Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(001)-29/2025 10.01.2025 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi İbrahimova Aytəkin Nazim qızının sədrliyi, məhkəmənin məsləhətçisi (məhkəmə iclas katibi) Bayramov Tural Ural oğlunun katibliyi, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının nümayəndəsi Nümayəndə, Şəxs nümayəndəsi Bakı şəhəri 12 saylı Vəkil Bürosunun vəkili X1 iştirakı ilə, Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 430.4-cü maddəsi ilə tərtib olunmuş inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış materiala məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İşin faktiki halları:
1. Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən Şəxs barəsində İXM-in 430.4-cü maddəsi ilə tərtib olunmuş xx.xx.2024-cü il tarixli, EP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokola əsasən Şəxs xx.xx.2022-ci il tarixdə 10500.00 ABŞ dolları məbləğində olan vəsaiti bank hesabından xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, həmin vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmiş, valyuta vəsaitini geri qaytarmamışdır. Xəta 12 noyabr 2024-cü il tarixdə hüquqi şəxsin qeyd olunan ünvanında törədilmişdir.
2. Məhkəmə iclasında Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının nümayəndəsi Nümayəndə bildirmişdir ki, Şəxs tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixdə 10500.00 ABŞ dolları məbləğində olan vəsait bank hesabından xaricə köçürülmüş, lakin 2 il müddət keçməsinə baxmayaraq, həmin vəsait hesabına alınan mallar ölkəyə idxal edilməmiş və ya valyuta vəsaitini geri qaytarılmamışdır. Pul çıxarıldıqda məbləğlər gömrük bəyannamələrində açıq şəkildə görülür. Şirkətin bəyannaməsi səhvdir və bu da xx.xx.2022-ci il tarixdə xaricə köçürülmüş 10500.00 ABŞ dolları məbləğində olan vəsait hesabına alınan malların idxal edilib-edilməməsini müəyyən etməyə imkan vermir. Hətta təqdim edilmiş sənədlərdə də, avans kodlarının altında bəyannamələr əks olunmamaqdadır. Məhkəmədən cəmiyyətin inzibati qaydada məsuliyyətə cəlb edilməsini xahiş etmişdir.
3. Məhkəmə iclasında Şəxs nümayəndəsi Bakı şəhəri 12 saylı Vəkil Bürosunun vəkili X4 bildirmişdir ki, əllərində digər şirkətin invoysları vardır. Bu invoyslardan əlavə bir invoys daha var ki, həmin invoysda bu iki invoys birləşdirilmişdir. Onlar iki köçürmə etmişdir. İlk köçürmə 10500 ABŞ dolları, ikinci köçürmə isə 16700 ABŞ dolları dəyərində olmuşdur. Sonra onlara invoys göndərən şirkət həmin iki invoysa istinad etməklə ümumi bir invoys tərtib etmişdir. Həmin ümumiləşmiş invoysda digər iki invoysun birləşməsi oduğu qeyd olunmuşdur. Malların ölkəyə gətirilməsi ilə bağlı gömrük bəyannaməsi vardır. Şirkətin işlədiyi banka sorğu verilərsə, malların ölkəyə idxal olunması aşkar ediləcəkdir. Məhkəmədən Şəxs barəsində olan iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə tərəfindən tədqiq edilmiş:
4. xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, “SRL X5 San Tic” LTD şirkəti ilə Şəxs arasında müqavilə bağlanmışdır.
5. xx.xx.2022-ci il tarixli köçürmə ərizəsindən görünür ki, Şəxs tərəfindən "xxxx" ASC-də olan hesabdan 10500.00 ABŞ dolları məbləğində pul vəsaiti “SRL X5 San Tic” LLC şirkətinin hesabına köçürülmüşdür.
6. "xxxx" ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına göndərilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, 13002-01/80 nömrəli məktubdan və ona əlavə edilmiş çıxarışdan görünür ki, qabaqcadan ödəniş etmiş, lakin köçürmələr üzrə idxalı təsdiq edən müvafiq sənədləri "xxxx" ASC-yə tam olaraq təqdim etməyən müştərilər arasında Şəxs də olmuşdur. Məhkəmənin əsaslandırması və mövqeyi:
7. Beləliklə, müəyyən edilmişdir ki, Şəxs 10500.00 ABŞ dolları məbləğində xarici valyutada olan vəsaiti xx.xx.2022-ci il tarixdə bank vasitəsilə Azərbaycan Respublikasından kənara köçürmüş və 10500.00 ABŞ dolları dəyərində malların ölkəyə idxalını təsdiq edən gömrük bəyannaməsi və ya idxal olunan xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd təqdim edilməmiş, qabaqcadan ödənilmiş valyuta vəsaiti xaricdən geri qaytarılmamışdır.
8. **********7929 sorğu nömrəli X2 baxış keçirilərkən müəyyən olmuşdur ki, həmin YGB-nin Şəxs tərəfindən iddia edilən köçürmə ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Belə ki, YGB-nin 44-cü qrafasındakı məlumatlarla köçürmə sənədini eyniləşdirmək mümkün deyildir, yəni YGB-nin 4011-ci qrafasında qeyd edilən müqavilə 2820 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilədir, lakin ödənişin təyinatında 2821 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə nəzərdə tutulmuşdur. Bundan başqa YGB-nin 8001-ci qrafasında qeyd edilən invoys SRL**********678 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli invoysdur, lakin ödənişin təyinatında AZ101122 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli invoysdur. Odur ki, YGB-dəki müvafiq məlumatları köçürmə sənədləri ilə uyğunlaşdırmaq mümkün olmadığından həmin YGB-ni hazırda məhkəmənin icraatında olan işə aid etmək də mümkün deyildir. Məhkəmə onu qeyd edir ki, Dövlət Gümrük Komitəsindən alınmış avans kod (2********) üzrə portalda axtarış aparılan zaman Şəxs hazırki ödənişinə dair hər hansı digər YGB də aşkar edilməməkdədir.
9. Malların saxlanc xüsusi gömrük proseduru altında yerləşdirilməsi qaydalarının 3.3-cü bəndinə əsasən mallar müvəqqəti saxlanc xüsusi gömrük proseduru altında qalma müddəti başa çatanadək, digər gömrük proseduru altında yerləşdirilmək üçün bəyan edilməli və ya gömrük anbarında yerləşdirilməlidir.
10. Azərbaycan Respublikası Mərkəzi X3 xx.xx.2016-cı il tarixli 45/1 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının rezidentlərinin xarici valyutada, habelə qeyri-rezidentlərin milli və xarici valyutada əməliyyatlarının aparılması Qaydaları”nın 4.3.1.3-cü bəndinə əsasən qabaqcadan ödəniş aparıldıqda banka ödənişin təyinatını, şərtlərini və məbləğini əks etdirən sənəd təqdim edilir. Qabaqcadan ödəniş müqabilində malların ölkəyə idxalını (xidmətlərin göstərilməsini) təsdiq edən gömrük bəyannaməsi (xidmətlərin göstərilməsini təsdiq edən sənəd) banka təqdim olunmalıdır və ya xeyrinə qabaqcadan ödənişin edildiyi şəxs və ya üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmalıdır. Müvafiq sənədlər ödənişin aparıldığı gündən ən geci 2 (iki) il müddətində banka təqdim edilmədikdə və ya qabaqcadan ödənilmiş məbləğ geri qaytarılmadıqda və bu zaman idxal edilməyən malların (göstərilməyən xidmətlərin) və ya geri qaytarılmayan məbləğin qalıq dəyəri 10000 (on min) ABŞ dolları ekvivalenti məbləğindən çox olduqda, bank tərəfindən qabaqcadan ödəniş əməliyyatına dair bütün sənədlər 5 (beş) iş günü ərzində Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına təqdim edilir.
11. İXM-in 430.4-cü maddəsinə əsasən avans yolu ilə ödənilmiş valyuta vəsaitinin müqabilində müəyyən edilmiş müddətlərdə müvafiq mallar idxal edilmədikdə, işlər görülmədikdə və ya xidmətlər göstərilmədikdə ödənilmiş valyuta vəsaitinin xaricdən geri qaytarılmamasına görə vəzifəli şəxslər inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin on faizindən iyirmi faizinədək məbləğdə, hüquqi şəxslər inzibati xətanın obyekti olmuş valyuta vəsaiti məbləğinin iyirmi faizindən otuz faizinədək məbləğdə cərimə edilir.
12. Yuxarıda qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, Şəxs tərəfindən İXM-in 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsi tam sübuta yetirilir.
13. Məhkəmə iclasında Şəxs məsuliyyətini yüngülləşdirən və ya ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədi.
14. İXM-in 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur.
15. İXM-in 9.1-ci maddəsinin tələbinə görə inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına və inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinənin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır.
16. İXM-in 84-cü maddəsinə görə inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir.
17. İXM-in 31.3-cü maddəsinə görə hüquqi şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, inzibati xətanın xarakteri, inzibati xəta nəticəsində hüquqi şəxsin əldə etdiyi xeyrin həcmi və ya onun maraqlarının təmin edilməsinin xarakteri və dərəcəsi, hüquqi şəxsi xarakterizə edən hallar, o cümlədən onun maliyyə və əmlak vəziyyəti, xeyriyyəçilik və ya digər ictimai faydalı fəaliyyətlə məşğul olması, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır.
18. Beləliklə məhkəmə, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan hüquqi şəxsin törətdiyi inzibati xətanın xarakterini, inzibati xəta nəticəsində onun maraqlarının təmin edilməsinin dərəcəsini, hüquqi şəxsi xarakterizə edən halları, məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların olmamasını nəzərə alaraq hesab edir ki, Şəxs İXM-in 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinməli və barəsində inzibati xətanın obyekti olmuş valyuta vəsaitinin dəyəri həcmində cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq olunmalıdır.
19. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 40, 43, 48-50, 114-115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
qərara aldı:
Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinsin və barəsində inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş 10500.00 (on min beş yüz) ABŞ dolları valyuta vəsaiti məbləğinin 20% (iyirmi faizi) miqdarında olan 2100 (iki min yüz) ABŞ dolları, yəni (Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının müəyyən etdiyi məzənnə üzrə 1 ABŞ dolları – 1,7 manat) 3570 (üç min beş yüz yetmiş) manat məbləğində cərimə növündə tənbeh tədbiri tətbiq edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 129-cu maddəsində müəyyən edilmiş qaydada Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər.
Hakim: Aytəkin İbrahimova