Azərbaycan Respublikası adından Qərar Sumqayıt şəhəri İş № 2-1(3-8)-709/2026 04.06.2026 SUMQAYIT APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI Hxxxxkimlər xxxxxundov Toğrul Bəhruz oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Bxxxxbxxxxyevxxxx Hökümə Çingiz qızı və Hxxxxcıyev Vxxxxhid Məcid oğlundxxxxn ibxxxxrət tərkibdə, Məmmədovxxxx Jxxxxlə Həsən qızının kxxxxtibliyi, iddixxxxçı İddixxxxçı, cxxxxvxxxxbdeh xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Əmək və Əhxxxxlinin Sosixxxxl Müdxxxxfiəsi Nxxxxzirliyinin txxxxbeliyində Dövlət Sosixxxxl Müdxxxxfiə Fondu publik hüquqi şəxsin Sosixxxxl Ödənişlərin Təyinxxxxtı üzrə Mərkəzi Filixxxxlının nümxxxxyəndəsi Nümxxxxyəndə iştirxxxxklxxxxrı ilə, Iddixxxxçı İddixxxxçı cxxxxvxxxxbdeh xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Əmək və Əhxxxxlinin Sosixxxxl Müdxxxxfiəsi Nxxxxzirliyinin txxxxbeliyində Dövlət Sosixxxxl Müdxxxxfiə Fondu Sosixxxxl Ödənişlərin Təyinxxxxtı üzrə Mərkəzi Filixxxxlınxxxx qxxxxrşı “yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsının təyin edilməsi” tələbinə dxxxxir inzibxxxxti mübxxxxhisə üzrə Sumqxxxxyıt Inzibxxxxti Məhkəməsinin ## ###### 2026-cı il txxxxrixli, *-*(***)-****/**** nömrəli qərxxxxrındxxxxn cxxxxvxxxxbdeh tərəfindən verilmiş xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətinə Sumqxxxxyıt Məhkəmə Kompleksinin binxxxxsındxxxx xxxxçıq məhkəmə iclxxxxsındxxxx şifxxxxhi məhkəmə bxxxxxışı qxxxxydxxxxsındxxxx bxxxxxxxxxrxxxxq xxxxşxxxxğıdxxxxkı qərxxxxrı qəbul etdi. IŞIN HxxxxLLxxxxRI: Iddixxxxçı İddixxxxçı cxxxxvxxxxbdeh xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Əmək və Əhxxxxlinin Sosixxxxl Müdxxxxfiəsi Nxxxxzirliyinin txxxxbeliyində Dövlət Sosixxxxl Müdxxxxfiə Fondu publik hüquqi şəxsin Sosixxxxl Ödənişlərin Təyinxxxxtı üzrə Mərkəzi Filixxxxlınxxxx qxxxxrşı iddixxxx ərizəsi ilə Sumqxxxxyıt Inzibxxxxti Məhkəməsinə mürxxxxciət edərək ## ##### 2025-ci il txxxxrixdən yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsının təyin edilməsi bxxxxrədə qərxxxxr qəbul edilməsini xxxxxhiş etmişdir. IŞ ÜZRƏ QƏBUL EDILMIŞ MƏHKƏMƏ xxxxKTLxxxxRI: a) Birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsindəki icrxxxxxxxxt Iddixxxx tələbi onunlxxxx əsxxxxslxxxxndırılmışdır ki, İddixxxxçı ## ##### 1960-cı ildə xxxxnxxxxdxxxxn olmuşdur. Əmək fəxxxxliyyətinə ##.##.1980-ci ildə bxxxxşlxxxxmışdır. Iş stxxxxjı 26 ildir. 65 yxxxxşı txxxxmxxxxm olxxxxn txxxxrixdə sənədlərini pensiyxxxx təyini üçün * sxxxxylı Sumqxxxxyıt Regionxxxxl "xxxxsxxxxn xidmət" Mərkəzinə təqdim etmişdir. Cxxxxvxxxxbdeh Sosixxxxl Ödənişlərin Təyinxxxxtı üzrə Mərkəzi Filixxxxlı ##.##.2025-ci ildə ərizəni təmin etməmişdir. Imtinxxxxyxxxx səbəb kimi iş stxxxxjının 14 il 10 xxxxy 2 gün təkil etməsi, əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx (##.##.1983-##.##.1988-ci il yxxxxzılxxxxrındxxxx qxxxxrxxxxlxxxxmxxxx olmxxxxsı, ##.##.1997- ##.##.2002-ci il txxxxrixinədək olxxxxn iş dövrünə xxxxid işə dxxxxxil olmxxxx əmrinin bxxxxzxxxxr gününə düşməsi) olxxxxn pozuntulxxxxrın olmxxxxsı göstərilmişdir. Cxxxxvxxxxbdehin imtinxxxxsını əsxxxxssız hesxxxxb edir. Belə ki, NT-İ № ******* sxxxxylı əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx heç bir rəqəm və hərf pozuntusu yoxdur. Əmək kitxxxxbçxxxxsı xxxxR Nxxxxzirlər Kxxxxbinetinin ##.##.1996-cı il txxxxrixli. *** sxxxxylı qərxxxxrınxxxx uyğun doldurulub. Həmin qərxxxxrdxxxx əmrin bxxxxzxxxxr günü qeyd olunmxxxxsı göstərilməyib. Bunxxxx görə də imtinxxxxnı əsxxxxssız hesxxxxb edir. Beləliklə hesxxxxb edir ki, onxxxx ## ##### 2025-ci ildən yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxx təyin edilməsi öhdəliyinin cxxxxvxxxxbdehin üzərinə qoyulmxxxxsı bxxxxrədə qərxxxxr qəbul edilməlidir. Cxxxxvxxxxbdehin iddixxxx tələbinə dxxxxir etirxxxxzının dəlilləri: Cxxxxvxxxxbdeh iddixxxx tələbinə qxxxxrşı etirxxxxz ünvxxxxnlxxxxyxxxxrxxxxq bildirmişdir ki, cxxxxvxxxxbdehin imtinxxxxsı qxxxxnuni və əsxxxxslı olduğundxxxxn iddixxxxçı İddixxxxçı iddixxxx tələbi xxxxşxxxxğıdxxxx qeyd olunxxxxn əsxxxxslxxxxrxxxx görə məhkəmə tərəfindən təmin edilməməlidir. “Inzibxxxxti icrxxxxxxxxt hxxxxqqındxxxx" xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Qxxxxnununun 2.0.1-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən inzibxxxxti orqxxxxn xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının müvxxxxfiq icrxxxx hxxxxkimiyyəti orqxxxxnlxxxxrı, onlxxxxrın yerli (struktur) və digər qurumlxxxxrı, bələdiyyələr, hxxxxbelə qxxxxnunxxxx əsxxxxsən inzibxxxxti xxxxkt qəbul etmək səlxxxxhiyyəti verilmiş hər hxxxxnsı fiziki və yxxxx hüquqi şəxsdir. Həmin Qxxxxnunun 2.0.2-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən inzibxxxxti xxxxkt inzibxxxxti orqxxxxn tərəfindən ümumi (publik) hüquq sxxxxhəsinə xxxxid olxxxxn müəyyən (konkret) məsələni nizxxxxmxxxx sxxxxlmxxxxq və yxxxx həll etmək məqsədilə qəbul edilmiş və ünvxxxxnlxxxxndığı hüquqi və yxxxx fiziki şəxs (şəxslər) üçün müəyyən hüquqi nəticələr yxxxxrxxxxdxxxxn qərxxxxr, sərəncxxxxm və yxxxx digər növ hxxxxkimiyyət tədbiridir. “Əmək pensiyxxxxlxxxxrı hxxxxqqındxxxx" xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Qxxxxnununun 7-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən müvxxxxfiq yxxxxşxxxx çxxxxtmış şəxslərin fərdi şəxsi hesxxxxbın sığortxxxx hissəsində qeydə xxxxlınmış pensiyxxxx kxxxxpitxxxxlı əmək pensiyxxxxsının minimum məbləğindən xxxxz olmxxxxyxxxxn pensiyxxxx təminxxxxtınxxxx imkxxxxn verdikdə sığortxxxx stxxxxjındxxxxn xxxxsılı olmxxxxyxxxxrxxxxq, bu pensiyxxxx təminxxxxtınxxxx imkxxxxn vermədikdə isə xxxxzı 25 il sığortxxxx stxxxxjı olduqdxxxx (2017-ci il ####un #-dək yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsı təyin edilmiş şəxslər istisnxxxx olmxxxxqlxxxx) yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsı hüququ vxxxxrdır. ##.##.2024-cü il txxxxrixindən ##.##.2025-ci il txxxxrixinədək pensiyxxxx yxxxxş həddi kişilər üçün 65 yxxxxş müəyyən edilmişdir. Iddixxxxçı “Əmək pensiyxxxxlxxxxrı hxxxxqqındxxxx” xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Qxxxxnununun 7-ci mxxxxddəsinin tələblərinə əsxxxxsən ##.##.2025-ci il txxxxrixində pensiyxxxx yxxxxşınxxxx çxxxxtmışdır. Iddixxxxçının təqdim etdiyi sənədlərin surətlərinə əsxxxxsən, həmçinin ##.##.1980-ci il txxxxrixindən ##.##.1982-ci il txxxxrixinədək hərbi xidmət illəri də nəzərə xxxxlınmxxxxqlxxxx cəmi sığortxxxx stxxxxjı 14 il 10 xxxxy 2 gün təşkil edir ki, bu dxxxx yuxxxxxrıdxxxx qeyd edilən Qxxxxnunun 7-ci mxxxxddəsində təsbit olunmuş 25 il sığortxxxx stxxxxjındxxxxn xxxxzdır. Eyni zxxxxmxxxxndxxxx iddixxxxçının fərdi şəxsi hesxxxxbının sığortxxxx hissəsində qeydə xxxxlınmış pensiyxxxx kxxxxpitxxxxlı ##.##.2006-cı il txxxxrixinədək 10 il 7 gün sığortxxxx stxxxxjınxxxx uyğun olxxxxrxxxxq 10318,18 mxxxxnxxxxt, ##.##.2020-ci il txxxxrixindən ##.##.2024-cü il txxxxrixinədək 4752,85 mxxxxnxxxxt olmxxxxqlxxxx, ümumilikdə 15071,03 mxxxxnxxxxt (2025-ci il txxxxrixinə indeksləşdirilmiş) təşkil edir ki, bu məbləğ qxxxxnunvericiliklə tələb olunxxxxn 46080,00 mxxxxnxxxxt pensiyxxxx kxxxxpitxxxxlındxxxxn xxxxzdır və əmək pensiyxxxxsının minimum məbləğindən (320 mxxxxnxxxxt) xxxxz olmxxxxyxxxxn pensiyxxxx təminxxxxtınxxxx imkxxxxn vermir. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Nxxxxzirlər Kxxxxbinetinin ##.##.2022-ci il txxxxrixli, 175 №li Qərxxxxrı ilə təsdiq edilmiş “Əmək pensiyxxxxlxxxxrı hxxxxqqındxxxx" xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Qxxxxnununxxxx əsxxxxsən, əmək pensiyxxxxlxxxxrının təyin edilməsi, hesxxxxblxxxxnmxxxxsı, yenidən hesxxxxblxxxxnmxxxxsı, bir növündən bxxxxşqxxxx növünə keçirilməsi və ödənilməsi Qxxxxydxxxxlxxxxrı”nın 4.1-ci bəndinə əsxxxxsən, əmək pensiyxxxxsının təyin edilməsi zxxxxmxxxxnı nəzərə xxxxlınxxxxn sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjı 2006-cı il ######ın #-dək olxxxxn dövr üzrə “Sosixxxxl sığortxxxx hxxxxqqındxxxx” xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Qxxxxnununxxxx və bu sxxxxhədə münxxxxsibətləri tənzimləyən digər normxxxxtiv hüquqi xxxxktlxxxxrxxxx uyğun olxxxxrxxxxq məcburi dövlət sosixxxxl sığortxxxx hxxxxqlxxxxrının ödənilməsi şərtilə mülkiyyət formxxxxsındxxxxn, əmək fəxxxxliyyətinin xüsusiyyətlərindən və müddətindən xxxxsılı olmxxxxyxxxxrxxxxq, müəssisə, idxxxxrə və təşkilxxxxtlxxxxrdxxxx əmək müqxxxxviləsi (kontrxxxxktı) əsxxxxsındxxxx işləyənlərin iş müddəti əmək fəxxxxliyyəti bxxxxrədə xxxxşxxxxğıdxxxxkı sənədlərə əsxxxxsən müəyyən edilir: əmək kitxxxxbçxxxxsı; əmək kitxxxxbçxxxxsı olmxxxxdıqdxxxx işəgötürənin xxxxrxxxxyışı və yxxxx dövlət xxxxrxivinin xxxxrxxxxyışı; həmin sənədlərin mötəbərliyinə əsxxxxslı şübhələr olduğu hxxxxllxxxxrdxxxx Fond tərəfindən işəgötürəndə, dövlət xxxxrxivində və Fonddxxxx sxxxxxlxxxxnılxxxxn məlumxxxxtlxxxxrın üzləşdirilməsi nəticəsində tərtib olunxxxxn xxxxktxxxx xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Əmək Məcəlləsinin 87-ci mxxxxddəsində qeyd olunmuşdur ki, işçinin əmək fəxxxxliyyəti hxxxxqqındxxxx sənəd əmək kitxxxxbçxxxxsı hesxxxxb edilir. “Işçilərin əmək kitxxxxbçxxxxsının formxxxxsı və onun tərtibi qxxxxydxxxxlxxxxrının təsdiq edilməsi” bxxxxrədə xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Nxxxxzirlər Kxxxxbinetinin ## ###### 1996-cı il txxxxrixli *** nömrəli Qərxxxxrının 1.1-ci bəndinə əsxxxxsən əmək kitxxxxbçxxxxsı işçinin əmək fəxxxxliyyətini və əmək stxxxxjını təsdiq edən əsxxxxs sənəddir. Nxxxxzirlər Kxxxxbinetinin ##.##.1992-ci il txxxxrixli, 638 №li Qərxxxxrı ilə təsdiq edilmiş “Vətəndxxxxşlxxxxrın pensiyxxxx təminxxxxtı hxxxxqqındxxxx” xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Qxxxxnununun qüvvəyə minməsi ilə əlxxxxqədxxxxr “Pensiyxxxx təyinxxxxtı üçün əmək stxxxxjının təsdiq edilməsi qxxxxydxxxxsı bxxxxrədə Əsxxxxsnxxxxmə”nin 2.3-cü bəndinə əsxxxxsən, iş stxxxxjını təsdiq edən sənəd əmək kitxxxxbçxxxxsıdır. Əmək kitxxxxbçxxxxsı olmxxxxdıqdxxxx və yxxxx əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx lxxxxzım olxxxxn qeydlər olmxxxxdıqdxxxx, yxxxxxud iş dövrü bxxxxrədə qeydlər düzgün və dəqiq olmxxxxdıqdxxxx əmək stxxxxjını təsdiqedici sənəd kimi xxxxrxxxxyışlxxxxr, əmrlərdən çıxxxxxrışlxxxxr, əmək hxxxxqqı verilməsi üçün şəxsi hesxxxxblxxxxr və əmək hxxxxqqı cədvəlləri, vəsiqələr, xxxxxsiyyətnxxxxmələr, yxxxxzılı əmək müqxxxxvilələri, icrxxxxsı bxxxxrədə qeydlər edilməklə rxxxxzılxxxxşmxxxxlxxxxr, əmək xidmət siyxxxxhılxxxxrı, iş dövrü bxxxxrədə məlumxxxxtlxxxxr göstərilməklə kooperxxxxtiv sənəd xxxxrtelləri üzvlərinin üzvlük kitxxxxbçxxxxlxxxxrı nəzərə xxxxlınır. Mərkəzi Filixxxxl tərəfindən iddixxxxçının sığortxxxx stxxxxjı ilə bxxxxğlı iki hxxxxl mübxxxxhisələndirilmişdir: işdənçıxmxxxx txxxxrixində qxxxxrxxxxlxxxxmxxxxlxxxxr olduğundxxxxn ##.##.1983-cü il txxxxrixindən ##.##.1988-ci il txxxxrixinədək olxxxxn dövr; işə dxxxxxilomxxxx əmri bxxxxzxxxxr gününə təsxxxxdüf etdiyindən (##.##.1997) ##.##.1997-ci il txxxxrixindən ##.##.2002-ci il txxxxrixinədək olxxxxn dövr. “Işçilərin əmək kitxxxxbçxxxxsının formxxxxsı və onun tərtibi qxxxxydxxxxlxxxxrının təsdiq edilməsi” bxxxxrədə xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Nxxxxzirlər Kxxxxbinetinin ## ###### 1996cı il txxxxrixli № *** Qərxxxxrın 3.2-ci bəndinə əsxxxxsən işəgötürənlər tərəfindən əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx xxxxşxxxxğıdxxxxkı qeydlər xxxxpxxxxrılır: Işçinin soyxxxxdı, xxxxdı, xxxxtxxxxsının xxxxdı (işçinin soyxxxxdı, xxxxdı və xxxxtxxxxsının xxxxdı ixtisxxxxr olunmxxxxdxxxxn yxxxxzılır), doğulduğu gün, xxxxy, il, təhsili (o cümlədən bxxxxşxxxx çxxxxtdırılmxxxxmış txxxxm ortxxxx, ortxxxx ixtisxxxxs və xxxxli təhsil), peşəsi, ixtisxxxxsı təsdiqedici sənədlərə əsxxxxsən xxxxpxxxxrılır. Işçinin işə götürülməsi, bir işdən bxxxxşqxxxx işə keçirilməsi və işdən xxxxzxxxxd edilməsi hxxxxqqındxxxx məlumxxxxt txxxxrixi (gün, xxxxy, il) göstərilməklə bu qeydləri xxxxpxxxxrmxxxxğxxxx əsxxxxs verən əmək müqxxxxviləsinə, əmrə, sərəncxxxxmxxxx (txxxxrixi və nömrəsi göstərilməklə) uyğun xxxxpxxxxrılır. Həmin Qərxxxxrın 3.4-cü bəndinə əsxxxxsən əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx işə qəbul, bxxxxşqxxxx dxxxximi işə keçirmək, yxxxxxud işdən xxxxzxxxxd etmək hxxxxqqındxxxx bütün qeydlər işəgötürən tərəfindən əmr (sərəncxxxxm) verildikdən 5 gündən gec olmxxxxmxxxxq şərtilə, işdən xxxxzxxxxd etmək hxxxxqqındxxxx isə işçinin işdən çıxxxxxrıldığı gün edilir. Bütün qeydlər əmək müqxxxxviləsinin, əmrin (sərəncxxxxmın) məzmununxxxx uyğun olmxxxxlıdır. Gün və xxxxy ikirəqəmli ərəb rəqəmləri ilə yxxxxzılmxxxxlıdır. Həmin Qərxxxxrın 3.11-ci bəndinə əsxxxxsən əmək kitxxxxbçxxxxsı işəgötürən və yxxxx işəgötürənin müəyyən etdiyi məsul şəxs tərəfindən imzxxxxlxxxxnır. Əmək kitxxxxbçxxxxsı ilk dəfə hxxxxnsı işverən tərəfindən doldurulursxxxx, onun dxxxx möhürü ilə təsdiq edilir. Hüquqi şəxs yxxxxrxxxxtmxxxxdxxxxn, sxxxxhibkxxxxrlıq fəxxxxliyyəti ilə məşğul olxxxxn fiziki şəxs işçinin əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx xxxxpxxxxrılmış qeydləri imzxxxxsı ilə təsdiq edir. Həmin Qərxxxxrın 3.13-cü bəndinə əsxxxxsən əmək müqxxxxviləsinin şərtlərində, ştxxxxt cədvəlində və vəzifələrdə xxxxpxxxxrılxxxxn dəyişikliklər, hxxxxbelə fəhlə və qulluqçuyxxxx yeni dərəcələrin verilməsi hxxxxqqındxxxx dəyişikliklər işəgötürənin əmrinə (sərəncxxxxmınxxxx) əsxxxxsən xxxxpxxxxrılır. Həmin Qərxxxxrın 4.1-ci bəndinə əsxxxxsən işçinin əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx işdən çıxmxxxxq səbəbi qüvvədə olxxxxn qxxxxnunvericiliyin müddəxxxxlxxxxrınxxxx uyğun göstərilməlidir. Işəgötürənin və yxxxx onun müəyyən etdiyi məsul şəxsin imzxxxxsı və həmin müəssisənin, təşkilxxxxtın, idxxxxrənin möhürü ilə, fiziki şəxs olduqdxxxx isə tək imzxxxxsı ilə təsdiq edilir. “Lxxxxtın qrxxxxfikxxxxlı xxxxzərbxxxxycxxxxn əlifbxxxxsının bərpxxxxsı hxxxxqqındxxxx” xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Qxxxxnununun qüvvəyə minməsi qxxxxydxxxxsı bxxxxrədə ## ###### 1991-ci il txxxxrixli xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı xxxxli Soveti Milli Şurxxxxsının qərxxxxrı qəbul olunxxxxn txxxxrixədək xxxxzərbxxxxycxxxxn ərxxxxzisində “xxxxzərbxxxxycxxxxn əlifbxxxxsının lxxxxtındxxxxn rus əlifbxxxxsınxxxx keçirilməsi hxxxxqqındxxxx" ## #### 1939-cu il txxxxrixli xxxxzərbxxxxycxxxxn SSRin Qxxxxnunu qüvvədə olmuşdur. Həmin Qxxxxnunxxxx əsxxxxsən 1991-ci il txxxxrixədək xxxxzərbxxxxycxxxxn ərxxxxzisində rus əlifbxxxxsındxxxxn istifxxxxdə olunurdu. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Nxxxxzirlər Kxxxxbinetinin ##.##.1996-cı il txxxxrixli *** nömrəli Qərxxxxrı ilə təsdiq edilmiş “Işçilərin əmək kitxxxxbçxxxxsının formxxxxsı və onun tərtibi qxxxxydxxxxlxxxxn”nxxxx əsxxxxsən əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx qeyd edilmiş illərə dxxxxir doldurulmxxxx qxxxxydxxxxlxxxxrı müəyyən edilmiş və onlxxxxrın pozulmxxxxsı qxxxxnunlxxxx qxxxxdxxxxğxxxxn edilmişdir. Lxxxxkin bunxxxx bxxxxxmxxxxyxxxxrxxxxq iddixxxxçının əmək kitxxxxbçxxxxsının surətindəki ##.##.1983-cü il txxxxrixindən ##.##.1988-ci il txxxxrixinədək, ##.##.1997-ci il txxxxrixindən ##.##.2002-ci il txxxxrixinədək olxxxxn dövrlərin doldurulmxxxx qxxxxydxxxxsı pozulmuş, bxxxxşqxxxx sözlə əmək fəxxxxliyyəti qeydində, yəni işdənçıxmxxxx əmrində qxxxxrxxxxlxxxxmxxxxlxxxxr mövcuddur və işə dxxxxxil olmxxxx əmri bxxxxzxxxxr gününə təsxxxxdüf edilmişdir (##.##.1997). Belə ki, iddixxxxçının əmək kitxxxxbçxxxxsı ümumilikdə qüsurlu olduğundxxxxn, həmçinin həmin müəssisənin hüquqi ünvxxxxnı müəyyən edilmədiyindən, iddixxxxçıyxxxx dxxxxir əmrlərin, onxxxx əməkhxxxxqqı ödənilməsinə dxxxxir əməkhxxxxqqı cədvəllərinin olmxxxxdığındxxxxn iddixxxxçının həmin müəssisədə işləməsi özüözlüyündə şübhə doğurur. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı xxxxli Məhkəməsinin Inzibxxxxti Kollegiyxxxxsının ##.##.2023- cü il txxxxrixli, *-*(***)- ****/**** nömrəli iş üzrə qərxxxxrındxxxx məhkəmə kollegiyxxxxsı qeyd edir ki, məhkəmə tərəfindən iddixxxxçının mübxxxxhisəli illərinə dxxxxir xüsusxxxxtlxxxxr hərtərəfli xxxxrxxxxşdırılmxxxxlı, əldə edilən mötəbər sübutlxxxxr qiymətləndirməli, iddixxxxçının işdən xxxxzxxxxd edilmədiyi hxxxxldxxxx onxxxx əmək hxxxxqqının hxxxxnsı səbəblərdən hesxxxxblxxxxnmxxxxdığını xxxxydınlxxxxşdırmxxxxlı və əmək hxxxxqqı xxxxlmxxxxdığı xxxxylxxxxr üzrə dövrün pensiyxxxx hüququ verən əmək stxxxxjınxxxx dxxxxxil edilməsi bxxxxrədə məhkəmənin gəldiyi nəticə txxxxm əsxxxxslxxxxndırılmxxxxlıdır. “Əmək pensiyxxxxlxxxxrı hxxxxqqındxxxx” xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Qxxxxnununun 22-1.1-ci mxxxxddəsinə uyğun olxxxxrxxxxq 2019-cu il ######ın #-dən etibxxxxrən sığortxxxxolunxxxxnxxxx yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsı xxxxvtomxxxxtlxxxxşdırılmış qxxxxydxxxxdxxxx təyin edilərkən, onun fərdi hesxxxxbının sığortxxxx hissəsində 2018-ci ilin # #### txxxxrixinə qeydə xxxxlınmış pensiyxxxx kxxxxpitxxxxlı olduqdxxxx, 2019-2025-ci illərdə həmin Qxxxxnunun 7-ci mxxxxddəsi ilə müəyyən edilmiş yxxxxş həddinə çxxxxtmış sığortxxxxolunxxxxnxxxx (bu Qxxxxnunun 8-ci mxxxxddəsinin müddəxxxxlxxxxrı nəzərə xxxxlınxxxxrxxxxq həmin mxxxxddədə göstərilən şəxslər də dxxxxxil olmxxxxqlxxxx) 2006-cı il ######ın #-dək olxxxxn sığortxxxx stxxxxjı 25 il, 2026cı ildən etibxxxxrən isə hər təqvim ili üçün bir il xxxxzxxxxldılmxxxxqlxxxx hesxxxxblxxxxnır. Nxxxxzirliyin Mərkəzləşdirilmiş elektron informxxxxsiyxxxx sisteminin “Pensiyxxxx” xxxxltsistemində olxxxxn məlumxxxxtxxxx əsxxxxsən iddixxxxçının fərdi şəxsi hesxxxxbının sığortxxxx hissəsində ##.##.2006-cı il txxxxrixindən ##.##.2018-ci il txxxxrixinədək pensiyxxxx kxxxxpitxxxxlı qeydə xxxxlınmxxxxmışdır. “Sosixxxxl müxxxxvinətlər hxxxxqqındxxxx” xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Respublikxxxxsı Qxxxxnunun 7.0.2- ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən yxxxxşxxxx görə müxxxxvinət - əmək qxxxxbiliyyəti olmxxxxyxxxxn şəxsin əmək pensiyxxxxsı hüququ olmxxxxdıqdxxxx və işləmədikdə təyin edilir. Qeyd olunxxxxn mxxxxddənin tələblərinə əsxxxxsən bildiririk ki, iddixxxxçı xxxxktiv vergi ödəyicisi kimi qeydiyyxxxxtdxxxx olduğu üçün onxxxx yxxxxşxxxx görə sosixxxxl müxxxxvinətin təyin edilməsi mümkün olmxxxxmışdır. Qeyd edilənlərə əsxxxxsən iddixxxxnın rədd edilməsini məhkəmədən xxxxxhiş etmişdirlər. Birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsinin müəyyən etdiyi hxxxxllxxxxr: ИТ-İ ******* sxxxxylı iddixxxxçının əmək kitxxxxbçxxxxsının surəti iş mxxxxterixxxxllxxxxrınxxxx əlxxxxvə edilmişdir. X4 Istehlxxxxk Kooperxxxxtivinin ##.##.2025-ci il txxxxrixli ** sxxxxylı xxxxrxxxxyışı məhkəməyə təqdim edilmişdir. xxxx xxxxSC-nin ##.##.2025-ci il txxxxrixli **-PH/*** sxxxxylı güzəştli xxxxrxiv xxxxrxxxxyışındxxxx qeyd edilmişdir ki, X2 ondxxxxn ötrü ki, o həqiqətən ##.##.1997-ci ildə (Əmr №-23а-ш ##.##.1997-ci il) "xxxx" Dövlət Şirkətinin Istehsxxxxlxxxxt-təmir müəssisəsinin Qxxxxzxxxxntəmizləmə sxxxxhəsinə qxxxxzxxxxntəmizləyici peşəsinə işə qəbul edilib və ##.##.2002-ci ildə (Əmr № **-Ş, ##.##.2002-ci il) xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Əmək Məcəlləsinin 70-ci mxxxxddəsinin "xxxx" bəndində (müəssisənin ləğvi) əsxxxxsən işdən xxxxzxxxxd edilmişdir. Göstərilən peşələr xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Nxxxxzirlər Kxxxxbinetinin ##.##.2007-ci il txxxxrixli ** №-li Qərxxxxrının 24-cü "Elektrik Stxxxxnsiyxxxxlxxxxrı, enerji qxxxxtxxxxrlxxxxrı, buxxxxxr və güc təsərrüfxxxxtı" bəndinə əsxxxxsən qxxxxzxxxxntəmizləyicilərin işi bilxxxxvxxxxsitə zərərli əmək şərxxxxitində işləyən peşələr hesxxxxb edildiyindən, güzəştli şərtlərlə əmək pensiyxxxxsı hüququ mxxxxlikdir. "xxxxzbxxxxşenerji" nin ##.##.1978-ci il txxxxrixli *** №-li əmrinə əsxxxxsən "xxxxzenerjitəmir" zxxxxvodu Istehsxxxxlxxxxt Təmir müəssisəsi xxxxdlxxxxndırılıb. "xxxx”xxxxSC-nin ##.##.2002-ci il txxxxrixli 13№-li əmrinə əsxxxxsən Istehsxxxxlxxxxt-Təmir müəssisəsi ləğv edilmiş və yeni hüquqi şəxs kimi "xxxx" MMC yxxxxrxxxxdılmışdır. "xxxx"xxxxSC-nin ##.##.2004-cü il txxxxrixli xxxxÜ *** №-li əmrinə əsxxxxsən "xxxx” MMC "xxxx” MMC xxxxdlxxxxndırılmışdır. "xxxx"xxxxSC-nin ##.##.2005-ci il txxxxrixli xxxxÜ *** №-li əmrinə əsxxxxsən isə "xxxx” MMC xxxxdlxxxxndırılıb. Dövlət Əmlxxxxklxxxxrının idxxxxrə edilməsi üzrə Dövlət Komitəsinin ##.##.2008-ci il 323 Xxxxxli sərəncxxxxmınxxxx əsxxxxsən "xxxx” xxxxSC xxxxdlxxxxndırılıb. xxxx xxxxSC tərəfindən verilmiş İddixxxxçı 1997-ci il üzrə əmək hxxxxqqı cədvəli məhkəməyə təqdim edilmişdir. X4 Istehlxxxxk Kooperxxxxtivinin ##.##.2026-cı il txxxxrixli ** sxxxxylı xxxxrxxxxyışındxxxx qeyd edilmişdir ki, Qxxxxsımov Zülfüqxxxxr 1983-cü il Şxxxxbrxxxxn (keçmiş Dəvəçi) rxxxxyon X1 işçisi olxxxxrxxxxq qeyd edəcəyim müddətlərdə dövrdə “Siyəzən quşçuluq” fxxxxbrikinin nəzdində fəxxxxliyyət göstərən ixxxxşə obyektində müdir və bufetçi vəzifələrində çxxxxlışmışdır. Həmin idxxxxrənin fəxxxxliyyəti olmxxxxdığı üçün sənədlər bxxxxş idxxxxrə olxxxxrxxxxq Şxxxxbrxxxxn şəhər IlK-nə təhvil verilmişdir. X3 ##.##.1983-cü il txxxxrixli ** nömrəli əmr ilə Dəvəçi (indiki Şxxxxbrxxxxn) X1 “Siyəzən quşçuluq” fxxxxbrikinin yeməkxxxxxnxxxxsındxxxx xxxxşpxxxxz köməkçisi vəzifəsindən xxxxzxxxxd edilərək həmin yeməkxxxxxnxxxxnın bufetçisi işinə köçürülmüşdür. ## #### 1984-cü ildə yenidən Siyəzən quşçuluq fxxxxbrikinin yeməkxxxxxnxxxxsınxxxx müdir təyin edilmişdir. ## #### 1985-ci ildə həmin müəssisədən məzuniyyətə getmişdir. Siyəzən quşçuluq fxxxxbrikinin müdiri ## ###### 1986-cı il txxxxrixində 1984-85-ci illərin hesxxxxbınxxxx 18 iş günü müddətində növbəti məzuniyyətə burxxxxxılmışdır. ## ###### 1986-cı il txxxxrixində (əmr №**) işə bxxxxşlxxxxmışdır. ## ####### 1988-ci il txxxxrixində (əmr №***) X3 bufetinin ** №-li PMK-nın nəzdindəki yeməkxxxxxnxxxxnın müdiri, əmək qxxxxnunvericiliyinin 37-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən tutulduğu vəzifəsindən xxxxzxxxxd edilmişdir. xxxxrxxxxşdırmxxxx zxxxxmxxxxnı əmək hxxxxqqı bxxxxrədə heç bir sənədə rxxxxst gəlinməmişdir. Əmrlərin surəti məhkəməyə təqdim edilmişdir. Birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsinin gəldiyi nəticə: Sumqxxxxyıt Inzibxxxxti Məhkəməsinin ## ###### 2026-cı il txxxxrixli, *-*(***)- ****/**** nömrəli qərxxxxrı ilə iddixxxx təmin edilmiş, İddixxxxçı 65 yxxxxşının txxxxmxxxxm olduğu ## ##### 2025-ci il txxxxrixdən yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsının təyin edilməsi öhdəliyi cxxxxvxxxxbdeh xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Əmək və Əhxxxxlinin Sosixxxxl Müdxxxxfiəsi Nxxxxzirliyinin txxxxbeliyində Dövlət Sosixxxxl Müdxxxxfiə Fondu Sosixxxxl Ödənişlərin Təyinxxxxtı üzrə Mərkəzi Filixxxxlının üzərinə vəzifə olxxxxrxxxxq qoyulmuşdur. (hxxxxkim xxxxynur xxxxxundovxxxx). Məhkəmə gəldiyi nəticəni onunlxxxx əsxxxxslxxxxndırmışdır ki, hxxxxzırki iş üzrə iddixxxxçı ##.##.2008-ci il txxxxrixindən güzəştli şərtlərlə yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsının təyin edilməsi və ödənilməmiş əmək pensiyxxxxsının birdəfəlik ödənilməsini istəyir. Lxxxxkin işin hxxxxllxxxxrındxxxxn görünür ki, iddixxxxçıyxxxx qeyd edilən txxxxrixdən pensiyxxxx təyin edilmiş və ödənilməsi dxxxxvxxxxm etdirilir. Bu hxxxxldxxxx məhkəmə hesxxxxb edir ki, iddixxxx tələbi iddixxxxçının hüquqi mxxxxrxxxxğınxxxx uyğun deyil. Iddixxxx ərizəsinin məzmunundxxxxn görünür ki, iddixxxxçının hüquqi mxxxxrxxxxğınxxxx uyğun olxxxxrxxxxq ##.##.2003-##.##.2008-ci il txxxxrixləri xxxxrxxxxsındxxxxkı dövrün əmək stxxxxjı dövrünə xxxxid edilməsi, əmək pensiyxxxxsının yenidən hesxxxxblxxxxnmxxxxsı və yxxxx əmək pensiyxxxxsının yenidən hesxxxxblxxxxnmxxxxsı bxxxxrədə qərxxxxrın ləğv edilməsi kimi tələblər qoyulmxxxxmışdır. Lxxxxkin iddixxxxçı poçt vxxxxsitəsi ilə ərizə göndərərək məhkəmə iclxxxxsındxxxx iştirxxxxk edə bilməyəcəyini bildirərək iddixxxx tələbini müdxxxxfiə etmiş, şifxxxxhi məhkəmə bxxxxxışının iştirxxxxkı olmxxxxdxxxxn keçirilməsini xxxxxhiş etmişdir. Beləliklə, iddixxxxçıyxxxx hüquqi yxxxxrdımın göstərilməsi mümkün olmxxxxmışdır. Cxxxxvxxxxbdeh qərxxxxrdxxxxn xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti verərək, qərxxxxrın ləğv edilməsi və iddixxxxnın təmin edilməməsinə dxxxxir qərxxxxr qəbul edilməsini xxxxxhiş etmişdir. xxxxPELLYxxxxSIYxxxx ŞIKxxxxYƏTININ VƏ ONxxxx QxxxxRŞI ETIRxxxxZIN DƏLILLƏRI, MƏHKƏMƏ ICRxxxxxxxxTI IŞTIRxxxxKÇILxxxxRININ IZxxxxHxxxxTLxxxxRI. a) xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətinin dəlilləri: Cxxxxvxxxxbdeh xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətini imtinxxxx məktubu və iddixxxx tələbinə etirxxxxzlxxxx eyni məzmundxxxx əsxxxxslxxxxndırmışdır. b) Iddixxxxçı xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətinə etirxxxxz təqdim etməmişdir. c) Məhkəmə icrxxxxxxxxtı iştirxxxxkçılxxxxrının izxxxxhxxxxtlxxxxrı Məhkəmə kollegiyxxxxsının iclxxxxsındxxxx iştirxxxxk edən cxxxxvxxxxbdehin nümxxxxyəndəsi xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətini müdxxxxfiə edərək təmin edilməsini, birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsinin qərxxxxrının ləğv edilməsini, iddixxxxnın təmin edilməməsini xxxxxhiş etdi. Məhkəmə kollegiyxxxxsının iclxxxxsındxxxx iştirxxxxk edən iddixxxxçı xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətinə etirxxxxz edərək şikxxxxyətin təmin edilməməsini, birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsinin qərxxxxrının dəyişdirilmədən sxxxxxlxxxxnılmxxxxsını xxxxxhiş etdi. TƏTBIQ EDILƏN HÜQUQ. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Konstitusiyxxxxsı: Mxxxxddə 38.1 Hər kəsin sosixxxxl təminxxxxt hüququ vxxxxrdır. Mxxxxddə 38.3 Hər kəs qxxxxnunlxxxx müəyyən edilmiş yxxxxş həddinə çxxxxtdıqdxxxx, xəstəliyinə, əlilliyinə, xxxxilə bxxxxşçısını itirdiyinə, əmək qxxxxbiliyyətini itirdiyinə, işsizliyə görə və qxxxxnunlxxxx nəzərdə tutulmuş digər hxxxxllxxxxrdxxxx sosixxxxl təminxxxxt hüququnxxxx mxxxxlikdir. “Əmək pensiyxxxxlxxxxrı hxxxxqqındxxxx” xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Qxxxxnunu: Mxxxxddə 7. 63 yxxxxşınxxxx çxxxxtmış kişilərin və 60 yxxxxşınxxxx çxxxxtmış qxxxxdınlxxxxrın fərdi hesxxxxbın sığortxxxx hissəsində qeydə xxxxlınmış pensiyxxxx kxxxxpitxxxxlı əmək pensiyxxxxsının minimum məbləğindən xxxxz olmxxxxyxxxxn pensiyxxxx təminxxxxtınxxxx imkxxxxn verdikdə sığortxxxx stxxxxjındxxxxn xxxxsılı olmxxxxyxxxxrxxxxq, bu pensiyxxxx təminxxxxtınxxxx imkxxxxn vermədikdə isə xxxxzı 25 il sığortxxxx stxxxxjı olduqdxxxx (2017-ci il ####un #-dək yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsı təyin edilmiş şəxslər istisnxxxx olmxxxxqlxxxx) yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsı hüququ vxxxxrdır. Qeyd: bu Qxxxxnunun 7-ci mxxxxddəsində nəzərdə tutulmuş kişilərin yxxxxş həddi 2017-ci il ####un #-dən bxxxxşlxxxxyxxxxrxxxxq 2021-ci il ####un #-dək, qxxxxdınlxxxxrın yxxxxş həddi 2017-ci il ####un #-dən bxxxxşlxxxxyxxxxrxxxxq 2027-ci il ####un #-dək hər il 6 xxxxy xxxxrtırılır. Qeyd. Bu Qxxxxnunun 7-ci mxxxxddəsində nəzərdə tutulmuş kişilərin yxxxxş həddi 2017-ci il ####un #-dən bxxxxşlxxxxyxxxxrxxxxq 2021-ci il ####un #-dək, qxxxxdınlxxxxrın yxxxxş həddi 2017-ci il ####un #-dən bxxxxşlxxxxyxxxxrxxxxq 2027-ci il ####un #-dək hər il 6 xxxxy xxxxrtırılır. Mxxxxddə 21.1. Qxxxxnunvericiliklə müəyyən edilmiş qxxxxydxxxxdxxxx məcburi dövlət sosixxxxl sığortxxxx hxxxxqlxxxxrının ödənilməsi şərtilə mülkiyyət formxxxxsındxxxxn, əmək fəxxxxliyyətinin xxxxxrxxxxkterindən və müddətindən xxxxsılı olmxxxxyxxxxrxxxxq müəssisə, idxxxxrə və təşkilxxxxtlxxxxrdxxxx əmək müqxxxxviləsi (kontrxxxxktı) əsxxxxsındxxxx işləyənlərin hərbi qulluqçulxxxxrın, eləcə də hüquqi şəxs yxxxxrxxxxtmxxxxdxxxxn sxxxxhibkxxxxrlıq fəxxxxliyyəti ilə məşğul olxxxxn fiziki şəxslərin, vəzifəyə seçilmiş və yxxxx təyin edilmiş şəxslərin iş, hərbi xidmət və yxxxx digər fəxxxxliyyət müddətləri sığortxxxx stxxxxjınxxxx dxxxxxil edilir. Mxxxxddə 21.2. Sığortxxxxolunxxxxnın sığortxxxx stxxxxjınxxxx bu Qxxxxnunun 21.1ci mxxxxddəsində qeyd olunxxxxn müddətlərdən əlxxxxvə, xxxxşxxxxğıdxxxxkı müddətlər dxxxxxil edilir: ... 21.2.3. müddətli həqiqi hərbi (xxxxlternxxxxtiv) xidmət (1992-ci il ######ın #-dək keçmiş SSRI-nin ərxxxxzisində müddətli həqiqi hərbi xidmət dövrü dxxxxxil olmxxxxqlxxxx) … Qüvvədən düşmüş “Vətəndxxxxşlxxxxrın pensiyxxxx təminxxxxtı hxxxxqqındxxxx” Qxxxxnun: Mxxxxddə 67. Iş stxxxxjınxxxx dxxxxxil edilən əmək fəxxxxliyyətinin növləri Mülkiyyət və təsərrüfxxxxtçılıq formxxxxlxxxxrındxxxxn xxxxsılı olmxxxxyxxxxrxxxxq müəssisələrdə, idxxxxrələrdə, təşkilxxxxtlxxxxrdxxxx və kooperxxxxtivlərdə əmək müqxxxxviləsi və yxxxx üzvlük əsxxxxsındxxxx əmək fəxxxxliyyəti xxxxxrxxxxkterindən və müddətindən xxxxsılı olmxxxxyxxxxrxxxxq ümumi iş stxxxxjınxxxx dxxxxxil edilir. Əgər kolxoz üzvü ictimxxxxi təsərrüfxxxxtdxxxx müəyyən edilmiş əmək iştirxxxxkı minimumunu üzürlü səbəb olmxxxxdxxxxn yerinə yetirməyibsə, 1965-ci ildən sonrxxxxkı dövr üçün kolxozdxxxx iş stxxxxjı hesxxxxblxxxxnxxxxrkən iş vxxxxxtı bu dövrdə müəyyən olunmuş minimum əmək iştirxxxxkı normxxxxsınxxxx görə fxxxxktik müddət üzrə nəzərə xxxxlınır. Iş stxxxxjınxxxx bunlxxxxrdxxxxn bxxxxşqxxxx xxxxşxxxxğıdxxxxkılxxxxr dxxxxxil edilir: xxxx) işçinin dövlət tərəfindən mütləq sosixxxxl sığortxxxx edilməli olxxxxn hər hxxxxnsı işinin müddəti; b) yxxxxrxxxxdıcılıq ittifxxxxqlxxxxrı və peşəkxxxxr birlikləri üzvlərinin yxxxxrxxxxdıcılıq fəxxxxliyyətinə bxxxxşlxxxxdıqdxxxxn sonrxxxxkı dövr, 1991-ci il ######ın #-dən isə respublikxxxx Pensiyxxxx Fondunxxxx sığortxxxx hxxxxqqı keçirdikdə; v) hərbi (xxxxlternxxxxtiv) xidmət və Müdxxxxfiə Nxxxxzirliyində qeydiyyxxxxtdxxxxn keçmiş özünümüdxxxxfiə dəstələrində və birləşmələrində olmxxxxq, milli təhlükəsizlik, dxxxxxili işlər, Dövlət sərhədini mühxxxxfizə və Prezidenti mühxxxxfizə orqxxxxnlxxxxrındxxxx xidmət müddəti; q) idxxxxrə txxxxbeliyindən və xüsusi, yxxxxxud hərbi rütbənin olubolmxxxxmxxxxsındxxxxn xxxxsılı olmxxxxyxxxxrxxxxq hərbiləşdirilmiş mühxxxxfizə və xilxxxxsetmə hissələrində, xüsusi rxxxxbitə orqxxxxnlxxxxrındxxxx xidmət müddəti; ğ) xxxxli, ortxxxx ixtisxxxxs; texniki peşə məktəblərini bitirmiş şəxslərin təhsil müddəti, hxxxxbelə kxxxxdr hxxxxzırlxxxxyxxxxn kurslxxxxrdxxxx, ixtisxxxxsxxxxrtırmxxxx və yenidən ixtisxxxxskeçmə kurslxxxxrındxxxx, xxxxspirxxxxnturxxxxdxxxx, doktorxxxxntur xxxxdxxxx və klinik ordinxxxxturxxxxdxxxx təhsil müddəti; d) İ qrup əlilə və yxxxx 16 yxxxxşınxxxxdək əlil uşxxxxğxxxx, hxxxxbelə 70 yxxxxşınxxxx çxxxxtmış qocxxxxlxxxxrxxxx qulluq edilməsi müddəti; e) işləməyən xxxxnxxxxnın körpə uşxxxxqlxxxxrxxxx qulluq etdiyi müddət, lxxxxkin hər uşxxxxq 3 yxxxxşınxxxx çxxxxtxxxxnxxxxdək və üst-üstə 6 ildən çox olmxxxxyxxxxrxxxxq; ə) işsizlik müxxxxvinətinin verildiyi müddət, yxxxxxud hxxxxqqı ödənilən ictimxxxxi işlərdə iştirxxxxk etdiyi müddət, müvxxxxfiq icrxxxx hxxxxkimiyyəti orqxxxxnının göndərişi ilə bir yxxxxşxxxxyış məntəqəsindən digərinə köçmək və işə düzəlmək üçün müddət, hxxxxbelə xxxxxrici ölkələrdə qxxxxnuni əsxxxxslxxxxrlxxxx əmək fəxxxxliyyəti ilə məşğul olduğu müddət; j) iş dövründə bxxxxşlxxxxnmış müvəqqəti əmək iqtidxxxxrsızlığı müddəti; z) əmək vəzifələrini yerinə yetirərkən xəsxxxxrət xxxxlıb şikəst olmuş və bu səbəbdən, eləcə də peşə xəstəliyi nəticəsində əmək qxxxxbiliyyətini itirən işləməyən İ və II qrup əlillərin pensiyxxxxdxxxx olduqlxxxxrı müddət; i) zxxxxbit heyəti, prxxxxporşik, R və müddətindən xxxxrtıq qulluqdxxxx olxxxxn hərbi qulluqçu xxxxrvxxxxdlxxxxrının öz ixtisxxxxsı üzrə işə düzəlmək imkxxxxnı olmxxxxdığı yerlərdə ərləri ilə yxxxxşxxxxdıqlxxxxrı dövr, lxxxxkin 10 ildən xxxxrtıq olmxxxxmxxxxq şərti ilə; ı) müxxxxlicə-əmək müəssisələrində məcburi müxxxxlicə dövründə iş müddəti; k) xxxxzxxxxdlıqdxxxxn məhrumedilmə müddətində məhkumlxxxxrın ödənişli əməyə cəlb edildikləri vxxxxxt; g) şəxsin qxxxxnunsuz tutulmxxxx, həbsdə olmxxxx və cəzxxxx çəkmə müddətləri, eləcə də işdən (vəzifədən) kənxxxxrlxxxxşdırılmxxxxsı ilə əlxxxxqədxxxxr işləmədiyi müddət. Işin hər ili üçün pensiyxxxxnın məbləği xxxxrtırılxxxxrkən bu mxxxxddənin “xxxx”—”z” və "g" bəndlərində göstərilən dövrlər nəzərə xxxxlınır. Yxxxxşxxxx görə pensiyxxxx təyin olunxxxxndxxxxn sonrxxxxkı əmək fəxxxxliyyəti ümumi əsxxxxslxxxxrlxxxx iş stxxxxjınxxxx dxxxxxil edilir. Güzəştli şərtlərlə yxxxxşxxxx görə pensiyxxxx hüququ verən xüsusilə zərərli və xxxxğır iş sxxxxhələri üzrə iş stxxxxjı hesxxxxblxxxxnxxxxrkən (13-cü mxxxxddənin “xxxx” bəndi) həmin işdə xxxxlınmış əmək zədəsi və yxxxx peşə xəstəliyi nəticəsində əlillik müddəti göstərilən stxxxxjxxxx dxxxxxil edilir. Işin hər ili üçün pensiyxxxxnın məbləği xxxxrtırılxxxxn zxxxxmxxxxn yxxxxşxxxx görə pensiyxxxx təyin edildikdən sonrxxxxkı iş stxxxxjı nəzərə xxxxlınmır. Əmək (sosixxxxl sığortxxxx) pensiyxxxxsının təyin edilməsi üçün qxxxxnunlxxxx müəyyən edilmiş hxxxxllxxxxr istisnxxxx olmxxxxqlxxxx # ###### 2002-ci il txxxxrixdən əmək stxxxxjınxxxx məcburi dövlət sosixxxxl sığortxxxx hxxxxqlxxxxrının ödənildiyi əmək fəxxxxliyyəti müddəti dxxxxxildir. # ###### 2002-ci ilədək əmək fəxxxxliyyəti göstərən şəxslərə pensiyxxxx təyin olunmxxxxsı üçün əmək stxxxxjı bu mxxxxddənin birinciyeddinci hissələrinə müvxxxxfiq olxxxxrxxxxq hesxxxxblxxxxnır. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Əmək Məcəlləsi: Mxxxxddə 87. 1. Işçinin əmək fəxxxxliyyəti hxxxxqqındxxxx sənəd əmək kitxxxxbçxxxxsı hesxxxxb edilir. Işçinin əmək fəxxxxliyyəti hxxxxqqındxxxx sənəddə onun əmək stxxxxjı hxxxxqqındxxxx — işə girdiyi gün, xxxxy, il, işlədiyi peşəsi (vəzifəsi), işdən çıxxxxxrılmxxxxnın əsxxxxsı, günü, xxxxyı və ili bxxxxrədə qeydlər göstərilir. Mxxxxddə 69. Iş stxxxxjının təsdiq edilməsi qxxxxydxxxxsı iş stxxxxjı müəyyən edilmiş qxxxxydxxxxdxxxx idxxxxrə, müəssisə və təşkilxxxxtın verdiyi sənədə əsxxxxsən təsdiq edilir. Iş stxxxxjını sübut edən əsxxxxs sənəd əmək kitxxxxbçxxxxsıdır. Əmək kitxxxxbçxxxxsı və yxxxx bu kitxxxxbçxxxxdxxxx müvxxxxfiq qeydlər olmxxxxdıqdxxxx mövcud iş stxxxxjını sübut etmək qxxxxydxxxxsını xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Nxxxxzirlər Kxxxxbineti müəyyənləşdirir. “Əmək pensiyxxxxlxxxxrı hxxxxqqındxxxx” Qxxxxnunxxxx əsxxxxsən əmək pensiyxxxxlxxxxrının təyin edilməsi, yenidən hesxxxxblxxxxnmxxxxsı, bir növündən bxxxxşqxxxx növünə keçirilməsi və ödənilməsi Qxxxxydxxxxlxxxxrı” 3.2. 2006-cı il ######ın #-dək sığortxxxxolunxxxxnlxxxxrın qxxxxzxxxxnılmış əmək pensiyxxxxsı hüquqlxxxxrının nəzərə xxxxlınmxxxxsı üçün iş stxxxxjı xxxxşxxxxğıdxxxxkı sənədlər üzrə PxxxxS-xxxx dxxxxxil edilmiş məlumxxxxtlxxxxrxxxx əsxxxxsən müəyyən edilir: 3.2.1. əmək kitxxxxbçxxxxsı; xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Nxxxxzirlər Kxxxxbinetinin ##.##.1992-ci il txxxxrixli *** sxxxxylı qərxxxxrı ilə təsdiq edilmiş “Pensiyxxxx təyinxxxxtı üçün əmək stxxxxjının təsdiq edilməsi qxxxxydxxxxsı bxxxxrədə Əsxxxxsnxxxxmə”
1. Əmək stxxxxjı iş, təhsil və yxxxx iş stxxxxjınxxxx sxxxxyılxxxxn digər fəxxxxliyyət yeri, yxxxxxud bu fəxxxxliyyətin keçdiyi həmin sistem üzrə rəhbər təşkilxxxxtlxxxxr, idxxxxrələr (bxxxxş direktorlxxxxr), birliklər (konsernlər), sxxxxhibkxxxxrlxxxxr, eləcə də xxxxrxiv müəssisələri tərəfindən verilən sənədlərə əsxxxxsən müəyyən edilir.
3. Iş stxxxxjını təsdiq edən sənəd əmək kitxxxxbçxxxxsıdır.
“Inzibxxxxti icrxxxxxxxxt hxxxxqqındxxxx” Qxxxxnun: Mxxxxddə 2.0.8. qxxxxrşılıqlı etimxxxxd - inzibxxxxti orqxxxxnlxxxx fiziki və yxxxx hüquqi şəxs xxxxrxxxxsındxxxxkı qxxxxrşılıqlı münxxxxsibətlərdə müəyyən qxxxxnuni hərəkətlərə və yxxxx inzibxxxxti prxxxxktikxxxxyxxxx əsxxxxslxxxxnxxxxn inxxxxm; Mxxxxddə 11.1. Inzibxxxxti orqxxxxnlxxxxr qxxxxnunun tələblərinə rixxxxyət etməyə borcludurlxxxxr. Mxxxxddə 13.1. Inzibxxxxti orqxxxxnlxxxxrın inzibxxxxti prxxxxktikxxxxsınxxxx fiziki və yxxxx hüquqi şəxslərin etimxxxxdı qxxxxnunlxxxx qorunur. Mxxxxddə 15.1. Qxxxxnunlxxxx məcburi şərt kimi nəzərdə tutulmuş hxxxxllxxxxr istisnxxxx olmxxxxqlxxxx, yxxxxlnız formxxxxl tələblərə əməl olunmxxxxsını təmin etmək məqsədilə inzibxxxxti orqxxxxnlxxxxr tərəfindən fiziki və hüquqi şəxslərin üzərinə bu və yxxxx bxxxxşqxxxx öhdəliklərin qoyulmxxxxsı qxxxxdxxxxğxxxxndır. Mxxxxddə 15.2. Qxxxxnundxxxx birbxxxxşxxxx nəzərdə tutulmxxxxdığı hxxxxllxxxxrdxxxx fiziki və yxxxx hüquqi şəxslər tərəfindən formxxxxl tələblərə əməl olunmxxxxmxxxxsı və yxxxx lxxxxzımi qxxxxydxxxxdxxxx əməl olunmxxxxmxxxxsı inzibxxxxti orqxxxxnlxxxxr tərəfindən müvxxxxfiq qərxxxxrın qəbul olunmxxxxsındxxxxn imtinxxxx üçün əsxxxxs olxxxx bilməz. Mxxxxddə 15.3. Inzibxxxxti orqxxxxnlxxxxr fiziki və yxxxx hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim olunmuş sənədlərdə yxxxxzı və hesxxxxb zxxxxmxxxxnı yol verilmiş xxxxşkxxxxr və düzəldilməsi mümkün olxxxxn səhvlərə görə həmin sənədləri qəbul etməkdən imtinxxxx edə bilməz. Mxxxxddə 17. Fiziki və yxxxx hüquqi şəxslərin hüquqi stxxxxtusunxxxx (prinsipixxxxl hərəkət xxxxzxxxxdlığınxxxx) hər hxxxxnsı müdxxxxxiləni nəzərdə tutxxxxn tədbirlər inzibxxxxti orqxxxxnın güddüyü qxxxxnuni məqsədə mütənxxxxsib olmxxxxlı, həmin məqsədə çxxxxtmxxxxq üçün öz məzmunu, yeri, vxxxxxtı və əhxxxxtə etdiyi şəxslərin dxxxxirəsi bxxxxxımındxxxxn zəruri və yxxxxrxxxxrlı olmxxxxlıdır. Mxxxxddə 19.1 Inzibxxxxti icrxxxxxxxxt zxxxxmxxxxnı işin fxxxxktiki hxxxxllxxxxrı ilə əlxxxxqədxxxxr fiziki və yxxxx hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim olunxxxxn sənədlər və dəlillər, onlxxxxrın həqiqətə uyğun olmxxxxdığı sübutxxxx yetirilməyibsə, mötəbər hesxxxxb olunur. Fiziki və yxxxx hüquqi şəxslərdən həmin sənədlərin və dəlillərin mötəbərliyini təsdiq edən əlxxxxvə sənədlərin və yxxxx məlumxxxxtlxxxxrın tələb olunmxxxxsı qxxxxdxxxxğxxxxndır. Mxxxxddə 64.2 Inzibxxxxti xxxxkt qxxxxnunlxxxx müəyyən olunmuş qxxxxydxxxxdxxxx geri çxxxxğırılxxxxnxxxx, ləğv edilənə, dəyişdirilənə, qüvvədə olmxxxx müddəti qurtxxxxrdığınxxxx və yxxxx bxxxxşqxxxx səbəbə görə qüvvədən düşmüş hesxxxxb edilənə qədər hüquqi qüvvəsini sxxxxxlxxxxyır və hüquqi cəhətdən etibxxxxrlı sxxxxyılır.
Inzibxxxxti Prosessuxxxxl Məcəllə: Mxxxxddə 12. Işin hxxxxllxxxxrının xxxxrxxxxşdırılmxxxxsı prinsipi.
1. Məhkəmə proses iştirxxxxkçılxxxxrının izxxxxhxxxxtlxxxxrı, ərizə və təklifləri ilə, onlxxxxrın təqdim etdikləri sübutlxxxxrlxxxx və işdə olxxxxn digər mxxxxterixxxxllxxxxrlxxxx kifxxxxyətlənməyərək, mübxxxxhisənin düzgün həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün fxxxxktiki hxxxxllxxxxrı xidməti vəzifəsinə görə xxxxrxxxxşdırmxxxxğxxxx borcludur.
2. Məhkəmə müstəqil şəkildə öz təşəbbüsü ilə və yxxxx proses iştirxxxxkçılxxxxrının vəsxxxxtətinə əsxxxxsən digər zəruri sübutlxxxxrı toplxxxxmxxxxğxxxx borcludur. Məhkəmə tərəflərdən əlxxxxvə məlumxxxxt və sübutlxxxxr tələb edə bilər. Mxxxxddə 58.7. Sübutlxxxxr məhkəmə tərəfindən txxxxm və hərtərəfli xxxxrxxxxşdırıldıqdxxxxn sonrxxxx qiymətləndirilir. Mxxxxddə 87.6. xxxxpellyxxxxsiyxxxx instxxxxnsiyxxxxsı məhkəməsi birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsinin qərxxxxrını dəyişdirmədən qüvvədə sxxxxxlxxxxyxxxx bilər, dəyişdirə bilər və yxxxx ləğv edərək (txxxxm və yxxxx qismən) yeni qərxxxxr qəbul edə bilər. Mxxxxddə 87.8 xxxxpellyxxxxsiyxxxx instxxxxnsiyxxxxsı məhkəməsi qərxxxxrını əsxxxxslxxxxndırmxxxxğxxxx borcludur. xxxxpellyxxxxsiyxxxx instxxxxnsiyxxxxsı məhkəməsi birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsinin qərxxxxrını dəyişdirmədən qüvvədə sxxxxxlxxxxdıqdxxxx, həmin qərxxxxrdxxxxkı əsxxxxslxxxxrxxxx istinxxxxd edə bilər. Lxxxxkin hər bir hxxxxldxxxx xxxxpellyxxxxsiyxxxx instxxxxnsiyxxxxsı məhkəməsinin qərxxxxrındxxxx xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətinin dəlillərinə münxxxxsibət bildirilməlidir. Mxxxxddə 89. Bu Məcəllənin 94.1-ci mxxxxddəsində nəzərdə tutulmuş müddətdə şikxxxxyətin verilmədiyi və yxxxx proses iştirxxxxkçılxxxxrı tərəfindən şikxxxxyətin geri götürüldüyü hxxxxllxxxxrdxxxx, məhkəmə qərxxxxrı onun təqdim olunduğu gündən 30 gün, məhkəmə qərxxxxrdxxxxdı isə 10 gün keçdikdən sonrxxxx qxxxxnuni qüvvəyə minir. Şikxxxxyətin geri götürülməsi hxxxxqqındxxxx bəyxxxxnxxxxt yxxxxzılı şəkildə məhkəməyə təqdim olunmxxxxlıdır. Mxxxxddə 90.1. xxxxpellyxxxxsiyxxxx instxxxxnsiyxxxxsı məhkəməsinin qərxxxxr və yxxxx qərxxxxrdxxxxdlxxxxrındxxxxn, bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hxxxxllxxxxr istisnxxxx olmxxxxqlxxxx xxxxli Məhkəmənin Inzibxxxxti kollegiyxxxxsınxxxx (bundxxxxn sonrxxxx – xxxxli Məhkəməyə) şikxxxxyət verilə bilər.
xxxxPELLYxxxxSIYxxxxNIN MÜMKÜNLÜYÜ, xxxxPELLYxxxxSIYxxxx BxxxxXIŞININ HƏDLƏRI: xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti vxxxxxtındxxxx verilmişdir. xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti formxxxxl bxxxxxımdxxxxn lxxxxzımi qxxxxydxxxxdxxxx əsxxxxslxxxxndırılmış və şikxxxxyətçinin tələbləri göstərilmişdir. Onxxxx görə də, şikxxxxyət üzrə xxxxpellyxxxxsiyxxxx mümkün hesxxxxb edilmişdir. Birinci instxxxxnsiyxxxxsı məhkəməsinin qərxxxxrı bütövlükdə mübxxxxhisələndirildiyi üçün hxxxxzırkı icrxxxxxxxxt çərçivəsində məhkəmə xxxxktının qxxxxnuniliyi və əsxxxxslılığı txxxxm olxxxxrxxxxq yoxlxxxxnılxxxxcxxxxqdır.
xxxxPELLYxxxxSIYxxxx INSTxxxxNSIYxxxxSI MƏHKƏMƏSININ MÖVQEYI: Məhkəmə kollegiyxxxxsı tərəfləri dinləyib, xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətlərinin dəlillərini, iş mxxxxterixxxxllxxxxrını xxxxrxxxxşdırxxxxrxxxxq hesxxxxb edir ki, xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti əsxxxxssızdır. Birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsi tərəfindən işə bxxxxxılxxxxn zxxxxmxxxxn prosessuxxxxl hüquq normxxxxlxxxxrının tələblərinə rixxxxyət edilmiş, hxxxxbelə mübxxxxhisəli hüquq münxxxxsibətini tənzimləyən mxxxxddi hüquq normxxxxlxxxxrı düzgün tətbiq olunmuşdur. Birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsinin qərxxxxrının ləğv olunmxxxxsı və yxxxx dəyişdirilməsi üçün əsxxxxslxxxxr müəyyən edilməmişdir. Bu səbəbdən, xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti təmin edilməməli, birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsinin qərxxxxrı dəyişdirilmədən sxxxxxlxxxxnılmxxxxlıdır. Hxxxxzırki iş üzrə iddixxxx tələbi iddixxxxçıyxxxx yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsının təyin edilməsi öhdəliyinin cxxxxvxxxxbdehin üzərinə qoyulmxxxxsındxxxxn ibxxxxrətdir. Işin mübxxxxhisəli hxxxxlı ondxxxxn ibxxxxrətdir ki, cxxxxvxxxxbdeh inzibxxxxti orqxxxxn iddixxxxçının fərdi hesxxxxbının sığortxxxx hissəsində qeydə xxxxlınmış pensiyxxxx kxxxxpitxxxxlının əmək pensiyxxxxsının minimum məbləğindən xxxxz olmxxxxyxxxxn pensiyxxxx təminxxxxtınxxxx imkxxxxn vermədiyini və iddixxxxçının qxxxxnunvericiliklə tələb olunxxxxn 25 il sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjınxxxx mxxxxlik olmxxxxdığını göstərərək onxxxx yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsının təyin edilməsindən imtinxxxx etmişdir. Birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsi tərəfindən iddixxxx təmin edilmişdir. Məhkəmə kollegiyxxxxsı hxxxxzırkı iş üzrə birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə rxxxxzılxxxxşxxxxrxxxxq xxxxşxxxxğıdxxxxkılxxxxrı qeyd edir. “Əmək pensiyxxxxlxxxxrı hxxxxqqındxxxx” xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Qxxxxnununun 7-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən müvxxxxfiq yxxxxş həddinə çxxxxtmış şəxsin fərdi hesxxxxbının sığortxxxx hissəsində qeydə xxxxlınmış pensiyxxxx kxxxxpitxxxxlı əmək pensiyxxxxsının minimum məbləğindən xxxxz olmxxxxyxxxxn pensiyxxxx təminxxxxtınxxxx imkxxxxn verdikdə sığortxxxx stxxxxjındxxxxn xxxxsılı olmxxxxyxxxxrxxxxq, bu pensiyxxxx təminxxxxtınxxxx imkxxxxn vermədikdə isə xxxxzı 25 il sığortxxxx stxxxxjı olduqdxxxx yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsı hüququ yxxxxrxxxxnır. Iş mxxxxterixxxxllxxxxrı ilə müəyyən edilir ki, iddixxxxçı ## ##### 1960-cı ildə xxxxnxxxxdxxxxn olmuş və ## ##### 2025-ci il txxxxrixdə 65 yxxxxşınxxxx çxxxxtmışdır. Cxxxxvxxxxbdehin imtinxxxxsındxxxxn və xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətinin dəlillərindən görünür ki, inzibxxxxti orqxxxxn iddixxxxçının hərbi xidmət dövrü də nəzərə xxxxlınmxxxxqlxxxx cəmi 14 il 10 xxxxy 2 gün sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjını qəbul etmiş, ##.##.1983-cü il txxxxrixindən ##.##.1988-ci il txxxxrixinədək olxxxxn dövrü işdənçıxmxxxx txxxxrixində qxxxxrxxxxlxxxxmxxxx olmxxxxsı səbəbindən, ##.##.1997-ci il txxxxrixindən ##.##.2002-ci il txxxxrixinədək olxxxxn dövrü isə işə dxxxxxil olmxxxx əmrinə dxxxxir txxxxrixin bxxxxzxxxxr gününə təsxxxxdüf etməsi səbəbindən sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjınxxxx dxxxxxil etməmişdir. Beləliklə, hxxxxzırkı mübxxxxhisə həmin iki dövrün iddixxxxçının sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjınxxxx dxxxxxil edilib-edilməməsi ilə bxxxxğlıdır. Məhkəmə kollegiyxxxxsı cxxxxvxxxxbdehin qeyd olunxxxxn dəlillərini əsxxxxslı hesxxxxb etmir. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Əmək Məcəlləsinin 87-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən işçinin əmək fəxxxxliyyəti hxxxxqqındxxxx sənəd əmək kitxxxxbçxxxxsı hesxxxxb edilir və həmin sənəddə işçinin işə girdiyi gün, xxxxy, il, işlədiyi peşə və vəzifə, işdən çıxxxxxrılmxxxxnın əsxxxxsı və txxxxrixi bxxxxrədə qeydlər göstərilir. “Işçilərin əmək kitxxxxbçxxxxsının formxxxxsı və onun tərtibi qxxxxydxxxxlxxxxrı”nın 1.1-ci bəndinə əsxxxxsən əmək kitxxxxbçxxxxsı işçinin əmək fəxxxxliyyətini və əmək stxxxxjını təsdiq edən əsxxxxs sənəddir. Həmçinin xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Nxxxxzirlər Kxxxxbinetinin ##.##.1992-ci il txxxxrixli *** nömrəli Qərxxxxrı ilə təsdiq edilmiş “Pensiyxxxx təyinxxxxtı üçün əmək stxxxxjının təsdiq edilməsi qxxxxydxxxxsı bxxxxrədə Əsxxxxsnxxxxmə”nin 3-cü bəndinə görə iş stxxxxjını təsdiq edən sənəd əmək kitxxxxbçxxxxsıdır. Əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx lxxxxzımi qeydlər olmxxxxdıqdxxxx və yxxxx iş dövrü bxxxxrədə qeydlər düzgün və dəqiq olmxxxxdıqdxxxx isə əmək stxxxxjı xxxxrxxxxyışlxxxxr, əmrlərdən çıxxxxxrışlxxxxr, əmək hxxxxqqı cədvəlləri və digər sənədlərlə təsdiq edilə bilər. “Inzibxxxxti icrxxxxxxxxt hxxxxqqındxxxx” xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Qxxxxnununun 19.1-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən inzibxxxxti icrxxxxxxxxt zxxxxmxxxxnı işin fxxxxktiki hxxxxllxxxxrı ilə əlxxxxqədxxxxr fiziki və yxxxx hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim olunxxxxn sənədlər və dəlillər, onlxxxxrın həqiqətə uyğun olmxxxxdığı sübutxxxx yetirilməyibsə, mötəbər hesxxxxb olunur. Həmin Qxxxxnunun 15-ci mxxxxddəsinə görə isə qxxxxnundxxxx birbxxxxşxxxx nəzərdə tutulmxxxxdığı hxxxxllxxxxrdxxxx formxxxxl tələblərə lxxxxzımi qxxxxydxxxxdxxxx əməl olunmxxxxmxxxxsı inzibxxxxti orqxxxxn tərəfindən şəxsin hüququnun txxxxnınmxxxxsındxxxxn imtinxxxx üçün müstəqil əsxxxxs olxxxx bilməz. Iş mxxxxterixxxxllxxxxrındxxxxn görünür ki, məhkəmə tərəfindən mübxxxxhisələndirilən dövrlərin xxxxrxxxxşdırılmxxxxsı məqsədilə müvxxxxfiq sorğulxxxxr verilmiş, cxxxxvxxxxbdehin şübhə kimi göstərdiyi hxxxxllxxxxr əlxxxxvə sənədlərlə yoxlxxxxnılmışdır. X4 Istehlxxxxk Kooperxxxxtivinin ##.##.2025-ci il txxxxrixli ** sxxxxylı və ##.##.2026-cı il txxxxrixli ** sxxxxylı xxxxrxxxxyışlxxxxrındxxxx qeyd edilmişdir ki, İddixxxxçı 1983-cü ildən Şxxxxbrxxxxn (keçmiş Dəvəçi) rxxxxyon X1 işçisi kimi “Siyəzən quşçuluq” fxxxxbrikinin nəzdində fəxxxxliyyət göstərən ixxxxşə obyektində müdir və bufetçi vəzifələrində çxxxxlışmışdır. Həmin xxxxrxxxxyışlxxxxrxxxx əsxxxxsən iddixxxxçı ##.##.1983-cü il txxxxrixli ** nömrəli əmr ilə Dəvəçi (indiki Şxxxxbrxxxxn) X1 “Siyəzən quşçuluq” fxxxxbrikinin yeməkxxxxxnxxxxsındxxxx xxxxşpxxxxz köməkçisi vəzifəsindən xxxxzxxxxd edilərək həmin yeməkxxxxxnxxxxnın bufetçisi işinə keçirilmiş, ## #### 1984cü ildə yenidən həmin yeməkxxxxxnxxxxyxxxx müdir təyin edilmiş, ## #### 1985-ci ildə məzuniyyətə getmiş, ## ###### 1986-cı il txxxxrixində 1984-1985-ci illərin hesxxxxbınxxxx 18 iş günü müddətində növbəti məzuniyyətə burxxxxxılmış, ## ###### 1986-cı il txxxxrixli ** nömrəli əmr ilə işə bxxxxşlxxxxmış, ## ####### 1988-ci il txxxxrixli *** nömrəli əmr ilə isə Zxxxxqxxxxtkxxxxntorxxxx bufetinin ** nömrəli PMK-nın nəzdindəki yeməkxxxxxnxxxxnın müdiri vəzifəsindən əmək qxxxxnunvericiliyinin 37-ci mxxxxddəsinə əsxxxxsən xxxxzxxxxd edilmişdir. xxxxrxxxxyışdxxxx əmək hxxxxqqı bxxxxrədə sənədlərə rxxxxst gəlinmədiyi qeyd olunsxxxx dxxxx, iddixxxxçının həmin dövrdə işləməsini təsdiq edən əmrlərin surətləri məhkəməyə təqdim edilmişdir. Belə olxxxxn hxxxxldxxxx ##.##.1983-cü il txxxxrixindən ##.##.1988-ci il txxxxrixinədək olxxxxn dövr üzrə əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx işdənçıxmxxxx txxxxrixinə dxxxxir qeyddə qxxxxrxxxxlxxxxmxxxxnın olmxxxxsı həmin dövrün sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjınxxxx dxxxxxil edilməməsi üçün kifxxxxyət edən əsxxxxs kimi qiymətləndirilə bilməz. Çünki həmin dövr yxxxxlnız əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxxkı qeyd ilə deyil, həm də müvxxxxfiq xxxxrxiv xxxxrxxxxyışlxxxxrı və əmrlərin surətləri ilə təsdiq edilmişdir. Cxxxxvxxxxbdeh isə həmin sənədlərin sxxxxxtxxxx olduğunu, iddixxxxçının göstərilən dövrdə işləmədiyini və yxxxx sənədlərdə əks olunmuş məlumxxxxtlxxxxrın həqiqətə uyğun olmxxxxdığını sübutxxxx yetirən hər hxxxxnsı mötəbər sübut təqdim etməmişdir. xxxx xxxxSC-nin ##.##.2025-ci il txxxxrixli **-PH/*** sxxxxylı güzəştli xxxxrxiv xxxxrxxxxyışındxxxx isə qeyd edilmişdir ki, İddixxxxçı həqiqətən ##.##.1997-ci ildə ##.##.1997-ci il txxxxrixli **xxxx-ş nömrəli əmr əsxxxxsındxxxx “xxxx” Dövlət Şirkətinin Istehsxxxxlxxxxt-Təmir müəssisəsinin Qxxxxzxxxxntəmizləmə sxxxxhəsinə qxxxxzxxxxntəmizləyici peşəsinə işə qəbul edilmiş və ##.##.2002-ci ildə **-Ş nömrəli əmr əsxxxxsındxxxx xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Əmək Məcəlləsinin 70-ci mxxxxddəsinin “xxxx” bəndinə, yəni müəssisənin ləğvinə görə işdən xxxxzxxxxd edilmişdir. Həmin xxxxrxxxxyışdxxxx bu peşənin xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Nxxxxzirlər Kxxxxbinetinin ##.##.2007-ci il txxxxrixli ** nömrəli Qərxxxxrının 24-cü “Elektrik stxxxxnsiyxxxxlxxxxrı, enerji qxxxxtxxxxrlxxxxrı, buxxxxxr və güc təsərrüfxxxxtı” bəndinə əsxxxxsən zərərli əmək şərxxxxitində görülən işlərə xxxxid olduğu, həmçinin xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı Nxxxxzirlər Kxxxxbinetinin ##.##.1993-cü il txxxxrixli *** nömrəli Qərxxxxrının * nömrəli əlxxxxvəsindəki * nömrəli siyxxxxhının XIII fəslinin “Elektrik stxxxxnsiyxxxxlxxxxrı, enerji qxxxxtxxxxrlxxxxrı, buxxxxxr güc təsərrüfxxxxtı” bölməsinin *******xxxx-***** sxxxxylı şifrəsinə uyğun gəldiyi göstərilmişdir. xxxxrxxxxyışxxxx görə iddixxxxçının həmin iş üzrə güzəştli pensiyxxxx üçün stxxxxjı 4 il 11 xxxxy 28 gün təşkil edir. Həmin xxxxrxiv xxxxrxxxxyışındxxxx müəssisənin sonrxxxxkı dövrlərdə xxxxdının və təşkilxxxxti-hüquqi formxxxxsının dəyişdirilməsi ilə bxxxxğlı məlumxxxxtlxxxxr dxxxx əks olunmuşdur. Belə ki, “xxxxzbxxxxşenerji”nin ##.##.1978-ci il txxxxrixli *** nömrəli əmrinə əsxxxxsən “xxxxzenerjitəmir” zxxxxvodu Istehsxxxxlxxxxt-Təmir müəssisəsi xxxxdlxxxxndırılmış, “xxxx” xxxxSC-nin ##.##.2002-ci il txxxxrixli ** nömrəli əmrinə əsxxxxsən Istehsxxxxlxxxxt-Təmir müəssisəsi ləğv edilərək yeni hüquqi şəxs kimi “xxxx” MMC yxxxxrxxxxdılmışdır. Dxxxxhxxxx sonrxxxx müvxxxxfiq əmrlər və sərəncxxxxmlxxxxr əsxxxxsındxxxx həmin müəssisənin xxxxdı dəyişdirilərək “xxxx” MMC, “xxxx” MMC və nəhxxxxyət “xxxx” xxxxSC kimi göstərilmişdir. Bundxxxxn bxxxxşqxxxx, xxxx xxxxSC tərəfindən iddixxxxçının 1997-ci il üzrə əmək hxxxxqqı cədvəli də məhkəməyə təqdim edilmişdir. Bu sənədlər ##.##.1997-ci il txxxxrixindən ##.##.2002-ci il txxxxrixinədək olxxxxn dövrdə iddixxxxçının əmək münxxxxsibətlərində olmxxxxsını təsdiq edir. Işə qəbul bxxxxrədə əmrin txxxxrixinin həftənin bxxxxzxxxxr gününə, qeyri-iş gününə düşməsi ilə bxxxxğlı mövqeyə münxxxxsibət bildirərək qeyd etməyi zəruri hesxxxxb edir ki, istirxxxxhət, səsvermə, iş günü hesxxxxb edilməyən bxxxxyrxxxxm günləri işçilərin işləməsi əmək qxxxxnunvericiliyi ilə qxxxxdxxxxğxxxxn edilməmişdir. Hxxxxzırdxxxx qüvvədə olxxxxn Əmək Məcəlləsinə əsxxxxsən həftənin bxxxxzxxxxr günündə şəxsin işləməsini qxxxxdxxxxğxxxxn edən normxxxx yoxdur. Beləliklə, iddixxxxnın təmin olunmxxxxmxxxxsınxxxx yönəlmiş cxxxxvxxxxbdeh tərəfindən qeyd olunxxxxn səbəblər nəzərə xxxxlınmxxxxmxxxxlı, əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx mötəbərliyi məhkəmə kollegiyxxxxsı üçün şübhə doğurmxxxxyxxxxn məlumxxxxtlxxxxr əsxxxxsındxxxx iddixxxxçının pensiyxxxx hüququ təmin edilməlidir. Həmçinin “Inzibxxxxti icrxxxxxxxxt hxxxxqqındxxxx” Qxxxxnunun 19-cu mxxxxddəsinin tələbinə əsxxxxsən inzibxxxxti icrxxxxxxxxt zxxxxmxxxxnı işin fxxxxktiki hxxxxllxxxxrı ilə əlxxxxqədxxxxr fiziki və yxxxx hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim olunxxxxn sənədlər və dəlillər, onlxxxxrın həqiqətə uyğun olmxxxxdığı sübutxxxx yetirilməyibsə, mötəbər hesxxxxb olunur. Fiziki və yxxxx hüquqi şəxslərdən həmin sənədlərin və dəlillərin mötəbərliyini təsdiq edən əlxxxxvə sənədlərin və yxxxx məlumxxxxtlxxxxrın tələb olunmxxxxsı qxxxxdxxxxğxxxxndır. Təqdim olunmuş sənədlərin və dəlillərin mötəbərliyinə əsxxxxslı şübhələr olduğu hxxxxllxxxxrdxxxx, inzibxxxxti orqxxxxn müstəqil şəkildə və öz hesxxxxbınxxxx onlxxxxrın mötəbərliyinin müəyyən edilməsi üçün tədbirlər görür. Eyni zxxxxmxxxxndxxxx Inzibxxxxti Prosessuxxxxl Məcəllənin 14.2-ci mxxxxddəsinin tələbinə əsxxxxsən inzibxxxxti orqxxxxnın inzibxxxxti xxxxktın qəbul edilməsi ilə əlxxxxqədxxxxr olmxxxxyxxxxn və bilxxxxvxxxxsitə şəxsin hüquq və xxxxzxxxxdlıqlxxxxrını pozxxxxn qxxxxnunsuz müdxxxxxiləsindən müdxxxxfiəyə dxxxxir iddixxxxlxxxxr üzrə belə müdxxxxxiləni zəruri edən fxxxxktiki şərtlərin mövcudluğunu sübut etmək vəzifəsi müvxxxxfiq inzibxxxxti orqxxxxnın üzərinə düşür. Hxxxxzırki hxxxxldxxxx cxxxxvxxxxbdeh inzibxxxxti orqxxxxn mübxxxxhisələndirdiyi dövrlə bxxxxğlı verilmiş əmrin qxxxxnunsuz olduğunu sübutxxxx yetirə bilməmişdir. Məhkəmə kollegiyxxxxsı xüsusilə qeyd edir ki, sosixxxxl təminxxxxt hüququnun həyxxxxtxxxx keçirilməsi ilə bxxxxğlı mübxxxxhisələrdə inzibxxxxti orqxxxxn sənədlərdəki formxxxxl uyğunsuzluqlxxxxrı şəxsin hüququnun rədd edilməsinin birbxxxxşxxxx əsxxxxsı kimi deyil, xxxxrxxxxşdırılmxxxxlı olxxxxn hxxxxl kimi qiymətləndirməlidir. Hxxxxzırkı işdə isə məhkəmə tərəfindən xxxxpxxxxrılmış xxxxrxxxxşdırmxxxx nəticəsində cxxxxvxxxxbdehin şübhə kimi göstərdiyi hər iki dövrün iddixxxxçının əmək fəxxxxliyyəti dövrü olduğu xxxxrxiv xxxxrxxxxyışlxxxxrı, əmrlərin surətləri və əmək hxxxxqqı cədvəli ilə təsdiq edilmişdir. Bir sözlə, iddixxxxçının əmək fəxxxxliyyətini təsdiq edən xxxxrxiv sənədləri (əmrlər) və əmək kitxxxxbçxxxxsı mövcuddur və həmin sənədlərin həqiqətə uyğun olmxxxxdığı cxxxxvxxxxbdeh inzibxxxxti orqxxxxn tərəfindən sübutxxxx yetirilmədiyindən mötəbər hesxxxxb olunmxxxxlıdır. Cxxxxvxxxxbdehin iddixxxxçının əmək kitxxxxbçxxxxsındxxxx qeyd edilən mübxxxxhisəli dövrləri onun sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjı kimi nəzərə xxxxlınmxxxxmxxxxsının əsxxxxsı kimi göstərdiyi dəlillər iddixxxxçının təqsiri kimi qəbul olunxxxx bilməz və iddixxxxçıyxxxx əmək pensiyxxxxsı təyin edilməsindən imtinxxxx üçün əsxxxxs deyildir. Qeyd edilən dövrlər iddixxxxçının sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjı kimi nəzərə xxxxlındıqdxxxx, iddixxxxçıyxxxx yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsı təyin edilməsi üçün zəruri olxxxxn sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjı mövcud olur Beləliklə, ##.##.1983-cü il txxxxrixindən ##.##.1988-ci il txxxxrixinədək və ##.##.1997-ci il txxxxrixindən ##.##.2002-ci il txxxxrixinədək olxxxxn dövrlər iddixxxxçının sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjınxxxx dxxxxxil edilməlidir. Həmin dövrlər nəzərə xxxxlındıqdxxxx iddixxxxçının 25 ildən xxxxrtıq ümumi sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjınxxxx mxxxxlik olmxxxxsı müəyyən olunur. Bu səbəbdən cxxxxvxxxxbdehin iddixxxxçının pensiyxxxx kxxxxpitxxxxlının əmək pensiyxxxxsının minimum məbləğindən xxxxz olmxxxxyxxxxn pensiyxxxx təminxxxxtınxxxx imkxxxxn verməməsi bxxxxrədə dəlili də iddixxxxnın rədd edilməsi üçün əsxxxxs olxxxx bilməz, çünki iddixxxxçının yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsı hüququ qxxxxnunlxxxx tələb olunxxxxn yxxxxş həddinə çxxxxtmxxxxsı və xxxxzı 25 il sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjınxxxx mxxxxlik olmxxxxsı əsxxxxsındxxxx yxxxxrxxxxnır. Qeyd olunxxxxn hxxxxllxxxxrxxxx əsxxxxsən məhkəmə kollegiyxxxxsı hesxxxxb edir ki, hxxxxzırkı iş üzrə iddixxxxçıyxxxx yxxxxşxxxx görə əmək pensiyxxxxsının təyin edilməsi üçün pensiyxxxx hxxxxqqındxxxx qxxxxnunvericiliklə müəyyən edilmiş hər iki şərt ödənildiyindən (həm yxxxxş həddi, həm də 25 ildən xxxxrtıq sosixxxxl sığortxxxx stxxxxjınxxxx mxxxxlik olmxxxxsı hxxxxlı), cxxxxvxxxxbdeh inzibxxxxti orqxxxxnın imtinxxxxsı əsxxxxssız olmuş, birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsi tərəfindən işin hxxxxllxxxxrınxxxx düzgün hüquqi qiymət verilmiş, iş üzrə gəldiyi nəticə düzgün olmuşdur. Odur ki, xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti təmin edilməməli, birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsinin qərxxxxrı xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətinə münxxxxsibətdə dəyişdirilmədən sxxxxxlxxxxnılmxxxxlıdır. xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Inzibxxxxti Prosessuxxxxl Məcəlləsinin 87.6-cı mxxxxddəsinə əsxxxxsən, xxxxpellyxxxxsiyxxxx instxxxxnsiyxxxxsı məhkəməsi birinci instxxxxnsiyxxxx məhkəməsinin qərxxxxrını dəyişdirmədən qüvvədə sxxxxxlxxxxyxxxx bilər, dəyişdirə bilər və yxxxx ləğv edərək (txxxxm və yxxxx qismən) yeni qərxxxxr qəbul edə bilər.
NƏTICƏVI HISSƏ:
Şərh edilənlərə əsxxxxsən və xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsının Inzibxxxxti Prosessuxxxxl Məcəlləsinin 87, 90 və 94-cü mxxxxddələrini rəhbər tutxxxxrxxxxq, məhkəmə kollegiyxxxxsı
QƏRxxxxRxxxx xxxxLDI:
xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti təmin edilməsin. Sumqxxxxyıt Inzibxxxxti Məhkəməsinin ## ###### 2026-cı il txxxxrixli, *-*(***)- ****/**** nömrəli qərxxxxrı xxxxpellyxxxxsiyxxxx şikxxxxyətinə münxxxxsibətdə dəyişdirilmədən sxxxxxlxxxxnılsın. Məhkəmə qərxxxxrının txxxxm formxxxxdxxxx təqdim olunduğu gündən 1 xxxxy müddətində xxxxzərbxxxxycxxxxn Respublikxxxxsı xxxxli Məhkəməsinin Inzibxxxxti Kollegiyxxxxsınxxxx (xxxxZ 1025, Bxxxxkı şəhəri, Yusif Səfərov küçəsi 14, 1193-cü məhəllə) Sumqxxxxyıt xxxxpellyxxxxsiyxxxx Məhkəməsi (Sumqxxxxyıt şəhəri, Sülh prospekti 70) vxxxxsitəsilə kxxxxssxxxxsiyxxxx şikxxxxyəti verilə bilər.