Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(001)-3915/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(001)-3915/2024 16.07.2024 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Əmirəliyev Fərid Mübariz oğlunun sədrliyi, məhkəmənin məsləhətçisi (məhkəmə iclas katibi) Almazov Pərviz Məhərrəm oğlunun katibliyi, Şəxs nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 430.4-cü maddəsi ilə tərtib olunmuş inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış materiala məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: Məhkəmənin icraatına Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən Şəxs barəsində İXM-in 430.4-cü maddəsi ilə tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, EP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış material daxil olmuşdur. Həmin protokola əsasən Şəxs 28707.20 ABŞ dolları məbləğində vəsaiti bank hesabından xx.xx.2022-ci il tarixdə xaricə köçürmüş və 2 il müddət keçsə də, 28707.20 ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmiş, valyuta vəsaitini geri qaytarmamışdır. Xəta 27 may 2024-cü il tarixdə hüquqi şəxsin ünvanında törədilmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq, inzibati xəta haqqında protokol tərtib etmiş səlahiyyətli qurumun nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə işə inzibati xəta haqqında protokol tərtib etmiş səlahiyyətli qurumun nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında Şəxs nümayəndəsi X2 bildirmişdir ki, Şəxs barəsində tərtib edilmiş inibati xəta haqqında protokol əsasızdir. Çünki **********0126, **********7559 və **********7456 nömrəli Gömrük Bəyannaməsindən görünür ki, Şəxs tərəfindən 12 avqust 2021-ci il tarixdə tərəflər arasında olan PT202100812 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən sonradan ödənilən, yəni mallar alındıqdan sonra ödənilən 28707.20 ABŞ dolları məbləğində vəsaitə görə Texnopanel Catı və X3 San və Tıc AS şirkəti tərəfindən mallar ixrac olunan pul vəsaitinə görə tam olaraq müvafiq olaraq 24 may 2022 və 23 may 2022-ci il tarixlərdə Azərbaycana idxal edilmişdir. Həmin hal Gömrük Bəyannaməsində olan məlumatlarla inzibati işin materiallarına əlavə edilmiş sənədlərlə müqaisə etdikdə təsdiq olunur. Gömrük Bəyannaməsinin 2-ci qrafasında göndərən şirkət kimi Texnopanel Catı və X3 San və Tıc AS qeyd olunmuş, 8-ci qrafada Malın qəbul edən şirkət kimi Şəxs qeyd olun, 44-cü qrafada 4011 müqavilənin nömrəsi PT202100812, müqavilənin tarixi xx.xx.2021 kimi və 8001 Proforma nömrəsi PT202101465, tarixi xx.xx.2021 kimi qeyd olunmuşdur. Beləliklə qanunvericiliklə müəyyən olunmuş müddət ərzində alınmış mallara dair pul 28707.20 ABŞ dolları məbləğində vəsait ödənilmişdir. Bundan başqa, İXM-nin 430.4-cü maddəsində qeyd olunan Avans ödənişi hazırki işə aid etmək olmaz, çünki Şəxs tərəfindən 12 avqust 2022-ci il tarixdə ödənilən 28707.20 ABŞ dolları avans ödənişi deyil, mallar alındıqdan sonra edilmiş ödənişdir. Ona görə də, Şəxs barəsində başlanılmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə, nümayəndənin izahatını dinləyib, iş materiallarını və məhkəmə iclasında toplanmış sübutları hərtərəfli və əhatəli şəkildə tədqiq edərək belə nəticəyə gəlir ki, Şəxs əməlində İXM-in 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibi olmadığından başlanılmış inzibati xəta haqqında icraata xitam verilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş sənədlərdən və məhkəmədə iclasında topalnmış sübutlardan müəyyən edilmişdir ki, Şəxs tərəfindən 12 avqust 2021-ci il tarixdə tərəflər arasında olan PT202100812 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən sonradan ödənilən, yəni mallar alındıqdan sonra ödənilən 28707.20 ABŞ dolları məbləğində vəsaitə görə Texnopanel Catı və X3 San və Tıc AS şirkəti tərəfindən mallar ixrac olunan pul vəsaitinə görə tam olaraq müvafiq olaraq 24 may 2022 və 23 may 2022-ci il tarixlərdə Azərbaycan Respublikasına idxal edilmişdir. Qeyd olunan xüsusat məhkəməyə təqdim edilmiş **********0126, **********7559 və **********7456 nömrəli Gömrük Bəyannamələri ilə öz təsdiqini tapır və PT202100812 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinə əsasən sonradan ödənilən, yəni mallar alındıqdan sonra ödənilən 28707.20 ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alına alınmış malların 24 may 2022 və 23 may 2022-ci il tarixlərdə Azərbaycan Respublikasına idxal edilməsini sübut edir. Bu isə onu göstərir ki, Şəxs əməlində İXM-in 430.4-cü maddəsinin tərkib əlamətlərinin olmasından söhbət gedə bilməz. Digər tərəfdən qeyd edilməlidir ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Həmçinin qeyd olunmalıdır ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan, yəni qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl inzibati xəta hesab olunur. Göründüyü kimi, əməlin inzibati xəta hesab olunması üçün vacib şərtlərdən biri də, həmin əməlin təqsirli sayılmasıdır. Yəni, əməl qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilməlidir ki, inzibati xəta hesab olunsun. Lakin, hazırkı iş üzrə Şəxs təqsiri müəyyən olunmur və yuxarıda qeyd olunan hallar sonucunun təqsirsiz olmasına dəlalət edir. Ona görə də, məhkəmə Şəxs barəsində İXM-in 430.4-cü maddəsi ilə olan inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi qənaətinə gəlmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 38.1 və 430.4-cü maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” 19 dekabr 2019-cu il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, məhkəmələr Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş məsuliyyət tədbirlərini tətbiq edərkən inzibati xətanı törədən şəxsin təqsirini Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin tələblərinə uyğun müəyyən etməlidirlər. İXM-in 8.1-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsiri olmayan hesab edilir. İXM-in 53.1.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. İXM-in 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. İXM-in 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. İXM-in 114.2.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallardan biri mövcud olduqda məhkəmə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarır. Beləliklə, məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən hesab edir ki, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən tərtib olunmuş xx.xx.2024-cü il tarixli, EP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokola dair Şəxs əməlində İXM-in 430.4-cü maddəsinin tərkib əlamətləri olmadığından inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 40, 43, 48-50, 53, 105, 114-115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən tərtib olunmuş xx.xx.2024-cü il tarixli, EP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokola dair Şəxs əməlində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsinin tərkib əlamətləri olmadığından inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 129-cu maddəsində müəyyən edilmiş qaydada Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Fərid Əmirəliyev