Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №3(001)-2609/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 3(001)-2609/2024 25.04.2024 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Bağırov Zamiq Rəşid oğlu, Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 232-1 və 510-cu maddələri ilə tərtib olunmuş inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış materialın baxılmağa hazırlanması zamanı müəyyən etdim: Məhkəmənin icraatına Bakı şəhər Binəqədi Rayon Polis İdarəsinin 7-ci Polis Bölməsi tərəfindən Şəxs barəsində İXM-in 232-1 və 510-cu maddələri ilə tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış material daxil olmuşdur. İş materialları təhlil olunarkən müəyyən etdim ki, Şəxs barəsində İXM-in 232-1 və 510-cu maddələri ilə olan xx.xx.2024-cü il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol düzgün tərtib olunmamışdır. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş “Cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi haqqında” qərardan görünür ki, həmin qərar xx.xx.2023-cü il tarixdə qəbul edilmiş, cinayət tərkibi olmadığından material üzrə cinayət işinin başlanması rədd edilmiş, Şəxs əməlində İXM-nin 232-1 və 510-cu maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların tərkib əlamətləri müəyyən edildiyindən inzibati məsuliyyət məsələsinin həlli üçün qərarın surəti Bakı şəhər Binəqədi Rayon Polis İdarəsinin 7-ci Polis Bölməsinə göndərilmişdir. Şəxs barəsində xx.xx.2024-cü il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmiş və inzibati xəta haqqında iş üzrə toplanmış material xx.xx.2024-cü il tarixdə məhkəməyə təqdim olunmuşdur. Halbuki, İXM-nin 510-cu maddəsinin sanksiyasında inzibati həbs tənbeh tədbiri nəzərdə tutulmuşdur. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 103.2-ci maddəsinə əsasən inzibati həbs nəzərdə tutan inzibati xəta haqqında protokol (prokurorun inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın başlanması haqqında qərarı və ya bu Məcəllənin 102.6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada tərtib etdiyi protokol) tərtib edildikdən dərhal sonra baxılması üçün hakimə göndərilir. Göründüyü kimi qanunvericilikdə inzibati həbs nəzərdə tutan inzibati xəta haqqında protokolun dərhal hakimə göndərilməsi nəzərdə tutulsa da, xx.xx.2024-cü il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokolun müşayiət məktubu xx.xx.2024-cü il tarixdə imzalanmış, həmin material isə xx.xx.2024-cü il tarixdə məhkəməyə daxil olmuşdur. Qeyd olunanlara əsasən səlahiyyətli orqan tərəfindən İnzibati Xətalar Məcəlləsinin protokolun (prokurorun qərarının) baxılması üçün göndərilməsi barədə müddəaları pozulmuşdur. Həmçinin inzibati xəta haqqında protokolda “İnzibati xətanın törədilməsi nəticəsində şəxsin sağlamlığına yüngül zərər vurulmuşdursa və ya maddi zərər yetirilmişdirsə, bu hallar barədə qeydlər” bölməsi mövcuddur, bununla yanaşı İXM-nin 100.1.9-cu maddəsinə əsasən inzibati xətanın törədilməsi nəticəsində şəxsin sağlamlığına yüngül zərər vurulmuşdursa və ya maddi zərər yetirilmişdirsə, bu hallar barədə qeydlər inzibati xəta haqqında protokolda göstərilməlidir. İXM-nin 232-1-ci maddəsi ilə məsuliyyət özgənin əmlakını qəsdən məhv etməyə və ya zədələməyə görə az miqdarda ziyan vurduqda yarandığından aparılmış araşdırma nəticəsində iş üzrə zərərçəkmiş şəxs müəyyən edilmişdir, inzibati xəta haqqında protokolda da zərər çəkmiş şəxs “X1” adlı şəxs olaraq qeyd edilmişdir. Lakin inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilən zaman zərərçəkmiş şəxsə maddi zərər yetirilməsi barədə hallar göstərilməmişdir. Bundan başqa qüvvədə olan qanunvericiliyin tələblərinə əsasən bir qayda olaraq hər bir şəxsə onun barəsində aparılan icraatla bağlı hüquq və vəzifələri dərhal izah edilməli, eləcə də onun hüquq və vəzifələrinin aydın olması barədə protokolda müvafiq qeyd aparılmalıdır. İnzibati xəta haqqında protokol həmin bölməsində barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin, həmçinin zərər çəkmiş şəxsin adı göstərilmişdir. Lakin heç biri tərəfindən protokol həmin hissədə imzalanmamışdır. Bu hal protokol qeyd olunan hissədə formal olaraq tərtib edilməsinə, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın iştirakçılarına hüquq və vəzifələrinin izah edilməməsinə dəlalət edir. İXM-in 100.2-ci maddəsinə əsasən protokol tərtib edilərkən, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsə və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinə, habelə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraatın digər iştirakçılarına bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hüquqları və vəzifələri izah edilir və bu barədə protokolda müvafiq qeyd aparılır. Əlavə olaraq İXM-in 100.3-cü maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan fiziki şəxsə və ya hüquqi şəxsin nümayəndəsinə inzibati xəta haqqında protokolun surəti verilir. İnzibati xəta haqqında protokolun surətinin Şəxs verilməsi ilə bölmədə sonuncunun ad, soyad, ata adı və xx.xx.2024-cü il tarixdə inzibati xəta haqqında protokolun surətini alması göstərilmişdir. Lakin həmin hissədə də Şəxs imzası mövcud deyildir. Odur ki, inzibati xəta haqqında protokolun surətinin barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsə verilməsi təmin edilməmişdir. Qeyd olunanlardan görünür ki, qanunvericilik İXM-in 100-cü maddəsində göstərilən tələbləri səlahiyyətli şəxsin üzərinə vəzifə kimi qoymaqla, qeyd olunan maddədə göstərilən tələblərə riayət olunmasını imperativ norma kimi müəyyən etmişdir. İXM-in 106.0.3-cü maddəsinə əsasən hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xətalar haqqında işlərə baxarkən inzibati xəta haqqında protokol və işin digər materialları bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq olaraq tərtib edilməsi məsələsini həll edir. İXM-in 106.0.5-ci maddəsinə əsasən hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xətalar haqqında işlərə baxarkən mahiyyəti üzrə baxılması üçün işdə kifayət qədər sübutların toplanması məsələsini həll edir. Nəticədə, inzibati xəta haqqında işin baxılmağa hazırlanması zamanı şəxs barəsində tərtib olunan inzibati xəta haqqında protokolun İXM-in tələblərinə uyğun tərtib olunmaması müəyyən edilmişdir ki, bu da işin mahiyyəti üzrə baxılmasına mane olur. Ona görə də, məhkəmə qanunvericiliyin tələblərini rəhbər tutaraq Şəxs barəsində İXM-in 232-1 və 510-cu maddələri ilə tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokolun geri qaytarılması qənaətinə gəlmişdir. İXM-in 109.1.6-cı maddəsinə görə inzibati xəta haqqında işin baxılmağa hazırlanması zamanı protokol və digər materiallar səlahiyyəti olmayan şəxslər tərəfindən tərtib edildikdə, protokol və digər sənədlər düzgün tərtib olunmadıqda, yaxud təqdim edilmiş materiallar natamam olduqda işə baxılarkən tamamlamaq mümkün olmadıqda, inzibati xətalar haqqında protokolun və ya digər sənədlərin onu tərtib etmiş orqana, vəzifəli şəxsə geri qaytarılması barəsində qərardad qəbul edilir. Beləliklə hesab edirəm ki, Şəxs barəsində İXM-in 232-1 və 510-cu maddələri ilə tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılmalıdır. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 109-cu maddəsini rəhbər tutaraq, qərara aldım: Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 232-1 və 510-cu maddələri ilə tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol və ona əlavə edilmiş sənədlər Bakı şəhər Binəqədi Rayon Polis İdarəsinə geri qaytarılsın. Hakim: Zamiq Bağırov