Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(001)-17/2025 31.01.2025 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi İbrahimova Aytəkin Nazim qızının sədrliyi, məhkəmənin məsləhətçisi (məhkəmə iclas katibi) Rəhimova Aynurə Şirzad qızının katibliyi, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının nümayəndəsi Nümayəndə, Şəxs nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 430.4-cü maddəsi ilə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən tərtib olunmuş inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış materiala məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İşin faktiki halları:
1. Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən Şəxs barəsində İXM-in 430.4-cü maddəsi ilə tərtib olunmuş xx.xx.2024-cü il tarixli, EP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokola əsasən Şəxs xx.xx.2022-ci il tarixdə 18521.00 ABŞ dolları məbləğində olan vəsaiti bank hesabından xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, həmin vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmiş, valyuta vəsaitini geri qaytarmamışdır. Xəta 05 noyabr 2024-cü il tarixdə hüquqi şəxsin qeyd olunan ünvanında törədilmişdir.
2. Məhkəmə iclasında Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının nümayəndəsi Nümayəndə bildirmişdir ki, Şəxs tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixdə 18521.00 ABŞ dolları məbləğində olan vəsait bank hesabından xaricə köçürülmüş, lakin 2 il müddət keçməsinə baxmayaraq, həmin vəsait hesabına alınan mallar ölkəyə idxal edilməmiş və ya valyuta vəsaitini geri qaytarılmamışdır. Məhkəmədən cəmiyyətin inzibati qaydada məsuliyyətə cəlb edilməsini xahiş etmişdir.
3. Məhkəmə iclasında Şəxs nümayəndəsi X2 bildirmişdir ki, inzibati xəta haqqında protokolun tərtib olunmasına səbəb texniki səhvə görə ******* nömrəli müqavilənin FTL 0122 nömrə kimi yazılmasıdır. Sizə təqdim etdiyimiz sənədlərdən də görünür ki, eyni məbləğdən söhbət gedir. Sadəcə müqavilə nömrəsi səhv getdiyindən həmin məbləğ bəyan olunmamış kimi göstərilmişdir. Eyni zamanda məhkəmə iclasında o da göstərilmişdir ki, qeyd edilən texniki səhvlə bağlı, yəni texniki səhvin aradan qaldırılması ilə bağlı Dövlət Gömrük Komitəsinə müraciət etmişlər və komitə tərəfindən xx.xx.2025-ci il tarixli, 3-33-1100/2-000301/2025 nömrəli məktubla bildirmişlər ki, müraciət araşdırılması üçün icraata götürülmüşdür. İş materiallarında olan və məhkəmə tərəfindən tədqiq edilmiş:
4. xx.xx.2021-ci il tarixli, ***-**** nömrəli müqavilədən görünür ki, “X5 Sağ.Hiz.İç. ve Dış Tic. LTD Şti” şirkəti ilə Şəxs arasında müqavilə bağlanmışdır.
5. xx.xx.2022-ci il tarixli köçürmə ərizəsindən görünür ki, Şəxs tərəfindən "xxxx" ASC-də olan hesabdan 18521.00 ABŞ dolları məbləğində pul vəsaiti “X5 Sağ.Hiz.İç. ve Dış Tic. LTD Şti” şirkətinin hesabına köçürülmüşdür.
6. "xxxx" ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına göndərilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, 13002-01/78 nömrəli məktubdan və ona əlavə edilmiş çıxarışdan görünür ki, qabaqcadan ödəniş etmiş, lakin köçürmələr üzrə idxalı təsdiq edən müvafiq sənədləri "xxxx" ASC-yə tam olaraq təqdim etməyən müştərilər arasında Şəxs də olmuşdur. Məhkəmənin əsaslandırması və mövqeyi:
7. Beləliklə, müəyyən edilmişdir ki, Şəxs 18521.00 ABŞ dolları məbləğində xarici valyutada olan vəsaiti xx.xx.2022-ci il tarixdə bank vasitəsilə Azərbaycan Respublikasından kənara köçürmüş və 18521.00 ABŞ dolları dəyərində malların ölkəyə idxalını təsdiq edən gömrük bəyannaməsi və ya idxal olunan xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd təqdim edilməmiş, qabaqcadan ödənilmiş valyuta vəsaiti xaricdən geri qaytarılmamışdır.
8. Belə ki, Şəxsn səlahiyyətli nümayəndəsi bildirsə də ki, müqavilə nömrəsi səhv yazılmışdır, həm məhkəmə iclas zalında müəyyən edilmiş, həm də ********* PİN kodlu sənəddən görünür ki, 18521.00 ABŞ dolları məbləğində vəsait hər hansı bir bəyannaməyə bağlı deyildir. Mərkəzi Bank tərəfindən tərtib edilmiş protokol xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə ilə bağlıdır. Ölkəyə mal gəlsə də bəyannamə olmadığından müəyyən etmək mümkün olmur ki, ölkəyə gətirilən mal həmin məbləğin qarşılığında gətirilmişdir. İnvoyslar tamamilə fərqlidir. Ona görə də protokol tərtib edilmiş məbləğ hal-hazırda bəyan olunmamış qalmaqdadır. Bundan başqa MMC-in təqdim edtdiyi sənədlərdən də görünür ki, məbləğlər eyni olsa da protokol tərtib edilən 18521.00 ABŞ dolları dəyərində məbləğ ******* nömrəli müqaviləyə bağlıdır, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə isə FTL-0122 nömrəli müqavilədir.
9. Azərbaycan Respublikası Mərkəzi X3 xx.xx.2016-cı il tarixli 45/1 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının rezidentlərinin xarici valyutada, habelə qeyri-rezidentlərin milli və xarici valyutada əməliyyatlarının aparılması Qaydaları”nın 4.3.1.3-cü bəndinə əsasən qabaqcadan ödəniş aparıldıqda banka ödənişin təyinatını, şərtlərini və məbləğini əks etdirən sənəd təqdim edilir. Qabaqcadan ödəniş müqabilində malların ölkəyə idxalını (xidmətlərin göstərilməsini) təsdiq edən gömrük bəyannaməsi (xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd) banka təqdim olunmalıdır və ya xeyrinə qabaqcadan ödənişin edildiyi şəxs və ya üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmalıdır. Müvafiq sənədlər ödənişin aparıldığı gündən ən geci 2 (iki) il müddətində banka təqdim edilmədikdə və ya qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmadıqda və bu zaman idxal edilməyən malların (göstərilməyən xidmətlərin) və ya geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10000 (on min) ABŞ dolları ekvivalenti məbləğindən çox olduqda, bank tərəfindən qabaqcadan ödəniş əməliyyatına dair bütün sənədlər 5 (beş) iş günü ərzində Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim edilir.
10. İXM-in 430.4-cü maddəsinə əsasən avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə vəzifəli şəxslər inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin on faizindən iyirmi faizinədək məbləğdə, hüquqi şəxslər inzibati xətanın obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin iyirmi faizindən otuz faizinədək məbləğdə cərimə edilir.
11. Yuxarıda qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, Şəxs tərəfindən İXM-in 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsi tam sübuta yetirilir.
12. Məhkəmə iclasında Şəxs məsuliyyətini yüngülləşdirən və ya ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədi.
13. İXM-in 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur.
14. İXM-in 9.1-ci maddəsinin tələbinə görə inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır.
15. İXM-in 84-cü maddəsinə görə inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir.
16. İXM-in 31.3-cü maddəsinə görə hüquqi şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, inzibati xətanın xarakteri, inzibati xəta nəticəsində hüquqi şəxsin əldə etdiyi xeyrin həcmi və ya onun maraqlarının təmin edilməsinin xarakteri və dərəcəsi, hüquqi şəxsi xarakterizə edən hallar, o cümlədən onun maliyyə və əmlak vəziyyəti, xeyriyyəçilik və ya digər ictimai faydalı fəaliyyətlə məşğul olması, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır.
17. Beləliklə məhkəmə, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi şəxsin törətdiyi inzibati xətanın xarakterini, inzibati xəta nəticəsində onun maraqlarının təmin edilməsinin dərəcəsini, hüquqi şəxsi xarakterizə edən halları, məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların olmamasını nəzərə alaraq hesab edir ki, Şəxs İXM-in 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinməli və barəsində inzibati xətanın obyekti olmuş valyuta vəsaitinin dəyəri həcmində cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq olunmalıdır.
18. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 40, 43, 48-50, 114-115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
qərara aldı:
Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və barəsində inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş 18521.00 (on səkkiz min beş yüz iyirmi bir) ABŞ dolları valyuta vəsaiti məbləğinin 20% (iyirmi faizi) miqdarında olan 3704,2 (üç min yeddi yüz dörd dollar iyirmi sent) ABŞ dolları, yəni (Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının müəyyən etdiyi məzənnə üzrə 1 ABŞ dolları – 1,7 manat) 6297,14 (altı min iki yüz doxsan yeddi manat on dörd qəpik) manat məbləğində cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 129-cu maddəsində müəyyən edilmiş qaydada Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər.
Hakim: Aytəkin İbrahimova