Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(001)-3589/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(001)-3589/2022 22.11.2022 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Sadıqova Aynurə Vahid qızının sədrliyi, məhkəmənin məsləhətçisi (məhkəmə iclas katibi) Hüseynov Xəyal Nemət oğlunun katibliyi, Bakı şəhəri Binəqədi rayon İcra şöbəsinin böyük icra məmuru X5, zərərçəkmiş şəxs X3, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs iştirakları ilə, xx.xx.1984-cü il tarixdə Qəbələ rayonu, Cığatelli kəndində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, subay, işləməyən, Qəbələ rayonu, Cığatelli ərazi dairəsi, Cığatelli kəndində qeydiyyatda olmaqla Bakı şəhəri, Ziya Bünyadov prospektində kirayədə yaşayan, Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 528.1-ci maddəsi ilə Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra şöbəsi tərəfindən tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış materiala məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: Məhkəmənin icraatına Bakı şəhəri Bakı şəhəri Binəqədi Rayon İcra şöbəsi tərəfindən Şəxs barəsində İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə tərtib edilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış material daxil olmuşdur. Məhkəmə iclasında inzibati xəta haqqında protokolu müdafiə edən icra məmuru X12 izahat verərək bildirmişdir ki, Qazax Rayon Məhkəməsinin 2(023)-1226/2014 saylı, xx.xx.2014-cü il tarixli icra sənədinə əsasən, 05 aprel 2006-cı ildə anadan olmuş X1 və 15 may 2008-ci ildə anadan olmuş X2 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılmaları üçün Şəxs 29 sentyabr 2014-cü ildən başlayaraq ayda hər bir uşağa görə 70 (yetmiş) manat, cəmi 140 (yüz qırx) manat sabit pul məbləğində aliment tutulması qət edilmişdir. xx.xx.2015-ci il tarixli qərarla Qəbələ rayon İcra qrupunun icra məmuru X9 tərəfindən Qazax Rayon Məhkəməsinin 2(023)-1226/2014 saylı, xx.xx.2014-cü il tarixli icra sənədinə əsasən iş üzrə icraata başlanılmış və həmin tarixdə borcluya tələbin könüllü qaydada icrası haqqında bildiriş göndərilmişdir. Borclu Şəxs bildirişi almasına baxmayaraq, heç bir üzrlü səbəb olmadan icra sənədini icra etməmişdir. Hazırda borclu Şəxs 11129 manat aliment borcu yaranmışdır. Onun tərəfindən Azərbaycan Respublikası İXM-nin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmiş və barəsində xx.xx.2022-ci il tarixli, MN ******* saylı inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmişdir. Odur ki, Şəxs inzibati qaydada məsuliyyətə cəlb edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs izahat verərək bildirmişdir ki, Qazax Rayon Məhkəməsinin 2(023)-1226/2014 saylı, xx.xx.2014-cü il tarixli icra sənədinə əsasən, 05 aprel 2006-cı ildə anadan olmuş X1 və 15 may 2008-ci ildə anadan olmuş X2 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılmaları üçün ayda hər bir uşağa görə 70 (yetmiş) manat, cəmi 140 (yüz qırx) manat sabit pul məbləğində aliment ondan tutularaq X6 ödənilməlidir. Həmin icra vərəqi üzrə 11129 manat aliment borcu yaranmışdır. Lakin, onun icra sənədi üzrə aliment borcunu ödəmək üçün maddi imkanı yoxdur. Artıq 4 aydır ki, Bakı şəhəri, Ziya Bünyadov prospektində kirayədə yaşayır və heç bir yerdə işləmir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs ona verilən suallara cavab olaraq bildirmişdir ki, hazırda heç bir yerdə işləmədiyindən Qazax Rayon Məhkəməsinin 2(023)-1226/2014 saylı, xx.xx.2014-cü il tarixli icra vərəqi üzrə yaranmış aliment borcundan heç bir məbləğdə ödəniş edə bilmir. Məhkəmə iclasında zərərçəkmiş şəxs X10 çıxış edərək bildirmişdir ki, barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxs Şəxs Qazax Rayon Məhkəməsinin 2(023)- 1226/2014 saylı, xx.xx.2014-cü il tarixli icra sənədi üzrə 11129 (on bir min yüz iyirmi doqquz) manat aliment borcu vardır. Lakin, Şəxs heç bir üzrlü səbəb olmadan aliment borcunu icra etmir. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs ödənilməmiş qalan 11129 manat aliment borcunun tam şəkildə ödənilməsini tələb edir, aliment borcunu ödəmədiyi halda onun barəsində inzibati həbs növündə tənbeh tədbirinin tətbiq edilməsini xahiş edir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: Qazax Rayon Məhkəməsinin 2(023)-1226/2014 saylı, xx.xx.2014-cü il tarixli icra sənədindən görünür ki, 05 aprel 2006-cı ildə anadan olmuş X1 və 15 may 2008-ci ildə anadan olmuş X2 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılmaları üçün Şəxs 29 sentyabr 2014cü ildən başlayaraq ayda hər bir uşağa görə 70 (yetmiş) manat, cəmi 140 (yüz qırx) manat sabit pul məbləğində aliment tutulması qət edilmişdir. Qəbələ Rayon İcra şöbəsinin xx.xx.2015-ci il tarixli qərar və bildirişindən görünür ki, Şəxs barəsində olan icra sənədi üzrə icraata başlanmış və sonuncuya borcunu dərhal ödəməsi barədə rəsmi bildiriş göndərilmişdir. 27 yanvar 2016-cı il tarixli məktubdan görünür ki, Şəxs barəsində Qazax rayon Polis şöbəsinin Q və ŞVQ-nin tərəfindən axtarış işi açılmışdır. Dövlət Məşğlluq Xidmətinin Qəbələ rayon Məşğulluq Mərkəzinin xx.xx.2019-cu il tarixli məktubundan görünür ki, borclu Şəxs Qəbələ rayon Məşğulluq Mərkəzində qeydiyyatda yoxdur. 31710/2015-14-35 nömrəli icra işindən görünür ki, Şəxs adına daşınar-daşınmaz əmlak, əmək müqaviləsi, pensiya və sosial ödəniş məlumatları yoxdur. xx.xx.2022-ci il tarixli, MN ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokoldan görünür ki, Şəxs tərəfindən Qazax Rayon Məhkəməsinin 2(023)-1226/2022 saylı xx.xx.2014-cü il tarixli icra sənədi üzrə yaranmış 11129 (on bir min yüz iyirmi doqquz) manat borc ödənilməmiş və icra məmurunun qanuni tələbləri yerinə yetirilməmişdir. Nəticədə Şəxs tərəfindən İXM-in 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta törədilmişdir. Məhkəmə, proses iştirakçılarının fikirlərini dinləyib, habelə inzibati xəta haqqında işin materiallarını nəzərdən keçirərək hesab edir ki, Şəxs barəsində İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə olan inzibati xəta haqqında protokol düzgün olaraq tərtib edilmişdir. Belə ki, məhkəmə iclasında toplanmış və tədqiq edilmiş sübutlarla müəyyən edilmişdir ki, Şəxs Qazax Rayon Məhkəməsinin 2(023)-1226/2022 saylı xx.xx.2014-cü il tarixli icra sənədini heç bir üzrlü səbəb olmadan icra etməmişdir. Belə ki, Qazax Rayon Məhkəməsinin 2(023)-1226/2014 saylı, xx.xx.2014-cü il tarixli icra sənədinə əsasən 05 aprel 2006-cı ildə anadan olmuş X1 və 15 may 2008-ci ildə anadan olmuş X2 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılmaları üçün Şəxs 29 sentyabr 2014cü ildən başlayaraq ayda hər bir uşağa görə 70 (yetmiş) manat, cəmi 140 (yüz qırx) manat sabit pul məbləğində aliment tutulması qət edilmişdir. Barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxs Şəxs isə məhkəmə iclasında ona verilən suallara cavab olaraq Qazax Rayon Məhkəməsinin 2(023)-1226/2022 saylı, xx.xx.2014-cü il il tarixli icra sənədi üzrə hazırki vaxta qədər yaranmış aliment məbləğindən ödəniş etməməyinin səbəbi kimi işləməməsini və maddi imkanının aşağı olmasını, yeni qurduğu ailənin də maddi təminatını çətinliklə qarşıladığını bildirmişdir. Göründüyü kimi, Şəxs Qazax Rayon Məhkəməsinin 2(023)-1226/2022 saylı xx.xx.2014-cü il tarixli icra sənədini üzrsüz səbəbdən icra etməmişdir. Belə olan halda, məhkəmə hesab edir ki, inzibati xəta törətmiş şəxs Şəxs İXM-in 528.1-ci maddəsi ilə inzibati qaydada məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 15.2-ci maddəsinin tələblərinə əsasən, məhkəmələrin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi, qərardadı, qərarı, əmri bütün dövlət hakimiyyəti, yerli özünüidarə orqanları, onların vəzifəli şəxsləri, ictimai birliklər, siyasi partiyalar, həmkarlar ittifaqları və onların vəzifəli şəxsləri, həmçinin fiziki və hüquqi şəxslər üçün məcburidir və Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində hökmən icra olunmalıdır. Həmin Məcəllənin 15.3-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə aktının icra olunmaması və məhkəməyə digər hörmətsizlik halları qanunda nəzərdə tutulmuş məsuliyyətlə nəticələnir. Məhkəmə qətnaməsinin, qərarının və qərardadının vaxtında icra olunmaması ədalətli məhkəmə baxışına olan hüququn pozulması hesab edilir. Qərarın icrasının zəruriliyi Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasında, mülki-prosessual, cinayət və inzibati qanunvericilikdə və bir sıra beynəlxalq normativ aktlarda öz izahatıni tapmışdır. Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi Plenumunun 30 mart 2006-cı il tarixli qərarında qanuni qüvvəyə minmiş qətnamələrinin icrası xüsusilə vurğulanmışdır. Həmin qərarda qeyd olunur ki, «məhkəmə qətnaməsinin icrası müddəti məhkəmə baxışının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir. Məhkəmələr məhkəmə aktlarının icrasına möhlət verilməsi, icranın dayandırılması, icra üsulunun dəyişdirilməsi və məhkəmə icraçılarının hərəkətlərindən verilən şikayətlərlə bağlı məsələlərə baxarkən Avropa Konvensiyanın məhkəmə qətnamələrinin ağlabatan müddətdə icra olunması tələbini nəzərə almalıdırlar». Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsində izahını tapan «ədalətli məhkəmə baxışına olan hüquq» qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsinin dövlət tərəfindən icra etmə vəzifəsini özündə ehtiva edir. Həmin hüququn pozulması icranın tam yerinə yetirilməməsində və qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarının icrasının gecikdirilməsində də təzahür edə bilər. Məhkəmə hesab edir ki, qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarın icraya yönəldiyi vaxtdan bu günə kimi hərəkətsiz qalması, tələbkarın dövlət tərəfındən təminat verilən “ədalətli məhkəmə baxışına olan hüququ”nun pozulmasına gətirib çıxara bilər. Belə olan halda, inzibati xətanı törətmiş şəxsin təqsirindən məhkəmənin qərarı əsasında icra sənədləri qanunla müəyyən edilmiş müddətdə icra olunmamış və icra edilməməsi üçün üzürlü səbəb olmamışdır İXM-in 2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının inzibati xətalar qanunvericiliyin vəzifələri insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, onun sağlamlığını, əhalinin sanitariya-epidemioloji salamatlığını, ictimai mənəviyyatı, mülkiyyəti, şəxslərin iqtisadi maraqlarını, ictimai qaydanı və ictimai təhlükəsizliyi, ətraf mühiti, idarəçilik qaydalarını qorumaqdan, qanunçuluğu möhkəmləndirməkdən və inzibati xətaların qarşısını almaqdan ibarətdir. İXM-in 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətaların törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan (hərəkət və hərəkətsizlik) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur və tənbeh edilir. İXM-in 9.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən tənbeh ədalətli olmalıdır, yəni inzibati xətaların xarakterinə, onun törədilməsi hallarına uyğun, qanuni və əsaslı olmalıdır. İXM-in 12.1-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllə ilə qorunun ictimai münsaibətlərə qəsd edən, hüquqa zidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyasızlıqdan törədilən) inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. İXM-in 21-ci maddəsidə təsbit edilmişdir ki, inzibati tənbeh məsuliyyət tədbiridir və inzibati xəta törədən şəxsi qanunlara əməl edilməsi ruhda tərbiyələndirmək, habelə həm inzibati xəta törətmiş şəxs, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni inzibati xəta törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. İXM-in 31.1-ci maddəsinə əsəsən inzibati xətaya görə tənbeh İnzibati Xətalar Məcəlləsinə uyğun olaraq tətbiq edilir. İXM-in 31.4-cü maddəsinə əsasən Bu Məcəllənin Xüsusi hissəsində inzibati xətanın törədilməsinə görə müəyyən edilən inzibati tənbehin yalnız yuxarı həddi müəyyən edildikdə, tətbiq edilən inzibati tənbeh onun yuxarı həddinin dörddə birindən az ola bilməz. İXM-in 528.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə və ya digər orqanların qərarlarının icrası ilə əlaqədar icra məmurunun qanuni tələblərinin yerinə yetirilməməsinə və ya icra məmuru tərəfindən müəyyən olunmuş müddətdə borclunu müəyyən hərəkətləri etməyə və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə məcbur edən icra sənədinin üzrsüz səbəbdən icra edilməməsinə görə fiziki şəxslər beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin hallarına görə, pozuntunu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, vəzifəli şəxslər min iki yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər üç min manatdan beş min manatadək məbləğdə cərimə edilir. Şəxs həmin inzibati xətanı törətməsi barəsində tərtib olunmuş yuxarıda qeyd edilən protokol, icra vərəqəsi, bildirişlər, özünün məhkəməyə verdiyi izahat ilə tam sübuta yetirilir. İnzibati məsuliyyəti istisna edən və icraatı rədd edən hallar yoxdur. Məhkəmə inzibati xətanın xarakterini, məhkəmə qərarının icra olunmamasındakı müddəti, inzibati xətanın pul borcu ilə əlaqədar olduğunu, pul məbləği ilə bağlı icra sənədini icra etməyən şəxsin yenidən cərimələnməsinin lüzumsuz olduğunu nəzərə alaraq, hesab edir ki, şəxsin törətdiyi inzibati xətanın sanksiyasında nəzərdə tutulmuş inzibati cərimə növündə tənbeh edilməklə inzibati tənbehin məqsədinə nail oluna bilməz. İXM-nin 31.2-ci maddəsinə əsasən fiziki və ya vəzifəli şəxslər barəsində inzibati tənbeh tətbiq edilərkən, xətanın xarakteri, inzibati xəta törədən şəxsin şəxsiyyətini xarakretizə edən hallar, onun təqsirinin dərəcəsi, əmlak vəziyyəti, habelə məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınır. Məhkəmədə, Şəxs məsuliyyətini yüngülləşdirən və məsuliyyətini ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinməli, törətmiş olduğu inzibati xətanın xarakteri, onun şəxsiyyətini, habelə təqsirinin dərəcəsi və tətbiq olunacaq inzibati tənbehin şəxsin islah olunmasına təsirini nəzərə alaraq, belə nəticəyə gəlir ki, Şəxs barəsində inzibati həbs növündə inzibati tənbeh tədbiri tətbiq edilməli, həbsetmənin əvvəli azadlığının faktiki məhdudlaşdığı andan, yəni 22 noyabr 2022-ci il tarixdən hesablanmalıdır. Həmçinin məhkəmə inzibati xəta törətmiş şəxsin nəzərinə çatdırır ki, İXM-in 31.5-ci maddəsinə əsasən inzibati tənbehin tətbiq edilməsi həmin inzibati tənbehə səbəb olmuş öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən onu azad etmir. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 40, 43, 48, 48-51, 61, 73, 114, 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: Şəxs Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 528.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməkdə təqsirli bilinib, 08 (səkkiz) gün müddətinə inzibati həbs olunsun. Şəxs dərhal məhkəmə iclas zalından həbsə alınsın. Həbsdə saxlama müddətinin əvvəli 22 noyabr 2022-ci il tarixdən hesablansın. Qərarın icrası Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyinin İnzibati Həbs olunanların Saxlanma Mərkəzinə həvalə edilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 129-cu maddəsində müəyyən edilmiş qaydada Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Aynurə Sadıqova