Şirvan İnzibati Məhkəməsi Qərar — İş №2-1(120)-468/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şirvan Şəhəri İş № 2-1(120)-468/2020 07.07.2020 ŞİRVAN İNZİABTİ MƏHKƏMƏSİ Şirvan İnzibati Məhkəməsi hakim İsmayılov Orxan Nadir oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclas katibi x4, İddiaçı (ünvan 4, mənzil 35-də yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olan) iştirakı ilə, İddiaçı Hacıqağa qızının Cavabdehnə qarşı x16, x13, x5, x9 x10 və x2 iddiaçının mülkiyyətində olan Şirvan şəhəri, T.İsmayılov küçəsi 9 saylı evdə yerləşən 35 saylı mənzildən qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyi cavabdehin üzərinə qoyulmasıbarədə iddia tələbinə dair inzibati işə Şirvan İnzibati Məhkəməsinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı Hacıqağa qızı Cavabdehnə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, x16, x13, x5, x9 x10 və x2 iddiaçının mülkiyyətində olan Şirvan şəhəri, T.İsmayılov küçəsi 9 saylı evdə yerləşən 35 saylı mənzildən qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyi cavabdehin üzərinə qoyulmasıbarədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq Cavabdeh nümayəndəsi və üçüncü şəxslər məhkəmə iclasına gəlməmişdirlər. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 62.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə Cavabdeh nümayəndəsinin və üçüncü şəxslərin iştirakları olmadan işə baxılmasını və iş üzrə qərar qəbul edilməsini mümkün hesab etmişdir. İddiaçı Hacıqağa qızı məhkəmə iclasında izahat verərək bildirdi ki, o, x19 məxsus olan Şirvan şəhəri, T.İsmayılov küçəsi 9 saylı evdə yerləşən 35 saylı mənzili alqı-satqı müqaviləsi əsasında almışdır. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Şirvan Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən 15.03.2017-ci il tarixli, ******* saylı çıxarışla həmin mənzil üzərində mülkiyyət hüququ dövlət qeydiyyatına alınmışdır. Mənzil alqı-satqı yolu ilə aldıqdan sonra mənzil mülkiyyətçi olaraq onun istifadəsində olmuşdur. Mənzilin alqı-satqısı zamanı həmin ünvanda pasport qeydiyyatında olmuş şəxslər 1 ay ərzində qeydiyyatdan çıxmaqları barədə öhdəlik götürsələrdə hal-hazıradək həmin mənzilin qeydiyyatındadırlar və bu səbəbdən də onların adlarına xeyli miqdarda komunal xərclər hesablanılmışdır. Bu səbəbdən də mülkiyyətində olan mənzilin pasport qeydiyyatında olmasını istəmədiyini, lakin hal-hazırda pasport qeydiyyatında olan x23, x22, x11, x3 Sevinc Amil qızı və x2 pasport qeydiyyatından çıxarılmaları ilə bağlı Cavabdehnə ərizə ilə müraciət etmişdir. Cavabdeh rəsmi olaraq ona məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı olmadan adı çəkilən şəxslərin qeydiyyatdan çıxarmaq mümkün olmadığını bildirmişdir. Qeyd olunanların nəzərə alınaraq iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq edərək və subutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia tələbi təmin edilməlidir. İşdə olan seriya Azərbaycan Respublikası vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsinin təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, İddiaçı Hacıqağa qızı 07.05.1974-cü il tarixdə Əli Bayramlı şəhərində anadan olmuş, ünvan 4, mənzil 35-də yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdadır. İşdə olan x23 ilə İddiaçı Hacıqağa qızı arasında bağlanmış 24.01.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinin təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Şirvan şəhər ərazi idarəsi tərəfindən 16.05.2012ci il tarixdə x19 verilmiş **********17-05101-093033 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən mülkiyyət üzrə 48.2 kv/m, 2 otaq mənzil alıcı İddiaçı Hacıqağa qızının mülkiyyətinə verilmişdir. İşdə olan 24.01.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqavilənin 11-ci bəndindən görünür ki, satıcı (x23) daşınmaz əmlakı yardımçı vasitələri ilə birlikdə alıcının (İddiaçı Hacıqağa qızının) bəyənib, qiymətində razılaşdığı vəziyyətdə 18.01.2017-ci il tarixdən alıcının faktiki sahibliyinə verməyi öhdəsinə götürür. İşdə olan 24.01.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqavilənin 13-cü bəndindən görünür ki, satıcı 18.01.2017-ci il tarixdən qeydiyyatdan çıxmağı öhdəsinə götürür. İşdə olan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestri tərəfindən verilmiş 15.03.2017-ci il tarixli, RX ******* nömrəli çıxarışın təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, Şirvan şəhəri, Tofiq İsmayılov küçəsi ev 9, mənzil 35 İddiaçı Hacıqağa qızının adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 21 nömrəli reyestr kitabının 66 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İşdə olan Cavabdeh iddiaçıya ünvanladığı 15.03.2019-cu il tarixli, 305-4188B-3219 nömrəli məktubunda qeyd edilmişdir ki, məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi olmadığı üçün həmin vətəndaşların yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılması qanuna ziddir. İşdə olan Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Şirvan şəhəri 1 saylı notariat ofisinin 29.01.2020-ci il tarixli, 83 nömrəli məktubuna əlavə edilmiş ərizənin təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, ünvan 4, mənzil 35 ünvanında qeydiyyatda olan x14, x9, x10 və x2 ərizələrində x19 məxsus ünvan 4, mənzil 35 ünvanında yerləşən mənzilin satılmasına etiraz etmədiklərini və razı olduqlarını bildirmişdirlər, eyni zamanda x5 ərizəsində qeydiyyatda olduğu ünvan 4-da yerləşən 35 nömrəli mənzilin satılmasına, mənzildən istifadə hüququnun xitam verilməsinə razı olduğunu, habelə alqı-satqı müqaviləsi rəsmiləşdirildikdən sonra və müqavilədə göstərilən müddət ərzində qeydiyyatdan çıxmağı öhdəsinə götürmüşdür. İşdə olan Cavabdeh məhkəməyə ünvanladığı 31.01.2020-ci il tarixli, 305-2588-1220 nömrəli məktubunda qeyd edilmişdir ki, x16, x13, x5, x9 x10 və x2 ünvan 4, mənzil 35 ünvanında 2005-ci il tarixdən qeydiyyatdadır. İşdə olanAzərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 13 saylı Şirvan ərazi idarəsinin məhkəməyə ünvanladığı 11.02.2020-ci il tarixli, **********04 nömrəli məktubunda qeyd edilmişdir ki, ünvan 4 ünvanında yerləşən 35 nömrəli mənzilə dair x23 ilə aralarında 24.01.2017-ci il tarixdə bağlanmış 4Ə-33 nömrəli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən İddiaçı Hacıqağa qızının mülkiyyət hüququ Ərazi İdarəsi tərəfindən 24.01.2017-ci il tarixdə ********** nömrə ilə qeydiyyata alınmışdır. Eyni zamanda, x16, x13, x5, x9 x10 və x2 ünvan 5 ünvanda yerləşən 35 nömrəli mənzilə dair istifadə hüquqlarının qeydiyyata alınıb-alınmaması haqqında məlumat Ərazi İdarəsində saxlanılan arxiv materiallarına əsasən araşdırılmış və bu barədə məlumat aşkar edilməmişdir. İşdə olan Şirvan şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının 1 nömrəli sahə inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyinin İddiaçı Hacıqağa qızına ünvanladığı 10.03.2020-ci il tarixli, 1677 nömrəli arayışında qeyd olunmuşdur ki, x23, x22, x11, x17, x18 və x1 şəhəri, T.İsmayılov küçəsi ev 9, mənzil 35 ünvanda qeydiyyatda olmalarına baxmayaraq, 2017-ci il tarixdən həmin ünvanda yaşamırlar. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsinə əsasən hər kəsin mülkiyyət hüququ vardır. Mülkiyyət hüququ, o cümlədən xüsusi müikiyyət hüququ qanunla qorunur. Mülkiyyət hüququ mülkiyyətçinin təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə əmlaka sahib olmaq, əmlakdan istifadə etmək və onun barəsində sərəncam vermək hüquqlarından ibarətdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 27-ci maddəsinə əsasən fıziki şəxsin adətən yaşadığı yer onun yaşayış yeri sayılır. Həmin Məcəllənin 152.1-ci maddəsinə əsasən mülkiyyət hüququ - subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüquqdur. Həmin Məcəllənin 152.5-ci maddəsinə əsasən mülkiyyətçi qanunda və ya müqavilədə müəyyən edilən məhdudiyyətlər nəzərə alınmaqla müəyyənləşdirilmiş hədlərdə əmlaka (əşyaya) sərbəst surətdə sahib ola bilər, ondan istifadə edə bilər və ona dair sərəncam verə bilər, həmin əmlaka başqa şəxslərin sahibliyinə yol verməyə bilər, ona mənsub əmlak barəsində öz mülahizəsi ilə istənilən hərəkətləri edə bilər, bir şərtlə ki, həmin hərəkətlər qonşuların və ya üçüncü şəxslərin hüquqlarını pozmasın, yaxud hüquqdan sui-istifadə olmasın. “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən şəxsin yaşayış yeri — tam həcmdə fəaliyyət qabiliyyətli şəxsin mülkiyyətçi kimi icarə və ya kirayə müqaviləsi üzrə, yaxud Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş digər əsaslarla daimi və ya daha çox yaşadığı ev, mənzil, xidməti yaşayış sahəsi, yataqxana, qoca və əlil evləri, sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün internat evləri, xüsusi təhsil müəssisələri və digər bu kimi yaşayış yerləri başa düşülür(maddə 2). Müvafiq icra hakimiyyəti orqanları («müvafiq icra hakimiyyəti orqanları»nın səlahiyyətlərini öz səlahiyyətləri daxilində Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi və Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidməti həyata keçirirlər) tərəfindən şəxs yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan bu hallarda çıxarılır: yaşayış yerini dəyişdikdə — yeni yaşayış yeri üzrə qeydiyyata alınması barədə müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının («müvafiq icra hakimiyyəti orqanları»nın səlahiyyətlərini öz səlahiyyətləri daxilində Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi və Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidməti həyata keçirirlər) məlumatına əsasən; başqa ölkədə yaşayış yeri seçdikdə — müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının («müvafiq icra hakimiyyəti orqanları»nın səlahiyyətlərini öz səlahiyyətləri daxilində Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi və Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidməti həyata keçirirlər) məlumatına əsasən; ömürlük azadlıqdan məhrum edildikdə — məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü əsasında; öldükdə və ya məhkəmə qətnaməsi ilə ölmüş elan edildikdə — ölüm aktının qeydə alınması haqqında müvafiq dövlət orqanının məlumatı əsasında; yaşayış sahəsindən çıxarıldıqda və ya yaşayış sahəsindən istifadə hüququna xitam verildikdə — məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi əsasında; qeydiyyata alınma üçün əsas olmuş sənədlərin və ya məlumatların həqiqətə uyğun olmadığı və ya qeydiyyat məsələsi həll edilərkən vəzifəli şəxs tərəfindən qanunsuz hərəkətə yol verildiyi aşkar edildikdə — məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı əsasında (maddə 9). Məhkəmə müəyyən etdi ki, ünvan 4, mənzil 35 ünvanı İddiaçı Hacıqağa qızının mülkiyyətindədir. İddiaçı Babayeva x8 şəhər Polis şöbəsinə müraciət edərək mülkiyyətində olan ünvan 4, mənzil 35 ünvanında qeydiyyatda olan üçüncü şəxslər x16, x13, x5, x9 x10 və x2 qeydiyyatdan çıxarılmasını xahiş etmişdir. Bu müraciətlə əlaqədar vətəndaş İddiaçı Hacıqağa qızına imtina edilmiş və məhkəmə orqanına müraciət edilməsi tövsiyə olunmuşdur. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı hər hansı hüquqi əsasları mövcud olmayan üçüncü şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılmalarını tələb etmək hüququna malikdir. Belə ki, Şirvan şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının 1 nömrəli sahə inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyinin 10.03.2020-ci il tarixli, 1677 nömrəli arayışına qeyd olunur ki, x23, x22, x11, x17, x18 və x1 şəhəri, T.İsmayılov küçəsi ev 9, mənzil 35 ünvanda qeydiyyatda olmalarına baxmayaraq, 2017-ci il tarixdən həmin ünvanda yaşamırlar. Göründüyü kimi üçüncü şəxslərin iddiaçıya məxsus olan mənzildə yaşamamaları və qeydiyyatlarının formal xarakter daşıması iddiaçının mülkiyyət hüquqlarının məhdudlaşdırılması ilə nəticələnir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı hər hansı hüquqi əsasları mövcud olmayan üçüncü şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılmasını tələb etmək hüququna malikdir. “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun “şəxsin yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılması” adlı 9-cu maddəsində mülkiyyətçinin və ya əmlak hüququnun sahibinin tələbi əsasında evə münasibətdə hər hansı qanunla qorunan hüquqların sahibi olmayan şəxslərin qeydiyyatdan çıxarılması imkanının nəzərdə tutulmaması məhkəmə qaydasında onların qeydiyyatdan çıxarılmalarına maneə təşkil etməməlidir. “İnzibati icraat haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən fiziki və ya hüquqi şəxslərin hüquqi statusuna (prinsipial hərəkət azadlığına) hər hansı müdaxiləni nəzərdə tutan tədbirlər inzibati orqanın güddüyü qanuni məqsədə mütənasib olmalı, həmin məqsədə çatmaq üçün öz məzmunu, yeri, vaxtı və əhatə etdiyi şəxslərin dairəsi baxımından zəruri və yararlı olmalıdır (maddə 17). İnzibati icraat zamanı işin faktiki halları ilə əlaqədar fiziki və ya hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim olunan sənədlər və dəlillər, onların həqiqətə uyğun olmadığı sübuta yetirilməyibsə, mötəbər hesab olunur. Fiziki və ya hüquqi şəxslərdən həmin sənədlərin və dəlillərin mötəbərliyini təsdiq edən əlavə sənədlərin və ya məlumatların tələb olunması qadağandır (maddə 19.1). Təqdim olunmuş sənədlərin və dəlillərin mötəbərliyinə əsaslı şübhələr olduğu hallarda, inzibati orqan müstəqil şəkildə və öz hesabına onların mötəbərliyinin müəyyən edilməsi üçün tədbirlər görür (maddə 19.2). Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinə əsasən sübutlar məhkəmə tərəfindən tam və hərtərəfli araşdırıldıqdan sonra qiymətləndirilir (maddə 58.7). Məhkəmə qərarı yalnız məhkəmə icraatında tədqiq olunmuş və barələrində proses iştirakçılarının öz mülahizələrini bildirmək imkanına malik olduqları faktlar və sübutlarla əsaslandırılmalıdır (maddə 68.2). Beləliklə, iddia təmin edilməli, üçüncü şəxslər x16, x13, x5, x9 x10 və x2 iddiaçının mülkiyyətində olan Şirvan şəhəri, T.İsmayılov küçəsi 9 saylı evdə yerləşən 35 saylı mənzildən qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyi Cavabdeh üzərinə qoyulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 23.1-ci, 68-69-cu və 85.1-ci maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: İddia təmin edilsin. Üçüncü şəxslər x16, x13, x5, x9 x10 və x2 iddiaçının mülkiyyətində olan Şirvan şəhəri, T.İsmayılov küçəsi 9 saylı evdə yerləşən 35 saylı mənzildən qeydiyyatdan çıxarılması öhdəliyi Cavabdeh üzərinə qoyulsun. Qərardan, onun tam formada təqdim olunduğu gündən 30 (otuz) gün müddətində Şirvan İnzibati Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apelyasiya Məhkəməsinə (Şirvan şəhəri, Naxçıvan küçəsi 3) şikayət verilə bilər. Qərardan şikayət verilmədiyi və ya proses iştirakçıları tərəfindən şikayətin geri götürüldüyü halda, qərar onun təqdim olunduğu gündən 30 gün keçdikdən sonra qüvvəyə minir. Hakim Orxan İsmayılov