Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(001)-2297/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(001)-2297/2023 16.06.2023 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Tağıyev Vüsal Adıgözəl oğlunun sədrliyi, məhkəmənin məsləhətçisi (məhkəmə iclas katibi) Mirzəyev Anar Əkrəm oğlunun katibliyi ilə, «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 496.1-ci maddəsi ilə tərtib olunmuş inzibati xəta haqqında protokol üzrə toplanmış materiala məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Aksizli Mallar Baş Gömrük İdarəsi tərəfindən «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 barəsində İXM-in 496.1-ci maddəsi ilə tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, 14000-00425/23 nömrəli inzibati xəta haqqında protokol baxılması üçün Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Aksizli Mallar Baş Gömrük İdarəsi tərəfindən tərtib olunmuş xx.xx.2023-cü il tarixli, 14000-00425/23 nömrəli inzibati xəta haqqında protokola əsasən «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixli **********1408 və **********1457 sorğu nömrəli gömrük bəyannamələri ilə 2 (iki) ədəd “Tatra T158” markalı özüboşaldan yük avtomobilləri müvəqqəti saxlanc xüsusi gömrük prosedura altında rəsmişləşdirilmiş, həmin nəqliyyat vasitələri üçün nəzərdə tutulmuş müvəqqəti saxlanc müddətinin xx.xx.2023-cü il tarixdə başa çatmasına baxmayaraq nəqliyyat vasitələrinin rəsmiləşdirilməsi üçün Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Aksizli Mallar Baş Gömrük İdarəsinə müraciət olunmamışdır. Ona görə də «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 barəsində İXM-in 496.1-ci maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. İnzibati xəta haqqında işə baxılmanın vaxtı və yeri barədə qanunla müəyyən olunmuş qaydada proses iştirakçılarına məlumat verilmiş, lakin proses iştirakçıları məhkəməyə gəlməmiş və məhkəməyə işə baxılmanın təxirə salınması haqqında vəsatət verilməmişdir. Məhkəmə, qanunvericiliyin tələblərini rəhbər tutaraq, proses iştirakçılarının iştirakı olmadan işə baxılmanı mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, iş materiallarını araşdıraraq belə nəticəyə gəlir ki «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 İXM-in 496.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətmişdir. Belə ki, məhkəmədə tədqiq edilmiş və işdə olan **********1408 və **********1457 sorğu nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli gömrük bəyannamələrindən görünür ki, gömrük orqanına «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixdə gələn “Tatra T158” markalı özüboşaldan yük avtomobillərinə dair gömrük bəyannamələri verilmişdir. Məhkəmədə tədqiq edilmiş və işdə olan Gömrük prosedurları və ödənişləri şöbəsinin böyük inspektoru X2, Gömrük prosedurları və ödənişləri şöbəsinin böyük inspektoru X3 və “Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi” X6 nümayəndəsi X1 iştirakı ilə “Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi” X6 ünvanına gəlmiş **********1408 və **********1457 sorğu nömrəli gömrük bəyannamələrilə müvəqqəti saxlanca götürülmüş 2 (iki) ədəd “Tatra T158" markalı, özüboşaldan yük avtomobillərinin saxlanıldığı anbara gömrük baxışı keçirilmişdir. Gömrük baxışı keçirilən zaman məlum olmuşdur ki, qeyd edilən yük avtomobilləri anbarda toxunulmadan saxlanılır. Məhkəmədə tədqiq edilmiş və işdə olan müraciətdən görünür ki, “Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi” X7 tərəfindən Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinə müraciət olunaraq **********1408 və **********1457 sorğu nömrəli gömrük bəyannamələri ilə rəsmiləşdirilmiş yük avtomobillərinin müvəqqəti saxlanc müddətinin xx.xx.2023-cü il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixədək uzadılması xahiş edilmişdir. Məhkəmədə tədqiq edilmiş və işdə olan Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Aksizli Mallar Baş Gömrük İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, 14000-00425/23 nömrəli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixli **********1408 və **********1457 sorğu nömrəli gömrük bəyannamələri ilə 2 (iki) ədəd “Tatra T158” markalı özüboşaldan yük avtomobilləri müvəqqəti saxlanc xüsusi gömrük prosedura altında rəsmişləşdirilmiş, həmin nəqliyyat vasitələri üçün nəzərdə tutulmuş müvəqqəti saxlanc müddətinin xx.xx.2023-cü il tarixdə başa çatmasına baxmayaraq nəqliyyat vasitələrinin rəsmiləşdirilməsi üçün Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Aksizli Mallar Baş Gömrük İdarəsinə müraciət olunmamışdır. Məhkəmədə tədqiq edilmiş və işdə olan barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi şəxsin etibarnamə əsasında nümayəndəsi X1 izahatından görünür ki, «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 tərəfindən **********1408 və **********1457 sorğu nömrəli gömrük bəyannamələri 2 (iki) ədəd “Tatra T158" markalı, özüboşaldan yük avtomobilləri müvəqqəti saxlanc gömrük proseduru altında rəsmişləşdirilmiş, müddət bitməsinə baxmayaraq sənədlərin çatışmaması ilə əlaqədar nəqliyyat vasitələrinin rəsmişlədirilməsi mümkün olmamışdır. Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsinin 176.1-ci maddəsinə əsasən saxlanc xüsusi gömrük prosedura müvəqqəti saxlanc və gömrük anbarı prosedurlarından ibarətdir. Malların saxlanc xüsusi gömrük prosedura altında yerləşdirilməsi qaydalarını müvafiq icra hakimiyyəti orqanı müəyyən edir. Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsinin 179.1-ci maddəsinə əsasən malların müvəqqəti saxlanc gömrük proseduru altında qalma müddəti onların və istifadə olunan nəqliyyat vasitəsinin xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla, gömrük bəyannaməsinin təqdim olunması üçün lazım olan vaxt nəzərə alınmaqla gömrük orqanı tərəfindən müəyyən edilir. Prosedur sahibinin əsaslandırılmış müraciəti olduqda, gömrük orqanı həmin müddəti bu Məcəllənin 179.2-ci maddəsinin göstərilən müddət çərçivəsində uzadır. Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsinin179.2-ci maddəsinə əsasən müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən ayrı-ayrı malların xassələrindən və xüsusiyyətlərindən asılı olaraq daha qısa müddət müəyyən edildiyi hallar istisna olmaqla, malların müvəqqəti saxlanc gömrük proseduru altında qalma müddəti 4 (dörd) aydan çox olmamalıdır. Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsinin 179.3-cü maddəsinə əsasən mallar müvəqqəti saxlanc xüsusi gömrük proseduru altında qalma müddəti başa çatanadək başqa gömrük proseduru altında yerləşdirilmək üçün bəyan edilməli və ya gömrük anbarında yerləşdirilməlidir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2013-cü il 27 avqust tarixli 229 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Malların saxlanc xüsusi gömrük proseduru altında yerləşdirilməsi Qaydaları”nın 3.2-ci bəndinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən ayrı-ayrı malların xassələrindən və xüsusiyyətlərindən asılı olaraq daha qısa müddət müəyyən edildiyi hallar istisna olmaqla, malların müvəqqəti saxlanc xüsusi gömrük proseduru altında qalma müddəti 4 (dörd) aydan çox olmamalıdır. İXM-in 496.1-ci maddəsinə əsasən malların saxlanca qoyulması və saxlanc qaydalarının (müddətlərinin) pozulmasına, o cümlədən gömrük və müvəqqəti saxlanc anbarlarında mallarla müxtəlif əməliyyatların aparılmasının müəyyən olunmuş tələblərinə və şərtlərinə riayət edilməməsinə fiziki şəxslər əlli manatdan yüz manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər yüz əlli manatdan iki yüz əlli manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç yüz manatdan beş yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir.. Yuxarıda sadalananlardan göründüyü kimi, hazırda baxılan iş üzrə məhkəmədə «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X4 İXM-in 496.1-ci maddəsi ilə təqsirli olduğu müəyyən edilir. Çünki iş materiallarından müəyyən edilmişdir ki, «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixli **********1408 və **********1457 sorğu nömrəli gömrük bəyannamələri ilə 2 (iki) ədəd “Tatra T158” markalı özüboşaldan yük avtomobilləri müvəqqəti saxlanc xüsusi gömrük prosedura altında rəsmişləşdirilmiş, həmin nəqliyyat vasitələri üçün nəzərdə tutulmuş müvəqqəti saxlanc müddətinin xx.xx.2023-cü il tarixdə başa çatmasına baxmayaraq nəqliyyat vasitələrinin rəsmiləşdirilməsi üçün Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi Aksizli Mallar Baş Gömrük İdarəsinə müraciət olunmamışdır. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə qeyd edir ki «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 tərəfindən İXM-in 496.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsi məhkəmədə tam sübuta yetirilmişdir. Ona görə də məhkəmə «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X4 İXM-in 496.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsiri məhkəmədə tam sübuta yetirildiyindən, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin hüquqi şəxs qismində inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi qənaətinə gəlmişdir. İXM-in 2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyinin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onların sağlamlığını, əhalinin sanitariya-epidemioloji salamatlığını, ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir. İXM-in 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. İXM-in 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. İXM-in 18.1-ci maddəsinə əsasən hüquqi şəxslər, o cümlədən xarici hüquqi şəxslər və xarici hüquqi şəxslərin filial və nümayəndəlikləri bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara görə inzibati məsuliyyətə cəlb olunurlar. İXM-in 18.5-ci maddəsinə əsasən hüquqi şəxs barəsində inzibati tənbeh yalnız hakim tərəfindən tətbiq edilir. İXM-in 21-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhunda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. İXM-in 31.3-cü maddəsinə əsasən, hüquqi şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, inzibati xətanın xarakteri, inzibati xəta nəticəsində hüquqi şəxsin əldə etdiyi xeyrin həcmi və ya onun maraqlarının təmin edilməsinin xarakteri və dərəcəsi, hüquqi şəxsi xarakterizə edən hallar, o cümlədən onunm maliyyə və əmlak vəziyyəti, xeyriyyəçilik və ya digər ictimai faydalı fəaliyyətlə məşğul olması, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmədə inzibati xəta törətmiş şəxs «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X4 əməlində İXM-in 32-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş məsuliyyəti yüngüləşdirən hallar və həmin Məcəllənin 33-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş məsuliyyəti ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Beləliklə, törədilmiş inzibati xətanın xarakteri, hüquqi şəxsin maliyyə və əmlak vəziyyətini, habelə məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların olmamasını nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 İXM-in 496.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinməli və hüquqi şəxs qismində barəsində həmin maddənin sanksiyası həddində inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və İXM-in 18, 40, 43, 48-51, 110, 114-117, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: «Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi» X7 Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 496.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və barəsində 300 (üç yüz) manat məbləğində inzibati cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Qərarın surəti, rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 129-cu maddəsində müəyyən edilmiş qaydada Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Vüsal Tağıyev