2022 saylı qərarı 15 noyabr 2022-ci il tarixdə qanuni qüvvəsini almışdır. İşdə olan Masallı Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 2(050)-3731/2022 saylı məktubuna əsasən, Masallı Rayon Məhkəməsinin 2(050)-3731/2022 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli qərardadı ilə İddiaçı cavabdeh Masallı rayon Mərkəzi X1rşı X3 vurulmuş 2340 manat maddi ziyan tələbinə dair mülki iş üzrə icraata xitam verilmişdir və qərardad qanuni qüvvəsini almışdır. Beləliklə işdə olan sənədlərdən müəyyən olunur ki, iddiaçı tərəfindən İddiaçı cavabdeh Masallı rayon Mərkəzi X1rşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, X3 vurulmuş 2340 manat maddi ziyanın və 30 manat dövlət rüsumunun ödənilməsi” tələbinə dair qaldırılmış iddia ilə bağlı məhkəmə qərardadı olmuş, iddia tələbi mümkün sayılmamış və qərardad xx.xx.2022-ci il tarixdə qanuni qüvvəyə minmişdir. Sonradan iddiaçı Masallı Rayon Məhkəməsinə iddia ərizəsi ilə müraciət etmiş, İddiaçı cavabdeh Masallı rayon Mərkəzi X1rşı X3 vurulmuş 2340 manat maddi ziyan tələbinə dair mülki iş üzrə icraata xitam verilmişdir. İddiaçı isə hazırda da eyni tərəfə qarşı eyni tələblə iddia qaldırmışdır. Belə ki, qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarı ilə müəyyən edilmiş və hazırkı iş üçün preyudisial əhəmiyyətə malik olan faktlardan görünür ki, eyni tərəflər arasında eyni predmet barəsində məhkəmə mübahisəsi olmuş, məhkəmə qərarı qəbul edilmiş, iddiaçının iddiası mümkün hesab edilməmişdir. Eyni tələb üzrə Masallı Rayon Məhkəməsinə müraciət edilmiş, mülki iş üzrə icraata xitam verilmişdir. Məhkəmə tərəfindən qeyd edilir ki, hazırki tələblə bağlı yenidən məhkəmədə iddia qaldırımasına zərurət yoxdur, İddiaçı məhkəmə qərarları ilə razılaşmadığı halda yuxarı instansiya məhkəməsinə şikayət vermək hüququ vardır. Məhkəmə tərəfindən İddiaçı hüquqi yardım edilərək, Şirvan İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli, 2-1(120)-2118/2022 saylı qərardadının və Masallı Rayon Məhkəməsinin 2(050)-3731/2022 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli qərardadının mövcud olması barədə məlumat verilmişdir. Məhkəmə qənaətinə görə hazırki tələblə bağlı yenidən məhkəmədə iddia qaldırımasına zərurət olmadığı, məhkəmə qərarları ilə razılaşmadığı halda yuxarı instansiya məhkəməsinə şikayət vermək hüququ izah olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 78-ci maddəsinə görə mübahisə predmeti barədə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarı proses iştirakçıları və onların hüquqi varisləri üçün məcburidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 261.0.2-ci maddəsinə görə eyni tərəflər arasında, eyni predmet barəsində və eyni əsaslar üzrə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi və ya iddiaçının iddiadan imtina etməsi və ya tərəflərin barışıq sazişinin təsdiq olunması ilə əlaqədar iş üzrə icraata xitam edilməsi haqqında məhkəmənin qərardadı olarsa hakim iş üzrə icraata xitam verir. Göründüyü kimi, mülki-prosessual qanunvericilikdə eyni tərəflər arasında, eyni predmet barəsində və eyni əsaslar üzrə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi olduğu zaman, hakim icraata xitam verilmə barədə qərardad qəbul edir. Lakin inzibatiprosessual məcəlləsində qanunvericiliyi qeyd edilən halı tənzimləyən norma nəzərdə tutmamışdır. Bununla yanaşı Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçının hazırda qaldırdığı iddianın predmeti və əsasları ilə eyni tərəflər arasında eyni olan iddia üzrə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarı mövcud olduğundan, əvvəlki mövcud olan əsaslar aradan qalxmadığından, yeni əsaslar yaranmadığından iddia tələbi mümkün sayılmamalıdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 35.1-ci maddəsinə əsasən bu məcəllədə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, iddiaçının iddia ərizəsində inzibati aktın qəbul edilməsi və ya qəbul edilməsindən imtina olunması, yaxud inzibati orqanın şikayəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində onun hüquqlarının və qanunla qorunan maraqlarının pozulduğunu əsaslandırdığı hallarda mübahisələndirmə haqqında, məcburetmə haqqında öhdəliklərin icrası haqqında və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia mümkün sayılır. Həmin Məcəllənin 35.3-cü maddəsinə əsasən iddianın mümkün sayılmaması barədə məhkəmə qərardad qəbul edir. Həmin qərardaddan yuxarı məhkəməyə şikayət verilə bilər. Həmin Məcəllənin 85.1-ci maddəsinə əsasən şikayət məhkəmə qərarının tam formada təqdim olunduğu gündən 30 gün, məhkəmə qərardadının isə elan olunduğu gündən 10 gün müddətində inzibati məhkəmə vasitəsilə verilir. Göstərilənlərə əsasən və İPM-in 2.2-ci, 23-cü və 35-ci maddələrini rəhbər tutaraq, Məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddiaçı cavabdeh Masallı rayon Mərkəzi X1rşı X3 vurulmuş 2340 manat maddi ziyanın və 30 manat dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə iddiası mümkün sayılmasın. Qərardaddan təqdim olunduğu gündən 10 (on) gün müddətində Şirvan İnzibati Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasına şikayət verilə bilər. Hakim: Amilya Hüseynova