Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(002)-1871/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(002)-1871/2024 18.07.2024 BAKI ŞƏHƏRİ QARADAĞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qurbanov Teymur Əhməd oğlunun sədrliyi, İlyasov Ceyhun Bəhruz oğlunun katibliyi, X1 iştirakı ilə, X3, Baş X10 İdarəsinin 16 iyun 2024-cü il tarixli, EQ/21810726, EQ/21808879, EQ/21808245 saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarlarından verdiyi şikayətə məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏNETDİ: X7 şikayət ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Baş X10 İdarəsinin 16 iyun 2024cü il tarixli, EQ/21810726, EQ/21808879, EQ/21808245 saylı inzibati tənbeh haqqında qərarlarının ləğv edilməsini və inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsinə dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Şikayət onunla əsaslandırılmışdır ki, Baş X10 İdarəsinin 16 iyun 2024-cü il tarixli, EQ/21810726, EQ/21808879, EQ/21808245 saylı inzibati tənbeh haqqında qərarlara əsasən İXM-nin 332.3-cü maddəsi ilə 300 manat, cəmi 900 cərimə olunmuşdur. Ona görə ki, il ərzində 20 və daha çox bal toplamağına görə nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ məhdudlaşdırılmışdır. Bildirmək istəyir ki, cərimə edildiyi tarix və vaxtda istifadəsində olan “Hyundai Santafe” markalı, **-EV-*** dövlət nömrə nişanlı nəqliyyat vasitəsini o, idarə etməmişdir. Həmin avtomobili arvadı X4 idarə etmişdir. Həmin vaxt yorğun olduğu üçün avtomobili idarə etməsi üçün arvadı X2 həvalə etmişdir. Onun sürücülük vəsiqəsi vardır və tez-tez avtomobilini o idarə edir. Qeyd olunan tarix və vaxtda “Hyundai Santafe” markalı, **-EV-*** dövlət nömrə nişanlı avtomobili arvadı X4 idarə etdiyi halda onun cərimə edilməsi qanuni deyildir. Bundan başqa qeyd edir ki, nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququnun məhdudlaşdırılması barədə qərarın surəti ona göndərilmədən, bu barədə heç bir məlumat verilmədən və nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququnun məhdudlaşdırılması barədə qərar qanuni qüvvəyə minməsini gözlənilmədən inzibati qaydada cərimə edilməsi əsassızdır.Nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququnun məhdudlaşdırılması barədə qərar səlahiyyətli orqan tərəfindən 16 iyun 2024-cü il tarixdə qəbul edilsə də, həmin qərar qanuni qüvvəyə minmədən İXM-nin 332.3-cü maddəsi ilə 7 dəq ərzində, üç dəfə ayrı-ayrı elektron qərarla 300 manat, cəmi 900 manat cərimə olunmuşdur. Səlahiyyətli orqan tərəfindən 16 iyun 2024-cü il tarixdə qəbul etdiyi qərardan şikayət vermə hüququ gözlənilmədən qərarın qəbul edildiyi gün cərimə olunması İXM-nin tələblərinə ziddir. Ona görə də barəsində tərtib edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli, EQ/21810726, EQ/21808879, EQ/21808245 saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarlar əsassızdır, həmin qərarlar ləğv edilərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. X7 məhkəmə iclasında ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verdi və Baş X10 İdarəsinin 16 iyun 2024-cü il tarixli, EQ/21810726, EQ/21808879, EQ/21808245 saylı inzibati tənbeh haqqında qərarlarının ləğv edilməsi və barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, BDYPİ-nin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbləri barədə də məhkəməyə heç bir məlumat verilməmiş və eləcə də qeyd olunan inzibati işlə əlaqədar BDYPİ-nin nümayəndəsi məhkəməyə hər hansı bir sübut təqdim etməmişdir. Məhkəmə işə BDYPİ-nin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan Baş X10 İdarəsinin 16 iyun 2024-cü il tarixli, EQ/21810726 saylı qərardan görünür ki, X7 barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.1 və 332.3-cü maddələri ilə 300 manat məbləğində inzibati cərimə növündə inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilmişdir. İşdə olan Baş X10 İdarəsinin 16 iyun 2024-cü il tarixli, EQ/21808879 saylı qərardan görünür ki, X7 barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.2 və 332.3-cü maddələri ilə 300 manat məbləğində inzibati cərimə növündə inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilmişdir. İşdə olan Baş X10 İdarəsinin 16 iyun 2024-cü il tarixli, EQ/21808245 saylı qərardan görünür ki, X7 barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.1 və 332.3-cü maddələri ilə 300 manat məbləğində inzibati cərimə növündə inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qəbul edilmişdir. Məhkəmə, inzibati xəta haqqında protokolu, qərarı və ona əlavə olunmuş sənədləri araşdıraraq, iş üzrə toplanmış sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, şikayət təmin edilməli, Baş X10 İdarəsinin 16 iyun 2024-cü il tarixli, EQ/21810726, EQ/21808879, EQ/21808245 saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarları qanunsuz olduğundan ləğv edilməli və X7 barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Məhkəmə araşdırması zamanı X7 barəsində Baş X10 İdarəsi tərəfindən 16 iyun 2024-cü il tarixli, EQ/21810726, EQ/21808879, EQ/21808245 saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarlar qəbul edilərkən inzibati xətalar haqqında qanunvericiliyin kobud şəkildə pozulduğu müəyyən edilmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 122.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 327.1 - 327.5, 328, 329.1, 329.2, 330, 339.1-1, 346, 346-1.1, 346- 1.5, 353.2 və 469.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş xətalar foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə aşkar edildikdə, xüsusi texniki vasitələrin məlumatları müvafiq icra hakimiyyəti orqanının mərkəzi informasiya sisteminin proqram təminatı əsasında real vaxt rejimində elektron formada birbaşa həmin mərkəzi informasiya sisteminə ötürülür, inzibati xətanı törətmiş şəxsin iştirakı olmadan real vaxt rejimində, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada elektron sənəd şəklində inzibati tənbeh vermə haqqında elektron qərar çıxarılır və həmin mərkəzi informasiya sisteminin müvafiq səlahiyyətli əməkdaşının elektron imzası ilə təsdiqlənir. Təsdiq edilmiş həmin qərar real vaxt rejimində, xüsusi texniki vasitələrin məlumatları əlavə edilməklə, elektron qaydada müvafiq icra hakimiyyəti orqanının informasiya sisteminə göndərilir. Normanın məzmunundan aydın olur ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 122.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada inzibati iş üzrə icraat yalnız bilavasitə həmin maddədə müəyyən edilmiş inzibati xətalar üzrə aparıla bilər. Məhkəmə hesab edir ki, X5 istinad edilən İXM-nin 332.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xəta foto və ya video qeydiyyat funksiyalarına malik xüsusi texniki vasitələrin köməyi ilə qeydə alınan inzibati xəta olmadığından sonuncunun iştirakı ilə müvafiq araşdırma aparılmadan birbaşa elektron qərarlar qəbul edilməsi qanunsuz olmuşdur. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 12-ci maddəsinə əsasən, "Bu Məcəllə ilə qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edən, hüquqazidd olan, təqsirli sayılan (qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilən) və inzibati məsuliyyətə səbəb olan əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) inzibati xəta hesab olunur." İXM-nin 3-cü maddəsinə görə isə, "Yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş inzibati xətanın törədilməsində təqsirli hesab edilən və inzibati xəta tərkibinin bütün digər əlamətlərini daşıyan əməli (hərəkət və ya hərəkətsizliyi) törətmiş şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb olunur. Təqsir inzibati xətanın əsas elementidir. Əməlin hüquqazidd olmasına baxmayaraq, təqsirin olmaması əməlin inzibati xəta kimi sayılmamasına səbəb olur. Beləliklə, iş materiallarından görünür ki, mübahisələndirilən inzibati xəta üzrə əməldə inzibati xəta tərkibi olub-olmaması araşdırılmadan X3 təqsirinin olması əsas götürülərək qərar qəbul olunmuşdur. Bundan başqa BDYPİ-nə məhkəmə iclasında iştirakı və iş üzrə sübutların məhkəməyə təqdim edilməsi barədə dəfələrlə məlumat verilsə də BDYPİ məhkəmə iclasında iştirak etməmiş və iş üzrə əhəmiyyət kəsb edən sübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 8.1-ci maddəsində göstərilir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. Həmin Məcəllənin 8.2-ci maddəsində göstərilir ki, inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. Həmin Məcəllənin 8.3-cü maddəsində göstərilir ki, inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. Həmin Məcəllənin 75-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta hadisəsi (inzibati xəta törədilmişdirmi), inzibati xəta törətmiş şəxs, inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsiri mütləq sübuta yetirilməlidir. Həmin Məcəllənin 84-cü maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 53.1.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta hadisəsi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Həmin Məcəllənin 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Həmin Məcəllənin 134.1.3-cü maddəsinin tələbindən aydın olur ki, inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan verilən şikayətə baxılarkən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda qərar ləğv edilərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilir. Beləliklə məhkəmə yuxarıda qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 8, 114, 115, 128-131ci və 134-cü maddələrini rəhbər tutaraq,məhkəmə QƏRARAALDİ: X3 şikayəti təmin edilsin. Baş X10 İdarəsinin 16 iyun 2024-cü il tarixli, EQ/21810726, EQ/21808879, EQ/21808245 saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarları ləğv edilsin və X7 barəsində başlanmış inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərarın icrası Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş X10 İdarəsinə həvalə edilsin. Qərardan rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət və ya protest verilə bilər. Hakim Teymur Qurbanov