Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(001)-3031/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(001)-3031/2023 08.08.2023 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Ağayev Elçin Zəkəriyə oğlunun sədrliyi, Həsənzadə Fuad Fərhad oğlunun katibliyi, Bakı şəhəri Binəqədi rayon icra şöbəsinin böyük icra məmuru X3, X1, Barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmiş şəxs Şəxs iştirakı ilə, xx xxxx 1978-ci ildə Ağdam rayonunda doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, subay, deməsinə görə işləməyən, Ağdam rayonu, M.Quliyev küçəsi 5-də qeydiyyatda olmaqla Bakı şəhəri Binəqədi rayonu Xocahəsən qəsəbəsi 5-də ünvanda yaşayan Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə inzibati xəta törətməsi haqqında protokola və ona əlavə olunmuş materiallara açıq məhkəmə iclasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: Borclu Şəxs barəsində Binəqədi rayon icra şöbəsinin böyük icra məmuru X6 tərəfindən Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilərək baxılması üçün Binəqədi rayon Məhkəməsinə təqdim edilmişdir. Məhkəmə iclasında inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş Binəqədi rayon icra şöbəsinin böyük icra məmuru X6 protokolu müdafiə edərək bildirdi ki, Ağdam rayon məhkəməsinin 2(013)-931/2015 saylı 02 iyul 2015-ci il tarixli icra vərəqəsinə əsasən 13030 (on üç min otuz) manat borclu Şəxs tutularaq X4 ödənilməlidir. İcra sənədi şöbənin icraatına 29 noyabr 2015-ci il tarixdə daxil olmuş və icraata qəbul edilmişdir. Borclu Şəxs icraata başlama haqqında qərar və tələbin könüllü icrası haqqında bildiriş rəsmi qaydada verilmişdir. Borclu icra sənədini icra etmədiyi üçün barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə inzibati xəta törətməsi haqqında protokol tərtib edilmiş, məhkəmənin xx.xx.2022-ci il tarixli qərarına əsasən o, 500 manat cərimə edilmişdir. Bundan sonra da borclu tərəfindən icra sənədi könüllü olaraq lazımınca icra olunmamış və borclu şöbəyə dəvət olunaraq hüquq və vəzifələri izah olunmuş və izahatı alınmışdır. Məcburi icra tədbirlərinin görülməsi üçün Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Ərazi İdarəsinə, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında X10 Xidmətinə və Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzinə sorğular göndərilmiş və borclunun adına hər hansı əmlak aşkar edilməmişdir. Borclunun təkrar izahatı alınaraq, barəsində Azərbaycan Respublikasının İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə protokol tərtib olunmuş və baxılması üçün Binəqədi rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Hal-hazırda borclunun 11.200 manat borcu qalmışdır. Məhkəmədə barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxs Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində özünü təqsirli bilməyərək izahatında bildirmişdir ki, Ağdam rayon məhkəməsinin 2(013)-931/2015 saylı 02 iyul 2015ci il tarixli icra vərəqəsinə əsasən 13030 (on üç min otuz) manat borclu Şəxs tutularaq X4 ödənilməlidir. İcraata başlama haqqında qərarı və tələbin könüllü icrası haqqında bildirişi rəsmi qaydada almışdır. Hissə-hissə borcundan 1800 manat pul ödəmişdir. Maddi imkanı olmadığından X4 olan borcun qalan hissəsini tam şəkildə ödəyə bilmir. İcra vərəqəsinin icrası qaydasında 1800 manat ödəniş etməsi icradan boyun qaçırmadığının göstəricisidir. Məhkəmə iclasında tələbkar X5 izahatında bildirmişdir ki, Ağdam rayon məhkəməsinin 2(013)-931/2015 saylı 02 iyul 2015-ci il tarixli icra vərəqəsinə əsasən 13030 (on üç min otuz) manat borclu Şəxs tutularaq X4 ödənilməlidir. Yeddi il vaxt keçsə də, borclu icra sənədini icra etməmişdir. Borcun hissə-hissə ödənilməsi ilə razı deyil və bunu qəbul etmir. Borclunun adına daşınar və daşınmaz əmlaklar olmuş, lakin icra sənədi ilə bağlı əmlakları yaxınlarının adına keçirmişdir. Pulunu tam şəkildə tələb edir, əks halda borclunun ciddi növdə tənbeh edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə inzibati xəta haqqında işin materiallarını yoxlayıb, inzibati xəta haqqında protokolun dəlillərini araşdırıb, Binəqədi rayon icra şöbəsinin icra məmurunun, barəsində inzibati icraat aparılan şəxsin və tələbkarın izahatlarını dinləyərək hesab edir ki, barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxs Şəxs əməlində inzibati xəta tərkibi olduğundan inzibati məsuliyyətə cəlb edilməlidir. Belə ki, işdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: Ağdam rayon məhkəməsinin 2(013)-931/2015 saylı 02 iyul 2015-ci il tarixli icra vərəqəsindən görünür ki, 13030 (on üç min otuz) manat borclu Şəxs tutularaq X4 ödənilməlidir. İcraata başlamaq haqqında xx.xx.2015-ci il tarixli qərardan görünür ki, Ağdam rayon məhkəməsinin 2(013)-931/2015 saylı 02 iyul 2015-ci il tarixli icra vərəqəsi əsasında icraata başlanılmışdır. Tələbin könüllü icrası haqqında bildirişin surətindən görünür ki, Ağdam rayon məhkəməsinin 2(013)-931/2015 saylı 02 iyul 2015-ci il tarixli icra vərəqəsində göstərilən tələbin könüllü icrası üçün borclu Şəxs 10 gün vaxt verilmişdir. Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli qərarından görünür ki, borclu Şəxs Ağdam rayon məhkəməsinin 2(013)-931/2015 saylı 02 iyul 2015-ci il tarixli icra vərəqəsini icra etmədiyi üçün Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə 500 manat cərimə edilmişdir. Xəbərdarlıqlardan görünür ki, borclu Şəxs Ağdam rayon məhkəməsinin 2(013)- 931/2015 saylı 02 iyul 2015-ci il tarixli icra vərəqəsində göstərilən tələbin könüllü icrası üçün təkrarən xəbərdarlıq edilmişdir. Ödəniş qəbzlərindən görünür ki, borclu Şəxs ayrı-ayrı vaxtlarda Ağdam rayon məhkəməsinin 2(013)-931/2015 saylı 02 iyul 2015-ci il tarixli icra vərəqəsinə əsasən hissəhissə 1800 manat ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 129-cu maddəsinin İ və İİ hissələrinə görə məhkəmənin qəbul etdiyi qərarlar dövlətin adından çıxarılır və onların icrası məcburidir. Məhkəmə qərarının icra olunmaması qanunla müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur. Məhkəmə qərarlarının icrasının məcburiliyi “Məhkəmələr və hakimlər haqqında” qanunun 5-ci maddəsində də əks olunmuşdur. Həmin maddəyə əsasən məhkəmələr baxılmış işlər üzrə Azərbaycan Respublikası adından qətnamələr, hökmlər, qərardadlar və qərarlar çıxarırlar. Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada qanuni qüvvəyə minmiş bu qərarlar Azərbaycan Respublikası ərazisində bütün fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən mütləq, vaxtında və dəqiq icra olunmalıdır. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarlarının icra edilməməsi Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş məsuliyyətə səbəb olur. “İcra haqqında” Qanunun 12-ci maddəsinə görə icra məmuru icra sənədini aldığı gündən iki ay müddətində icra hərəkətlərini həyata keçirməli və icra sənədində göstərilən tələblərin icra olunmasını təmin etməlidir. Müstəsna hallarda icra sənədində göstərilən tələblərin icra olunması icra qurumunun rəhbərinin təqdimatı əsasında icra xidmətinin rəhbəri (baş icra məmuru) tərəfindən bir ay müddətinədək uzadıla bilər. Borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədi üzrə icraata başladıqdan sonra, icra məmuru icra sənədində göstərilmiş hərəkətlərin borclu tərəfindən könüllü icrası üçün müddət təyin edir. Belə ki, “İcra haqqında” Qanunun 8.2-ci maddəsinə görə icra məmuru icra sənədini aldığı vaxtdan üç gün müddətində icraata başlamaq haqqında qərar qəbul etməlidir. Həmin qərarda icra məmuru icra sənədində göstərilmiş tələblərin borclu tərəfindən könüllü icrası üçün məhkəmənin qərarında digər icra müddəti müəyyən edilməyibsə, icraata başlanıldığı vaxtdan ən çoxu on gün müddət təyin edir və bu barədə borcluya bildiriş verir. Bildirişdə həmin müddət başa çatdıqdan sonra göstərilən tələblərin məcburi qaydada icra ediləcəyi göstərilir. Borclu tərəfindən müəyyən olunmuş on günlük müddət ərzində məhkəmə aktı könüllü icra olunmadıqda icra məmuru həmin Qanunun 43.1-ci maddəsində əks olunmuş borclunun əmlakı üzərinə həbs qoymaq və onu satmaq yolu ilə tələbin əmlaka yönəldilməsi; tələbin borclunun əmək haqqına, pensiyasına, təqaüdünə və sair gəlirlərinə yönəldilməsi; tələbin borclunun üçüncü şəxslərdə olan pul vəsaitlərinə və digər əmlakına yönəldilməsi; icra sənədində göstərilmiş müəyyən əşyaların borcludan götürülüb tələbkara verilməsi və ya Azərbaycan Respublikasının digər qanunvericilik aktlarına uyğun olaraq icra sənədinin icrasını təmin edən başqa məcburi icra tədbirlərinə müraciət etməlidir. Qanunverici “İcra haqqında” Qanunun 82-ci maddəsində icra sənədi icra edilmədiyi halda inzibati və cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmanın xüsusi qaydasını da müəyyən etmişdir. Belə ki, “İcra haqqında” Qanunun 82.1-ci maddəsinə görə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədi icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə üzrsüz səbəbdən icra olunmadıqda, icra məmuru borclunun Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada inzibati məsuliyyətə cəlb olunması üçün inzibati xəta haqqında protokol tərtib edir və onu işin digər materialları ilə birlikdə müvafiq məhkəməyə göndərir. Həmçinin icra məmuru tərəfindən borcluya icra üçün yeni müddət təyin edilir. Qanunun mənasına görə Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan məsuliyyət o vaxt yaranır ki, borclu məhkəmə qərarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərini yerinə yetirməsin və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə məcbur edən icra sənədini üzürsüz səbəbdən icra etməsin. Bu mənada məhkəmə aktlarını icra etməmə yalnız qərəzli olduqda İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibini yaradır. İcra etməmə o halda qərəzli olur ki, borclunun məhkəmə qərarının icrası üçün faktiki imkanlarının olması müəyyən edildiyi halda, o məhkəmə aktının tələbini icra etmir və ya məhkəmə aktlarının icrasını mümkünsüz etməyə yönələn hərəkətlərini davam etdirir. İşin qərarın təsviri hissəsində təsvir edilmiş hallarından görünür ki, borclu Şəxs Ağdam rayon məhkəməsinin 2(013)-931/2015 saylı 02 iyul 2015-ci il tarixli icra vərəqəsini 8 il müddətində icra etməmişdir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, borclunun barəsində təsir tədbirləri görülməlidir. Məhkəmə borclunun icra vərəqəsinin icrası qaydasında 1800 manat ödəniş etməsinin icradan boyun qaçırmadığının göstəricisi olması barədə mövqeyini əsaslı hesab etmir və qeyd edir ki, həmin ödənişlər daha ciddi təsir tədbirləri təhdidi altında icra edilmişdir. Bu mənada borclunun hissə-hissə 1800 manat ödəniş etməsi əksinə sözügedən icra vərəqəsinin bugünə kimi icrasız qalmasının məhz borclunun qərəzli münasibətindən irəli gəldiyini göstərir. Əks yanaşma Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 129-cu maddəsinin İ və İİ hissələrində təsbit olunmuş məhkəmənin qəbul etdiyi qərarların icrasının məcburiliyi və icra olunmamasının qanunla müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olduğu müddəasının pozulması ilə nəticələ bilər. Başqa sözlə, kifayət qədər yüksək məbləğdə borcu olan borclunun qətnamənin icra üsulu dəyişdirilmədiyi halda müxtəlif vaxtlarda kiçik məbləğli ödənişlər edərək, bununlada icra sənədinin icrasından boyun qaçırmadığını bildirməsi qərarın təsviri hissəsində sadalanmış məhkəmənin qəbul etdiyi qərarların icrasının məcburiliyindən bəhs edən qanunların məqsədi və təyinatına cavab vermir. Məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutların və onların məcmusunun tam, hərtərəfli və obyektiv baxılmasına əsaslanmaqla belə nəticəyə gəlir ki, borclu Şəxs Azərbaycan Respublikası İXM-in 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirliliyi iş materiallarında olan sübutlarla tam sübuta yetirilmişdir. Onun əməli düzgün olaraq İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə tövsif edilmişdir. Onun hərəkətlərinə münasibətdə əməlin inzibati xəta olmasını aradan qaldıran hallar, həmçinin inzibati məsuliyyətindən azad edilməsi üçün əsaslar yoxdur. Odur ki, təqsiri tam sübuta yetirildiyinə görə inzibati məsuliyyətinə cəlb edilməli və tənbeh edilməlidir. Məhkəmə Şəxs inzibati tənbeh təyin etmək məsələsini həll edərkən qanunun aşağıdakı prinsip və müddəalarını rəhbər tutur. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətanın xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun, qanuni və əsaslı olmalıdır. Məhkəmə inzibati tənbeh tətbiq edilərkən xətanın xarakterini, inzibati xəta törədən səxsin şəxsiyyətini, onun təqsirinin dərəcəsini, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmə Şəxs qadın olmasını məsuliyyətini yüngülləşdirən hal kimi müəyyən edir. Məhkəmə Şəxs məsuliyyətini ağırlaşdıran hal müəyyən etmir. Məhkəmə Şəxs törətdiyi inzibati xətanın xarakterini, tələbkarın əmlak mənafelərini və icra sənədinin icra olunmamasının tələbkarın qanunla qorunan mənafelərinin və pozulmuş hüquqlarının real müdafiəsi müddətini uzatdığı nəzərə alaraq hesab edir ki, Şəxs əməli inzibati həbs növündə tənbeh təyin edilməsinə uyğundur, lakin onun qadın olması nəzərə alınmaqla ona inzibati həbslə bağlı olmayan cərimə tənbehinin təyin edilməsi daha məqsədəmüvafiqdir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 105-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İnzibati xəta törətmiş Şəxs Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib 600 (altı yüz) manat cərimə edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 gün müddətində qərarı qəbul etmiş hakim vasitəsilə və ya bilavasitə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən ELÇİN AĞAYEV