Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №3(002)-370/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 3(002)-370/2022 07.04.2022 BAKI ŞƏHƏRİ QARADAĞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mürsəlov Rufan Kamil oğlunun sədrliyi, Mustafayeva Sevda Bahaddin qızının katibliyi, Şikayət vermiş şəxs X9, Dövlət Gömrük Komitəsinin Əməliyyat-İstintaq Baş İdarəsinin təhqiqat şöbəsinin təhqiqatçısı, gömrük xidməti baş leytenantı Süleymanlı Xaqani Aydın oğlunun iştrakları ilə, X9, Dövlət Gömrük Komitəsi Əməliyyat İstintaq Baş İdarəsinin 12 yanvar 2022-ci il tarixli, N 10000/0025 saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərardan verdiyi şikayətə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Binə qəsəbəsi, X29 ünvanında qeydiyyatda olan X19 şikayətlə məhkəməyə müraciət edərək Dövlət Gömrük Komitəsi Əməliyyat İstintaq Baş İdarəsi tərəfindən barəsində İXM-nin 509.1-ci maddəsi ilə inzibati qaydada 600 manat cərimə olunmağı ilə bağlı tərtib olunmuş 12 yanvar 2022-ci il tarixli, N 10000/0025 saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın ləğv edilərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş Dövlət Gömrük Komitəsi Əməliyyat İstintaq Baş İdarəsinin 12 yanvar 2022-ci il tarixli, N 10000/0025 saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərardan aydın olur ki, X19 İXM-nin 509.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətdiyinə görə 600 manat məbləğində cərimə edilmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən X19 öz izahatında şikayətini müdafiə edərək onunla əsaslandırmışdır ki, o, 01 mart 2021-ci il tarixdən “MBM GROUP” MMC-də dəmiryol daşımaları üzrə mütəxəssis vəzifəsində işləyir. 02 yanvar 2022-ci il tarixdə işdə olduğu zaman Dövlət Gömrük Komitəsi Əməliyyat-İstintaq Baş İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən "xxxx" MMC və "xxxx" MMC-nin ofisində gömrük brokeri kimi fəaliyyətin gömrük qanunvericiliyinə uyğun olub-olmaması məqsədi ilə yoxlama tədbirləri keçirilmişdir. Keçirilmiş tədbirlərin nəticəsi olaraq onun və 6 nəfər işçi barəsində inzibati xəta haqında protokol tərtib olunaraq müvafiq qərarlar qəbul olunmuşdur. Beləki, onun (yəni "xxxx" MMC-də dəmiryol daşımaları üzrə mütəxəssis vəzifəsində işləyən X19) barəsində Dövlət Gömrük Komitəsi Əməliyyat-İstintaq Baş İdarəsi Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 509.1 maddəsilə inzibati qaydada 600 AZN cərimə olunması ilə bağlı inzibati tənbeh vermə haqqında 12.01.2022-ci il tarixli (N 10000/0025) qərar qəbul olunmuşdur. İnzibati tənbeh vermə haqqında 12.01.2022-ci il tarixli qərarlar ona və altı nəfər işçiyə rəsmi qaydada təqdim olunmasa da, Dövlət Gömrük Komitəsi Əməliyyat-İstintaq Baş İdarəsinin vəzifəli şəxsi tərəfindən 25.01.2022-ci il tarixdə sözügedən qərarların kserosurəti şəxsən şirkətin rəhbəri X10 təqdim olunmuşdur. O, da barəsində qəbul olunmuş qərarın kserosurətini həmin gün ona təqdim etmişdir. Barəsində tərtib olunmuş qərarla bağlı material tərəfindən öyrənilərkən məlum olmuşdur ki, aparılmış araşdırma zamanı sübutlar kifayət qədər toplanılmamışdır. Nəticədə barəsində əsassız və qanunsuz qərar qəbul olunmuşdur. Bildirmişdir ki, onun qanunsuz brokerlik fəaliyyəti ilə məşğul olmağını özündə əks etdirən inzibati xəta törətdilməsi faktı öz təsdiqini tapmamışdır. Araşdırma zamanı da verdiyi izahatda tutduğu vəzifəyə uyğun fəaliyyətinin mövcud qanunvericiliyin tələblərinə uyğun apardığını və onun heç bir qanunsuz brokerlik fəaliyyəti ilə məşğul olmadığını bildirmişdir. Bildiyi qədər ölkə qanunverciliyinin tələblərinə əsasən bu formada alınmış izahatlar öz sübut əhəmiyyətini itirir. Nəticədə barəsində heç bir sübut və dəlil olmadan inzibati tənbeh vermə haqqında qəbul olunmuş qərarı dügün hesab etmir. Buna görə də vətəndaş olaraq hüquqlarının pozulduğu qənaətindədir. Odur ki, yuxarıda qeyd olunanları və AR İXM-nin 105-119-cu maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq məhkəmədən Dövlət Gömrük Komitəsi Əməliyyat-İstintaq Baş İdarəsi tərəfindən barəsində Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 509.1 maddəsilə inzibati qaydada 600 AZN cərimə olunmağı ilə bağlı tərtib olumuş inzibati tənbeh vermə haqqında 12.01.2022-ci il tarixli 10000/0025 saylı qərarın ləğv edilərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən X19 öz izahatında vermiş olduğu şikayəti müdafiə edərək heç bir qanunsuz brokerlik fəaliyyəti ilə məşğul olmadığını, barəsində protokol tərtib edilərkən nəyi imzalaması ona izah edilməmiş, ancaq öz izahatının təsdiq edilməsi üçün protokola imza etməli olduğu bildirilmişdir. Odur ki, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 509.1-ci maddəsilə inzibati qaydada 600 AZN cərimə olunmağı ilə bağlı tərtib olumuş inzibati tənbeh vermə haqqında 12.01.2022-ci il tarixli 10000/0025 saylı qərarın ləğv edilərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən Dövlət Gömrük Komitəsinin Əməliyyat-İstintaq Baş İdarəsinin təhqiqat şöbəsinin təhqiqatçısı, gömrük xidməti baş leytenantı Süleymanlı Xaqani Aydın oğlu öz izahatında şikayəti qəbul etməyərək bildirmişdir ki, qeyd olunan inzibati araşdırma onun tərəfindən aparılmaqla X19 barəsində 12 yanvar 2022-ci il tarixdə 10000-0061/21 nömrəli protokol tərtib etmişdir. O öz izahatında daha sonra göstərmişdir ki, 30 dekabr 2021-ci il tarixdə Əməliyyat-İstintaq Baş İdarəsinin İstintaq və təhqiqat idarəsinin Təhqiqat şöbəsinin təhqiqatçısı X24 tərəfindən X19 barəsində toplanılmış material üzrə inzibati xəta tərkibinin mövcudluğunu göstərən kifayət qədər məlumatlar mövcud olduğundan Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 509.1-ci maddəsi ilə 10000-0061/21 nömrəli inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat başlanılmış və inzibati araşdırma aparılmışdır. 10 yanvar 2022-ci il tarixdə inzibati araşdırmanın davam etdirilməsi İstintaq və təhqiqat idarəsinin Təhqiqat şöbəsinin təhqiqatçısı X5 tapşırıldığından material onun icraatına qəbul edilməklə inzibati araşdırma aparılmışdır. İnzibati araşdırma zamanı müəyyən edilmişdir ki, X1 Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 25.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən, səlahiyyətli gömrük orqanından ixtisas attestatı aldıqdan sonra gömrük brokeri adından gömrük rəsmiləşdirilməsi ilə əlaqədar hərəkətləri yerinə yeritməli olduğu halda, belə hüquq olmadan qanunsuz olaraq 2 dekabr 2021-ci il tarixdə Bakı şəhəri Qaradağ rayonu Xocasən qəsəbəsi ərazisində “Abşeron” Logistika Mərkəzinin yaxınlığında yerləşən "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə məxsus ofisdə özlərinə məxsus elektron imza vasitələrinin həmin Cəmiyyətin və faktiki olaraq eyni ofisdə fəaliyyət göstərən "xxxx" MMC-nin əməkdaşları olan Azərbaycan Respublikası vətəndaşları X20, X2, X25, X15 ilə qrup şəxs halında müvafiq ixtisas attestatları olan buna görə də bəyannamələri tərtib etmək hüququna malik olan direktor X21 ilə broker vəzifəsində işləyən X4 elektron imza kartları ilə gömrük bəyannamələri tərtib etməklə, Azərbaycan Respublikası gömrük qanunvericiliyinin tələbləri pozulmaqla gömrük təmsilçisi kimi qanunsuz fəaliyyət göstərmiş, elə həmin gün Dövlət Gömrük Komitəsinin Əməliyyat-İstintaq Baş İdarəsi ilə Bakı Baş Gömrük İdarəsinin Əməliyyat və Təhqiqat İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş kompleks tədbirlər nəticəsində inzibati xətanın törədildiyi müəyyən edilmişdir. Barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmiş X9 Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 509.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsi 34/154/059339 nömrəli raport, Bakı Baş Gömrük İdarəsindən daxil olmuş 1400-013/001- 25/008734 nömrəli məktub, 34/013/031438 nömrəli 03.12.2021-ci il tarixli raport, 02.12.2021-ci il tarixli akt, X20, X2, X25, X19, X15, X16, X14, əməliyyat müvəkkilləri X27, X6, X11 izahatları və işdə olan digər sənədlər ilə tam və kifayət qədər sübuta yetirilmişdir. İş üzrə izahatı alınmış X16 izahatında göstərmişdir ki, 2019-cu ildə "xxxx" MMC-ni təsis etmişdir, direktoru və qanuni təmsilçisi özüdür. Şirkət vergi orqanlarında kommersiya fəaliyyəti ilə məşğul olan subyekt kimi dolayı gömrük təmsilçiliyi ilə məşğul olmaq hüququna malik olan hüquqi şəxsdir. Hüquqi ünvanı yaşayış yeri ilə eyni ünvandır. Lakin, faktiki olaraq Bakı şəhəri Qaradağ rayonu Xocasən qəsəbəsi ərazisində “Abşeron” Logistika Mərkəzinin yaxınlığındakı ofisdə xidmət göstərir. Eyni ünvanda, gömrük təmsilçiliyi ilə məşğul olan "xxxx" MMC ilə yanaşı "xxxx" MMC şirkəti də fəaliyyət göstərməkdədir. Əmək müqaviləsi əsasında "xxxx" MMC-də 6 nəfər ştat üzrə, "xxxx" MMC-də isə 5 nəfər ştat üzrə vəzifə tutur. Əməkdaşlardan "xxxx" MMC-nin işçisi olan X14 ixtisas atestatlı gömrük mütəxəssisi kimi bəyannamələri tərtib etmək hüququna malikdir. Eynilə onun da ixtisas atestatı olmaqla, Nəzrin Əhmədzadə ilə birlikdə dolayı gömrük təmsilçiliyi xidməti göstərdikləri şəxslərin adından bəyannamələr yazırlar. X8 isə mühasibdir və həmin vəzifədən irəli gələn işləri yerinə yetirir. Digər əməkdaşlar X2, X25, X19, X15 isə "xxxx" MMC-nin əməkdaşlarıdır. Logistika əməkdaşları heç vaxt gömrük bəyannamələri tərtib etməmişdirlər. Aytac Hacıyeva, İbrahim Babayev və Günay Süleymanova ştat üzrə logistikanın əməkdaşları olmaqla 2021-ci ilin 30 noyabr tarixində Dövlət Gömrük Komitəsinin keçirdiyi gömrük təmsilçiliyi üzrə imtahanlarda iştirak etsələr də, bu imtahanlarda müvəffəqiyyət əldə etməmişdirlər. Həqiqətən də, 2 dekabr 2021-ci il tarixdə gömrük əməkdaşları "xxxx" MMC-yə məxsus Bakı şəhəri Qaradağ rayonu Xocasən qəsəbəsi ərazisində “Abşeron” Logistika Mərkəzinin yaxınlığında yerləşən ofisə gəlmişdirlər. Həmin vaxt əməkdaş Nəzrin Əhmədzadə bəyannamə tərtibatı ilə məşğul olurdu. Ofisdə həqiqətən adları çəkilən əməkdaşlar var idi və öz fəaliyyətləri ilə məşğul olurdular. İxtisas attestatlı o və Nəzrin Əhmədzadədən başqa heç kim bəyannamə tərtibatı ilə məşğul olmamışdırlar. İş üzrə izahatı alınmış X14 izahatında göstərmişdir ki, 27 dekabr 2019-cu-ci ildən "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində əsas iş yeri olmaqla broker vəzifəsində işləyir. Şirkətdə ixtisas attestatı olan əməkdaşlar gündəlik bəyannamələrinin yazılması ilə məşğul olur. O da, 25 dekabr 2019-cu il tarixdə imtahan verməklə ixtisas attestatı almışdır. Vəzifəsi gün ərzində şirkətlərin müraciəti əsasında gömrük rəsmiləşdirmələri üçün gömrük bəyannamələrinin tərtibindən ibarətdir. Şirkətdə gün ərzində İbrahim Babayev , Nəcəf Rüstəmov, Vüsal Eynullayev , Aytac Məmmədova, Aytac Hacıyeva,Elçin Salmanov, Bahaəddin müəllim ilə birlikdə işdə olur. Adlarını qeyd etdiyi şəxslərdən Nəcəf, Vüsal, Nəzrin və Bahəddin ixtisas attestatı ilə bəyannamə yaza bilir. Aytac Məmmədova isə mühasib vəzifəsində işləyir. 2 dekabr 2021-ci il tarixdə işdə olan zaman əvvəllər tanımadığı bir neçə mülki geyimli şəxs ofisə daxil olaraq, bəyannamə tərtib edib-etmədiyini soruşmuşdurlar. O isə cavabında ixtisas attestatına malik olduğunu və bəyannaməçi kimi işlədiyini bildirmişdir. Daha sonra gələn şəxslər qeydiyyat apararaq buradan getmişdirlər. Ona məxsus olan asan imza kartı ilə gömrük bəyannamələrinin tərtib olunmasında X38 Hacıyeva və Günay Süleymanova iştirak etmişdir, lakin bəyannamələr onun tərəfindən imzalanmışdır. Aytac Hacıyeva, Günay Süleymanova və İbrahim Babayev direktor Bahəddin Mirzə tərəfindən ixtisas attestatı imtahanına hazırlaşdırılır və bəyannamə tərtibini onlara öyrədilir. Elçin Salmanov isə logistika əməkdaşıdır, Dəmir yolu üzrə ADYnin hansısa proqramından istifadə edərək daşıma hesabatı hazırlayır. O isə heç vaxt gömrük bəyannaməsi tərtib etməmişdir. Öyrənmək üçün əməkdaşlar bəyannamə tərtibatında iştirak etmişdir. Bahaəddin Mirzə əməkdaşların ixtisas attestatı imtahanına hazırlaşması üçün onların bəyannnamələrin tərtibinə icazə vermiş və buna nəzarət etmişdir. İş üzrə izahatı alınmış X2 izahatında göstərmişdir ki, 02 iyul 2021-ci ildən "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində əsas iş yerim olmaqla broker vəzifəsində işləyir. Şirkətdə ixtisas attestatı olan əməkdaşlar gündəlik bəyannamələrinin yazılması ilə məşğul olur. Onun işi isə gün ərzində hansı şirkətlərə xidmət göstərilməsinə dair bəyannamə nömrələri göstərilməklə excell faylda qeydiyyat aparmaqdan ibarətdir. Şirkətdə gün ərzində İbrahim, Nəcəf, Vüsal, Aytac Məmmədova, Aytac Hacıyeva, Bahaəddin müəllim ilə birlikdə işdə olur. Adları qeyd edilən şəxslərdən Nəcəf, Vüsal, Nəzrin və Bahaəddin ixtisas attestatı ilə bəyannamə yaza bilir. Aytac Məmmədova mühasib vəzifəsində işləyir. 2021-ci ilin 30 noyabr tarixində Dövlət Gömrük Komitəsinin keçirdiyi gömrük təmsilçiliyi üzrə mütəxəssis imtahanlarında o, Aytac Hacıyeva və İbrahim Babayev iştirak etmiş, lakin heç biri müvəffəqiyyət əldə edə bilməmişdirlər. 2 dekabr 2021-ci il tarixdə işdə olan zaman əvvəllər tanımadığım bir neçə mülki geyimli şəxs ofisimizə daxil olaraq, bəyannamə tərtib edib-etmədiyini soruşmuşdurlar. O isə cavabında bəyannamə tərtib etmədiyini, ancaq tərtib olunan zaman ixtisas attestatlı şəxslərin yanında dayanıb bunu öyrəndiyini həmin əməkdaşa demişdir. Daha sonra gələn şəxslər qeydiyyat apararaq buradan getmişdirlər. O, öyrənmək məqsədi ilə ixtisas attestatlı şəxslərin icazəsi ilə bəyannamə tərtib etmiş, lakin özü özbaşına heç vaxt bəyannamə təsdiqləyib gömrük orqanına göndərməmişdir. O, imtahanlarda müvəffəq olmaq üçün peşə bacarıqları qazanmaq məqsədi ilə bəyannamə tərtibatını öyrənmişdir. Onunla birlikdə İbrahim Babayev və Aytac Hacıyeva da bəyannamə tərtibatını öyrənmişdirlər. Elçin Salmanov isə logistika əməkdaşıdır, Dəmir yolu üzrə ADYnin hansısa proqramından istifadə edərək daşıma hesabatı hazırlayır. O isə heç vaxt gömrük bəyannaməsi tərtib etməmişdir. O, bildiyim qədərilə Elçinin ixtisası dəmir yolu ilə bağlıdır və hətta əvvəllər Biləcəri stansiyasında işləyib. Bahaəddin Mirzə onları işə götürdükdə məqsəd o idi ki, nəzəri və təcrübi bilik qazanıb, imtahanı keçərək ixtisas attestatı aldıqdan sonra elə deklarant işləsinlər. Bu mənada Bahaəddin Mirzənin qeyd edilənlərdən xəbərdar olmasını deyə bilər. İş üzrə izahatı alınmış X20 izahatında göstərmişdir ki, 30.12.2019-cu ildən "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində (VÖEN **********) əsas iş yeri olmaqla mühasib vəzifəsində işləyir. Həmin şirkətin rəhbəri Bahaəddin Mirzədir və onu işə həmin şəxs qəbul etmişdir, eyni zamanda direktor olmaqla şirkətin faktiki rəhbərliyini özü həyata keçirir. Şirkətin ofisi Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu, Xocasən yolu 57 ünvanda yerləşən “Abşeron” logistika mərkəzinin yaxınlığında yerləşir. Ofisdə eyni zamanda "xxxx" MMC-də fəaliyyət göstərir. Hər iki şirkətin təsisçisi Bahaəddin Mirzə olsa da, bu şirkətin direktoru Orxan Əliyevdir. Hər iki şirkət bir-biri ilə əlaqəlidir. O, yalnız mühasib vəzifəsini tutduğu "xxxx" MMC-də hesabatların hazırlanması və aidiyyəti orqanlara təqdim edilməsi ilə yanaşı mühasibatlıqla əlaqədar bütün işləri özü görür. Digər "xxxx" MMC-də isə bu işləri görmür. 2 dekabr 2021-ci il tarixdə nahar fasiləsindən əvvəl işdə olduğu müddətdə əvvəllər tanımadığı, sonradan gömrük əməkdaşı olduqlarını bildiyi bir neçə nəfər ofisə daxil olmuşdurlar. Özlərini təqdim etdikdən sonra ona yaxınlaşan əməkdaşlar hansı vəzifə tutduğunu və bəyannamə tərtibatı ilə məşğul olub-olmadığımı soruşmuşdurlar. O, həmin şəxsə mühasib vəzifəsini tutduğunu və bəyannamə tərtibatını bacarmadığını, heç vaxt da bəyannamə tərtib etmədiyini bildirmişdir. Eyni zamanda, kompüterin iş masasına baxan əməkdaşa göstərib ki, e-taxes.gov.az internet səhifəsində vergi bəyannamələrini nəzərdən keçirir. O, gömrük bəyannamələri hansı qaydada tərtib olunduğunu bilmirəm. X2, X25, X15 isə Dövlət Gömrük Komitəsinin 30 noyabr 2021-ci il tarixdə keçirdiyi gömrük təmsilçiliyi üzrə mütəxəssis olmaqdan ötrü imtahanlarda iştirak etsələr də, müvəffəqiyyət qazana bilməyiblər. Onlar, logistika şirkətinin işçiləridirlər, lakin gömrük bəyannaməsi tərtib etmək hüququ verən ixtisas attestatını əldə etdikləri zaman artıq bəyannamə tərtib etmək üçün bizim şirkətdə fəaliyyət göstərəcəklər. Ofisdə bəyannamə tərtib etmək üçün ixtisas attestatı olan Nəzrin Əhmədzadə, Mirzə Bahəddin, Vüsal Eynullayev və Nəcəf Rüstəmovdurlar. Günay Süleymanova, Aytac Hacıyeva və İbrahim Babayev imtahandan əvvəl bacarıqlar əldə etmək üçün ola bilsin ki, bəyannamə tərtibatında iştirak etsinlər, bu isə onların bəyannamə tərtib etmək bacarığı formalaşdırmaqlarına xidmət edir, lakin asan imzaları olmadığından yalnız bəyannamələr adlarını qeyd etdiyi şəxslər tərəfindən təsdiq edilərək gömrük orqanlarına göndərilir. İş üzrə izahatı alınmış X25 izahatında göstərmişdir ki, 30.12.2019-cu ildən "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində (VÖEN **********) əsas iş yeri olmaqla mühasib vəzifəsində işləyir. Həmin şirkətin rəhbəri Bahaəddin Mirzədir və onu işə həmin şəxs qəbul etmişdir, eyni zamanda direktor olmaqla şirkətin faktiki rəhbərliyini özü həyata keçirir. Şirkətin ofisi Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu, Xocasən yolu 57 ünvanda yerləşən “Abşeron” logistika mərkəzinin yaxınlığında yerləşir. Ofisdə eyni zamanda "xxxx" MMC-də fəaliyyət göstərir. Hər iki şirkətin təsisçisi Bahaəddin Mirzə olsa da, bu şirkətin direktoru Orxan Əliyevdir. Hər iki şirkət bir-biri ilə əlaqəlidir. O, yalnız mühasib vəzifəsini tutduğu "xxxx" MMC-də hesabatların hazırlanması və aidiyyəti orqanlara təqdim edilməsi ilə yanaşı mühasibatlıqla əlaqədar bütün işləri özü görür. Digər "xxxx" MMC-də isə bu işləri görmür. 2 dekabr 2021-ci il tarixdə nahar fasiləsindən əvvəl işdə olduğu müddətdə əvvəllər tanımadığı, sonradan gömrük əməkdaşı olduqlarını bildiyi bir neçə nəfər ofisə daxil olmuşdurlar. Özlərini təqdim etdikdən sonra ona yaxınlaşan əməkdaşlar hansı vəzifə tutduğunu və bəyannamə tərtibatı ilə məşğul olub-olmadığımı soruşmuşdurlar. O, həmin şəxsə mühasib vəzifəsini tutduğunu və bəyannamə tərtibatını bacarmadığını, heç vaxt da bəyannamə tərtib etmədiyini bildirmişdir. Eyni zamanda, kompüterin iş masasına baxan əməkdaşa göstərib ki, e-taxes.gov.az internet səhifəsində vergi bəyannamələrini nəzərdən keçirir. O, gömrük bəyannamələri hansı qaydada tərtib olunduğunu bilmirəm. X2, X25, X15 isə Dövlət Gömrük Komitəsinin 30 noyabr 2021-ci il tarixdə keçirdiyi gömrük təmsilçiliyi üzrə mütəxəssis olmaqdan ötrü imtahanlarda iştirak etsələr də, müvəffəqiyyət qazana bilməyiblər. Onlar, logistika şirkətinin işçiləridirlər, lakin gömrük bəyannaməsi tərtib etmək hüququ verən ixtisas attestatını əldə etdikləri zaman artıq bəyannamə tərtib etmək üçün bizim şirkətdə fəaliyyət göstərəcəklər. Ofisdə bəyannamə tərtib etmək üçün ixtisas attestatı olan Nəzrin Əhmədzadə, Mirzə Bahəddin, Vüsal Eynullayev və Nəcəf Rüstəmovdurlar. Günay Süleymanova, Aytac Hacıyeva və İbrahim Babayev imtahandan əvvəl bacarıqlar əldə etmək üçün ola bilsin ki, bəyannamə tərtibatında iştirak etsinlər, bu isə onların bəyannamə tərtib etmək bacarığı formalaşdırmaqlarına xidmət edir, lakin asan imzaları olmadığından yalnız bəyannamələr adlarını qeyd etdiyi şəxslər tərəfindən təsdiq edilərək gömrük orqanlarına göndərilir. İş üzrə izahatı alınmış gömrük əməkdaşı X27 izahatında göstərmişdir ki, 02 dekabr 2021-ci il tarixdə gömrük brokeri kimi fəaliyyət göstərən fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən gömrük qanunvericiliyinin tələblərinə riayət olunub-olunmamasını yoxlamaq məqsədilə kompleks yoxlama tədbirləri həyata keçirilmişdir. Növbəli üsulla broker şirkətlərinin xidməti ofislərində kompleks yoxlamalar həyata keçirmişdir. Qeyd etdiyi tarixdə Bakı Baş Gömrük İdarəsi Əməliyyat və təhqiqat idarəsi Əməliyyat şöbəsinin baş əməliyyat müvəkkili X22 və böyük əməliyyat müvəkkil X6 ilə birlikdə "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xidməti ofisində yoxlama həyata keçirmişdir. Kompleks tədbirlər nəticəsində "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin faktiki fəaliyyət göstərdiyi ofisdə X15, X17, X2, X25, X9 faktiki olaraq bəyannamə tərtib etmək hüququna malik X14 və X7 elektron imza kartları ilə gömrük bəyannamələrinin tərtibatı fəaliyyəti ilə məşğul olduqları müəyyən edilmişdir. Yoxlama nəticəsində aşkar edilmiş hüquq pozuntusu aktlaşdırılaraq imzalanmışdır. İş üzrə izahatı alınmış gömrük əməkdaşları X6 və X22 izahatlarında X18 göstərdiklərini təsdiq etməklə eyni məzmunlu izahatlar vermişdirlər. Barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib edilmiş X19 izahatında göstərmişdir ki, 2021-ci ilin mart ayından "xxxx" MMC-də vaqon daşınmaları üzrə mütəxəssis vəzifəsində çalışır. Həmin şirkətin rəhbəri Bahəəddin Mirzədir və onu işə həmin şəxs qəbul etmişdir, eyni zamanda direktor olmaqla şirkətin faktiki rəhbərliyini özü həyata keçirir. Şirkətin ofisi Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu, Xocasən yolu 57 ünvanda yerləşən “Abşeron” Logistika mərkəzinin yaxınlığında yerləşir. Ofisdə eyni zamanda "xxxx" MMC də fəaliyyət göstərir. Hər iki şirkət bir-biri ilə əlaqəlidir. Bəyannamələrin təritibi ilə Bahəəddin Mirzə, Nəzrin Əhmədzadə, Vüsal Eynullayev və Nəcəf Rüstəmov məşğul olurlar. Aytac Məmmədova isə həm "xxxx" MMC-nin, həm də "xxxx" MMC-nin mühasibatlıq işlərini görür. Ofisdə eyni zamanda 3 nəfər təcrübəçi vardır. 2 dekabr 2021-ci il tarixdə nahar fasiləsindən əvvəl işdə olduğu müddətdə əvvəllər tanımadığı sonradan gömrük əməkdaşı olduqlarını bildiyi bir neçə nəfər ofisə daxil olmuşdurlar. Özlərini təqdim etdikdən sonra həmin əməkdaş onun hansı vəzifə tutduğunu və bəyannamə tərtibatı ilə məşğul olubolmadığını soruşmuşdur. O isə cavabında həmin şəxsə vaqon daşınmaları üzrə mütəxəssis olduğunu bildirmişdir. Onun gömrük bəyannamələri tərtib etmək bacarığı yoxdur və hansı qaydada tərtib olunduğunu bilmir.Vaqon daşınmaları üzrə mütxəssis kimi kimi öz vəzifəsini yerinə yetirir, heç vaxt bəyannamə yazmamış və yazmağı da bacarmır. X2, X25, X15 isə Dövlət Gömrük Komitəsinin 30 noyabr 2021-ci il tarixdə keçirdiyi gömrük təmsilçiliyi üzrə mütəxəssis olmaqdan ötrü imtahanlarda iştirak etmişlər, lakin imtahandan keçə bilməmişdirlər. Yuxarıda qeyd etdiyi kimi ofisdə bəyannamə tərtib etmək üçün ixtisas attestatı olan Nəzrin Əhmədzadə, Mirzə Bahəddin, Vüsal Eynullayev və Nəcəf Rüstəmovdurlar. Günay Süleymanova, Aytac Hacıyeva və İbrahim Babayev isə sadəcə olaraq təcrübəçidirlər. Beləliklə, X9 Azərbaycan Respublikası İXM-nin 509.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan inzibati xətanın törətməsi tam və kifayət qədər sübuta yetirildiyindən, məsuliyyətdən azad edilməyə əsaslar olmadığından həmin maddə ilə təqsirli bilinməli, ilk dəfə inzibati xəta törətməsini yüngülləşdirən hal kimi, bir qrup şəxs tərəfindən inzibati xətanı törətməsini ağırlaşdıran hal kimi, işin hallarını, şəxsiyyətini səciyyələndirən cəhətləri və törədilən xətanın xarakterini və yetirdiyi nəticələrin dərəcəsini nəzərə alaraq dövlətin xeyrinə məcburi tutulmaq məqsədilə 600 manat məbləğində inzibati cərimə növündə tənbeh tətbiq edilmişdir. Odur ki, yuxarıda göstərilənlərə əsasən, şikayətin təmin edilməməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə, inzibati xəta haqqında protokolu, qərarı və ona əlavə olunmuş sənədləri nəzərdən keçirərək və tərəflərin izahatını araşdıraraq hesab edir ki, X19 barəsində Dövlət Gömrük Komitəsi Əməliyyat İstintaq Baş İdarəsinin 12 yanvar 2022-ci il tarixli, N 10000/0025 saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərar əsassız olduğundan ləğv edilməlidir. Azərbaycan Respublikası İXM-nin 509.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikası gömrük qanunvericiliyinin tələbləri pozulmaqla gömrük brokeri (gömrük təmsilçisi), səlahiyyətli iqtisadi operator və ya gömrük daşıyıcısı kimi qanunsuz fəaliyyət göstərilməsinə görə beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə edilir. Məhkəmə araşdırması zamanı X9 yuxarıda qeyd olunan inzibati xətanın törədilməsinə dair məhkəməyə heç bir sübut, inzibati xətanın aşkar edilməsində istifadə olunan foto və ya video görüntülər və s. sübutlar təqdim edilməmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş yeganə sübut kimi götürülmüş inzibati xətanın aşkar edilməsinə dair 02 dekabr 2021-ci il tarixli akt isə qanunvericiliyin tələblərinə zidd olmaqla barəsində protokol tərtib edilmiş şəxsin iştirakı olmadan tərtib edilmişdir. Həmin Məcəllənin 8.1-ci maddəsində göstərilir ki, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə icraat aparılan şəxsin təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetmədikdə və bu, inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata baxmış hakimin, səlahiyyətli orqanın (vəzifəli şəxsin) qüvvəyə minmiş qərarı ilə müəyyən edilmədikdə o, təqsirsiz hesab edilir. Həmin Məcəllənin 8.2-ci maddəsində göstərilir ki, inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuş şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə borclu deyildir. Həmin Məcəllənin 8.3-cü maddəsində göstərilir ki, inzibati məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin təqsirli olması barəsində şübhələr onun xeyrinə həll edilir. İXM-nin 75-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta hadisəsi (inzibati xəta törədilmişdirmi), inzibati xəta törətmiş şəxs, inzibati xəta törətməkdə şəxsin təqsiri mütləq sübuta yetirilməlidir. Həmin Məcəllənin 84-cü maddəsinə əsasən inzibati xətalar haqqında işlərə baxan hakim, səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) işin bütün hallarının məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv surətdə baxılmasına əsaslanan öz daxili inamı ilə sübutları qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 53.0.1-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta hadisəsi olmadıqda, 53.0.2-ci maddəsinə əsasən inzibati xəta tərkibi olmadıqda inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraat başlanıla bilməz, başlanmış icraata isə xitam verilir. Həmin Məcəllənin 105.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan hər hansı biri olduqda, icraatında inzibati xəta haqqında iş olan hakim və ya səlahiyyətli orqan (vəzifəli şəxs) inzibati xəta haqqında işin icraatına xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir. Həmin Məcəllənin 134.1.3-cü maddəsinin tələbindən aydın olur ki, inzibati xəta haqqında iş üzrə qərardan verilən şikayətə baxılarkən bu Məcəllənin 53-cü maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda qərar ləğv edilərək inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilir. Beləliklə məhkəmə yuxarıda qeyd olunanlara əsasən və İXM-in 114, 115, 128-131-ci və 134-cü maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİ: X9 şikayəti təmin edilsin. X9 Azərbaycan Respublikası İXM-in 509.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan inzibati xətanı törətməsinə dair Dövlət Gömrük Komitəsi Əməliyyat-İstintaq Baş İdarəsinin 12 yanvar 2022-ci il tarixli, N 10000/0025 saylı inzibati tənbeh vermə haqqında qərar ləğv edilsin və inzibati xəta haqqında iş üzrə icraata xitam verilsin. Qərardan, onun surətinin rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan 10 (on) gün müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Rufan Mürsəlov