Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(001)-5909/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(001)-5909/2025 18.09.2025 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Sadıqova Aynurə Vahid qızının sədrliyi, məhkəmənin məsləhətçisi (məhkəmə iclas katibi) Bəbirov Qədir Nadir oğlunun katibliyi, barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxs Şəxs nümayəndəsi Nümayəndə2 iştirakı ilə, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən Şəxs barəsində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (bundan sonra - İXM) 430.4-cü maddəsi ilə tərtib olunmuş inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış materiala məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: Məhkəmənin icraatına Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən Şəxs barəsində İXM-in 430.4-cü maddəsi ilə tərtib edilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli, EP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol əsasında toplanmış material daxil olmuşdur. Həmin protokola əsasən Şəxs 15050.00 ABŞ dolları məbləğində vəsaiti bank hesabından xx.xx.2023-cü il tarixdə avans olaraq xaricə köçürmüş və 2 il keçsə də, 15050.00 ABŞ dolları məbləğində vəsait hesabına alınan malları (xidməti) ölkəyə idxal etməmişdir. Xəta xx.xx.2025-ci il tarixdə hüquqi şəxsin qeyd olunan ünvanında törədilmişdir. Məhkəmə iclasında barəsində inzibati xəta haqqında icraat aparılan şəxs Şəxs nümayəndəsi Nümayəndə2 izahat verərək bildirmişdir ki, xx.xx.2023-cü il tarixli **********4833 sorğu nömrəli gömrük bəyannaməsi əsasında ölkə ərazisinə Türkiyə Respublikasından ümumi invoys dəyəri 17950,00 ABŞ dolları məbləğində mallar idxal olunmuş, həmin mallara dair ödəniş xx.xx.2023-cü il tarixdə şirkətin hesabına 21000.00 ABŞ dolları məbləğində ödəniş edilmiş və nəticədə 3050 ABŞ dolları məbləğində avans ödənişi qalmışdır. Daha sonra xx.xx.2023-cü il tarixdə şirkətin bank hesabına 15050.00 ABŞ dolları məbləğində qabaqcadan ödəniş edilmiş, həmin məbləğ və öncədən avans ödənişi olaraq qalan 3050 ABŞ dolları hesabına alınan mallar xx.xx.2023-cü il tarixli **********5668 sorğu nömrəli gömrük bəyannaməsi əsasında ümumi invoys dəyəri 18100,00 ABŞ dolları təşkil edən mallar ölkəyə idxal olunmuşdur. Göründüyü kimi hər hansı qanun pozuntusuna yol verilməmiş, sadəcə bankda anlaşmazlıq yaranmışdır. Göstərilənləri nəzərə alaraq, Şəxs MMC barəsində tərtib edilmiş inzibati xəta haqqında protokola xitam verilməsini xahiş etmişdir. İnzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş Mərkəzi Bankın nümayəndəsinə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə bildiriş göndərilməsinə, həmçinin, “Azemis” elektron məhkəmə informasiya sistemi vasitəsi ilə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə istifadəsində olan mobil nömrəyə “sms bildiriş” göndərilməsinə, həmin “sms bildiriş”in tərəflərə çatmasına baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmiş və məhkəmə iclasının təxirə salınması barədə vəsatətlə müraciət etməmişdir. Məhkəmə iclasının inzibati xəta haqqında protokolu tərtib etmiş Mərkəzi Bankın nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Mərkəzi Bankın nümayəndəsi X1 xx.xx.2025-ci il tarixdə məhkəməyə ərizə ünvanlayaraq bildirmişdir ki, iş üzrə **********4833 sorğu nömrəli yük gömrük bəyannaməsinin 8001 nömrəli qrafasında qeyd olunmuş invoys işdəki invoysla eynilik təşkil etsə də, 4011 nömrəli qrafadakı müqavilə nömrəsində fərqlilik aşkar edilmişdir. Buna baxmayaraq, elektron gömrük portalında aparılmış araşdırma çərçivəsində 0805 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə başlığı altında əslində 010523 nömrəli xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilənin əlavə edildiyi müəyyən olunmuşdur. Qeyd olunanları və sözügedən bəyannamə çərçivəsində idxal olunmuş malların işdə olan invoysda təsbit edilmiş mallarla bənzərlik təşkil etdiyini nəzərə alaraq, inzibati xəta haqqında işə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etmiş və iş üzrə qəbul ediləcək qərarı məhkəmənin mülahizəsinə buraxdığını bildirmişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: "xxxx" ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına göndərilmiş 06 avqust 2025-ci il tarixli məktubdan görünür ki, köçürmələr üzrə idxalı təsdiq edən müvafiq sənədləri təqdim etməyən müştərilərdən biri də Şəxsdir. xx.xx.2023-cü il tarixli ödəniş tapşırığından görünür ki, Şəxs "xxxx" ASC-də olan hesabından “NEVAL DANİSHMANLİK VE DİSH TİCARET LİMİTED” şirkətinin hesabına 15050.00 ABŞ dolları məbləğində vəsait köçürülmüşdür. xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilədən görünür ki, alıcı Şəxs ilə satıcı “NEVAL DANİSHMANLİK VE DİSH TİCARET LİMİTED” şirkəti arasında müqavilə bağlanmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixli gömrük bəyannaməsindən görünür ki, **********4833 sorğu nömrəli ümumi invoys dəyəri 17950,00 ABŞ dolları təşkil edən mallar “NEVAL DANİSHMANLİK VE DİSH TİCARET LİMİTED” LTD tərəfindən Şəxs MMC-yə göndərilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli köçürmə haqqında ərizədən görünür ki, Şəxs "xxxx" ASC-də olan hesabından “NEVAL DANİSHMANLİK VE DİSH TİCARET LİMİTED” şirkətinin hesabına 21000.00 ABŞ dolları məbləğində vəsait köçürülmüşdür. xx.xx.2023-cü il tarixli gömrük bəyannaməsindən görünür ki, **********5668 sorğu nömrəli ümumi invoys dəyəri 18100,00 ABŞ dolları təşkil edən mallar “NEVAL DANİSHMANLİK VE DİSH TİCARET LİMİTED” LTD tərəfindən Şəxs MMC-yə göndərilmişdir. Məhkəmə, iş materiallarını və məhkəmə iclasında toplanmış sübutları hərtərəfli və əhatəli şəkildə tədqiq edərək belə nəticəyə gəlir ki, Şəxs əməlində İXM-in 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibi olmadığından başlanılmış inzibati xəta haqqında icraata xitam verilməlidir. Belə ki, xx.xx.2023-cü il tarixli gömrük bəyannaməsindən görünür ki, Şəxs ünvanına “NEVAL DANİSHMANLİK VE DİSH TİCARET LİMİTED” LTD tərəfindən göndərilmiş ümumi invoys dəyəri 17950,00 ABŞ dolları təşkil edən mallara dair ödəniş xx.xx.2023-cü il tarixdə Şəxs MMC tərəfindən 3050 ABŞ dolları məbləğində avans ödənişi ilə birlikdə, yəni 21000.00 ABŞ dolları olaraq edilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli ödəniş tapşırığından görünür ki, Şəxs "xxxx" ASC-də olan hesabından “NEVAL DANİSHMANLİK VE DİSH TİCARET LİMİTED” şirkətinin hesabına 15050.00 ABŞ dolları məbləğində vəsait köçürülmüşdür. xx.xx.2023-cü il tarixli gömrük bəyannaməsinə əsasən, **********5668 sorğu nömrəli ümumi invoys dəyəri 18100,00 ABŞ dolları təşkil edən qabaqcadan ödənişi edilmiş mallar “NEVAL DANİSHMANLİK VE DİSH TİCARET LİMİTED” LTD tərəfindən Şəxs MMC-yə göndərilmişdir. Göründüyü kimi, Şəxs bank qarşısında heç bir öhdəliyi qalmamışdır. Bu isə onu göstərir ki, Şəxs barəsində tərtib edilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli, EP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokol üzrə əməlində inzibati xəta tərkibi yoxdur. Ona görə də, məhkəmə Şəxs əməlində İXM-in 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta tərkibinin olmaması səbəbi ilə onun barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında icraata xitam verilməsi qənaətinə gəlmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 38.1 və 430.4-cü maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” 19 dekabr 2019-cu il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, məhkəmələr Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş məsuliyyət tədbirlərini tətbiq edərkən inzibati xətanı törədən şəxsin təqsirini Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin tələblərinə uyğun müəyyən etməlidirlər. İXM-in 8.1-ci maddəsinə əsasən barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsiri olmayan hesab edilir. İXM-in 12.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur. İXM-in 53.1.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. İXM-in 84.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. İXM-in 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. İXM-in 114.2.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallardan biri mövcud olduqda məhkəmə inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında qərar çıxarır. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən tərtib olunmuş xx.xx.2025-ci il tarixli, EP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokola dair Şəxs əməlində İXM-in 430.4-cü maddəsinin tərkib əlamətləri olmadığından inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 40, 43, 48-50, 53, 105, 114-115 və 128-130-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən tərtib olunmuş xx.xx.2025-ci il tarixli, EP ******* nömrəli inzibati xəta haqqında protokola dair Şəxs əməlində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 430.4-cü maddəsinin tərkib əlamətləri olmadığından inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın surəti rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 129-cu maddəsində müəyyən edilmiş qaydada Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Aynurə Sadıqova