Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(001)-1991/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(001)-1991/2023 31.05.2023 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Sadıqova Aynurə Vahid qızının sədrliyi, məhkəmənin məsləhətçisi (məhkəmə iclas katibi) X10 katibliyi, X3, şikayət vermiş şəxs X4 iştirakları ilə, X4 Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin Mərkəzi İnformasiya Sistemi vasitəsilə qeydə alınmış İXM-in 346.1-ci maddəsi ilə cərimə edilməyi ilə bağlı xx.xx.2023cü il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərardan verdiyi şikayətə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: X1 Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin Mərkəzi İnformasiya Sistemi vasitəsilə qeydə alınmış İXM-in 346.1-ci maddəsi ilə cərimə edilməyi ilə bağlı xx.xx.2023cü il tarixli elektron qərardan verdiyi şikayət məhkəməyə daxil olmuşdur. X5 şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, 13 may 2023-cü il tarixdə saat 15 radələrində etibarnamə əsasında idarə etdiyi “KİA Picanto” markalı, **-CF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili ilə Nərimanov rayonu, Gənclik dairəsində avtomobillərin park edilməsi üçün nəzərdə tutulan hissədə avtomobilini saxlamışdır. Bir müddət sonra avtomobilinə əyləşib hərəkət etdikdən sonra guya durma qaydasını pozmağı ilə bağlı “Asanpay” kabinetinə məlumat (EQ14473468 saylı protokol), fotoşəkillər və həmin protokolun eyni tarixdən qərarlı olması barədə məlumat yerləşdirilmişdir. Həmin fotoşəkillərdə avtomobilin durmasını qadağan edən (X9 Qanunun İİİ hissəsində olan “Qadağan nişanları” bölməsinin 3.28) nişanın təsiri altında olduğu görünmür, yəni ümumiyyətlə həmin yerdə durmanı qadağan edən nişanlar mövcud deyildir, əksinə həmin ərazi avtomobillərin park edilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur. Elektron kabinetə yerləşdirilmiş fotoşəkillərdə avtomobilinin park edilməsi üçün olan yerdə digər avtomobillərin arasında dayandığı məlum olur. Yəni, Qanuna əsasən inspektor bu qayda pozuntusunu sübut etmək üçün avtomobilin fotoşəklini qadağanedici nişanla birgə çəkməlidir. Həmin əraziyə nəzər yetirdikdə görünür ki, dairədə avtomobillərin park edilməsi üçün yerdə sıra cizgiləri çəkilmişdir. Belə olan halda İXM-nin 346.1-ci maddəsi ilə xəta törətmədiyi halda ona qanunsuz cərimə tətbiq edilmişdir. “X9” Qanunun 52-ci maddəsinə görə nizamlama vasitələrində başqa göstəriş nəzərdə tutulmamışdırsa, nəqliyyat vasitələrinin yolun sağ tərəfində - yol çiyinində, yol çiyini olmadıqda isə yolun hərəkət hissəsinin kənarında bir cərgədə dayanmasına və durmasına icazə verilir. Ona görə də, hər hansı inzibati xəta törətmədiyimdən DİN BDYPİ tərəfindən İXM-nin 346.1-ci maddəsi ilə barəsində tərtib edilmiş 13 may 2023-cü il tarixli elektron qərar ləğv edilməli və inzibati işin icraatına xitam verilməlidir. Məhkəmə iclasında şikayət vermiş şəxs X5 şikayətin məzmununa uyğun çıxış edərək, barəsində İXM-in 346.1-ci maddəsi ilə qəbul edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli elektron qərarın qərarın ləğv edilməsi və barəsində başlanan inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında qərarından şikayət verilən orqanın nümayəndəsi Emil Qanbayev bildirmişdir ki, X5 tərəfindən şikayətdə göstərilən dəlillər əsassızdır. Onun barəsində əsaslı olaraq İXM-in 346.1-ci maddəsi ilə inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərar qəbul edilmişdir. Məhkəmə iclasında Emil Qanbayev ona verilmiş suallara cavab olaraq bildirmişdir ki, inzibati tənbeh vermə haqqında qərar elektron qaydada tərtib olunmuşdur. Buna görə də, X5 tərəfindən İXM-in 346.1-ci maddəsində nəzərdə tutula inzibati xətanı törətməsinə dair iş materiallarını və ya həmin maddədə nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə əsas vermiş sənədlər şəxsin elektron kabinetinə yerləşdirilmişdir. Həmçinin, X4 avtomobili “X9” Azərbaycan Respublikası Qanununun 52-ci maddəsinin 4-cü bəndində göstərilən konkret olaraq hansı yerdə saxlaması barədə məlumatı olmadığını bildirmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq, şikayət vermiş şəxsin izahatını dinləyərək belə nəticəyə gəlir ki, X5 tərəfindən verilmiş şikayət təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: DİN BDYPİ-nin X2 qeydə alınmış xx.xx.2023-cü il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında qərardan görünür ki, X5 İXM-in 346.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinib, 20 manat məbləğində inzibati cərimə olunmuşdur. Məhkəmə inzibati xəta haqqında iş üzrə materiala əlavə edilmiş sənədləri və foto şəkilləri şikayətin dəlilləri ilə əlaqəli şəkildə araşdıraraq belə nəticəyə gəlir ki, verilmiş şikayət təmin edilməli və X4 barasində başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə üzrə icraata xitam verilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan sənədlərin tədqiqi zamanı müəyyən edilmişdir ki, X5 etibarnamə əsasında idarə etdiyi “KİA Picanto” markalı, **-CF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilinə dair “X9” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 52-ci maddəsinin 4-cü bəndində nəzərdə tutulmuş qadağan edilən yerdə dayandığı üçün Azərbaycan Respulikası İXM-nin 346.1-ci maddəsi ilə barəsində elektron qaydada inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilmişdir. Lakin, iş materiallarına əlavə edilmiş fotoşəkillərdən avtomobilin saxlanıldığı ərazidə hər hansı qadağanedici nişanın olubolmamasını müəyyən etmək mümkün olmur. Həmçinin, iş materialları ilə inzibati tənbeh vermə haqqında qərardan şikayət vermiş şəxs X5 tərəfindən avtomobilin “X9” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 52-ci maddəsinin 4-cü bəndində nəzərdə tutulmuş konkret olaraq hansı qadağan edilən yerdə dayanmasını da müəyən etmək mümkün deyil. Buna dair məkəmə iclasında iştirak edən qərarından şikayət verilən orqanın nümayəndəsinə sual verilsə də, o sözügedən qərarın onun tərəfindən tərtib edilmədiyini və konkret olaraq avtomobilin 52.4-cü maddədə sadalanan hansı yerdə dayanması barədə məlumatı olmadığını bildirmişdir. “Yol-hərəkəti haqqında” Azərbaycan Respublikası qanununun 59-cu maddəsinin İ bəndinə əsasən nizamlama vasitələrində başqa göstəriş nəzərdə tutulmamışdırsa, nəqliyyat vasitələrinin yolun sağ tərəfində — yol çiyinində, yol çiyini olmadıqda isə yolun hərəkət hissəsinin kənarında bir cərgədə dayanmasına və durmasına icazə verilir. Yanqoşqusu olmayan motosikletlər, mopedlər və velosipedlər yolun hərəkət hissəsinin kənarında iki cərgədə dayana və dura bilərlər. Həmin maddənin İV bəndinə əsasən aşağıdakı yerlərdə: 1) tramvay yollarında, habelə tramvay yollarının bilavasitə yaxınlığında, əgər bu, tramvayın hərəkətinə maneə yaradarsa; 2) dəmiryol keçidlərində, tunellərdə, habelə estakadalarda, körpülərdə (əgər həmin istiqamətdə üçdən az hərəkət zolağı varsa) və onların altında; 3) 1.1, 1.3 və 1.11 üfüqi nişanlanma xətləri ilə dayanmış nəqliyyat vasitəsi arasında məsafə 3 metrdən az olan yerlərdə; 4) piyada keçidlərində və onlara 5 metrdən az yaxınlıqda; 5) hərəkət hissəsində təhlükəli döngələrin və yolun uzununa profilinin qabarıq əyintili hissəsinin yaxınlığında — hər hansı bir istiqamətdə yolun görünmə sahəsi 100 metrdən az olduqda; 6) 1.1—1.4 nişanlama xətti, yaxud ayırıcı zolağı olan üçtərəfli yolayrıclarındakı yan keçidin qarşı tərəfində dayanma halları istisna olmaqla, hərəkət hissələrinin kəsişməsində və kəsişən hərəkət hissəsinin kənarından 5 metrdən az yaxınlıqda; 7) dayanacaq meydançasına, meydança olmadıqda isə ümumi istifadədə olan nəqliyyat vasitələrinin dayanacaq yerini işarə edən 5.12 və ya 5.13 yol nişanlarına 15 metrdən az yaxınlıqda; 8) nəqliyyat vasitəsi svetofor siqnallarının, yol nişanlarının qarşısını tutmaqla başqa sürücülərin bunları görməsinə mane olduğu və ya başqa nəqliyyat vasitələrinin hərəkətini (girmə və ya çıxma) qeyri- mümkün etdiyi, yaxud piyadaların hərəkəti üçün maneə yaratdığı yerlərdə; 9) nizamlama vasitələrində başqa göstəriş nəzərdə tutulmamışdırsa — səkilərdə; 10) 3.27 yol nişanının və bu nişanla birlikdə tətbiq edildikdə 1.4 nişanlanma xəttinin təsir zonalarında; 11) avtomagistrallarda və ya 5.3 nişanı ilə işarələnmiş yollarda 5.15 və ya 6.11 nişanları ilə işarələnmiş xüsusi dayanacaq meydançalarından kənarda dayanma qadağandır. İXM-in 346.1-ci maddəsinə əsasən dayanma və ya durma qaydalarını pozmağa görə - iyirmi manat məbləğində cərimə edilir. İXM-in 124.6-cı maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 346.1 346.2, 346-1.2, 346-1.3-cü və 346-1.4-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmiş şəxs nəqliyyat vasitəsinin yanında olmadığı hallarda inzibati xəta törətmiş şəxsin iştirakı olmadan foto və ya video çəkiliş aparılmaqla, nəqliyyat vasitəsinin istifadəçisi barədə inzibati tənbeh vermə haqqında qərar çıxarılır. İnzibati xəta hadisəsinin baş verdiyini və hansı nəqliyyat vasitəsinin sürücüsü tərəfindən törədildiyini sübut edən foto və ya video materiallar əlavə olunmaqla, həmin qərarın surəti nəqliyyat vasitəsinin ön şüşəsinə qoyulur. İnzibati tənbeh vermə haqqında qərar operativ nəqliyyat vasitəsində quraşdırılmış bort-kompüter vasitəsilə tərtib olunaraq dərhal müvafiq icra hakimiyyəti orqanının X2 yerləşdirilir və barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsə həmin qərar barədə bu Məcəllənin 125.2.1 və 125.2.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş qaydada məlumat verilir. İXM-in 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. İXM-in 8.2-ci maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. İXM-in 8.3-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. İXM-in 12.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. İXM-in 53.2-ci maddəsinə əsasən hər hansı şəxs barəsində başlanılmış inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraata, həmçinin onun inzibati xəta törədilməsinə aidiyyəti olmadıqda və ya təqsirliliyi sübuta yetirilmədikdə, o cümlədən təqsirliliyin sübuta yetirilməsində qanuna zidd olaraq əldə edilmiş sübutlardan istifadə edildikdə xitam verilir. İXM 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Göründüyü kimi, hazırki iş üzrə barəsində inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilmiş şəxsin inzibati xəta törədilməsinə aidiyyəti və inzibati xətanın törədilməsində təqsiri sübuta yetirilmir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, X5 tərəfindən verilmiş şikayət təmin edilməli, Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin Mərkəzi İnformasiya Sistemi vasitəsilə qeydə alınmış xx.xx.2023-cü il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərar ləğv edilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 128-130, 133-135-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: Şikayət təmin edilsin. Daxili İşlər Nazirliyi Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin Mərkəzi İnformasiya Sistemi vasitəsilə qeydə alınmış xx.xx.2023-cü il tarixli inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərar ləğv edilsin və X5 barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində işə baxan Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi vasitəsilə və ya birbaşa Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Aynurə Sadıqova